1	A a fanele ku tsemakanya hi le tikweni ra Samariya.
2	A ambale kutlula 100 wa mabendlele ya nsuku emilengeni naswona sirha ra yena ariri na 12 000 wa vuhlalu bya nsuku (lebyi tikaka kwalomu ka 2.2 kilograms) na 26 000 wa vuhlalu bya nghilazi.
3	A amukerile leswaku atava a pfumerile "Grand Apartheid", policy yaku ava tiko hi swindzhawana swintsongo laha vantima avata tifuma hi voxe".
4	A amukeriwa kuva muyimeri ekusunguleni kava 1950s laha anga pfula feme na Oliver Tambo.
5	A a nga ri yena ku vonakala, kambe ú tile ku ta veka vumbhoni ehenhla ka ta ku vonakala.
6	A a rhandza vanhu va yena laha misaveni, kutani ú va rhandzile ngopfu ku yisa eku heteleleni.
7	A a ri emisaveni, kutani misava yi tumbuluxiwile hi yena; kambe misava a yi n'wi tivanga.
8	A a ri exikarhi ka swivandzana, tintsumi na tona a ti n'wi tirhela.
9	A a ri mudlayi ni le ku sunguleni.
10	A a ri ni malembe ya 84, a nga suki eTempeleni, kambe a tirhela Hosi hi ku titsona swakudya ni ku khongela vusiku ni nhlekanhi.
11	A a swi tiva leswaku Sawulo u endlile swilo swo chavisa e ka vapfumeri e Yerusalema, kambe hambi swi ritano u yingisile a pfumela leswi Xikwembu Xi n'wi rhumaka swona, a famba a ya ka Sawulo.
12	A a toloverile ku dyondzisa vanhu hi siku ra Savata, kutani vona a va hlamala ku dyondzisa ka yena, hikuva rito ra yena a ri ri ra loyi a nga ni vuhosi.
13	A a twarisa mahungu lama nge: “Wa ta un'wana endzhaku ka mina, loyi a ndzi tlulaka hi matimba, loyi swi nga ndzi fanelangiki ku korhama ndzi ntshunxa ngoti ya tintanghu ta yena.
14	Abraama a byela Lota ku hlawula tiko leri a ri tsakelaka ngopfu.
15	Abraama a tshemba xitshembiso xa Xikwembu.
16	Abraama na Lota ava tshama swin'we eKanana, Ava ri na swifuwo swo tala.
17	Abraama u tshamile emutini wa kanana.
18	Abrahama anga lavi leswaku Isaka a suka etikweni leri Xikwembu xi ri tshembiseke kumbe ku teka nsati eka vavasati va kanana.
19	Abrahama a tsundzuka Lota kutani a ku eka Yehovha Xikwembu, xana u tiyisile hakunene leswaku u ta herisa lavo lulama swin'we ni lavo homboloka xana?
20	Abrahama a va na makungu na Xikwembu ku ponisa Sodoma.
21	Abrahama u kombele Xikwembu ku ponisa vanhu hikwavo lavo lulama, kambe ku pone Lota na vana va yena vambirhi va vanhwana.
22	Abrahama u yingise Xikwembu.
23	Abram u tshembhile xitshembhiso xa Xikwembu, hambi leswi Abram angari na vana.
24	Abscess yisungula tani hiku pfimba ehansi ka nhlonge laha switikaka kuyi khoma.
25	A byela Yesu a ku u ta hundzuka e tindleleni ta kwe to biha ni mintirho ya vudyoho ya yena.
26	Adamu a thya wansati evito ra Evha hileswaku "Vutomi" Evha a velekela Adamu evana.
27	Adamu na Evha ni hinkwavo lava tumbulukeke endzhaku ka vona vadyohile.
28	Adirese ya BindzuBusiness Address Leyi i adirese ya ndzhawu ya bindzu ku nga muako lowu bindzu ri endlaka vuxavisi ku suka kona.
29	A dume hiku kota ku cinisa yindlu leyinga tala hi van’watipolotiki “ku cina vanga vileli” kukatsa na Mandela eka yinwani ya minkarhi leyi a yimbelela.
30	A ehleketa ntsena hi khwiri ra yena leri ari ngari na nchumu.
31	A engeta a ku ka yena: “Ndzi tiyisisile ndzi ri ka n'wina: Mi ta vona tilo ri pfulekile, ni tintsumi ta Xikwembu ti ri karhi ti tlhandlukela ehenhla ni ku xikela eka N'wana-wa-Munhu.”
32	A famba na Xikwembu.
33	A fanele ku tlhela a tshembisa varhangeri lava avari e vuchavela whawha leswaku kungu rakwe rita tirha.
34	African Black Oystercatcher - Swinyenyana - Afrika-DzongaAfrican Black Oystercatcher African Black OystercatcherKuril aka xona ka tlhava swinene kuhuma mpfumawulo wa 'pip pip pip' kasi mpfumawulo wun’wana wovuyelela 'klee-weep'.
35	African Fish Eagle - Swinyenyana - Afrika-DzongaAfrican Fish Eagle (Haliaeetus vocifer)Rikhozi I xinyenyani lexikulu swinene lexi nga na muhlovo wohlawuleka wa ntima, buraweni na ko basa.
36	African Hawk Eagle - Swinyenyana - Afrika-DzongaAfrican Hawk Eagle yi phakeriwile ku suka edzongeni wa Sahara kuya ntsena endzongeni wa vutlhela-dyambu bya capricon ya Afrika-Dzonga.
37	African Hawk Eagle yitlhe yi dya ti mammal letintsongo to fana na kala na “Hassie’.
38	Afrika Dzonga ariri tiko roxe leri kuya fika kwahala kava 20th Century leri ari humelerisa wayeni yo tshuka nayo basa ya Muscadel.
39	Afrika Dzonga ayi langutangi ngopfu eka swakudya leswi byariwaka emakaya kambe misava hinkwayo yisungule ku tsakela nkoka wa swona.
40	Afrika Dzonga hi 2005, se a ri kotile ku fikelela Xikongomelo xa Nhluvukiso xa Mileniyamu hi mayelana no va ni mphakelo wosungula wa mati, laha ku nga va ni ku antswisiwa ko sukela ka 59% hi 1994 ku fika eka 83% hi 2006.
41	Afrika Dzonga hi nkateko i yinwana ya matiko yantsongo lawa yangariki na mavabyi mambirhi lawa ya dlayaka swinene ya myxomatosis na viral hemorrhagic.
42	Afrika-Dzonga i murhangeri emisaveni eka ndzhawu ya nhlayiso wa vutomi bya le nhoveni hi nghenelelo wa rona wo vonaka eka mitwananonyingi ya le mbangwini yo fana na CITES, Ntwanano eka Mixaka leyi Rhurhaka na Ntwanano eka Vutomi bya Swimilani na Swiharhi.
43	Afrika Dzonga i rinwana ra matiko yantsongo emisaveni lawa yangana mavabyi yambirhi lawa yanga dlayaka mimpfundla hiku hatlisa swinene.
44	Afrika-Dzonga i vugimamusi bya swa vuvekisi lebyi kumeke nseketelo wun’wana hi ku hlula eka Masagwati ya Lembe ya 2013 eka European Outsourcing Association (EOA) eka ku va Ndhawu ya swa Mabindzu.
45	Afrika Dzonga rihumelele tani hi ntshembo wa Africa.
46	Afrika Dzonga ri kombisile ndlela leyi mfanelo ya vanhu ya mati yi nga tirhaka tanihi ndlela yo nyika matimba no va xiletelo xa pholisi.
47	Afrika-Dzonga ri na rhikhodo ya matimba ya ku rhurhela mitlangu yo tani.
48	Afrika-Dzonga ri nge swi koti ku tshembhela eka ndlandlamuko wa ikhonomi ya misava ntsena ku nyika ikhonomi ya laha kaya matimba.
49	Afrika Dzonga ri nghena eka ndlela yintshwa.
50	Afrika-Dzonga ri ta tirha ni matiko hinkwawo ya Afrika eku yiseni emahlweni xiyimo xa tiko na xa tikonkulu.
51	Afrika Dzonga yile ka xiyimo xa vunharhu hi vukulu bya biodiversity e misaveni.
52	Afrika Dzonga yina matimu yoleha swinene yakuhumelerisa tiwayeni ta Port, kambe avanga pfumeleriwi kutirhisa vito ra Port kusukela hi January 2012 endzhaku kaloko va sayine ntwanano nava European Union.
53	Afrika Dzonga yi tlhoma tihlo eka tinyenyani ta nhova nale mapurasini, ku teka magoza ya xihatla no tivisa van’wani loko kuri na khombo loko yafika mavabyi lawa.
54	Afrika Dzonga yivuye yi khoma nambara eka kuhumelerisa tinxaka tohambana hambana ta tihuku.
55	Afrika - Swinyenyana - Afrika-Dzonga Afrika yina tinxaka to hambana hambana ta swinyenyani laha misaveni.
56	Afrika yin a swipisisi swa 18, khume lewi kumekaka eDzongeni nale vuxeni bya Afrika.
57	A hakela mali ya rendzo ra kona kutani a famba.
58	A hambanile swinene na varhangeri vanwana: a lehile, ari na rhambu ra kahle no yimeka, a ambala kahle, a dume hiku rhandza kuti hlanganisa swinene na vanhu, a chayela movha, naswona nsati wakwe eka vukati byakwe bya vumbirhi, a sasekile Winnie.
59	A hanya hintshembo wa leswaku, 'Misava yita hlamula!'
60	A hemba eka Petru a ku hi yona mali leyi hinkwayo yi helerile.
61	A hi chaveni hi dzunisa Yehova hikuva hi yena ntsena munhu wa ntiyiso.
62	Ahi khale ngopfu, ximilani lexi xahakuva nhlokomhaka eka vulavisisi lebyi abyi endliwa kukumisisa ntirho wa xona eka vutshunguri.
63	A hi leswaku hina hi fuma ku pfumela ka n'wina, kambe hi tirhisana na n'wina leswaku mi ta kuma ku tsaka, hikuva mi tiyile eku pfumeleni.
64	A hi nga ti fihleli vatukulu va vona, vona lava va taka endzhaku ka hina, hi ta va tivisa mintirho leyo dzuneka ya HOSI Xikwembu ni matimba ya xona, hi va byela ni leswo hlamarisa leswi xi swi endleke.
65	A hi n'wi tirheleni hi hangalasa mahungula manene ya Yena leswaku misava hinkwayo yi ta tiva leswaku Yesu U nyika vutomi lebyi nga heriki ni Xikwembu.
66	A hi n'wi xaviseni", kutani va makwavo va xavisile Yosefa (hi 20 wa tisilivhere.) Kutani va tekile xiambalo xa Yosefa va xi tota hi ngati ya mbuti kutani va xi yisa eka tata wa vona.
67	A hi nyiketeni vutomi bya hina e ka Hosi Yesu.
68	A hi rhandzeni ku yingisa Hosi Yesu, vutomi lebyi byi ta tshama ka hina hinkwabyo, loko miri wa hina wu fa.
69	A hi ringiseni vanhu va le handle swakudya swa hina.
70	A hi si fikelela.
71	A hi si swi twa ni siku ni rin'we, leswaku munhu la velekiweke a nga voni, a nga va a horisiwe mahlo hi munhu un'wana.
72	A hi swi tiva leswaku mhaka ya nkoka eka malulamiselo ya hina ku fanele kuva ku aka xipanu xa Afrika Dzonga xo tiya lexi nga ta hi nyungubyisa no nyungubyisa misava hinkwayo.
73	Ahiswitivi leswaku hikokwalaho ka yini vathyile xintshabyani lexi.
74	A hi tivi leswaku ú vula yini!”
75	'Ahi tshembhana ngopfu naswona ahi hloniphana swinene.
76	A hi voneni leswaku mavoko hinkwawo ya hlangana ku ololoxa nghozi leyi hi fikeleke, swi susumetiwa hi manghenelo ya swiyimo swa hina leswi lavaka Matirhelo hi ndlela yo ka yi nga Tolovelekangiki!
77	A hi yeni e ka nyimpi ya vaSiria."
78	A hi yeni hi ya pfilunganyisa ririmi ra vona leswaku va ta ka va nga ha twanani loko va vulavula."
79	A hi yingiseni leswi Yesu hi Yexe a hi dyondzisaka swona eka Matsalwa.
80	A hi yingiseni Xikwembu hi xi tshemba minkarhi hinkwayo.
81	A hlamula a ku: “I mani Hosi, leswaku ndzi ta kota ku pfumela ka yena?”
82	A hlamula a ku "U kwala ntsongeni."
83	A hlaya Rito ra Xikwembu leri ri vulavulaka hi un'wana loyi a nga ta xanisiwa swi nga fanelanga, kambe mu Etopia loyi a nga ri twisisanga kahle e hungu leri.
84	A hlundzukile hikuva Xikwembu a xi va ponisanga e ka vaSiria, kutani a lava ku dlaya Elisha, nandza wa hosi.
85	Ajensi leyi yi endlile xinakulobye na Nhlangano wa Nhluvukiso wa Vumaki na Ajensi ya Timali ta Mabindzu Lamantsongo eka xinakulorhi xa mintlawa yinharhu leswi nga vuyerisa hi timali ta mali yo ringana R2,7 biliyoni ya vantshwa.
86	Akani a nga fanga a ri yexe hi mhaka ya nandzu wa yena.’
87	A karhele swinene xikan’we notshwa kambe a veke mavoko yayena ehenhla ka tafula.
88	A khongela ka Xikwembu a ku: "Xikwembu ndzi twele vusiwana mina ndzi nga mudyohi."
89	Akisa a ku ka yena: “Ndzi nyike nyiko; leswi u ndzi yiseke etikweni ra le dzongeni, ndzi kombela leswaku u ndzi nyika ni swihlovo swa mati.”
90	A kombela leswaku Xikwembu xi varivalela loko swi nga endleka vatshuke vadyoha.
91	A kombisa ku lehisa mbilu eka mavonelo ya tipolotiki no vumba vun’we exikarhi ka vabohiwa kulorhi.
92	Akova ntlangu ntsena Hi siku ra ntlangu, xandla xa president wa FIFA's Jack Warner uvuye a xixima xipano lexi hikuva xihoxiwa eka vuxirho bya FIFA.
93	A ku: “A ndzi swi tivi.”
94	A ku dzunisiwe la taka hi vito ra Hosi!
95	A ku dzunisiwe vito ra Xona."
96	A ku dzunisiwe yena Mufumi wa Israele!”
97	Aku eka hosi ya Egypta, "Xikwembu xa Israele xiri, tshika vana va mina va famba.
98	Akufanelanga kuva na laha yinga tsemeleleka kona, ku pfimba kumbe swiyimo swoka swinga tolovelekangi naswona tihuku tifanele kuva tirikarhi tifamba kahle tinga khwiti.
99	Akufanelanga kuva na marhimila hikuva swinga endla leswaku titikeriwa hiku hefemula.
100	Akufanelanga ku vonaka timbambu.
101	A ku hakeriwi ndzuvo kumbe swikoxo swin’wana hi tlhelo ra ntsariso hi ku landza mhakantsongo ya (1).
102	Aku, 'Hiti tovile kutiyisisa leswaku ahingari eku lorheni."
103	A ku ka vona: “Kelelani sweswi, mi yisa eka mufambisi wa nkhuvo.”
104	A ku ka vona la va hinkwavo vapfumelaka eka Yena, va fanele ku fana ni malandza la ma ma rindzeleke ku vuya ka n'wini hi le nkhubyeni wa vukati.
105	A ku ka vona: “Tanani, mi ta vona.”
106	A ku ka yena: "Famba ka vamakwerhu u ya va byela leswaku ndzi tlandlukela ka Tatana anga Tata wa n'wina, nika Xikwembu xa mina Xi nga Xikwembu xa n'wina."
107	A ku ka yena: “Ina Hosi, ndza pfumela leswaku hi wena Mesiya, N'wana wa Xikwembu, loyi a taka laha misaveni.”
108	A ku: “Mina ndzi rito ra munhu la huwelelaka emananga a ku: ‘Lulamisani ndlela ya Hosi’, hilaha muprofeta Esaya a vuleke hakona.”
109	A ku: "Muhaxi u humile a ya haxa mbewu.
110	Akuna ku hambana eka muhlovo exikarhi ka timhelembe leti mbirhi kambe kova vito leri hlamuselaka leswi nomo wunga akekisa xiswona.
111	A ku na ku kaneta leswaku, hi ku pima, ku humelela loku nga va kona ku sukela hi 1994 a ku hlamarisa.
112	Akuna milambu kumbe swinkobyani.kova na swidanwana swintsongo swa mati.
113	Akuna mimovha yotala ya vanhu exihlaleni naswona swifambo swa vatirhi hiswona swifamba fambisaka vanhu exihlaleni.
114	Akuna minhlangano yokarhi leyingata kupfuna laha tikweni ra Afrika Dzonga leyinga pfunaka handle ka loko uri n’wamapurasi loyi atirhisanaka na minhlangano leyikulu yo tani hi Coniglio.
115	A ku na munhu la ndzi tekelaka byona, kambe ndza byi nyiketa hi ku rhandza ka mina; ndzi ni matimba ya ku byi nyiketa, ni matimba ya ku tlhela ndzi byi kuma.
116	A ku na munhu la nga taka ka mina, loko a nga kokeriwi ka mina hi Tatana la ndzi rhumeke, kutani mina ndzi ta n'wi pfuxa hi siku ra makumu.
117	A ku na munhu la tshamaka a vona Xikwembu ni siku ni rin'we.
118	A ku na munhu loyi a rhungelaka xiqhivi lexintshwa engubyini ya khale; hikuva loko a endlisa sweswo xiqhivi lexintshwa xi ta handzula nguvu leya khale, kutani ku handzuka ka kona ku ta ya ku engeteleka.
119	A ku na munhu loyi a tshamaka a tlhandlukela ematilweni, loko a nga ri loyi a xikeke hi le matilweni, yena N'wana-wa-Munhu.
120	A ku na nawu wa ka masipala lowu nga nyikiwaka hi Huvo ya Masipala handle ka loko – swirho hinkwaswo swa Huvo swi nyikiwile xitiviso xo twakala; no va nawu wa ka masipala wu hangalasiwile leswaku vanhu va wu hlahluva.
121	Akuna nguva wokarhi wakutswalana, kambe swiharhi leswi switswala nkarhi wunwana na wunwana wa lembe e Afrika Dzonga.
122	Akuna nguva ya timhaka ta masangu eka tinguluve leti.
123	Akuna ntsariso waleswaku nkarhi wobyamela matandza wu lehe kufika kwihi.
124	"A ku na swiphiqo leswikulu swa mahanyelo swa hina leswi hi nga swi ololoxaka ehandle ko languta xiyimo xo tumbuluxiwa ka mintirho na ku herisiwa ka vusiwana.
125	Akuna tiyindlu ta tirhandzavula to borha.
126	A ku na Xikwembu xi n'wana ni ripfumelo ri n'wana leri ri nga ponisaka vanhu eswidyohweni.
127	A ku na xin'we lexi xi nga humelelangiki.
128	Akunga aleki nchumu hi wanuna loyi.
129	Akunga ehleketiwi leswaku angava a ri na xiave xokarhi.
130	Akungari hikuva a ambale jesi ya Springbok eka ntlangu wohetelela, laha Afrika Dzonga ringa wina World Cup loko ringhenele rosungula eka mphikizano lowu leswi vukona byayena byinga tisa kucinca lokukulu.
131	Akungari na nkarhi wakurilela mati lawa ya halakeke kumbe kuvulavula hindlela leyi van’watipolitiki vavulavulaka hakona loko swilo swinga fambangi kahle.
132	A ku nga ri Petru loyi a hanyiseke wa nuna loyi.
133	Aku ngari rosungula a xanisiwa hi maphorisa, kambe sweswi a koka kokiwa ayisiwa e Pretoria Central Prison.
134	Akunga se tshama ku voniwa ntirho wo fana na lowu laha tikweni ra Afrika Dzonga.
135	A kuri eka rendzo rosuka e Durban kuya e Johannesburg laha a nga vuya a khomiwa arina Williams laha maphorisa ava pfale patu ekusuhi nale Howick e Natal.
136	Akuri feme yosungula ya vantima lava ava tirhisana kun’we laha tikweni ra Afrika Dzonga.
137	A ku ri hava na khume ra malandza lava a va tirhela Xikwembu eSodoma.
138	'Akuri hava na munhu na un’we loyi ata ndzi miyeta kuva ndzi vula ntiyiso!'
139	Akuri kucinca loku aku laveka eka misava yantshikelelo, loku aku kandziyisiwa hi camera ya Dr Magubane.
140	Akuri kule swinene.
141	A kuri na dyandza e ka Kanana na kono.
142	A kuri na jaha leri ava ku I Saul, a lehile ava ni tlhohe.
143	A kuri na munhu wo lulama loyi a vaku I Lota.
144	Akuri na xivangelo xinwani kambe lexi axiri kona xa leswaku valungu va fanele vatirheriwa hi vanhu va ntima lava avanga hakeriwi mali yovonaka.
145	A ku ri ndhawu leyi loko u velekiwa u ri mulungu a wu ri na ndzhwalo wo tshama u ri ku chaveni no va ni rivengo leri tumbetiweke.
146	"A ku ri ndhawu leyi loko u velekiwa u ri muntima a ku ri ndzhukano wa vutomi hinkwabyo.
147	Akuri nhlengeletano wantolovelo wa mani na mani wa ANC: xivulavuri endzhaku ka xivulavuri leswi aswiri na swintshuxo leswi aswi tekiwa hiku hlawula kunene.
148	A ku ri ni mirhi ya tinxaka hinkwato ku katsa na Murhi wa Vutomi.
149	A ku ri ni ntshungu lowukulu lowu a wu famba na yena, hikuva a wu vona mahlori lawa a ma endleke hi ku horisa vavabyi.
150	Akuri ni ntshungu wa vanhu a tempeleni xikan'we ni vanhu lava ava fika 3,000 magidi nharhu elwangwini emalwangwini.
151	A kuri ni vanhu lava ava tlula ntlhanu wa magidi.
152	A ku ri ni vanhu vo tala ngopfu la va rendzele Yesu, kambe wansati loyi u tivile leswi swi endlekeke e ka yena.
153	A kuri nkarhi wa loko Muxe a nga silova.
154	A ku ri nkarhi wa madyambunyana (mpima-vayeni) na swona lwandle ri sungula ku hungu hi bubutsa lerikulu.
155	Akuri norho lowu awu humelela kuva ndzi hlangana na yena.
156	A ku ri siku ro hlawuleka ra vhiki ra va Yuda ro gandzela Xikwembu.
157	Akuri vaseketeri hitimali na swirho swa minhlangano leyi ayi humelerisa muxaka yokarhi lavanga kota kukondzelela.
158	'Akutava ntsena endzhaku, loko ndzi fike ekaya, laha andzi ta tivutisa leswaku" xana ndzi endla yini?"
159	A ku te ku fuma ka wena, ku rhandza ka wena a ku endliwe misaveni ta nihi loko ku endliwa tilweni.
160	Aku tiviwi swotala hita malembe lawa ya khale yava agro-pastoralists ehandle kaleswaku ava hanya hiku rima swibyariwa, kuhlota naku fuwa swifuwo.
161	Aku vanga na un'we wa mu Israel loyi anga fa.
162	A ku vanga ni munhu ni un'we loyi a mi tiyeleke ku ta fika namuntlha.
163	Akuvi na laha ungata tsala kona leswaku kusele vana vangani e xihahlwini eka siku rero 2, 6, 14 ku fikela loko va lumuriwa.
164	A ku Xikwembu Tatana xi tsakisiwa hi Yena.
165	A ku yena ni malandza ya yena na vona va ta endlisa xisweswo, endzhaku ka sweswo ndzi ta ya eka hosi hambi leswi nawu wu alaka, loko swi vula kufa, ndzi tafa.
166	Aku zangi kunga hlaseriwa ndzhawu ya Cape Town naswona swibamu aswi baleseriwanga na kanwe.
167	A langutiwa tani hi xivumbeko xa xikwembu kumbe muponisi e tikweni ra Afrika Dzonga, naswona atlhela a tekiwa tani hi xongotelo ra matimba na ntshembo eka vaaki vavantima valaha tikweni.
168	A lava ku aka yindlu leyikulu (leyi a va ku i tempele), laha vanhu a va fanele ku hlangana kona va khongela Xikwembu kambe Xikwembu a xi te, "a wu fanelanga ku aka yindlu hi vito ra mina hikuvu u dlayile vanhu votala.
169	A lava ku tikurisa a tlula Xikwembu.
170	A lava kuya khoma vapfumeri a va yisa khotsweni.
171	A lava leswaku Xikwembu Xi n'wi kombo leswi a faneleke ku swi endla.
172	A lava ndyangu wu swi amukela, leswi a swi taya eka hosi ya yena Isawu.
173	A lavile leswaku n'wana loyi a vitaniwa Rachel ava nsati wa yena.
174	Allice, kunga loyi andzi amukerile loko ndziri exihlaleni, una vana vambirhi vantsongo naswona u hlamusela leswaku leyi i ndzhawu yakahle swinene yaku kurisela eka yona vana.
175	All-in African National Action Council Leswi swivuye switikisela Mandela swinene.
176	​a) Loko ku ve u munhu hi ntumbuluko, xana wa tivisa leswaku mali leyi nghenaka yo suka eka “vukorhokeri bya xiphurofexinali” a yi languteriwangi ku hundza 20% ya ntsengo wa mimbuyelo ya wena enkarhini wa lembe ra nhlelelo?
177	Ambalani ku lulama xi va xisirhelelo xa n'wina xa le xifuveni, ni ku hisekela ku twarisa Evhangeli ya ku rhula ti va tintanghu ta n'wina.
178	Amen.) Xifaniso 6: Lowo biha ubyala mfava Nala u byala mfava emasin'wini la ma ma ha ku byariwaka.
179	A mi ndzi hoxelanga ha nchumu; ma tsundzuka leswaku i ku vabya ka mina loku nga ndzi nyika nkarhi wo mi dyondzisa Evhangeli eku sunguleni.
180	A mi si twa rito ra yena ni siku ni rin'we, ni nghohe ya yena a mi si yi vona.
181	A mi si va ni ku pfumela xana?"
182	A mi tivi lomu a humaka kona, kambe ú ndzi horisile mahlo!
183	Amukela xikhongelo xa mina, u ndzi yingisa loko ndzi huwelela.
184	Anakanya vanhu va wena lava u nga tihlawulela vona ku sukela khale, va nga lava u va kutsuleke leswaku va va ndzhaka ya wena.
185	Anania a ku ka Sawulo: "Sawulo Makwerhu, Hosi Yesu loyi a tikombiseke ka wena e ndleleni leyi u nga ta ha yona, U ndzi rhumile leswaku u tlhela u vona, ni leswaku u tala hi Moya lowo Kwetsima."
186	ANCYL yilave leswaku yiva na vuxirho tiko hinkwaro xikan’we no yimeriwa e palamende hi Ma Afrika Dzonga hinkwawo, mphakelo wa misava, timfanelo ta ti-trade union, dyondzo ya mahala no boha xikanwe na minongonoko ya ndzhavuko.
187	A ndza ha mi vuri malandza, hikuva nandza a nga tivi lexi n'wini wa yena a xi endlaka; kambe ndzi mi vurile vanakulorhi, hikuva ndzi mi tivisile hinkwaswo leswi ndzi swi tweke eka Tata wa mina.
188	Andzi boheka kuya lava muyimeri un’wana.'
189	Andzi chuhile nyana no elheketa leswaku himpela ndzi ta Iandzelela milawu leyi ayi vekiwile.
190	Andzi fanele kuya byela Seftel leswaku Mandela a landzelela switsundzuxo swayena eka ku hunguta munyu lowu awudyaka.
191	Andzi khumbhekile swinene no khomiwa hitingana, kambe akuri hava lexi andzi ta xiendla.
192	Andzi kota kutwa swivochwa leswinwana swikalakala vusiku hinkwabyo loko swirikarhi swixanisiwa.
193	"Andzi lava ku ntshunxa tiko ndzi nga tirhisanga xibamu xa mampela."
194	Andzi lava muyimeri loyi ata yimela tata wa mina loyi a kume nghozi ya movha,se ndzi suke ndiya eka tihofisi ta Mandela na Tambo,' Loko a tsundzuka.
195	'Andzi lavi kusiyiwa na xikandza xa ntima.'
196	A ndzi lo titisa, kambe ndzi rhumiwile hi xona.
197	A ndzi mi nyiki hilaha misava yi nyikaka hakona.
198	A ndzi nga lavi leswaku leswi ndzi swi tirheke, ni leswi ndzi swi tirhaka sweswi, swi hundzuka swa hava.
199	“A ndzi nga mi siyi mi ri swisiwana; ndzi ta ta eka n'wina.
200	Andzi nga tsakaka hikuva andzinga lavi ku tekiwa na kanwe.
201	A ndzi nonokangi; ndzi teke magoza yo ka ya nga ri ku wona eka rendzo leri ro leha.
202	A ndzi nyenyi tintswalo ta Xikwembu, hikuva loko vanhu va nga endliwa lava lulameke hi mhaka ya ku hlayisa Nawu, swi vula leswaku ku fa ka Kriste a ku pfunanga nchumu.
203	Andzi phela hi marha, 'Andzi byela leswaku munhu yaloye i tholorisi.
204	Andziri eku tifambeleni kuhuma emavhengeleni kutani andzi huwelela aku, 'Tana haleno,' aswi endle hindlela ya vunghana naswona u vutise leswaku ndzi tshama kwihi.
205	Andziri emahlweni ka ntlawa wa hina.
206	Andzi switiva leswaku ndzi fanele ku chivirika kuhlayisa swinepe swa vutomi byakwe sweswi andzi swivonisa xiswona, kufikela loko ava President’.
207	A ndzi ta hatla ndzi tlakusa voko ra mina, ndzi ba valala va vona ndzi va wisela hansi.
208	A ndzi ta navela ngopfu ku va exikarhi ka n'wina sweswi, ndzi ta vulavula na n'wina hi ku antswa, hikuva ndzi le ku karhatekeni hi tlhelo ra n'wina.
209	A ndzi tanga ku ta vitana lava lulameke, kambe vona lava dyoheke.”
210	A ndzi ta tsaka ngopfu loko Vaisraele vanhu va mina va ndzi yingisa, va famba etindleleni ta mina.
211	A ndzi tilaveli ku dzunisiwa; ú kona la lavaka ku ndzi dzunisa, naswona wa ndzi avanyisela.
212	Andzi tirhisana na Gregory naswona ari na malwandla swinene no kota kupfuna.
213	A ndzi tiseketeli hi vumbhoni byo huma ka munhu, kambe ndzi vula timhaka leti leswaku mi ta ponisiwa.
214	Andzi tivi leswaku vatsutsumela kwihi kambe mina ndzi tsutsumele kwala kusuhi laha akuri na khumbi ra hostel ya vavanuna naswona vandzi pfulerile ndzi nghena.
215	Andzi tshame e tafuleni ramina, ndzi titwa ndzi nga pfuni nchumu xikanwe no kwata ehenhla ka leswi hinga swiendla loko Mandela atava a fonile.
216	Andzi tshame etlhelo ka Nelson Mandela loyi afanele ava President ndzi nwivutisa ndziku, "Xana uti twa njhani?
217	Andzi tshembile leswi aswivula.
218	Andzi twa huwa ya mabuntsu ya vona loko varikarhi vafamba famba, se andzi switwa leswaku vahlayile.
219	Andzi vhakele Mandela e khotsweni ra Pollsmoor eka mavhiki nyana lawa yanga hundza naswona andzi nwibyerile hi ta ntirho lowu.
220	“A ndzi vulavuli ndzi katsa n'wina hinkwenu; ndzi tiva lava ndzi va hlawuleke; kambe Tsalwa ri fanele ku hetiseka, leri nge: ‘Loyi a dyaka vuswa bya mina, ú ndzi hundzukele, a ndzi khadlanya.’
221	A ndzi yi kumanga ka munhu ni un'we, ku hava na un'we loyi a ndzi dyondziseke yona.
222	A ndzunisa Xikwembu xa ntiyiso a tlhela a tsakisa Xikwembu.
223	Anga burisananga na Mandela kuya hintwanano, leswinga endla leswaku aswiteka tani hiku tshoviwa ka ntwanano.
224	Anga fanelanga ku chavisa swivumbiwa swa Xikwembu.
225	A nga fihlanga, ú hlamurile a tiyisa swinene, a ku: “Mina, a hi mina Mesiya.”
226	Angahari na matimba loko a vona muako lowu wutshwa wuku lohlo.
227	A nga hi nyika vutomi lebyi nga heriki?
228	A nga kona loyi a nga tiyimelaka emahlweni ka wena".
229	Anga koti ku amukela xirhambo lexi kufikela loko vurhangeri bya vandal ra ANC byitava byi pfumerile, leswi nga endla leswaku kuva na tinhlengeletano totala exikarhi ka mina na yena.
230	Anga pfumeleriwi kuva na vuyeni naswona ayirisiwile ku vulavula na vanhu.
231	Anga rhangelanga vavanuna va ANC ntsena e khotsweni, kambe a kuma nhlonipho na kusuka eka mavandla yanwana yokaneta tanihi — the Pan-Africanists na Poqo, African Resistance Movement na lerintsongo ra Yu Chi Chan Club.
232	A nga ri na mhaka ni xisiwana exi xi a tshameke nyangweni.
233	A nga si tlhelela e Tilweni Yesu, U nyikile Vaapostola lava va khume-n'we (11) nawu, a ku "Fambani miya endla Vadyondzisiwa e ka tinxaka hinkwato, mi va dyondzisa ku yingisa hinkwaswo leswi ndzi mi leriseke swona."
234	A nga swi lavanga eku pfuka, kambe wa nuna loyi enyangweni a nga karhalangi ku kombela a sindzisa leswaku a pfuke a n'wi nyika, kutani munghana wa yena a kondza a pfuka a n'wi nyika leswi a swi lavaka.
235	A nga swi tivanga leswaku ku endleke yini hi Anania.
236	A nga tshami e tempeleni yo akiwa hi mavoko ya munhu.
237	Angava angahari murhangeri wa tiko kusukela eka malembe lawa yanga hundza, kambe yena anga tshikanga ntumbuluko wa yena na vumunhu lebyi anga na byona.
238	A nga yimanga entiyisweni, hikuva ku hava ntiyiso eka yena.
239	A nge he fi ni siku ni rin'we.
240	Angora i muxaka wohlawuleka swinene.
241	Angoras yita hi mihlovo yohambana hambana naswona yina ntirho wotala swinene.
242	Angora yi humesa wool leyitirhisiwaka eka swilo swosaseka swinene leswinga tirhisiwaka eka ku luka no rhunga hiswona.
243	A nkhinsama e mahlweni ka Yena a n'wi khongela akui "Loko U swi rhandza u nga ndzi basisa" Van'wana vanhu a va chava ku tshinela kusuhi ni nuna loyi, hikwalaho ka leswi a ri xi swona hi vuvabyi lebyi.
244	Annah a heta nkarhi wa yena ari karhi a khongela hosi Xikwembu.
245	A n'wi nyika masi leswaku a n'wa kutani an'wi funengeta hi nguvu, Sisera aya etlela.
246	A n'wi pfuna, a n'wi chela hi mafurha etimbangeni a n'wi bohelela, a n'wi khandziyisa embhongolweni ya yena a n'wi yisa endlwini ya vaendzi ehotela leswaku va n'wi pfuna.
247	A n'wi tshwutela hi marha ematihlweni a n'wi tlandleka mavoko a n'wi vutisa a ku: "Xana u vona xa nchumu ke?"
248	A n'wi yisa eka Yesu.
249	A nyikiwile mapilisi na vutshunguri bya TB, naswona endzhaku ka nkarhi nyana u sungule ku hola.
250	Apulayela mali yo lombisa yo dyondza hi yona ya NSFAS kumbe basari eka tiByuro ta Mpfuneto wa swa Timali ethexiyari ya wena.
251	Ari eka pfhumba raku cinca tiko hiku endla constitution ya xi dimokirasi xikan’we no lulamisa switereka swa ti-stay-at-home no kombisa kuvilela.
252	Ari emaninginingini ya ntirho wakwe laha na misava hinkwayo ayi langute yena.
253	Ari esirheni ku ringana masiku manharhu.
254	Arifani na swinwana swihadyana, lera xisati rikule kuhundza ra xinuna hi xiyimo.
255	Ari holobye wa vululami loyi a tirha kufanana Verwoerd eka ku endla milawu yo tshikelela vantima na nsele lowu awu lave ku hundzula President Mandela na vabohiwa kulobye onge a hi vanhu.
256	A ri hosi ya doroba leri va nge I Salem, leswi vulaka "Kurhula".
257	Ari kona kuringana mavhiki mambirhi kutani hi March 2002, u hundzile emisaveni.
258	Ari muntima wosungula wa Afrika Dzonga ku hlula eka Press Photo of the Year hi 1958.
259	Ari murhangeri wa masocha ya Israele.
260	Ari muteki wa swinepe wa ximfumo wa Madiba kusukela loko a huma e khotsweni kuya fikela eka malembe yosungula yavu President.
261	Ari na matimba swinene no kota kutirha kahle akarhi a landzelela swileriso swa rihanyu ra yena loko arikarhi a endla mintirho yakwe.
262	Ari na mintirho yotala na switshembiso swotala kuswi fikelela tani hiti nhlengeletano ta ximfumo nati interview leti ati lava leswaku ava ativuyetele kahle naku hlonipheka tani hi Nelson Mandela.
263	A ri nsati wa Uriah loyi ari socha eka vutho ra Davida.
264	Ari nuna nkulu wa ndhuna, mulawuri, kambe a kombela Yesu aku "Hosi, rhelela u ta n'wananga anga si fa."
265	Ari wansati wo lulama.
266	Ari wanuna loyi anga olovi, loyi a kwata swinene loko anga kumi leswi aswilavaka.
267	Ari wanuna loyi anghena kereke.'
268	Ari wanuna wohlamarisa loyi a kota kulehisa mbilu no amukela swilo.
269	A ri xisiwana a ambale macakala.
270	Aroni uta xiximiwa, kutani hosi ya ta vona matimba ya Xikwembu", kambe Faro a nga va tshikanga va Israele.
271	Artemisia vulgaris yi katsakanile exifundzheni xa Eastern Cape.
272	Artemisia yilava misava leyi tswongaka mati swinene, laha ku nghenaka dyambu naswona yi khomeka kahle loko yitsemetiwa.
273	Artemisia yitele laha Afrika Dzonga naswona yikumeka eka tindzhawu taku hambana hambana.
274	A simeke nkwama wo hlawuleka wa President's Children's Fund laha yena anga nyikela kusuka eka muholo wakwe mali yo ringana R 150 000 (US $41 000) hi lembe kuringana 5 wa malembe atlhela a rhamba van’wani ku endla hindlela yoleyo.
275	A swi bihanga ku chivirikelana masiku hinkwawo, loko moya wu ri lowunene, naswona ku nga ri ntsena hi loko ndzi ri na n'wina.
276	Aswibohi kuhumesa mimpfundlha loko uri eku basiseni ka xihahlu hikuva mpfundlha awuvileli loko munhu a khoma khoma xihahlu xa wona.
277	Aswi endla onge vantima na valungu vahaku tikuma rosungula vari na xivono xo fana.
278	A swi fana ni loko munhu a ya nghena exihlahleni a tlakuse xihloka: Van'wana va ri: Enyangweni ya le henhla, va pandzelerile mapulangi hi swihloka.
279	A swi hahai ku olva naswona mpfhuka wo koma ntsena.
280	Aswi kombisi ku hlundzuka, kuva xiharhi xi ri namiri wa ntima nyana, ndlopfuu yi cinisa ku basisi miri ni ku susa vusokoti.
281	Aswingari enawini eka vatirhi va vantima ku tereka, se axivitaniwa 'stay-at-home'.
282	Aswingari na mhaka yaku ule Cape Town kumbe Pretoria, a fika e hofisini yakwe loko kahaku ba awara ya 7 leswaku ata languta mapapila yo huma eka vaseketeri vakwe.
283	Aswingata vonaka swilahlekile eka Afro-chic homeware emporium leyo durha.
284	A swi papalateki leswaku loko hi ya emahlweni eka ndlela leyi kuleke ya vumaki laha tikweni, hi ta tlhela hi yisa emahlweni nseketelo wo humelerisa vumaki.
285	Aswipfuni ku nyika huku murhi hinkarhi lowu yivabyaka.
286	Aswiri kahle swinene kuhlawuriwa exikarhi ka vateki va swinepe lavo tala ku landzelela wanuna loyi wo hlamarisa.
287	A swi ri leswaku rito leri nga tsariwa eNawini wa vona ri hetiseka, leri nge: ‘Va ndzi vengile ntsena ehandle ka mhaka.’
288	A swiri leswi lwaka ni mikhuva ya va Yuda.
289	Aswiri na nkoka eka yena leswaku namina andzi lava kutekana na yena.
290	A swi ri tano na n'wina vamatiko, loko mi twile Rito ra ntiyiso, ma nga Mahungu Lamanene ya ku ponisiwa ka n'wina: Mi pfumerile eka Kriste, kutani Xikwembu xi mi funghile hi Moya lowo Kwetsima lowu a xi tshembisile ku mi nyika wona.
291	Aswitalanga leswaku kuva ku vhaka ka kahle, kambe i rendzo leri hifaneleke kuva hi riteka hinkwerhu leswaku tidyondzo leti ta malembe yotlula 500 a ti rivariwi.
292	Aswitalang, eka tiko leri wanuna loyi anga hoxa xandla swinene hivuswikoti byakwe, kutiyimisela swifambisana na kutwisisa ku antswa eka kupfuna ku fikelela kurhula no nyika matimba kusuka eka mfumo wa voko ra nsimbhi kuya eka lava tshikeleriweke.
293	Aswitalangi leswaku wunga mamisela laha wuvoniwaka, wuna xihundla swinene leswi endlaka leswaku wumamisela exihundleni.
294	Aswi talangi ti hlota na nhlikani naswona ti tshama eminsinyeni leyikulu, ti tsakela mindzhuti.
295	Aswita nyumisa kuva swihumesiwa ntsena himinkarhi ya nkombiso ntsena.
296	Aswitikomba kahle swinene leswaku khale ka mubohiwa Mandela an’wi tshembile swinene De Klerk.
297	A swi tiva leswaku anga tsakisi Xikwembu.
298	A switiva leswaku loko mfumo wakwe wo sihalala hi xihlawuhlawu, tiko aringehe lawuleki laha swingata sungula eka ekhonomi kuya eka mpfilu mpfilu.
299	A swi tiva leswaku Pawulo a nga endlanga nchumu wo biha.
300	Aswi tiva leswaku Xikwembu xa yena Xi kota ku endla hinkwaswo.
301	A swi tiva leswaku Yesu u huma ka Xikwembu.
302	Aswitolovelekangi leswaku mpfundlha wa xisati wu tswala wukarhi wu voniwa hi vanhu.
303	Aswitshembisi leswaku swina malembe yoringana 700. Ku vangama ko kufumela ka nsuku lowu kuvonaka ku dzudze malembe lawa yotala.
304	A swi vuli leswaku ku ni munhu loyi a tshamaka a vona Tatana, e-e!
305	Aswivuyerisa swinene ku burisana na vakokwani lava.
306	A ta eka Simoni Petro; kutani Petro a ku ka yena: “Hosi, xana u lava ku ndzi hlambisa milenge wena xana?”
307	Athrixia yitlhela yi vuriwa tiya ya ma-BushmanAthrixia also Called Bushmans Tea Athrixia yitlhela yi vuriwa tiya ya ma-Bushman Yitlhela yitiveka tani hi tiya ya ma-Bushman (Eng.) Boesmanstee (Afr.
308	A ti ba xifuva a chava no tla kusa mahlo hi tingana.
309	Ati hanyi ngopfu hi mati lawa yangale hansi.
310	A tirhisa camera yakwe ku teka swinepe swa ntokoto naku hlupheka ka vantima va Afrika Dzonga hinkarhi wa xihlawuhlawu.
311	A tirhisa mati khomelo ya kahle, anga susanga matihlo yayena eka xikongomelo naswona a tirhisa nkarhi wihi na wihi lowu awukumaka kuva a hlaya.
312	A tisa xinkwa na vhinyo eka Abraama.
313	Ati tolovelekangi endzeni ka tiko.
314	A tiveka ari murhangeri wa ANC Youth League.
315	Ativeriwa kurhula kayena xikan’we notiyimisela kutwa mavonelo yavan’wani.
316	A tiyisiwa hi vabohiwa kulorhi tani hixikombiso xa nyimpi ya vona.
317	A tlhela a korhama, a tsala-tsala hansi.
318	A tlhela a ku Hosi Yesu e ka vadyondzisiwa va Yena "Ndzi tiyisile loko mi nga hundzuki mi fana ni vana lava la va ntsongo (vatsongwana), a mi nga ngheni e ku fumeni ka matilo.
319	Atlilasi leyi yi tisa ku titwa onge switirhisiwa swa eneji ya swibyariwa leswi feke, eka switirhisiwa swa eneji na le ka tindhawu leti nga riki na vufikeleri bya eneji hi ku hetiseka.
320	A tsakela ngopfu ti salads na mihandzu ya furexe laha angatsakeli swakudya swale swikoteleni.
321	A tsakile eka kela nandza wa Abrahama mati na tikamela ta yena ta khume.
322	A tshama eka tlhelo lerinwani ra fasitere laha hinga bula hiswipikara leswi aswikurisa marito ya hina.
323	A tshame a baleseriwa, abiwa hi matlulu, a khomiwa kotala, a pfaleriwa kuringana 586 wa masiku — nkari woleha swinene lowu tivekaka wo pfaleriwa wexe naku yirisiwa 5 wamalembe kuva a endla ntirho wa yena.
324	A tshamiseka, matihlo yayena aya vangama laha andzi nyikeke vukorhokeri bya kahle.
325	A tshemba leswaku De Klerk a langutane na ntlhobtlho lowukulu swinene eka vanda rakwe na swirho leswi aswi ehleketa leswaku mbulavurisano wunga tisa kuherisiwa ka vona tani hi vanhu.
326	A tshuka a fikile enkarhini wolowo, a nkhensa Xikwembu, a vula ta Yesu eka hinkwavo lava languteleke ku kutsuriwa ka Yerusalema.
327	A tshuvutela marha a khumba ririmi ra nuna loyi, Yesu a languta henhla e tilweni e ka Xikwembu a ku: Pfuleka!"
328	A tumberile eka va Midian.
329	A tumbetiwa hi vaseketeri va yena no tlhela ava na tinhlengeletano exihundleni leswaku ku kombisa ku vilela kuya emahlweni.
330	Ava byala millet, sorghum, ti beans, makwembe na makavatla, naswona ava fuwe tinyimpfu, timbuti na tihomu.
331	A va byela aku: "Himina Yosefa makwenu loyi mi nga n'wi xavisa ndzi ta haleno e Egypt."
332	A va byela a ku Xikwembu Xi na mina, na swona ndzi kumile mpfumelelo wo huma eka hosi ya Babilona.
333	Ava byela leswaku "vabohiwa vangaka vangati nghenisis eka mintwanano" atlhela longoloxa swikoxo swaleswaku mfumo wufanele wuyima kulwa hixiwona ehenhla ka vanhu vantima.
334	Ava chuhe leswaku vantima vatalava ku tlherisela eka vubihi lebyi vabyi endleke kuringana 48 wa malembe ya ntshikelelo ehenhla ka vona.
335	A va dlayiwile enyimpini kutani va Israele ava hluriwile hi va Filista.
336	Ava ehleketa leswaku a nga tiyelangi.
337	A va famba famba manango.
338	A va famba hi byatso ku pelela ntsungeni.
339	A va famba naye va pelela ntsungeni.
340	Avafanele kuva vava amukela loko vari e khoto kambe aswitikomba swinene leswaku vanwana avanga switsakeli kuva vafanele ku khoma munhu wantima hi malwandla tani hileswi akuri na ndzingano emahlweni ka nawu.
341	A va funghisa sweswo timhaka etikweni ra Israele, kutani Bowazi u tekile Rhuti a n'wi endla nsati wa yena.
342	Ava fuwa tihomu na swinwana swifuwo, naku tshovela vahlayisa swirimiwa swavona.
343	A va hlamula, a ku: “Ndzi mi byerile khale, kambe a mi swi twanga; hikwalaho ka yini mi lava ku tlhela mi twa mhaka leyi xana?
344	Ava humesa minyikelo, Annah u yile endlwini ya Xikwembu a fika aku, wena hosi ya mina, hakunene loko undzi anakanya, u nga rivali mina nandza wa wena, u ndzi nyika n'wana wa mufana, ndzi ta ku nyika yena ava wa wena, vutomi bya yena hinkwabyo.
345	A va khongela swikwembu swa hava swa Kanana, va Kanana ava kumile matimba eka va Israele, ava va khome hi ndlela yo vava.
346	A va kotanga ku pfumela, hikwalaho Esaya a engeta a ku: “Ú phumisile mahlo ya vona, ni ku tlanyata miehleketo ya vona, leswaku va nga ha voni, ni ku twisisa va nga ha twisisi, ni leswaku va nga hundzuki, na mina ndzi nga va hanyisi.”
347	Ava lava kululamisa xitereke xa masiku ya nharhu xa stay-at-home strike hiti 29, 30 nati 31 May 1961.
348	Ava lava kutiva leswaku Mandela angava ari kwihi, kambe Hazelhurst anga koti kuva byela, hikuva a hlambanyile leswaku angaka anga vuli nchumu xikan’we noka anga tivi leswaku hikwihi laha ava hlangane kona.
349	A va lava ku tiva xivangelo xa maxangu lawa ya Yobo.
350	Ava lava leswaku ateka xibejwani lexi a famba na xona.
351	A va lava Yesu, va vutisana va yimile eTempeleni, va ku: “Xana mi ehleketa yini?
352	A va nga kumi xihoxo eka yena hikuva Daniel a yingisa hosi (Hosi).
353	Avanga se tshama vahlangana — hitekanile endzhaku kaloko aha ku khomiwa — kambe a hlamusela leswaku una xithombe xa yena e kamareni ra khotso rakwe.
354	Avanga swikoti kundzi kuma, hikuva kuna xifasiterana xintsongo swinene lexi andzi hlometela hixona enyangweni.
355	A va nga xi namarheli hi mbilu kambe a va tshova ntwanano wa xona.
356	A va n'wi hehla hi leswaku u dyondzisa tidyondzo leti hambaneke ni ta vona.
357	A va n'wi humesela ku endla xihlekiso hi yena.
358	A va N'wi twisisangi leswaku iMani, ni leswaku a va nga ta N'wi gandzela, loyi a rhumiweke hi Xikwembu."
359	Avapfule xikolo xa valwela ntshuxeko hikuva loko va hetile xigwevo xa vona se va huma e jele, vahlohleteriwe hi miehleketo ya nkulukumba na vurhangeri byakwe sweswo aswiya tikisela varhangeri va tiko.
360	Avari ekusuhi swinene na mbilu yayena,' leswi aswivuriwa hi Tumi Mdwaba, muvulavuleri wa Nelson Mandela Children's Fund.
361	A va ri karhi va khongelela Petru.
362	Avari kona lava ava xanisiwa kutlula mina, e Robben Island, laha ava tirhela xigwevo xa rifu.
363	Avari na mibedwa yale hansi swinene, laha akuri na ndzhawu ehansi ka yona laha ava veka swiambalo kona.
364	Avari na Samsoni lowo fa mahlo.
365	Avari ntlawa wosungula wa vabohiwa kuva vafambisiwa, maendlelo lawa eku heteleleni yanga vuya ya toloveleka laha swinga vuya switekeleriwa hi rixaka ra Australia lava ava tsakela swinene ku kopela.
366	Ava ririsiwanga hinchumu eka nkarhi lowu vanga tshama hiwona e khotsweni, naswona akungari na ntshembo ngopfu leswaku vata kuma ntirho va tirha.
367	A va swi tirheli swikwembu leswi swa xifaniso xa nsuku a va swi nkhinsameli.
368	A va tatiwile hi Moya lowo kwetsima wa Xikwembu va sungula ku vulavula hi tindzimi hi ta mintirho yo hlamarisa ya Xikwembu.
369	A va ta va huma e ka muti u n'wana va rhumiwile hi nuna loyi va ku i Kornelio.
370	A va tiendlela mali hi ku kanganyisa ni ku tekela van'wana.
371	Ava tirhisiwa ti awara to leha, vari na yunifomo yovevuka naswona ava xanisiwa hi vurhangeri bya vona lava ava haxa rivengo naku chava eka valungu hinkwavo.
372	Avatlhela vakota ku paketela maribye lawa aya lava kufaya tinhloko ta vanhu lava taka nyimpini.
373	A va tshikanga ku xi ringa, va xi vangela gome, xona Muhlawuleki wa Israele.
374	Ava tshika xikolo vata tirhela R5 hi siku hiku famba varhwalela tinsimbhi ta khale kuya tixavisa.
375	Ava twala va tshama hlundzukile naswona ava vulavulanga kahle.
376	Avatwa onge loko vahambanyisa swivochwa swa tipolotiki e Robben Island sweswo swita endla leswaku nhlangano wufa.
377	A va vula sweswo ku ri ku n'wi ringa, leswaku va ta kuma mhaka leyi va nga n'wi vekaka nandzu ha yona.
378	A va vulavula na Xikwembu tani hi vanghana.
379	A va vulavula tindzimi to tala to hambanahambana.
380	Ava vutisanga leswaku mina ndzi switsakerisa kuyini.
381	A va vutisa nkarhi lowu n'wana a nga sungula ku antswa ha wona, kutani va ku ka yena: “Tolo, hi nkarhi wa 1 nindzhenga, ku hisa ka miri wa yena ku yimile.”
382	A vekiwa exiyindlwanini xakwe ari yexe kufikela hi October 1969, laha anga hehliwa hi nandzu wa Suppression of Communism Act.
383	Avian lice i switsotswani leswi tsakelaka muxaka wokarhi, leswi khomelelaka eka nhlonge kumbe tisiva, leswivulaka leswaku aswinge khomeleli ngopfu eka vanhu kumbe swiharhi leswi mamisaka.
384	A vilerisiwa hileswaku marito lawa yangava ya hlohletele jaji kuva a langutisisa swinene xigwevo xa rifu.
385	A vona Yesu a ri karhi a hundza, kutani a ku: “Vonani!
386	A vulavula hi rito ra vulawuri, a hlonipha Gregory na Gregory an’wi hlonipha swinene, kambe Mandela, xivochwa xotiyela swinene, alanguteka tani hiwanuna loyi a khome ndzhawu leyi ari eka yona.
387	Awu kota ku vona ntsako wa ntshuxeko wuvangama e matihlweni yayena’.
388	A wu lava ku va nkarhi wa nhlekanhi.
389	Awungari na mabence naswona awuri na mafasitere lawa yantsongo swinene, leswaku vuvabyi lebyi byitaka byinga tluleli vanwana lava tshamaka kona.
390	A wu nga ri yingisi u lahleka?
391	Awuta n’wi endla yini munhu loyi anga langutana na mfumo wa xihlawu hlawu ematihlweni atlhela a sala aha yimile.
392	&a xikombiso eka sisiteme.
393	A xi lavi leswaku vanhu va ya tiheleni, endzhaweni la ha Xikwembu Xi baka vanhu kona (phanixa).
394	A xi rheletanga vukari bya xona, a xi va ponisanga eku feni, xi va bile hi makhombo xi nga va tsetseleli.
395	Axitekiwa tani hindzhawu ya valehansi naswona aku rhukaniwa munhu wihi na wihi loyi ata khandziya xintshabyani lexi.
396	Aya emahlweni a hlamusela, 'Andzi lava ku hlayisa vutomi bya vantima va Afrika Dzonga hinkarhi walowo.
397	Aya fanelanga ya teka ndzongho loko ya horisiwa naswona yafanele kubasisiwa kahle naswona mathikihti yak hale yafanele kususiwa, loko kuriku xibye xakona xaha ta tlhela xitirhisiwa.
398	A ya ni le Nazareta, laha a nga kulela kona; kutani hi siku ra Savata hi ntolovelo wa yena a nghena esinagogeni, kutani a suka a yimela ku hlaya.
399	Aya ringanerile swinene, hambi, ku cinca lokukulu ka vutomi bya khale ka matimu ya ndzhawu ya vanhu va varimi.
400	Ayatirhisiwi tani hi mafurha yosweka kambe ya onha swinene.
401	Ayifanelanga hi hlanganisiwa na leya xi German Weisser Riesling (leyi tivekaka tani hi Rhine Riesling) vito ra Crouchen Blanc ritsakeriwa ngopfu laha Afrika Dzonga.
402	A yimisiwile ehenhla ka switina leswi aswi ninginika kuringana 5 wamasiku na vusiku bya kona, Peter a titivala hi siku ravuntlhanu.
403	Ayipfumeleriwanga kuva yivekiwa kuva yivuopfa kuhundza ntlhanu wa malembe.
404	Ayitirhisiwa naku basisa ngati, ku tshungula ku pandziwa hi nhloko, xikan’we naku kucunga nomo loko mikolo yi vava kumbe ufe rito.
405	Ayitsakeli kufambela laha kunga tlhuma hikuva swiyi vekaka ekhombyeni.
406	A yi tumbeta endzeni ka bibele leyi ayi susiwe maphepha endzeni, endzeni ka jazi rakwe, eka carton ya meleke kumbe endzeni ka hafu ya xinwa.
407	A yiva timali ta vanhu.
408	Bakiti na wheelbarrow swipfuneta kuyisa mati laha kulavaka ku hlantswiwa xikanwe naku susa mikhukhula na manyoro leswi hinkwaswo swifaneleke kuya e nghadeni kuya endla ndhundhuma yawona.
409	Baleka Mbete, Mutshamaxitulu wa Huvo ya Rixaka ya Swifundzakulu (NCOP), Man.
410	Bambara groundnut na cowpea yi mila e Mpumalanga, North West, Gauteng, KwaZulu-Natal nale xifundzeni xa Limpopo.
411	Bana huwa hi xitici xa wena xa Radio, Munghana Lonene FM.
412	Bandi ra rihlaza ri na mindzilakano yo basa ehenhla na le hansi, kutani etlhelo ka pala kumbe rinhi i ndzilekano wa nsuku.
413	Bangi ya le Xikarhi ya Afrika Dzonga i bangi ya le xikarhi ya rixaka eRiphabliki naswona yi lawuriwa hi ku landza Nawu wa Palamende.
414	Baraka a chavile kutani aku ka Debora "Loko u nga fambi na mina a ndzi nge fambi".
415	Barbeton Daisy yi mila eNorthern Province ya Afrika-Dzonga nale Kruger National Park.
416	Batho Pele i mayelana no susa tindlela ta le ndzeni to durha no tlangisa mali leti a ti nga endleriwangi ku veka swilaveko swa vanhu emahlweni.
417	Batho Pele yi kombisa Nkoka na minsinya leyi nga tshaku ra Mfungho lowuntshwa wa Rixaka.
418	Bazi araha yimi helo kuringana nkarhi woleha nanswona awu pfumeleriwanga ku chika u vona ndzhawu.
419	Bazi ri hundza ku kongoma e Church of the Good Shepherd.
420	Bazi riya emahlweni ri hundza xintshabyani kuya laha akulave ku endliwa golf course kutlhelela endzhawini ya vaaki.
421	Bela riqingho eka Contact Centre kumbe u endzela rhavi ra le kusuhi na wena ku ya pfuniwa.
422	Bela riqingho eka Contact Centre ya SARS eka 0800 00 7277 U nga rindzeli eka layeni ya le contact centre – Tirhisa nhlawulo wa Call-back naswona ejente ya SARS yi ta ku bela riqingho endzhaku ka nkarhi.
423	Bela riqingho eka Contact Centre ya SARS eka 0800 00 SARS (7277) ku kombela ntlheriso wa IRP6 kumbe ku kuma swo hlaya mayelana na phurosese yintshwa ya Xibalo xa Nkarhinyana.
424	Bernard Podlashuk, loyi ativekaka tani hi “Tatana wa Shiraz e Afrika Dzonga”, ari wosungula kuva a chela Shiraz e bodlheleni ra wayeni ya muxaka wunwe hi lembe ra 1957.
425	Be the first to review this product Mutsari wa buku leyi i mudyondzisi loyi a nga tsala tinovhela ta Xitsonga ku fana ni 'Ntsengele', 'Kula N'wananga' na tin'wana.
426	Bibele yi hi komba ndlela yo olovo yo kuma vutomi lebyi nga heriki.
427	Bindzu leritsongo swinene leri titsariseleke xibalo xa mali hinkwayo leyi endliweke hi bindzu ri nga, hambiswiritano, hlawula ku tshama eka sisiteme ya VAT (Ku sukela hi ti1 Nyenyankulu 2012).
428	Bindzu ri fanele ri tata VAT 101 – fomo ya Xikombelo xa Ntsariso ra kwala kaya eka 21 wa masiku ku sukela eka siku ro hundzisa hi rona R1 miliyoni.
429	Biography ya Dr Peter MagubaneBiography ya Dr Peter Magubane Dr Peter Magubane, muteki wa swinepe na mahungu wotiveka swinene emisaveni hinkwayo, u velekiwe hiti 18 January 1932 e Vrededorp laha anga kulela e Sophiatown.
430	Bizos aku: Xi ave xa mina xiri xoxe eka mpfapfarhuto wa xitatimende lexi loko wahaku humesiwa, andzi vilerisiwa swinene hi xitatimende lexinge atiyimiserile ku fela leswi atshembhela eka swona.
431	Blogo yin’wana na yin’wana yi ta tlhela yi humesiwa yi hundzuluxeriwile tanihiloko hi lava ku khutaza ku tirhisiwa ka tindzimi ta Afrika.
432	Blood Lily yi nga voniwa yi kula emindzhutini ya mavala ma mabyanyi kumbe etindhawini ta maribye.
433	Bosch u tsundzuxa van’wamapurasi kuringeta makete kusungula xikanwe no sungula kantsongo, kungava hikwalomu kava 500 watihuku, vaya emahlweni vakurisa bindzu loko kuya kuva na swilaveko leswitaka.
434	Boschveld chicken ayitiyisisiwangi tani hileyi tsarisiweke tani hi rixaka ra laha Afrika Dzonga, hambi swiritano yitsakeriwa ngopfu eka kufuyiwa hambi hi vafuwi eka tindzhawu totala laha Afrika.
435	Brazil ri na timfenhe to tala swinene.
436	Browde u byele Mandela leswaku anga switwisisi naka ntsongo, 'Hina hi hanya vutomi bya ximanguva lawa naswona akuna xihlawula mbala emutini.'
437	Browde u tsundzuka loko a byela Mandela leswaku yena na nsati wakwe ava fanele va tihumesa naswona nwana wa vona wa 4 wa malembe a fanele a sala na mutirhi wale kaya laha anga rila swinene.
438	Brown Headed Parrot - Swinyenyana - Afrika-DzongaLexi xinyenyani hixinwana xa leswa muhlovo wa rihlaxa na nhloko ya grey.
439	Brown hooded – Kingfisher ahi muhlampfa, naswona I xinyenyana xa rivala ra nhova,I muaki emadorhobeni yo tala matluka ya Afrika-Dzongo, madoropa mo fana na Johannesbug, Pretoria, Cape Town, Nelspruit na Durban.
440	Browsing by Subject "Maendli lama nga na nhlamuselo ya tihlelo endzeni ka wona"Browsing by Subject "Maendli lama nga na nhlamuselo ya tihlelo endzeni ka wona" JavaScript is disabled for your browser.
441	Browsing by Subject "Maendli lama nga na nhlamuselo ya tihlelo endzeni ka wona" Nxopaxopo wa maendli ya mfambo yo pfumala xiendliwa eka Xitsonga Xikongomelonkulu xa ndzavisiso lowu i ku xopaxopa maendli ya mfambo yo pfumala xiendliwa eka Xitsonga.
442	Browsing by Subject "Maendli ya maendlelo" Nxopaxopo wa maendli ya mfambo yo pfumala xiendliwa eka Xitsonga Xikongomelonkulu xa ndzavisiso lowu i ku xopaxopa maendli ya mfambo yo pfumala xiendliwa eka Xitsonga.
443	Browsing by Subject "Maendli ya mfambo" Nxopaxopo wa maendli ya mfambo yo pfumala xiendliwa eka Xitsonga Xikongomelonkulu xa ndzavisiso lowu i ku xopaxopa maendli ya mfambo yo pfumala xiendliwa eka Xitsonga.
444	Browsing by Subject "Maendli ya swa miehleketo" Nxopoxopo wa swihlambanyisi leswi tirhaka ni kumbe swi ri hava maendli ya swa miehleketo eka Xitsonga ni/kumbe swi ri hava maendli yo vulavula hi swa miehleketo eka Xitsonga.
445	Browsing by Subject "Maendli ya xiendliwa xinwe" Nxopoxopo wa swihlambanyisi leswi tirhaka ni kumbe swi ri hava maendli ya swa miehleketo eka Xitsonga ni/kumbe swi ri hava maendli yo vulavula hi swa miehleketo eka Xitsonga.
446	Browsing by Subject "Maendli yo pfumala xiendliwa" Nxopoxopo wa swihlambanyisi leswi tirhaka ni kumbe swi ri hava maendli ya swa miehleketo eka Xitsonga ni/kumbe swi ri hava maendli yo vulavula hi swa miehleketo eka Xitsonga.
447	Browsing by Subject "Maendli yo pfumelwa xiendliwa" Nxopaxopo wa maendli ya mfambo yo pfumala xiendliwa eka Xitsonga Xikongomelonkulu xa ndzavisiso lowu i ku xopaxopa maendli ya mfambo yo pfumala xiendliwa eka Xitsonga.
448	Buchu yikahle swinene tani hi xisusa kupfimba naswona yitirhisiwa eka swotola, kuxavisiwa tani hi mati ya buchu kumbe tani hi mafurha.
449	Buchu yitsakela tindzhawu letinga le hansi toka tinga voyamangiki ngopfu etintshaveni tale xifundzheni xa Western Cape.
450	Bukettraube - Madiriva - Afrika-DzongaBukettraube i xibyariwa lexingana aroma yo basa leyi tumbulukaka e Germany kusuka eka nkatsakanyo wa madiriva ya Sylvaner na Trollinger.
451	Bukettraube yina muxaka wohlawuleka wa nantswo wa apricot na nuhelo wa floral wa Muscat.
452	Buku leyi yikombeta switori swa vutomi bya vona kusukela vahari tintombi emakaya e Eastern Cape, kufikela loko vari vahlayisi va vadyuhari eka mindyangu ya vona e Khayelitsha, Cape Town.
453	Burawusara ya Chrome yi na miengetelelo leyi akeriweke endzeni eka vhexini yo hetelela ya Flash.
454	Burchell's Zebra - Timamali - Afrika-Dzonga Mangwa (Equus burchelli)Minkhwalalati ya mangwa leyi yahambana swinene na leya Cape Mountain hikuva ya leyi yihelela ekhwirini.
455	Bushveld Complex nayona yina kwalomu ka 80% ya Platinum ya misava hinkwayo.
456	Butcher SA vatsakela maswekelo lawa ya landzelaka: Huku hinkwayo yakumeka eka vaxavisi yiri na swirho swalendzeni kumbe yiri hava.
457	Byalwa abyi xavisiwi loko xikepe xiya exihlaleni kambe byi xavisiwa ntsena loko xivuya.
458	Byanyi a byi tele ngopfu endhawini yoleyo.
459	“Byela Vaisraele leswaku ndzi ri: Hlawulani miti yo tumbela eka yona, leyi ndzi tshameke ndzi rhuma Muxe a ta vulavula na n'wina ha yona.
460	Byetlelo bya masocha, outlooks, rifle posts nati observation towers swifike laha swingaha tirhisiweku, kambe kuve na vaaki vantsongo lava ava tshama kona lava vanga teka ndzhawu ya ‘Irish Town’ va endla ndzhawu liya ya vona.
461	Byetlelo byo tiswekela bya Mapungubwe Switirhisiwa hinkwaswo swale Mapungubwe hilaha miti swekelaka hi nwexe.
462	Byi le ka xivumbeko xa papila, imeyili, SMS na gangiso wa bindzu laha mukhumbheki a komberiwaka ku chela mali eka nkota ya bangi.
463	Byin’wana bya vuhumelerinkulu lebyi SARS yi nga byi fikelela eka malembe-khume lawa ya hundzeke: Timali ta xibalo leti hlengeletiweke hinkwato kambe ti va hikambirhi eka 10 wa malembe.
464	Byi tlhele byikuma vuxaka exikarhi ka kubyala matsavu naku antswisa khwalithi ya swakudya leswi dyiwaka emutini.
465	Byo basa byikomba ku tenga, bya ntima byi komba vale hansi, rihlaza byikomba ku lulamela kutswala na swinwana na swinwana.
466	C.1 Matsalwa lama nga hangalasiwa Tsalwa ra yena ro sungula ri hangalasiwile hi 1983.
467	C.2.2 Mpfapfarhuto Eka nkarhi wa sweswi Mabuza u le ku mpfapfarhuteni ka ntitsalavutomi.
468	C.2 Matsalwa lama nga endleleni C.2.1 Tsalwambisi leri nga hela Tsalwambisi ra yena ra sweswi i ntlangu lowu nga thyiwa Ezivukweni ra Ntiyiso.
469	Cabernet franc yi kula ngopfu, laha yikotaka kufikela eka 10 t/ha kuya eka 14 t/ha.
470	Cabernet franc yi tirhisiwa ngopfu kutisa nuhelo na swipayisisi swa Merlot na Cabernet Sauvignon hi ndlela ya nantswo wa classic Bordeaux-style.
471	Cabernet franc yitshembiwa kuva yisuke e Spain kuya e dzongeni vupela dyambu bya Francelaha ku khensiwaka vapfhumba lava ava vuya e Saint Jacques de Compostela kuya France.
472	Cabernet Sauvignon - Madiriva - Afrika-DzongaCabernet Sauvignon i mpfanganyiso wa wayini yotshuku wohlawuleka lowuveke kona endzhaku ka loko kuhlanganisiwe Cabernet franc na Sauvignon blanc.
473	Cabin yin’wana na yin’wani yina mibedwo yimbirhi yo etlela munhu un’we, xiyindlwani, xawara na deck leyinga pfuleka.
474	Calendula - (Calendula officinalis) Yitirhisiwa eka kutshwa, swilondza, kuhariwa na swilondza leswi nga eku holeni, ulcers, mavabyi ya nhlonge xikan’we na swiphiqo swa mpfuvelo.
475	"Camera akuri xibamu xa mina.
476	Camphor bush yipfuna ku tshungula mukhuhlwani, swilondza naku hariwa yitlhela yipfuneta hintumbuluko loko yikatsiwe na swotola eka nhlonge.
477	Camphor Bush yitirhisiwa ku ndlalelaCamphor Bush used as Bedding Camphor Bush yitirhisiwa ku ndlalela Camphor Bush, Tarchonanthus camphoratus yitlhela yitiveka tani hi leleshwa, African wild sage kumbe ‘vaalbos’ (Afrikaans).
478	Cape camomile yibyariwa epurasini ra Skimmelberg e Clanwilliam kambe yitlhela yikotaku mila nale nhoveni ngopfu ngopfu etintshaveni ta Eastern Cape nale Free State.
479	Cape Gannet - Swinyenyana - Afrika-DzongaLexi xinyenyani xikumeka eswihlaleni nale tibuweni ta lwandle le Namibia nalaha Afrika Dzonga laha nhlayo yale henhla yikumekaka eswihlaleni swa Malgas.
480	Cape otter - Timamali - Afrika-DzongaCape otter (aonyx capensi)Xihari lexi xa Cape otter axina minwala naswona xikwalomu ka 1.3 m hikuleha naswona xitika kwalomu ka 13 kg.
481	Cape Riesling - Madiriva - Afrika-DzongaCape Riesling i madiriva yakhale swinene lawa tumbulukakaka e France, kambe ya byariwa ngopfu e tikweni ra Australia na Afrika Dzonga.
482	Cape Rose Geranium essential oil yitlhela yipfuna swinene tani hiku susa ti bacteria, kulwisana na ku pfimba xikanwe no chavisa switsotswana tani hileswi yangana geraniol na citronellol.
483	Cape Vintage yitirhisiwa eka tiwayeni to dzwihala kusuka eka single vintage leyinga hlayisiwa kuringana lembe rin’we, kasi Cape Vintage Reserve yitirhisiwa eka leswi vahumelerisi vaswivitanaka superior Cape Vintage wines.
484	Cape Wagtail - Swinyenyana - Afrika-DzongaHiminkarhi yotala xikumeka ekusuhi na mati yo tenga kumbe etibuweni ta lwandle kambe xitlhela xikumeka eti phakeni tale madorobeni nale tinghadeni.
485	Caspian Tern - Swinyenyana - Afrika-DzongaXinyenyani lexi xikumeka kumbe kutshama hitinhlayo tintsongo etibuweni ta lwandle na lomu kungana mati kumbe milambu.
486	Chacma mfenhe - Timamali - Afrika-Dzonga Chacma mfenhe (Papio ursinus)Chacma i mfenhe, I xiharhi le xikulu xo fanisiwa ni mbyana, xa hlayisiwa le swikulu.
487	Chacma mfenhe yi siveriwe ku suka e N’walungu hi maxaka wa yona, mfenhe ya yellow.
488	Chardonnay - Madiriva - Afrika-DzongaChardonnay i wayeni yo toloveleka swinene leyi endliwaka hi madiriva yo basa laha misaveni namunthla.
489	Chela mati yo titimela xikanwe no tisa mati lawa yanga tiya leswaku mpfundla wuwisa ehenhla ka wona.
490	Chela syringe ya 10 cc hi 1% hydrogen peroxide kutani u chelae ka xilondza xexo.
491	Chenel - Madiriva - Afrika-DzongaChenel i madiriva ya wayeni yo basa leyi tirhisiwaka ku katsela tinwana naswona yatirhisiwa kusuka laha Afrika Dzonga hi Prof Chris Orffer.
492	Chenel yitlhela yitiveka tani hi K1, kambe Weldra hi yin’wana ya Afrika Dzonga leyingana ti phesente toringana nata Chenel.
493	Chenin blanc yina timintsu leti sukelaka e Anjou-Touraine kunga ndzhawu leyikumekaka e France.
494	Chungama leyi kumekaka eka nsinya lowu wudyiwa hi vanhu.
495	Cinnamons are used for meat production and are very easy to handle Cinnamons i muxaka lowu tsakelaka swinene swakudya swa roughage naswona swa olova swinene kuwu hlayisa.
496	Cinsaut - Madiriva - Afrika-DzongaCinsaut noir i madiriva lawa ya tirhisiwaka kuhumelerisa tiwayeni to tshuka na rosé,xikanwe nati brandy na port.
497	Cinsaut noir i muxaka lowu humaka e Mediterranean.
498	Clairette Blanche i nsinya lowu milaka wukongoma e henhla swinene laha wukulaka wuva na swirhabyani leswinga tsakeleki moya.
499	Cleome, Jews mallow, amaranthus swikumeka e Mpumalanga, KwaZulu-Natal, North West nale xifundzheni xa Gauteng.
500	Click here to view the English version Xitsonga i ririmi ra vantima ra le Dzongeni na ku va ririmi ra ximfumo ra Afrika Dzonga.
501	C.M. Lubisi i mutsari wo tiveka naswona wo rhandziwa ngopfu loyi novhele ya yena ya Xijahatana yi nga kuma xiyimo xo sungula eka mphikizano wa Maskew Miller Longman Literature Award hi 2007 na le ka MNet Literary Award hi 2008 eka xiyenge xa Xitsonga.
502	Coccidiosis yinga vonaka hikuva mpfundla wutshama wulangute e henhla na khwiri leringa pfimba na mahlo yoka yanga tsakisi.
503	Coke yitirhisa mabiliyoni kuva va hlayisa no xavisa vito leri.
504	Comfrey - (Symphytum officinale) Yitirhisiwa ku horisa, kukula ka marhambu, swimpfundlani leswi vabyaka, leswingana ntshikelelo noka swinga tiyelangi kumbe kuva na swiphiqo swo hefemula.
505	Core ya World Heritage zone yikhumbarheta kwalomu ka 30 000ha, laha kungana matlhelo yanharhu lawantsongo ya nkoka wa sayense ehandle ka core zone.
506	Cornoment ya Xidlodlo - Swinyenyana - Afrika-Dzonga Cornoment ya XidlodloPhalacrocorax coronatusMintila ya mabuwa ya maribwe na mahlala ma ribuwa, nkarhi wun’wana ematini ma munyu ma nambu.
507	Cotton akuri swibyariwa swavona swa xintu, kambe thekinoloji yakuyi lulamisa kumbe ayikumeka kusuka eka coast.
508	Crested Barbet - Swinyenyana - Afrika-DzongaNa nomu wa xona wo bumbula, risiva rova na muhlovo wa xona wa ngopfu Crested Barbet ayi hoxekisi.
509	CRLR ku fika sweswi yi hakerile ku tlula R9.1 biliyoni eka vavuyeriwa lava tsakeleke ku riheriwa hi mali.
510	Crouchen Blanc insinya lowunga tswaleku ngopfu hikuva wukota ku khoma kwalomu ka(10 -15t/ha) kambe wona wakula swinene nsinya lowu leswi endlaka leswaku swiolova kuwu hlayisa.
511	Crouchen Blanc yina mihandzu leyintsongo ya xirhendzevutani leyinga kumaniki na kuhisa ka dyambu.
512	Crouchen Blanc yitala kutirhisiwa swinene eka kuhumelerisa wayeni yobasa.
513	Cyril Ramaphosa, Palamende Xipikara xa Huvo ya Rixaka (NA), Man.
514	Dada rithyiwe dada hiko kwalaho kaleswi aswinga tiveki kahle leswaku riwela kwihi hikuva ari bayizisa vanhu swinene.
515	Damu ra Vaal, rile henhla kusuka e Vereeniging, narona i ndzhawu yakahle swinene yavuwiselo.
516	Daniel na Nehemia kambe vona va gandzerile Xikwembu Xi ri Xinwe xa Ntiyiso, hi loko va va vanhu va nkulukumba e ka Xikwembu.
517	Daniel ni vanghana vakwe va arile ku dya swa kudya swo xa wula swa hosi.
518	Daniel ni vanghana va yena va Shadrack, Meshack na Abednego va arile ku nkhinsamela xifaniso lexi.
519	Davida a lunghisa swilo swo tala swa yindlu ya Xikwembu anga si fa, kambe aku ri Solomon loyi a yi akile.
520	Davida a n'wi navela leswaku a va wa yena.
521	Davida a teka tlhari na Jomela ra mati a veka etinhlokweni ta Saul.
522	Davida u dlaye nghala kutani a pfuna tinyimpfu.
523	Day Waterlily - Mabilomu - Afrika-DzongaDay Waterlily kumbe Star Lotus kumbe Pygmy WaterlilyDay waterlily i ximilana xale matini xova na matluka lama hambanisiweke hi petlula –ya V ya rhandzavula yo papamala.
524	Dead arm nayona yiva xiphiqo swinene.
525	Debora ari murhangeri wa Israele ku kondza loko va huwelerile eka Xikwembu va kombela ku pfuniwa.
526	Debora na Baraka va yimbelela risimu ro khensa Xikwembu, vanhu a va tsakile ku va na murhangeri wo fana na Debora ari tani hi manana eka vona.
527	De Klerk himpela u yisile 7 wa mavito eka panel, kambe a ya mahlweni a vitana panel eka tinhlengeletano leswaku ata njhekanjhekisana navona.
528	Delila a vitana va Filista va n'wi tsema misisi kutani Xikwembu xi n'wi tshika, kutani matimba ya yena ya hela.
529	Delila u ringetile ku lavisisa xihundla xa matimba ya Samsoni, kambe endzhaku Samsoni u vuye a n'wi byela.
530	Demokrasi ya hina i ya rihanyo ra kahle.
531	Denis Goldberg yena ayisiwa e Pretoria Central.
532	Derrick u hlamusele leswaku yena na khale ka vabohiwa vanwani lava vanga tlhelela e xihlaleni lexi kuya tirha kona, va endle leswi hikuva vapfumala ntirho wunwana naswona ava lava ntirho.
533	Derrick undzi tsundzuxile leswaku khale ka vabohiwa ava chuchiwa kunga burisiwanga na vona ku lulamisa miehleketo ya vona kumbe ntshembo wo kuma ntirho naswona leswi aswivava swinene eka vona.
534	Devils Claw - (Harpagophytum procumbens) Yi huma e Afrika.
535	De Wet, loyi anga n’wamapurasi e Dewetshof e Robertson, akuri yena wosungula kungungumerisa swimilani leswintswa swa Chardonnay kuta laha tikweni hi lembe ra 1973.
536	Disclaimer ya swavutshunguri Vuxokoxoko lebyi i byo dyondzisa xikan’we no nyika vuxokoxoko naswona swinge tekiwi tani hi switsundzuxo swa vutshunguri.
537	Diyavulosi a ku ri khale a bohile makungu ya leswaku Yudasi, n'wana Simoni Iskariyota, ú ta xenga Yesu.
538	Dokodela leri rita endla vulavisisi eka tihuku leti vabyaka laka yanga tirhisaka ngati kumbe matandza leswaku vata lavisisa kahle xivangelo xa mavabyi kumbe kuhangalaka ka wona.
539	Dokodela loyi atshama arikarhi a vulavula hi vutshunguri byintshwa lebyi taka lebyi abyita pfuna Vusi leswaku a vuyelela eka rihanyu ra kahle.
540	Dokodela wa swiharhi ufanele ku vhakeriwa loko swikoweto switeka nkarhi woleha ku hela kumbe switikomba switikile kutlula leswi languteriweke.
541	‘Dome Mountain Land’ leyi hiyona yingasala leyi tirhisiwaka kuyima exikarhi ka xirhengele xosungula.
542	Dome yikhumba swifundzha leswimbirhi naswona leswi swiendla leswaku switika swinene kuyi antswisa nakuva yitiviwa no xaviseka eka swavupfhumba.
543	Dome yitlhela yikombisa nkoka wa kutlumbiwa loku nga hoxa xandla eka kuvumbeka ka misava na ku antswisiwa ka vutomi na leswikumekaka emisaveni.
544	Doroba leri lahlekeke Kungari na mhaka ya layini ya matimu, hambiswiritano, Mapungubwe na vanhu vayona ava vonaka valahlekela hivutitivi, hinkwako eka tinxaka tale kusuhi lava ava tshama endzhawini liya xikanwe na lava vaha kufikaka kusuka e Europe.
545	Dr Magubane una swinepe swotala swa 16 June kutlula vateki vaswifaniso lavan’wana.
546	Dr Magubane u tekela ngopfu e nhlokweni sagwadi rakwe ra South African Order of Meritorious Service Silver Class II, leri ari nyikiwile hi President Nelson Mandela.
547	Dr Magubane utlhele a langutana no xanisiwa swinene, ku bukuteriwa, timbanga ta matlulu ya xibalesa, nkarhi woleha waku khotsiwa naku xanisiwa ari ekhotsweni.
548	Dr Peter Magubane a chayela a nghena e scrap yard xale Soweto.
549	Dr Peter Magubane and Solitary Confinement Siku ari xe kahle tani hintolovelo hi June 1969 rivuye riva leri nga cinca vutomi bya n’wamahungu Dr Peter Magubane.
550	Dr Peter Magubane and the Soweto Riots Loko vateki va mahungu vasiveriwa kunghena e Soweto, Dr Peter Magubane se ari endzhawini yoleyo a lulamele ku tirha ntirho wakwe.
551	Dr Peter Magubane a pfaleriwa ari swakweDr Peter Magubane and Solitary Confinement Dr Peter Magubane a pfaleriwa ari swakwe Siku ari xe kahle tani hintolovelo hi June 1969 rivuye riva leri nga cinca vutomi bya n’wamahungu Dr Peter Magubane.
552	Dr Peter Magubane i un’wana wa vateki va swinepe wa Afrika dzonga loyi anga duma swinene emisaveni hinkwayo.
553	Dr Peter Magubane na madzolonga ya SowetoDr Peter Magubane and the Soweto Riots Dr Peter Magubane na madzolonga ya Soweto Siku akuri 16 June 1976.
554	Dr Peter Magubane u fikile e Soweto himapatu lawa aya jikajika swinene lawa ayanga tirhisiwi yale ndzhaku.
555	DST yi le ku endleni ka ndzavisiso wa masungulo eka tihabu ta vurimi byintshwa leti nga ta seketela nhluvukiso na vuhangalasi bya tithekinoloji leti nga ta tirhisiwa eka Tiphaka ta Vurimii leti faneleke.
556	DST yi tlhela yi seketela Phurojeke ya Eucalyptus Genome, ku nga ndzhawu ya laha kaya ya vulavisisi bya swivumbekondzeni swa minsinya eAfrika-Dzonga.
557	Dyambu nyana rita endla leswaku wutitwa wu antswa xikanwe naku famba famba.
558	DyondzoManana Mabuza u vile an dyondzo yo fuwa swinene a nga si sungula vutsari bya yena.
559	Dyondzo ya tindziminyingi yi tanihi tidyondzo letin’wana hikuva nayona yi va yi simekiwile eka rimba ra dyondzo yoyoleyo.
560	Dzonga vuhuma dyambu bya Afrika, yikumeka swinene eka tindzhawu tinwani ta afrika Dzonga,Kenya, Zululand, Mozambique, Tanzania, Zimbabwe, Mali nale ka swihlala swa Zanzibar na Pemba.
561	Dzovo, loko raha khomanile na swinondwani na nhloko rivekiwa etlhelo leswaku kuta sala kutirhaniwa na ntsumbu wa mpfundla.
562	Dzovo rakona ritsindziyerile kuyi sirhelela eka switsotswana.
563	Dzovo ra ndlopfu i ro tiyela.
564	Dzovo se ringa susiwa kungari na nkavanyeto wokarhi kambe kufanele kutiyisisiwa leswaku ringa handzuki ngopfu ngopfu e khwirini.
565	Dzunisa Xikwembu, hi rifu ni ku pfuka ka Yesu Kreste, xiphemu xa vumbirhi xa Varhoma 6:23 xa vurisa, “…kambe nyiko leyi nyikiwaka hi Xikwembu i vutomi lebyi nga heriki ha Yesu Kreste Hosi ya Hina.”
566	E Afrika Dzonga, hina tinxaka ta mimpfundla letinga e khombyeni leyi vuriwaka riverine rabbit.
567	E Afrika Dzonga kuna tinxaka timbirih leti milaka e nwalungwini xikanwe nale xikarhi ka tindzhawu tale Limpopo (var.
568	E Afrika Dzonga madiriva lawa yatsarisiwe tani hi ‘Roussanne’.
569	E Afrika dzonga, misinya ya mafurha lawa yi byariwa exifundzeni xa KwaZulu-Natal (KZN) nale Mpumalanga kasi ndzhawu ya vuhumelerisi leyikulu yikumeka e dorobeni ra Richmond, KZN.
570	E Afrika Dzonga, Pelargonium sidoides yimila e xifundzheni xa Eastern Cape (yitele eka ndzhawu ya Amathole), Free State nale Gauteng.
571	E Afrika Dzonga Souzão yitirhisiwa eka tiwayeni totshuka kuva yikatseriwa eka ti port-style wines.
572	E bakwini lerikulu ro duma ra Pomongwe e Zimbabwe, kupiwe kwalomu ka 24 million wa makanyi ya dyiwile.
573	E California,ayi tekiwa onge i Viognier, kambe akuna vuxaka exikarhi ka madiriva lawa.
574	ECape Peninsula, timfenhe ti lwa ni vanhu ti onha tiyindlu ni ti storerooms, xiyimo lexi xi tise ku lumbetana ni mphikizano- kuri hava k ya mahlweni xikarhi.
575	Echinacea - (Echinacea purpurascens) Yitirhisiwa tani hi xipfuneta Immune system xikan’we na antibiotic.
576	Editor Tom Hopkinson a tsakisiwe swinene hintirho wa jaha leri.
577	Edzongeni ndzilekana wu sukela emakumu ka muti wa Kiriyata-Yeyarimi, wu famba wu kongoma le Efroni, wu ya fika eswihlobyeni swa Nefitowaka.
578	E dzongeni wa Africa kuna 34 watinxaka ta Eriocephalus, hinkwato tina mihandzu leyi onge i wool.
579	​E-e, kambe muendli wa xikombelo loyi a navelaka ku kuma nkombiso wa swilaveko swa ringanelo na ntshuxeko lowu nga kotekaka u fanele a rhumela xikombelo leswaku a ta kuma vonelo leri nga boheku.
580	Ehandle ka hinkwaswo leswi, Xikombiso u tibyela ku hlula, a tinyiketela eka dyondzo ku kondzaa tikuma a ri eka Oprah Winfrey Leadership Academy for Girls.
581	E handle ka kuhambana eka xivumbeko xa tindleve na milenge ya swona, leswale nhoveni swimanga swinga tekiwa swifana na swalekaya tani hileswi swinga na vuxaka byikulu.
582	E handle ka kuva xinga onhiwangi kusuka hi ntumbuluko, axinga langheriwanga kuka xinga fikeleleki hi tinxaka leti nghenelelaka.
583	E handle ka nkoka lowunga erivaleni wa xibejwani lexi xansuku, swifanele kutekeriwa enhlokweni lesawku ahi switivi loko kuriku xibejwani lexi axiri xa nkoka tani hi xikombiso lexi tshembiwaka hi vanhu vale Mapungubwe.
584	E handle ka ntikelo wa swakudya na ikhonomi ya swakudya leswi byariwaka laha Afrika Dzonga, kuna swintsongo leswi xavisiwaka.
585	E handle ka ntshikelelo naku getsela ka meno loku akuri kona hinkarhi walowo, ntirho wakwe a wu famba emahlweni.
586	E handle ka nyama leyi tisiwaka hi mpfundla, kutlhuvutsiwa ka dzovo naswona swi vanga mintirho eka vaaki leswinga tisaka mali emutini.
587	Ehandle ka sweswo leswinwani hinkwaswo swafana naswona Sutherlandia wuhetelela wuwela eka Lessertia.
588	E handle le hubyeni va Yuda lava a va karihe ngopfu va khoma murhangeri wa muYuda loyi na yena a pfumela ka Yesu va n'wi ba, kambe Pawulo a baleka va nga n'wi vavisanga.
589	E handleni ka hinkwaswo leswi, xifaniso xa wanuna wotlanga hi tintombi axi fanisiwa na Mandela.
590	Ehansi ka khategori leyi, n’waswimawusa u rhumela ntlheriso wun’we eka ntsevu wa tinhweti tin’wana na tin’wana, a hetelela hi siku ro hetelela ra Nyenyenyani na Mhawuri.
591	Ehansi ka maxelo yoka yangari kahle, misinya leyi yaswikota ku humesa madiriva ya rihlaza lawa ya pfumalaka tinyungu.
592	Ehansi ka swihahlu nakona kufanele ku basisiwa hiku olova.
593	Ehansi ka swiyimo leswi, tiwayeni leti ta Cabernet Sauvignon tikomba nantswo wa grassiness xika’we na berry.
594	Ehansi ka vurhangeri byakwe vabohiwa vakote kuta na ndlela yo kota kuvulavula exikarhi ka vona na vurhangeri bya vandla ra ANC e vuchavela whawha byale matikweni mambe.
595	Ehansi ka Xikwembu Samuel u rhangerile vanhu.
596	Ehansi ka xintshabyani lexi hilaha kungana lighthouse.
597	Ehansi ko tiyela kukahla eka muxaka wa Rexes.
598	Ehehla ka sweswo Xikwembu xitsarile yin'wana milawu ya xona ematafuleni ya maribye lawa Muxe anga ehla na wona kuya mahlayela va Israele.
599	Ehenhla ka doroba, laha kuvonakaka kusuka e patwini, hilaha kungana masirha ya vatirhi na madokodela lava ava tirha eka General Infirmary.
600	Ehenhla ka xitlhangu i tlharhi na xigombo, leswi hlanganaka eka yuniti yin’we.
601	Ejensi yo wundla yi ta endla xikambelo/dyondzo ya le kaya ku kamebal loko u ringanela no lulamela ku wundla n’wana.
602	E ka Altari leyi le swi nga tsariwa swi vula leswaku eka Xikwembu le xi nga tiviwiki.
603	Eka bindzu rin’wana na rinwana ku hlayisa vuxokoxoko hileswi swi endlaka bindzu rihumelela kumbe ku tsandzeka ka rona.
604	Eka bulu ra ku vekiwa ka yena, Mandela u komberile leswaku kuva na 'nkarhi wo hola' laha anga vika leswaku mfumo wakwe awunga amukeli na kantsongo ku hlawuriwa kumbe ku nyenyemuriwa ka van’wana.
605	Eka dyondzo leyi, miehleketo yo pimanyisa milongoti leyi kumekaka eka michumu mimbirhi yo hambana yi tirhisiwaka eka ku xopaxopa swihlambanyisi swa Xitsonga leswi tirhaka na maendli ya swa miehleketo.
606	Eka GAPA hi tlhele hi dyondza hilaha HIV ayi tirha hikona, na leswaku hita endla njhani loko vana vahina va vanhwenyani na vafana vavuya hile xibedlhele vahi byela leswaku va khomiwile hi xitsongwatsongwani xa HIV.
607	Eka hafu ya nyimba ya ka Manase, ku humile miti leyi landzelaka ni madyelo ya yona ya swifuwo: Taanaka, na Yibileyamu.
608	Eka hafu ya nyimba ya ka Manase, va ka Gerixoni, wu nga ndyangu wun'wana wa va ka Levhi, va kumile miti leyi landzelaka ni madyelo ya yona ya swifuwo: Golani eBaxani, wu nga muti lowu vadlayi va nga ta ya tumbela eka wona, na Bexetera.
609	Eka hina a swi ringananga ku vula leswaku ku humelela ka xidemokirasi xa hina swi fanele no tlhela swi pimanisiwa ni magoza ya xiviri lama hi ma tekaka ku antswisa nkoka wa vutomi bya vanhu vo tala lava pfumalaka eka vaaki va hina.
610	Eka huku leyinga hanya kahle, nyama yalaha xifuveni yitava yipfarile marhambu kambe uta kota kutwa marhambu hiletlhelo eka letitivabyaka, letinga kumeki swakudya kahle kumbe kudya swakudya.
611	Eka hungu leringa eka Poultrysite.
612	Eka ikhonomi leyin’wana i swisiwana leswi rholelaka swakudya.
613	Eka ikhonomi leyo sungula vana va kona na vatswari va kona va dya dzambala ra pondo.
614	Eka ITR12T ku nghenisiwile swintshwa ku tirhela tindzhawu ta xiphemu xa 6quin leti susiweke.
615	Eka karata leti tsala hinkwaswo leswi humelelaka mpfundla walowo kufana na siku ra masangu, raku tswariwa na nhlayo ya vana lavanga tswariwa.
616	Eka khasete leyi hi ta twa hi laha xikwembu xi pfuneke vanhu va Israele ku hlula valala va vona, mina na n'wina hi ta dvondzisa hi vona.
617	Eka khasete leyi, mita twa hi loyi a nga landza Muxe a va murhangeri wa Israel.
618	Eka Khotso leri ra vanhu votala, hi hundziseriwe eka ndzhawu leyi Mandela a endla kona xirhapa xa yena.
619	Eka ku tlangela malembexidzana ya Nelson Mandela a ho xixima ntsena nkarhi lowu nga hundza, hi aka vumundzuku na ngopfungopfu vumundzuku lebyi Nelson Mandela a veke na xivono xa byona.
620	Eka kutlulanyana 150 wa masiku kusuka sweswi, vanhu va misava va ta va na vun’we ku tlangela lembexidzana ya ku velekiwa ka Nelson Rolihlahla Mandela.
621	Eka lavo homboloka, ndzi ri: Mi nga tshembi matimba ya n'wina!
622	Eka lembe leri hundzeke, hi hundzisele vurhumiwa bya hina bya SADC ku pfuna eka vurhangeri bya tipolitiki ta Zimbabwe ku kuma xitshunxo eka mintlhontlho ya tipolitiki leyi va hlanganaka na yona.
623	Eka lembe leri ro tlangela 60 wa malembe ya Tsalwa ra Ntshuxeko, misava yi hundzukile xin’wana xa swilo swa nkoka eku fikeleleni ku lulamisa swihoxo swa nkarhi lowu hundzeke.
624	Eka lembe ra 1992, Mandela uye emahlweni na nongonoko wakwe wo pembela na matiko,laha anga vhakela Tunisia, Libya na Morocco.
625	Eka lembe rero, vandla ra ANC rikunguhata pfhumba ra anti-pass.
626	Eka leswaha kubyariwaka swa 20ha, 10 hectares tive kona endzhawini ya Cape South Coast.
627	Eka leswi fanaka, hi ta yisa emahlweni ku nghenisa xandla eka ku fikelela swikongomelo swa Kyoto Protocol eka ku Cinca ka Maxelo na ku antswisa loku yaka emahlweni eka mhaka leyi, no nyika mavonelo eka minkanelo ya Minhluvukiso ya WTO Doha.
628	Eka leswi, ha ha ri na rendzo lerikulu.
629	Eka leswi, hi komba xichavo eka jaha ra xivindzi ra vanhu va hina, Solomon Kalushi Mahlangu loyi a nga hayekiwa malembe ya 30 lawa ya nga hundza hi ku tinyungubyisa, hi ku amukela leswaku ngati ya yena yi ta byala nsinya wa ntshuxeko.
630	Eka leswi, hi tsakela ku amukela khazi wa Onkgopotse Tiro, Pat Tlhagwana.
631	Eka leswi, ku na ku laveka hi xihatla ku pfuna eka xirilo lexi nga kona xa vanhu va tiko leriya.
632	Eka leswi, malembe ya ntlhanu lawa ya nga hundza, a hi ri eka 16% wa ntsengo lowu nga vekiwa wa Gross Domestic Product (GDP).
633	Eka leswi swoka swinga kulangi ngopfu na leswinga kula swinene kukula loku amukelekaka kufanele kuva 6 - 8 wa tinhweti hi vukhale.
634	Eka leti tshikelaka matandza swinga vonaka hikuva nhlayo ya matandza yihunguteka swinene kumbe matandza yatshikeriwa yanga tiyelanga kumbe xivumbeko xa wona xingavi kahle.
635	Eka mabindzu yan’wana hinkwawo, VAT yi fanele ku hakeriwa hi siku leri nga hundzeki ra ti 25 endzhaku ka nkarhi wa xibalo.
636	Eka madzolonga ya machudeni e Soweto ubyele machudeni lava ava kombisa kuvilela leswaku “A struggle without documentation is no struggle”.
637	Eka maendlelo yofana na cortisone yi pfuxelela nhlonge naku horisa kuvava ka timayisele.
638	Eka mahlori malamo Pawulo u vonile wa nuna wo huma etikweni ra Makedonia a n'wi vitana aku: "Pelela e Makedonia u ta hi pfuna."
639	Eka malembe lawa, swi vule erivaleni leswaku ku na mimbuyelo eka hinkwerhu eka vuxaka lebyi na hina.
640	Eka malembe lawa ya nga hundza, hi antswisile swiyenge swa mfumo swa mafambiselo hi kantsongo ka ntsongo.
641	Eka malembe lawa yanga landzela,kuvikiwe leswaku Mandela uvatsakisile swinene eka nhlengeletano liya.
642	Eka malembe lawa yotala, leyi kutshame kuva ndzhawu yale henhla kambe sweswi se yidyiwile hi maganga na minkova leyi cincanaka.
643	Eka malembe lawa yotala, Yunivhesithi ya Pretoria yihayekile swotala leswi hlohletelaka nkombiso wa mani na mani leswinga famba matiko na matiko kambe va aki avanga koti kuswivona mahala.
644	Eka malembe lawo tala a pfune votala kuva ava hlanganisa na vana va vona lava ava tsutsume e kaya.
645	Eka malembe ya 15 lawa nga hundza hi endlile ku antswa hi laha hi nga kota ha kona ku hlasela leswi hi ku nyika mali yo pfuneta vaaki-tiko.
646	Eka malembe ya 15 lawa ya ta ka, matiko ya ta fambisa matshalatshala ku herisa swivumbeko hinkwaswo swa vusweti, ku lwa na mpfumaleko wa ndzingano no lwa na ku cinca ka maxelo, loko ku tiyisisiwa leswaku a ku siyiwi munhu ehandle.
647	Eka malembe ya 40 saul u fambisile tiko ra Israele ari hosi.
648	Eka Malembe ya Khume yo Sungula ya Ntshuxeko, ku kula ka ikhonomi ku le ka nhlayo-xikarhi ya 3% hi lembe, naswona ku antswa loku ka ku fika ka 5% hi lembe eka nhlayo-xikarhi ya ku suka hi 2004 ku fika hi 2007.
649	Eka malembe yava 18th Century e Bordeaux ayi vitaniwa Petit Vidure.
650	Eka malmbe yohlaya lawa yanga landzela, mfumo awu veka milawu yantshikelelo hika ntsongo leyi ayi endleriwe kutshikelela vantima na ma coloured va Afrika Dzonga.
651	Eka mamlembe lawa yotala, kusukela e Robben Island, nsati wa mina, Anne, namina a hi tolovele ku rhumela swakudya swa kahle swinene hi khisimusi eka Mandela.
652	Eka masiku yale kusunguleni ka vutomi bya swihukwana, moya lowu tisiwaka wu tisa kukufumela kutiyisisa leswaku swihukwana switshamisekile no kufumela, na kutisiwa ka moya wotenga na moya lowu pfumelekaka wa khwalithi e hokweni.
653	Eka masiku yavona yaku yiringeta, Nouvelle ayivuriwa ‘Grass 26 varietal’.
654	Eka masungulo lama nga ya nkoka eka matimu, kusuka ekusunguleni ya nyan’waka, swikolo hinkwaswo swa vaaki swi sungurile ku nyika ririmi ra manana.
655	Eka matiko lawa yaha hluvukaka, mapa ya matluka ya moringa yatirhisiwa tani hi mitsembyani ya mirhi, kungari tani hi swakudya eka vanhu vale Asian.
656	Eka mavhiki mambirhi laya hundzeke, Vaholobye va Swicelwa na wa Mabindzu ya Mfumo va andlarile xivumbeko xa xihatla lexi hi hlanganaka na xona na leswi un’wana na un’wana wa hina a fanele ku swi endla eka ku vuyisela xiyimo.
657	Eka maxelo lawa ya hisaka swingava swingari na nkoka kuva kususiwa mati.
658	Eka maxelo lawa ya hisaka tihuku tifanele ku fambisiwa hinkarhi lowu kunga hiseku ka siku, kungava ni mixo, loko riya eku peleni kumbe navusiku.
659	Eka maxelo lawa yanga oma matandza yafanele kuvekiwa eka basikiti ya mapulangi kumbe eka cupboard.
660	Eka maxelo yanwana, swivonaka swinga tiveki loko kuri na nhlaselo.
661	Eka mfumo wa muganga, hi ta pfuna 150 wa vamhasipala vo sungula ku tumbuluxa tindlela ta vona to lwisana na vumbabva.
662	E ka mhaka leyi, hi dyondza leswaku loko Xikwembu Xi ri ni ntirho na hina leswaku hi tirha, Xa swi kota ku hi ponisa e makhombyeni ya tinxakaxaka.
663	Eka mhaka leyi, hi milawu, mintwanano ya matiko ya misava, vulawuri na mapfhumba hi tiyisisile leswaku matshalatshala ya ku antswisa swiyimo swa vana, vavasati, vatsoniwa na vadyuhari.
664	Eka mhaka leyi, lembe leri, hi ku tirhisana na minhlangano yo yimela vatirhi, hi ta vitana Nhlengeletano ya Xiyenge xa Mfumo ku tlhuvutsa timhaka leti leswaku moya wa Batho Pele wu kuma mavonelo yo tiya laha vukorhokeri bya mfumo byi nyikiwaka kona.
665	Eka mhaka leyi, leswi hi ri vekisaka xiswona tiko ra hina swi ta hi veka kahle hi minkarhi yo hlawuleka leyi nga ta hi fikela, yi ta va ya nkoka swinene.
666	Eka mhaka leyi, ndzi ta tsakela ku khensa swiyenge leswi nga riki swa mfumo kuva swi tilulamiserile ku pfuna hi ndlela yihi na yihi laha swi koteke ha kona.
667	Eka mhaka yin’wana, ku nghenelela ko tala i swilo leswi mfumo wu nga tiyimisela ku swi endla hambi leswi swi nga hlanganisiwangiki kahle.
668	Eka mindyangu yotala ya Afrika Dzonga swinyanya kutika kuva na muti lowunga na swakudya swotala ti protein, letinga na nkoka eka kukula na rihanyu lerinene.
669	Eka minhlangano ya mfumo na ya phurayivhete, swikimi swo biha leswi yivaka swilo hi vukungundzwana i mhaka leyi vilerisaka swinene.
670	Eka mpimo wo fana, hi ta ya emahlweni hi tirha na matiko yan’wana na Nhlangano wa Afrika ku yisa emahlweni swikongomelo leswi eBurundi, Sudan, Western Sahara, Côte d’Ivoire, Somalia na kun’wana.
671	Eka ndzavisiso lowu, ku kaneriwa hi maendli ya mfambo ehansi ka mitlawa mimbirhi ya maendli ma mfambo lama paluxaka maendlelo na maendli lama endzeni ka wona ma nga na nhlamuselo leyi kongomisaka eka tlhelo.
672	Eka ndzavisiso lowu ku tirhisiwa thiyori ya “Norms and Exploitations” leyi tshuriweke hi Hanks (2004).
673	Eka ndzavisiso lowu ku tirhisiwa tindlela timbirhi ku xopaxopa mahungu.
674	Eka Nguva ya Xibalo ya 2017, xipfuni xa Call-Back xa kumeka enkarhini wa ntirho wa Contact Centre ya SARS, Musumbhunuku ku fikela Ravuntlhanu exikarhi ka 8:00 na 18:00.
675	Eka nhlayoxikarhi, Nete ya VAT yi hoxile xandla hi 25.9% eka ntsengo wa mali ya xibalo, leyi nga na nete ya mihlengeleto ya VAT leyi nga na 6.4% eka GDP eka nkarhi lowu.
676	Eka nkamba leyi akuna gezi naswona kutirhisiwa matimba ya dyambu kuva ku voningiwa.
677	“Eka nkarhi lowu, kufikela loko Mapungubwe yitava yiri na ndzhawu ya vuhlayiselo ya kahle, hi tirha tani hivahlayisi vankarhi nyana.
678	Eka nkarhi lowu lulamisiweke, uta khandziya xikepe lexi tlhelelaka endzhaku laha ungata vona bazi ra vabohiwa loko vasungula rendzo ravona ra Robben Island.
679	E ka nkarhi lowu taka, Xikwembu xi ta herisa misava hi ndzilo.
680	Eka nkarhi lowu wokoma ungaha kota ku languta swinwana kumbe ku xava leswi uswitsakelaka, kumbe unga jika jika u olola milenge kwala kusuhi uvona ti penguins letinga kona eka harbour.
681	Eka nkarhi lowu yava yari na tinsiva, ya rhasa no lwa swinene loko munhu atshunelela xisaka xa wona.
682	Eka nkarhi wa June 1969 kuya eka 1971 Peter utshame masiku yoringana 586 apfaleriwe ari yexe laha anga vuya ayirisiwa kutirha tani hi muteki wa swinepe kuringana 5 wamalembe.
683	Eka nkarhi wa nhungu wa masiku, hi Nyenyenyani 16, u tava na 92 wa malembe.
684	Eka nkarhi wa sweswi Mabuza u le ku hundzuluxeni ka swirungulwana swa yena swi ya eka ririmi ra Xinghezi.
685	Eka nkarhi wun’wana, xiboho xitekiwile hi varhangeri va Congress Alliance kuva vanhu hinkwavo valangutisa eka Mandela: vuswikoti byakwe abyi tekeriwa enhlokweni naswona swin’wi endle nhenha.
686	Eka nongonoko wo nyika ntshamiseko wa vanhu, sweswi hi kota ku nyika 260 000 ya tiyuniti ta tundlu hi lembe, na ntwanano lowu fikeleriweke na SALGA ku vekela xiboho eka ku xavisiwa ka misava swi nga kumeka eka nongonoko wa tindlu.
687	Eka ntirho lowu, kuve na kurhula — laha misava hinkwayo yinga teka nhlawulo tani hiku humelela ka kurhula.
688	Eka ntirho wa yena u dyondzisile Xinghezi an Xibunu, kutani tindzimi letimbirhi, loko ti hlangana an Xitsonga ti n’wi pfunile ku hlaya matsalwa hi ndlela yo anama swinene, kutani leswi swi pfuna eka ku tumbuluxa ka matsalwa ya yena n’wini.
689	Eka ntirho wun’wana, hi 1985, uye aya tirha eka Nkosi wa xichudeni e Natalspruit.
690	Eka nyimba ya ka Dani, ku humile miti leyi landzelaka ni madyelo ya yona ya swifuwo: Elteke, na Gibitoni, na Ayaloni, na Gati-Rimoni.
691	Eka nyimba ya ka Gadi, ku humile miti leyi landzelaka ni madyelo ya yona ya swifuwo: Ramoto eGiliyadi, wu nga muti lowu vadlayi va nga ta ya tumbela eka wona, na Mahanayimi, na Hexiboni, na Yazere.
692	Eka nyimba ya ka Neftali, ku humile miti leyi landzelaka ni madyelo ya yona ya swifuwo: Kedexe eGaleliya, wu nga muti lowu vadlayi va nga ta ya tumbela eka wona, na Hamoti-Dori, na Karitana.
693	Eka nyimba ya ka Yuda ni ya ka Simiyoni, ku hlawuriwile miti leyi ku nga ta vuriwa mavito ya yona laha hansi.
694	Eka papila ra yena a hlamusele leswaku loko ndzi switsakela ata byela tata wayena leswaku vata vulavula na tata wa mina.
695	Eka rendzo ra hina roya ekuwiseni ra lembe na lembe e Cape Town hiyile e Pollsmoor prison kuya siya tinyiko.
696	Eka rendzo rayena, uvuye akuma kuleteriwa tani hi guerrilla e Algeria atlhela aya e London laha anga hlangana na varhangeri va mavandla yo kaneta yale Britain.
697	Eka Rex leyi yale hansi yi lehe kutlula yale henhla naswona yirhetela kahle swinene leswi twalaka leswaku hiyona leyo durha.
698	Eka rinwana ra mapfhumba lawa yokombisa kuvilela, e hamdle ka xitichi xa maphorisa e Sharpeville, kusuhi nale Vereeniging, maphorisa vabalesele ntshungu lowu awu kombisa kuvilela.
699	Eka risimu ra yena, ‘Thuma Mina’, a langutele siku ra mpfuxelelo, ra masungulo lamantshwa.
700	Eka SoNA ya Khotavuxika 2014, ndzi tivisile leswaku nseketelo wa switirhisiwa wu ta nyikiwa masipala wo karhi etikweni.
701	Eka swa ndhavuko ku langutiwa swivuriso, swivulavulelo, switekatekisani/mitshayilo, swivongo na swithopo.
702	Eka swikongomelo swa SVDP, SARS na Bangi ya le Xikarhi ya Afrika-Dzonga swi na ndzhawu yin’we yo nghena ya swikombelo.
703	Eka swikukwana, swakudya swa nkoka i switsotso.
704	Eka swinkhubyana leswi, vaseketeri va vandla ra African National Congress (ANC) ava rhandzerile murhangeri wa vona loko a raha bolobya milenge laha ntanghu yayena yinga hluvuka.
705	Eka swin’wana, hi tirhisa xiyimo lexi ku vona leswaku makaya ya hina ya hundzuka swihlayisi swa gezi.
706	Eka swin’wana switirhisiwa leswi, vufambisi a byi tshamisekangi na mavonelo ya vatirhi ya lava ku antswisiwa.
707	Eka swiphemu swin’wana swale Dzongeni wa Afrika kutshembiwa leswaku yipfuneta swinene eka timhaka ta masangu.
708	Eka switolwa, yinga tirhisiwa kuva yisusa kuvava ka timayisele, arthritis, rheumatism naswona yipfuna ku fambisa ngati hindlela yakahle no horisa ku halahariwa ka nhlonge.
709	Eka swivangelo swahina, hingaku, hi 900 AD, ntlawa wuntshwa awutshamile ekusuhi nale Limpopo-Shashe: Rixaka ra vanhu va Zhizo.
710	Eka swivumbiwa hinkwaso a kuri na swa xinuna ni swa xisati, swi vumbiwa leswi aswinga n'wi chavi munhu naswona a swi n'wi vavisangi.
711	Eka swiyimo leswi vahakelaxibalo va nga landzelerisiki xibalo naswona va ri na xikweleti xa xibalo lexi kayivelaka ku hakeriwa ndzawulo ya Vufambisi bya Swikweleti yi tiyimiserile ku pfuna mabindzu na vanhu hi voxe ku landzelerisa xibalo hi ku hetiseka.
712	Eka swiyimo leswi vavuyeriwa va na timfanelo ta nkarhinyana eka mali leyi nghenaka, tinhundzu kumbe nete ya xuma xa thirasiti.
713	Eka swiyimo swin’wana ntwanano wu nga laveka eka xikweleti xa wena xa xibalo.
714	Eka swiyimo swo hlawuleka xik. vapfuniwa lava tsoniweke, munhu a nga thoriwa ku tirha ematshan’wini ya muhakelaxibalo kan’we.
715	Eka swiyimo swo tala kutlula mpimo, kotala va kuma vukorhokeri bya xiyimo xa le hansi kumbe ku va ku ri hava vukorhokeri naswitsanana.
716	Eka ta xinuna mavala lawa ya vonaka ngopfu loko yitilola kumbe yilava kulwa nyimpi.
717	Eka tidhawu tin’wana swakudya I ti mammalian letikulu ngopfungopfu hyrax na ti antelope letintsongo.
718	Eka tihuku ta matandza ntiko wufanele wuva ehansi ka 55kg hi square meter, kasi ehansi ka 70 kg hi square meter eka swihukwana leswi fambisiwaka.
719	Eka tihuku ta nyama na leti tshikelaka, hku yinwe yilava kwalomu ka 5cm ya ndzhawu yodyela kayona kumbe loko kutirhisiwa swidyelo swa bokisi laha tihuku tinga dyaka matlhelo hinkwawo.
720	Eka tikhamphani leti ti titsariseke CIPC a wu fanelangi ku endla Ntsariso wa Xibalo xa Mali leyi Nghenaka, tanihileswi khamphani yi nga ta tsarisiwa hi yoxe hi ku tirhisa nhlanganiso wo kongoma kun’we na CIPC.
721	Eka tiko ra hina, hi ta sungula leswi tani hi xiphemu xa mintirho yo tshamisisa rixaka eka ku kula ka le henhla na ntila wa nhluvukiso.
722	Eka tindlu leti hivumbiri, yo famba famba kumbe leyitshamaka endzhawini yinwe, swina nkoka kuva ku hunga moya.
723	Eka tindlu leti moya wuhungaka hi ntumbuluko, leswi hixitalo swinga durheki, kufanele kuva na mafasitere na makheteni lawa ya pfalekaka no pfuleka kulawula mahiselo na matitimelelo.
724	Eka tindzhawu tavutumbelo kufana nalomu kunga pandzekela kufanele kupfariwa.
725	Eka tindzhawu tinwana ta misava, madiriva lawa yativeka tani hi Syrah.
726	Eka tinhweti leti taka ku nga se yiwa eka minhlawulo ya rixaka na swifundzha-nkulu, hi ta ringeta ku hetisa xileriso xo duma.
727	Eka tinhweti nyana ku suka sweswi vanhu va ta tivisa vurhangeri lebyi va byi tsakelaka ku va byi yisa emahlweni ntirho lowu wa kahle wa mulweri loyi wa ntshuxeko na van’wana va sunguri va demokrasi ya hina.
728	Eka tin’hweti tinharhu leti taka, hi ta simeka pfhumba ra mfukuzana lerikulu ro yelana na pfhumba ra nkhongotelo na nkambelo wa HIV leri hi ri simekeke.
729	Eka tin’wana misisi leyi yale nkolweni yi nga ya ntima.
730	Eka tinxaka hinkwato ta swiharhi, hlawula xa xinuna ni xa xisati u swinghenisa engalaveni, endlisa sweswo ni le ka tinyenyana leswaku swita pona."
731	Eka tinxaka hinkwato voya byatona byilolokile kutlhela kuva na leyokoma no vevuka swinene endzeni.
732	Eka tinyimba leti timbirhi, ku humile miti ya 9. Eka nyimba ya ka Benjamini, ku humile miti leyi landzelaka ni madyelo ya yona ya swifuwo: Gibiyoni, na Geba, na Anatoto, na Alimoni.
733	Eka ti scaly leg mites, ndzawulo vahlohletela leswaku kuchukucheriwa Benzyl Benzoate.
734	Eka tlhelo lerin’wana ra ndzhawu ya picnic kuna ndlela yofamba hiyona leyi kongomaka eka Pinnacle Deck.
735	Eka tlhelo ra mphakelo Eskom yi tirha hi matimba ku vona leswaku ku sunguriwa tiphrojeke ta ntirhisano ta xihatla.
736	E ka va landzeri va Yesu, ku na nthsembo no langutela hikuva ndlela ya Yena Yesu yi yisa etilweni.
737	Eka vanhu lava a ku ri na varhangeri vo sungula va Saso, lava a va katsa: Strini Moodley, Professor Barney Pityana, Steve Biko, Onkgopotse Tiro, Harry Nengwekhulu, Themba Sono, Mapetla Mohapi, Mosioua Lekota, Johnny Issel na Mthuli ka Shezi.
738	Eka ‘vera’, aloin yikumeka eka tluka rero hinkwaro naswona yikota ku humesiwa loko kutirhisiwa michini.
739	Eka vusiku byinwe hlolwa leri ringa dya kwalomu ka 200 000 – 300 000 wamuhlwa.
740	Eka vutomi bya nsinya lowu hinkwabyo wuva wuri na matluka mambirhi ntsena.
741	Eka White Paper ya RDP ya 1994 hi vule leswaku: "Ku tumbuluxa ku rhula na vuhlayiseki swi ta khumba vanhu hinkwavo.
742	Eka xifaniso lexi hi vona va vanuna va mbirhi lava khongelaka e ndlwini ya Xikwembu u n'wana a ri mufarisi, naswona a ti kukumuxa swinene.
743	Eka xifaniso lexi, Hosi Yesu u byerile vanhu hi ta va vanuna va mbirhi.
744	Eka xifaniso lexi i Madiba loko ahari ntsongo, laha a hundza hile xikarhi ka ntshungu wa vaseketeri vakwe lava ava yimbelela hi 1958.“
745	Eka xifaniso u nga vona n'wana loyi a vitaniwa Yesu.
746	Eka xihahlu xinwe nyangwa wufanele kuva e henhla kumbe emahlweni.
747	Eka ximilani lexi kutirha tshindi rakona, matluka, mabilomu naswona hinkwaswo leswi switirhisiwa swaha tsakama kumbe swiomisiwile.
748	Eka Xitsonga, muyimbeleri wo fana na Thomas Hasani Chauke u le ku tlangeni ka xiave xikulu eka ku hluvukisa na ku tirhisa Xitsonga na ku tlakusa ndhavuko wa Vatsonga hi vuyimbeleri byakwe.
749	Eka xivumbeko xa rhandzavula lexi vumbiweke hi meno mambirhi i tindleve ta koroni, leti funengeteke xitlhangu xa golidi lexi nga le xikarhi.
750	Eka xiyenge lexi ku kumekile leswaku ku na marito ya ndhavuko lama nga hundzuluxekiki ku ya eka Xinghezi.
751	Eka xiyenge lexi ‘n’wana’swi vula munhu la nga le hansi ka 18 wa malembe.
752	Eka xiyenge xa ikhonomi yitsongo, hi taya emahlweni hi hlayisa xiyimo xa swibalo lexi seketelaka ku kula ka ikhonomi leyi yaka emahlweni na nhluvukiso no hungutiwa eka ku hlangana na tinghozi ta le handle.
753	Eka xiyimo laha n’waswimawusa a nga yimisa mabindzu hinkwawo, nsulo wu sungula ku tirha eka siku ro hetelela ra lowu n’waswimawusa a nga yima ku ya emahlweni na mabindzu hinkwawo.
754	Eka xiyimo lexi hi ba mandla eka xiboho lexi endliweke hi varhangeri va mabindzu na vaaki va swa vukhongeri ku yisa emahlweni mintirhisano leyi nga kona, no nyikela hi nkarhi na rifuwo-pfuneta ra vona ku tiyisa ku lwa ni vugevenga.
755	Eka xiyimo lexi mfumo wu ta tiyisisa leswaku swiboho leswi se swi tekiweke hi mayelana no yisa emahlweni magoza ya hina yo lwa na vugevenga swi tirhisiwa kahle.
756	E kaya na Dr Peter MagubaneAt Home with Dr Peter Magubane Kamara ro dzumba eka rona ra Dr Peter Magubane ritaleriwe hi swimbitani swokhavisa swa mihlovo-hlovo leswingana vuhlalu xikan’we na swovatliwa.
757	E khoneni kuna gramophone yakhale swinene leyingalo gel aha etlhelo kayona kungana xifaniso xa yena a khome poropita xa muhlovo wa ntima na wobasa.
758	E khoneni kutshame jaha ntiyela ro yimeka ra 23 wa malembe Peter loyi adya mabulu nivanghana vakwe kusuka eka Drum, Can Themba 'the English master' na Bob Gosani 'the brilliant photographer'.
759	Eklesiasta 7:20 yi vula leswi, “Hikuva a nga kona munhu la lulameke emisaveni la hambetaka a endla leswinene naswona a nga dyohiki.”
760	Eku heteleleni a tshunxiwa hi 1971.
761	Ekuheteleleni, hambi leswi aswi tsotsomba, ku nyikeriwa ka matimba hiku tinyiketela kuvuye ku fikeleriwa.
762	Eku heteleleni, hi 1990, hindlela yohlamarisa na ntsako wa vanhu, mavandla yo kaneta yo tani hi ANC na PAC ya vuye ya nga ha yirisiwi naswona Mandela u chuchiwile e khotsweni.
763	Eku heteleleni, hiti 2 February 1990, misava yi hlalela loko Madiba na Winnie vafamba va khomanile hi mavoko vahuma hi tinyangwa ta khotso ra Victor Verster kufika eku vonakaleni.
764	Eku heteleleni, hosi a hinchumu loko kungari na vanhu va yona.
765	Eku heteleleni, kuve na komiti yo hlawuleka, leyinga simekiwa leswaku kuta tiviwa leswaku xihlala lexi ixa vamani leswaku kuta nyikiwa vinyi va xona.
766	Eku heteleleni milandzu ya vona yivuye yi herisiwa.
767	Eku heteleleni, ndzi ri, tiyani swinene, mi namarhela Hosi, mi tiseketela hi ntamu wa yona lowu nga tsandziwiki ha nchumu.
768	Ekuheteleleni nkatsakanyo wa 18 kumbe 19 wa vavanuna ava hlawuriwile kuya e Cape ematshanwini yaku vaya dlawa tani hi swigevenga.
769	E ku heteleleni u dlayiwile hi vaRoma.
770	Eku heteleleni uve na nhlengeletano na President wa tiko PW Botha hi July 1989 a Tuynhuys.
771	Eku heteleleni Xikwembu xiku xinge herisi tiko ra Sodoma ehandle ka loko ku ri ni vanhu va khume lava tirhelaka Xikwembu.
772	Eku heteleleni Yesu Kriste u velekiwile etikweni ra Israele.
773	Ekusuhi nale henhla ka xihlala, hilaha kungana ndzhawu leyi yocela maribye laha vabohiwa votala ava cerisiwa kona maribye loko vanyikiwe mintirho leyi yotshova na nhlana xikanwe naku tshova moya.
774	Ekusuhi na tiva laha kungana ntalo wa swakudya hilaha rirhandzaka kona laha loko marimabirhi ya lava mpfhuka nyana woleha kuva ya kuma swakudya sworinganela kasi lomu swinambyanini rilava ndzhawu yikulu.
775	Ekusunguleni a ehlekete ku aka ANC yiva vandla ra rixaka hikuva a hlohletela radical African nationalism xikan’we na kutiyimisela ka munhu.
776	Ekusunguleni aku ehleketiwa leswaku Shiraz yi huma exidorobanini xa khale xa Persia xa Shiraz endzeni ka Iran.
777	Ekusunguleni aya byariwe ntsena eka ndzhawu yinwana e Durbanville.
778	Eku sunguleni I Xikwembu ntsena lexi a xi ri kona, a ku ri hava xivumbiwa xin'wana.
779	Ekusunguleni mavondlo ya tswariwa yari hava matimba naswona aya swikoti kutshama.
780	Eku sunguleni xikongomelo xa muako lowu a kuri ndhawu ya vutiphini hi ku hambana hambana ka byona, ku nga ri vukorhokeri bya tiko.
781	Eku vuyeni ka vona Yesu u salele ndzhaku, kambe va n'wi lavile.
782	Eku xaviseni ka madzovo naswona swilava kuva swiendliwa hindlela yofana kuva kufikeleriwa mintsengo yale henhla.
783	Elembeni leri hi ta hetisa tipulani ta xiviri to tirhisiwa ka magoza yo hetelela ya minongonoko ya hina ku fikelela tithagete ta mfikelelo wa misava hinkwayo wa mati hi 2008, mbahisiso hi 2010 na gezi hi 2012.
784	Elisha a nga chavi munhu hikuva a tshembe Xikwembu lexi kulu.
785	Elisha u rhumele nandza wa yena ku byela Naaman leswi: "Famba u ya hlamba enambyeni wa Yordan ka nkombo (7x) kutani u ta tenga eka nhlokono wa wena."
786	Eliya a chavile ngopfu, kutani a tsutsumela endzhawini ya le kule enhoveni, kwalaho Xikwembu xi hlanganile na Eliya.
787	Eliya a vulavula hi Xikwembu lexi xi vulavuleke na vanhu, Xikwembu lexi khomeke marito ya xona.
788	Emahlweni ka Davhida nandza wa mina ndzi tibohile hi ku hlambanya ndzi ku: ‘Vatukulu va wena va ta fuma hilaha ku nga heriki, ndzi ta tiyisa vuhosi bya wena minkarhi hinkwayo.’
789	Emahlweni ka wena lwandle rilo khege.
790	Emakumu ka nambu wa Limpopo, masalela ya swintshabyani leswi yakunyika xiganga nyana lexi loko u rhelela xona uyaka enambyeni.
791	Emakumu, ntlhontlho wu le ka vulawuri; na ku va ku ri mhaka yo landzelela vulawuri.
792	Emalembeni ya ntlhanu lama hundzeke, ikhonomi yi tumbuluxile mintirho yo lava ku ringana n'we na hafu wa miliyoni.
793	Emananga xi pandzile maribye, xi va timula torha hi mati layo tala lawa onge a ma huma exidziveni.
794	E maningi-ningini, K2 akuri kaya ra vanhu voringana 1500, naswona vangava va avanyisiwile kuya hitindzhawu leti ati rhandzerile muti wale xikarhi.
795	E Mapungubwe mati swekela swakudya.
796	Emasikwini layo tala lawa ma hundzeke a mi tshikanga vamakwenu ekhombyeni; mi hlayisile xileriso xa HOSI Xikwembu ku ta fikela namuntlha.
797	Ematshan’weni vumbhoni lebyi byi nyikiwe swirho nkulu swa maphorisa lava endzhaku ka malembe vanga vuya vapaluxiwa leswaku akuri vona vasunguri ya mapfhumba lawa na yanwana yaku endla leswaku kungavi na ntshamiseko eka vandal ra ANC.
798	Ematshan’wini yakuva a tiyisisa ku chava ka vona ko humesiwa laha tikweni, uva nyike mavoko ya kurhulae, aku: "Tanani, a hitirheni swin’we, ahi akeni tiko lesri swin’we."
799	Ematshan'wini ya sweswo, hi ta hanya entiyisweni hi moya wa rirhandzu, hi kula hi matlhelo hinkwawo eka Kriste, yena loyi a nga nhloko.
800	Ematshan’wini ya sweswo u hlawule ndzivalelano, kuhanyisana hi kurhula naku hlohletela lavan’wani kuva vatwisisa leswaku leyi indlela yiri yoxe leyi amukelekaka yo kota kuya emahlweni hi yona.
801	Ematshan'wini ya sweswo, va swi vonile leswaku ndzi rhwexiwile ntirho wo dyondzisa Evhangeli eka lava nga yimbangiki, tanihi Petro eka lava yimbeke.
802	Ematshan’wini ya swona, mfumo wu fanele ku landza swipimelo leswi bohaka Riphabliki ku ya hi nawu wa matiko ya misava wo komba vumunhu hi tlhelo ra ku pfaleriwa ka vanhu valavo.
803	Ematshan'wini ya swona, twelanani vusiwana, mi tsetselelana, mi rivalelana, tanihi leswi Xikwembu na xona xi mi rivaleleke eka Kriste.
804	Emavaleni, wanuna u kukumuxa nkolo wa yena ku hangalasela tinsiva tale mahlweni to basa ehandle, nkolo na kepisi leyi pfuxiweke swi kokeriwa ndzhaku, timpiko ti yisiwa hansi naswona ncila wu kokeriwile henhla nale mahlweni ka nkolo.
805	Emerald Riesling yinga tirhisiwa ku endla tiwayeni toka tinga nyanganyi, nayo nyanganya kantsongo kambe tiri leto basa.
806	Emerald Riesling yitshoveriwa eka 20 -22° Balling exikarhi ka nguva kufana ka nkarhi wallow eka Chenin Blanc.
807	Eminkarhini leyi hundzeke, vanhu a va byeriwanga xihundla xexo hi ndlela leyi Moya wu nga xi hlavutela ha yona sweswi, eka vaapostola va Xikwembu lavo hlawuleka ni ka vaprofeta.
808	Eminkarhini yin'wana a va phema xinkwa va dya va nwa e vinyo ya madiriva yi ri ku komba swifihlulo swo hlawuleka le swi vuriwaka Xilalelo xa Hosi.
809	Eminkarhini yoleyo, a mi hambene na Kriste, a mi nga vuriwi nchumu exikarhi ka Vaisraele, a mi nga ri na ku averiwa emintwananweni ya xitshembiso.
810	Emisaveni hinkwayo, muxaka wa New Zealand Whites wukomba leswaku wuhumelerisa ngopfu nyama.
811	Empfhukeni nyana a vona musi wantima, xikoweto lexi axivula leswaku se swisungurile.
812	Enawini wa n'wina, ku tsariwile leswaku vumbhoni bya vanhu vambirhi byi tiyile.
813	Endla leswi hiku nonoka naswona mpfundla wuta etlela hi xikosi hiku olova.
814	Endlani hi matimba ku hlayisa vun'we lebyi nyikiwaka hi Moya, mi hanyisana hi ku rhula.
815	Endlani hinkwaswo leswi hi ku khongela, mi kombela ku pfuniwa hi Xikwembu; khongelani minkarhi hinkwayo hilaha Moya wu mi letelaka hakona.
816	Endla xikombelo xo hlayisa n’wana la nga riki wa wena eka hofisi ya le kusuhi ya Ndzawulo ya Nhluvukiso wa Vaaki kumbe nhlangano wo sirhelela n’wana lowu pasisiweke.
817	Endla xikombelo xo rhijisitara kumbe ku rhijisitara hi xivangelo xo karhi xa phurogireme ya ECD eka Ndzawulo ya Nhluvukiso wa Vanhu kumbe hofisi ya Masipala ya le kusuhi laha u nga ta nyikiwa Fomo ya 16 ku yi tata.
818	Endlelo hinkwaro ra mfumo wa hina ra tinyiketela leswaku eka nkarhi lowu saleke, ri ta endla hi vunkwabyo hilaha swi bohaka – ri hetisisa swiboho – Matirhelo hi ndlela yo ka yi nga Tolovelekangiki!
819	Endlelo leri ri andlariweke eka Xirho A Xedulu xa3 ra tirha eku hlawuriweni ka Holobyenkulu.
820	Endlelo leri ri andlariweke eka Xiyenge xa A xa Xedulu xa3 ra tirha aku hlawuriweni ka Presidente.
821	Endlelo leri ri fanele ku hetisiwa ku nga si hela masiku ya 30 endzhaku ka xiboho xa nkwama wa rixaka.
822	Endlelo leri ro hlasela hi ndlela leyi a ri laveki.
823	Endlelo ra ku endla tifeme ri fanele ku seketeriwa hi cinco.
824	Endlelo ra nhlawulo hi ku landza xiyengentsongo xa (2) ri fanele ku va na mbuyelo hi ku angarhela, hi vuyimeri bya ndzinganelo.
825	Endlwini ya Jairus vanhu a va tele va rila va ba nkalanga kambe Yesu a va hlongola.
826	Endzaku ka masiku manharu a ku eka xona- Ku kombisa leswaku mi vanhu vo tshembeka, mi fanele ku-tisa ntsongwani ya nwina eka mina.
827	Endzaku ka swona va vuriwile va-Kriste.
828	Endzaku u tisile n'wana wa yena e ka Yesu.
829	Endzela Rhavi ra SARS ra le kusuhi na wena.
830	Endzeni ka mikondzo yale mahlweni yitava yitele marhimila hikuva mpfundla wuta tshama wurikarhi wuringeta kutisula naku basisa nhompfu.
831	Endzeni ka timongo kuna timongo timbirhi leti nandzihaka swinene.
832	Endzhaku Jakobo u pfumerise tata wa yena eka leswi nga riki ntiyiso hi swiambalo swa nkoka.
833	Endzhaku ka 110 wamasiku xikukwani lexi xita suka exisakeni kambe xaha ta tama xikuma swakudya kusuka eka vatswari va xona kuringana masiku ya 100. Kova ntsena ti % timbirhi ta vana leti kotaka kufikelela vukulu bya swona.
834	Endzhaku ka 27 wa malembe ya ku pfaleriwa kayena ekhotsweni xikan’we naku tshikeleriwa ka ma-Afrika vanwana hi mfumo wa xihlawuhlawu, atava a tirhise matimba lawa ari na wona kuva a rihisela eka vatshikeleri vatihanyi eka mfumo lowunga hundza.
835	Endzhaku ka 27 wa masiku loko swihumelerile yisela lowa xisati xisaka, tiyisisa leswaku xina mabyasi yo oma.
836	Endzhaku ka 360-390 wamasiku, nwana un’we watswariwa loyi avaku a tika 30- 35kg.
837	Endzhaku ka 4 wa malembe, loko Mandela atava a humile e khotsweni,ndzi nwii bele rinqingho ndziri e London laha ahi tshama kona hinkarhi walowo.
838	Endzhaku ka 586 wa masiku u pfaleriwe uri wexe, kahari na yini xin’wana unga xichavaka ke"?
839	Endzhaku ka awaya a fona nakambe, laha a hlamula swivutiso leswi andzi nwirhumele swona mayelana na goza leri anga ta riteka, laha anga endla xitiviso xakwe xosungula xaku tirhisa matlhari.
840	Endzhaku ka Dendron (leyi vange i Mogwadi), yana emahlweni hi gondzo ra R521 kuya e Vivo.
841	Endzhaku ka ku endla xihanano u fanele u tata (Ntiviso hi muhanani / muhananeriwa) no yi rhumela eka SARS kun’we na hakelo ya wena.
842	Endzhaku kakun’wi amukela eka ntshuxeko ndzi teke rinqingho ndzi nyika nwananga Gideon loyi anga sungula hiku xeweta aku: 'Hello Mr Mandela' — laha kunga hlamula rito rikulu ro enta riku; 'Se iyini swava Mr Mandela?
843	Endzhaku ka kuvhakela khotso leri, vuyeni byi humesiwa eka ndzhawu leyi byi kongoma eribuweni, laha byingata khandziya xikepe kutlhelela e dorobeni ra Cape Town.
844	Endzhaku ka lembexibalo, ntlheriso wa xibalo xa mali hinkwayo leyi endliwaka hi bindzu (TT03) lowu kombisaka mali hinkwayo leyi endliwaka hi bindzu leyi hakerisiwaka xibalo wu fanele wu tatiwa.
845	Endzhaku ka leswi, Xikwembu xitlhele xi endla leswaku Yobo a hola xi n'wi engetelela ni rifuwo ra yena.
846	Endzhaku kaloko a chuchiwile hi 1990 Nelson Mandela uvuyele ekaya ka yena e Soweto kuringana 11 wa masiku kusuka kona a rhurhela eka yindlu yakwe yale Houghton, ndzhawu ya manyunyu yale Johannesburg.
847	Endzhaku ka loko a lerisile xileriso lexi, Yesu U tlhandlukerisiwe e henhla hi papa, tani hi leswi mi swi vonaka e ka xifaniso lexi.
848	Endzhaku kaloko atava adye swakudya swa nimixo endzeni ka xihaha mpfhuka usungule kulangutisa mapapila yakwe e Union Buildings hi 7:10 ni mixo.
849	Endzhaku kaloko atava a hetile tidyondzo ta yena tale sekondari uvuye a kombela ntirho eka hofisi yosungula ya president wa xidimokirasi.
850	Endzhaku kaloko atava avonile leswi aswihumelela ekusuhi na yena, aku; mindzi endla ndzi nyuma swinene kuva mu Africa.
851	Endzhaku ka loko a thwaserile tidyondzo ta Ntivovukorhoki, u dyondzerile BA eYunivhesiti ya Afrika-Dzonga, a tokota hi Xitsonga an Xinghezi.
852	Endzhaku ka loko Eliya a vulavule na Xikwembu a nga ha chavangi, kutani u yile emahlweni a dyondzisa vanhu ku khongela Xikwembu Yehova (Xikwembu xa ntiyiso).
853	Endzhaku kaloko khoto yiteke nkarhi woleha kwalomu ka malembe yanharhu kuvuye ku tekiwa xiboho xaleswaku mfumu wa Portugal wukumayinwana minkandziyiso laha Natural History Museum yikuma swinwana.
854	Endzhaku kaloko ku humesiwe maphorisa yotala lava avata tirhana na vatereki, Mandela uvuye a yimisa xitereka hi siku ravumbirhi.
855	Endzhaku ka loko vuxokoxoko hinkwabyo byi tatiwile, muendli wa xikombelo u fanele a tata, kandziyisa no sayina pheji ro sungula ra fomo yo endla xikombelo.
856	Endzhaku ka loko ximilana xi sindzihatiwile hi tinyoxi na swifufunhunhu, swiluva swi kokeriwa ndzhaku ndzeni ka mati laha ndzoho yi vupfaka: ndzhoho yo vupfa ya papamala kutani yi hangalasiwa hi nkhuluko wa mati.
857	Endzhaku ka loko Yohane a nghenisiwile ekhotsweni, Yesu a ya eGaleliya, a twarisa Evhangeli ya Xikwembu, a ku: “Minkarhi yi hetisekile, Mfumo wa Xikwembu wu le kusuhi; hundzukani, mi pfumela Evhangeli.”
858	Endzhaku ka malembe nyana uvuye a yisiwa e Angola hi mfumo wa maphutukezi laha anga vuya a hlengeleta kutlula 5000 eka malembe ya 12 lawa anga tshama etikweni leriya.
859	Endzhaku ka masiku lawa mambirhi, Yesu a suka, a ya eGaleliya.
860	Endzhaku ka masiku manharhu u pfukile eku feni (1 Vakorinto 15:1-4), a kombisa ku hlula ka Yena xidyoho ni rifu.
861	Endzhaku ka masiku manharhu, va kumile Yesu endlwini ya Xikwembu e tempeleni, a vulavula va xadyondzisi va va Yuda hi timhaka ta Xikwembu na Mariya aku ka yena, "jaha ra mina hikwalaho ka yini u fanele u endla mhaka yo tani ke?
862	Endzhaku ka masiku manharhu va n'wi kuma eTempeleni, a tshamile exikarhi ka vadyondzisi, a va yingisela, ni ku va vutisa swivutiso; kutani hinkwavo lava n'wi twaka va hlamala ku tlhariha ka yena ni ku hlamula ka yena.
863	Endzhaku ka masiku nyana, mavala ya ntima yasungula ku vonaka.
864	Endzhaku ka masiku ya makume mune, va vanuna lava va vuyile va ta nyika Muxe mahungu lawa: "Hi yile etikweni leri uhi rhumeke eka vona, kunene i tiko leri phelelaka hi tswamba ni vulombe (ri nonile) Mihandzu ya kona hi leyi."
865	Endzhaku ka masiku yokoma ya 11 lawa anga ya tshama e Soweto ni vandyangu na vanghana lavanga nwi amukela, kutani a rhurhela endlwini yakwe na Winnie, e Houghton, Johannesburg."
866	Endzhaku ka nkarhi hi endle tano nale ka vabohiwa lava vanwani vo tani hi, Walter Sisulu na Govan Mbeki.
867	“Endzhaku ka nkarhinyana, a mi nga ha ndzi voni; kutani endzhaku ka nkarhinyana kambe, mi ta ndzi vona.”
868	Endzhaku ka nkarhinyana, misava a yi nga ha ndzi voni, kambe n'wina mi ta ndzi vona.
869	Endzhaku ka nkarhi nyana wokoma, kuve na kulwisana lokukulu exikarhi ka khale ka vahlampfa na vanhu va Xhore, naswona leswi swinedle leswaku valungu vanghena exikepeni vatsutsumela e Robben Island.
870	Endzhaku ka nkarhi wa khume-ntsevu nharhu wa masiku, swiharhi swa xisati swi bebula swimbirhi kumbe swinharhu wa vana.
871	Endzhaku ka nkarhi wu ngari wu ngani swilo leswi swi endlekile, vatsari-varhangeri va maYuda va dlayile Yesu.
872	Endzhaku ka nkarhi yavuye yava madiriva lawa aya byariwa ngopfu hinkarhi walowo ngopfu ngopfu e Mediterranean.
873	Endzhaku ka ntirho lowu, switirhisiwa hinkwaswo swifanele kutlhelerisiwa laha naswona swifafazeriwaka leswaku kutiyisisiwa leswaku akuna mavabyi lawa ya salaka.
874	Endzhaku ka ntirho lowu ute, 'Sweswi mi nuna na nsati, indoda nomfazi.'
875	Endzhaku ka nyimpi, Ester na Mordekai va khomiwile ni vanhu va Israel kutani va yisiwa e tikweni ra Peresa.
876	Endzhaku ka rifu ra yena mfumo wa Portugal wuvuye wu teka va averi va rifuwo ra yena e khoto kuva ku kumeka swimilani hinkwaswo leswi aswi hlengeletile.
877	Endzhaku ka rivala ra xihlawuhlawu, ku sunguriwa ka National party aswi sungula kutsotsomba swinene.
878	Endzhaku ka swakudya hisukile hikongoma e holweni ya vaaki kuya cina no tlangela vukati bya hina, hi 12 nivusiku ahi dya swakudya leswi aswi sele leswi ahitiseriwe swona hi vamanana e holweni.
879	Endzhaku ka sweswo ahi tekanile ximfumo.
880	Endzhaku ka sweswo ku ta va na malembe ya nkombo ya dyandza.
881	Endzhaku ka sweswo, n’anga leyi yisuke yifamba yikongoma etlhelo rale Union Buildings.
882	Endzhaku ka sweswo ritlhotlhoriwa kuyuma vondlo rin’we.
883	Endzhaku ka sweswo Saul u ringetile ku dlaya Davida mikarhi yo tala, kambe Xikwembu xi sirhelela Davida hikuva xi rhumele n'wana wa Saul wa jaha loyi a va ku i Jonathan na va Israele lavo tala ku pfuna Davida eka valala va yena.
884	Endzhaku ka sweswo vadyondzisiwa va Yena va n'wi vutisa vaku xifaniso lexi xi vula yini kumbe xitori lexi.
885	Endzhaku ka sweswo Verwoerd usukile kuva xirho xa nhlanganelo wa matiko xa British Commonwealth kutani a endla leswaku tiko ra Afrika Dzonga riva Republic.
886	Endzhaku ka sweswo, Yesu a ya ni vadyondzisiwa va yena etikweni ra Yudiya, kutani a xwa kona masikunyana a ri na vona, a khuvula vanhu.
887	Endzhaku ka sweswo Yesu a ya n'wi kuma eTempeleni, kutani a ku ka yena: “Vona, u hanyisiwile.
888	Endzhaku ka swona a rhelela a ya eKapernawume, a ri ni mana wa yena ni vamakwavo ni vadyondzisiwa va yena; kutani va xwa kona masiku ma nga ri mangani.
889	Endzhaku ka swona Davida aku eka Saul, "ku fana (kota) ni leswi ndzi hlayiseke vutomi bya wena bya namuntlha, onge Xikwembu xi nga ndzi hlayisa eka vutomi bya mina ni ku ndzi biyelela eka makhombo hinkwawo lawa ndzi nga na wona".
890	Endzhaku ka swona vaYuda lava va komberile tihosana ta va Roma ku dlaya (vamba) Yesu.
891	Endzhaku ko ba mpfundlha wuta raha raha wuhlala kufikela wu fa.
892	Endzhaku ko burisana na yena vahlayisi van’wi hlamusele leswaku xibejwani lexi axiri xa tiko naswona munhu loyi anga kotaka kun’wi pfuna i president ariyexe.
893	Endzhaku ko lumuriwa, kambela rimbewu ra vana, uva fungha - hi koki pen – laha swikotekaka, hambanyisa vana va xinuna eka vaxisati.
894	Endzhaku ko sawutisiwa, tihuku tifanele kuva tilangutiwa kuvona leswaku nsawutiso wuhumelerile.
895	Endzhaku ko tika 25 wa mavhiki n'wana un'we watswariwa laha atlhelaka a tumbetiwa eka masiku mambirhi yosungula.
896	Endzhaku ko tika nkarhi wo ringana masiku ma 110, xinghalana xin’we kuya fika eka swa mune swa beburiwa.
897	Endzhaku ko tiphina hi nkateko waku famba famba e xihlaleni ndziri swanga.
898	Endzhaku ko tirha eka Drum malembe, Peter uve na nkombiso e Europe xikanwe no dyondza xikolo e United States.
899	Endzhaku kotswala lexa xisati xita sukela vana ehenhla ka nsinya kuya lava swakudya.
900	Endzhaku ko yivirisa, yitsemeleli yiva swiphemu leswintsongo, chela tandza na mahlahla ya xinkwa kutani u katinga hi mafurha.
901	Endzhakunyana e nhlikanheni, Yesu u vutisile vadyondzisiwa aku: "Xana hinga xava kwihI swinkwa leswaku vanhu va kota ku dya ke?"
902	Endzhaku nyana ka lembe rero, loko maphorisa vavuye va hlohletela leswaku kuva na nyimpi exikarhi ka vatshami vale ti hostel ta Mzimhlophe na vaaki, Peter atirha vusiku byebyo laha akuri na madzolonga yalawo.
903	Endzhaku nyana ka sweswo ukumiwile hi maxaka yakwe laha anga tsutsuma aya tumbela.
904	Endzhaku nyana kuna xidloko, ni jaha ntiyela ra Sophiatown riyimekile.
905	Endzhaku vavuye va aka khumbe kun’wisivela leswaku a languta mintlangu leyi.
906	Endzhaku xihundzuke ndzhawu ya vanhu lava ava hluphiwa hi mavabyi ya leprosy na xibedlele xa miehleketo kutani kuva na nyimpi ya misava ya vumbirhi WWII laha hiloko endzhaku xita hundzuriwa Khotso ra tipolotiki ra mfumo wa xihlawuhlawu.
907	Enhlangano wa vanhu lava a va ri Kereke ya Antioka.
908	Enhoveni mimpfundla yidya swinwana na swinwana leswi yi hlanganaka na swona eka nguva yaleyo.
909	Enkarhini lowu lavaka ku endla n'hweti Afrika Dzonga ra ha ku sungula ntirho wa rona tanihi xirho xa nkarhi hinkwawo xa Huvo ya Vuhlayiseki ya Nhlangano wa Matiko.
910	Enkarhini wa khombo, ndzi lava N'wini wa hinkwaswo, ndzi tshambuluta mavoko ndzi n'wi khongela ndzi nga karhali, kambe moya wa mina a wu chaveleleki.
911	E nkarhini wa lowo a vona xivono xo (mahlori mo hlamarisa ma huma eka Xikwembu.
912	Enkarhini wa sweswi hi ta ya emahlweni hi lavisisa matshalatshala mantshwa lama nga ta ya emahlweni ya antswisa swipfuno swa nhlayiso.
913	Enkarhini wolowo, a ku ri ni nkhuvo wa ku hlawulekisa Tempele eYerusalema.
914	Enkarhini wolowo vadyondzisiwa va yena va n'wi khongotela, va ku: “Mufundhisi, wa nga dya!”
915	Enkarhini wo lowo va va nuna va mune va naverile ku tisa munhu wo khwanyana swirho (munhu loyi anga koteki kufamba) e ka Yesu, kambe hikwalaho ka ntshungu lowu a wu tele endlwini, a va swi kotanga ku nghena.
916	Enkarhini wolowo wa ndlala ndyangu wun'wana wu hleketa ku famba wu ya tikweni ra Mowabu ku ya lava swakudya.
917	Enkarhinyana wolowo vadyondzisiwa va Yesu va ta fika, kutani va hlamala hileswi a vulavulaka ni wansati; hambiswiritano, a ku vanga na un'we la nga te: “U lava yini?”
918	Enkhubyeni hosi yi vutisile leswi: "Nkosikazi Ester, u lava yini?"
919	E ntangeni wa Kafue National Park e tikweni ra Zambia, kuna nsinya lowukulu swinene wa ximuwu lowu vuriwaka “ Kondanamwali” leswivulaka nsinya lowu hetaka vavasati.
920	Enuna loyi la xifanisweni, u fambile mphfuka wo leha ku ya la va Yesu.
921	En'walungwini, ndzilekana i muti wa Mikimeta, kutani wu jika wu kongoma eTaana-Xilo evuxeni, wu hundza hi le vuxeni bya Yanowaka.
922	Erendzweni ra yena ku humelele swilo swo hlamarisa.
923	Eriocephalus Africanus (Cape snowbush) ayifanelanga ku tekiwa onge i Eriocephalus punctulatus kumbe Cape chamomile.
924	Esinagogeni ra vona a ku ri ni munhu la ngheniweke hi moya wa thyaka; wona wu huwelela, wu ku: “Mhaka ya hina na wena hi yihi, we Yesu wa Nazareta?
925	Ester a hlamula aku: "Ku navela kamina hi leswaku mina ni va ka hina hi tshikiwa hi hanya tani hi leswi hi xavisiweke leswaku hi dlayiwa."
926	Ester a ri nhwanyana wa mu Yuda wo huma e tikweni ra Israyel.
927	Ethanolic yitirhisiwa tani hi xirho xa mintsembyani leyinga katsiwa leyi vuriwaka Umkaloabo.
928	Ethiopia, kuya e Eastern Africa ku kongoma e North-Eastern ya tiko nkulu ra Afrika, kuya fikelela nale kusuhi na lwandle edzongeni wa Kwa-Zulu Natal, Eastern Botswana (Lobatsi) nale Ovamboland.
929	Etiheleni a ku na ku tsaka kumbe ndlela ya ku baleka.
930	Etikweni ra France nale Spain yitala ku katsiwa na Cinsaut noir, Grenache noir xikan’we na Tempranillo ku humelerisa tiwayeni leti n’wekaka.
931	E tikweni ra Kenya, matluka ya katsiwa na viriviri.
932	E tikweni ra mina hiya khotsweni kusungula hikona ungatava President.”
933	Etikweni ra Yuda, Xikwembu xa tiveka, vito ra xona ra xiximiwa exiharhi ka Vaisraele.
934	Etimbilwini ta vona a va ku: “Hi ta va herisa!”
935	Eucomis autumnalis yitlhela yi vitaniwa krulkoppie (Afrikaans), ubuhlungu becanti or isithithibala esimathunzi (hi xi Xhosa) na umathunga, ukhokho kumbe umakhandakantsele (hi xi Zulu).
936	Eucomis hi ririmi ra xi Greek eukomos - ‘wuna misisi ya kahle’, kasi autumnalis yi vula nguva yaku bloma naku tswala mihandzu.
937	Evokweni andzi khomile xinwelo xa hosi Potifaro, kutani ndzi teka mihandzu ya vhinya ndzi kamela exinweleni lexi, ndzi nyika hosi".
938	Evuxeni nambu wa Yordani hi wona ndzilekana wa kona.
939	Exifanisweni lexi, Pawulo u langute e ka Altari.
940	Exifundzheni xa Gauteng, Afrika Dzonga switsotswani swiendla 5% ya swakudya swa xona, kasi eKenya switsotswani swiendla kwalomu ka 50-70% ya swakudya swaxona.
941	Exifundzheni xa Limpopo yikumeka exikarhi ka Limpopo na tintshava ta Zoutpansberg.
942	E xihahlwini xatihuku yanga vonaka swinene lomu kunga pandzeka nale xisakeni leswinga kombaka swinene vukona bya wona.
943	Exikarhi ka 1973 na 1980, ntlawa lowu awu ngungumerisa swimilani swingari enawini kuta laha tikweni ra Afrika Dzonga.
944	Exikarhi ka ajenda ya hina ya rixaka hi 2018 i ku tumbuluxiwa ka mitirho, ngopfongopfu ya vantshwa.
945	Exikarhi ka dyondzo, ku alela loku fanaka ku nyanyisile ntsakelo eka vanhu vo tala ka ku alela hi nkarhi wa ku titimela ka xixika endzaku ka ku yirisiwa ka minhlangano ya ntshuxeko na ku khomiwa ka varhangeri lavakulu.
946	Exikarhi ka kamara, ndzhawu ya vutinyungubyisi yinyikiwe xibejwani, swilo leswi aswi khomiwa hi vafumi na ndhichi.
947	Exikarhi ka malembe yale xikarhi kava 60's Ms Keller uvuye ava nikutsakela eka kuhumelerisa madzovo ya mimpfundlha laha anga tihlanganisa na Thorer wale Cape Town, loyi anga nivuswikoti eka ti karakul pelt tanners.
948	Exikarhi ka malembe yava 1800’s, kuve na kuhangalaka ka mavabyi ya leprosy.
949	Exikarhi ka ndzhawu ya Dome kuna nambu wa Vaal (leswivulaka ‘tawny’ kumbe ‘dusty’), lowu khulukaka kusuka evuhumadyambu kuya evupela dyambu.
950	Exikarhi ka nguva ya ntshovelo, kuna ntshovelo wukulu swinene kutlula emasunguleni laha maxelo yavaka exikarhi leswi nga endlaka leswaku ntshovelo wuva ehenhla swinene.
951	Exikarhi ka swikwembu, ku hava lexi fanaka na wena we N'wini wanga, hambi mintirho ya wena a yi pimanisiwi na yin'wana.
952	Exikarhi ka swin’wana, Ejensi ya Timali ta Mabindzu na Lamatsongo yi simekile xikimi xa ku hluvukisa na ku nyika timali eka van’wamabindzu lava nga na vutsoniwa lexi vuriwaka Amavulandlela Funding Scheme.
953	Exikarhi ka swin’wana, hi ta endla nhlelo eka michini ya rimbewu ku endlela ku antswisa swilo hinkwaswo mayelana na ku nyika matimba eka vamanana.
954	Exikarhi ka swin’wana, samiti leyi yi ta lava ku antswisa mbhurisano exikarhi ka mfumo na vaakandhawu lava nga na ntsakelo wun’we na ku tlhela ku tirhaniwa na mitlhontlho leyi tiNGO na tiCBO ti langutanaka na yona.
955	Exikarhi ka swivumbiwa swa le tilweni, i mani la fanaka na wena ke?
956	Exikarhi ka Vaisraele a ka ha sele tinyimba ta 7 leti a ti nga si averiwa ndzhaka ya tona.
957	Exikarhi ka vanhu lava nga na malembe ya 20 no tlurisa, nhlayo ya tiphesente ta lava va nga pasa Gireyidi 12 tanihi levhele ya le henhla ya dyondzo ya vona yi tlakukile ku suka eka 21,9% hi 2002 ku ya eka 28,0% hi 2015.
958	Exikarhi ka xirhengele lexi kuna kutlakuka nyana loku fanaka kumbe ku vonakaka.
959	Exiticini xa Mixini xa Valdezia na Xitici xa Mixini xa Elim, Xitswa na XiRonga ti mitiwile, ti katsiwa na ku nyamalala ti nghena eka Xitsonga.
960	Famba emahlweni ka mina na swona u ndzi yingisa eka hinkwaswo leswi u swi endlaka.
961	Famba-famba emarhumbini lawa ku nga khale ma ri kona, hikuva valala va hina va onhile hinkwaswo exivandleni lexo hlawuleka.
962	Famba hi ku rhula, ntshunxeka e nhlomulweni wa wena" (vu vabyini byaku).
963	Fambani eka vanhu hinkwavo, mi va dyondzisa ku va vandyondzisi (varhangeri).
964	Fambani miya gandzela Xikwembu hi laha xi vulaka ha kona.
965	Fauna na Flora swa Robben IslandWorld Heritage Sites The Fauna and Flora of Robben Island Fauna na Flora swa Robben Island Xihlala lexi xi hisa ngopfu hi ximumu naswona xititimela bya gwitsi hi xixika.
966	Feme ya vona ayiri na tihofisi tintsongo e Chancellor House loko u tlula xitarata kusuka eka muako wa khoto lowukulu e Fox Street, e Johannesburg, naswona kwala khoneni kusuka eka basement akuri na tihofisi ta ANC.
967	Filipi a ku ka yena: “Hosi, hi kombe Tatana, kutani swi ta va swi hi ringene.”
968	Filipi a ku ka yena: “Tana, u ta vona.”
969	Filipi a kuma Nataniele, a ku ka yena: “Hi kumile loyi Muxe a tsaleke timhaka ta yena eNawini; na vona vaprofeta va ti tsarile: I Yesu wa Nazareta n'wana Yosefa.”
970	Filipi a ya byela Andriya, kutani Andriya na Filipi va ya byela Yesu.
971	Filipi u khuvurile mu Etopia loyani kutani atlhelela tikweni ra ka vona a ri ni ku tsaka lo ku kulu.
972	Filipi u yingisile Xikwembu.
973	Finiyasi ú fambile ni varhangeri va 10 lava a va ri tinhloko emindyangwini ya ka vona.
974	First a tekanile na mulwela ntshuxeko kuloni Joe Slovo naswona ava katekisiwile hi vana vambirhi.
975	Foil leyi yansuku, yingava yiri 0.5mm hiku bumbula, yilandzelerisiwe kuya fika eka ti dozen ta minwala ya nsuku.
976	Foil ya nsuku yolala leyi ayi tirhisiwa kupfutsela kahle tshaku ra pulangi leri ari tirhisiwe ku endla swilo leswi vangamaka e dyambyini.
977	Fomo (ITR12T) ya kumeka eka kumbe yi nga nghenisiwa erhavini ra SARS ematshan’wini ya muyimeri/Mutokoti hi swa Xibalo wa thirasiti (vona xiphemu xa “How to submit the ITR12T”).
978	Fomo leyi nghenisiweke swintshwa (ITR12T) ya kumeka ku sukela hi ti 12 Nhlangula 2015.
979	Fomo leyi tatiweke ya xikombelo ya TT01 yi fanele ku rhumeriwa eka SARS eka bokisi ro chela eka rona erhavini.
980	Fomo leyi ya xikombelo ya kumeka: Eka Contact Centre ya SARS eka 0800 00 SARS (7277) kumbe Xana xikombelo xa ntsariso xi rhumeriwa rini?
981	Fomo ya ALV (Xikombelo xa Layisense ya Movha) ya kumeka eka hofisi yo rhijisitara yin’wana na yin’wana kumbe poso leyi hlawuriweke kumbe ku suka webusayiti ya eNaTIS.
982	Fomo ya xikombelo xa VDP (VDP01) eka yi ndlandlamuxiwile ku nghenisa mitiviso ya SVDP leyi yelanaka na xibalo.
983	Forrest avutisa hiku n’wi khanya.
984	Foundation yakwe se ayi komberile va aki kuva vapfuneta hiti ndlela ta leswaku swinga endlisiwa kuyini kufikelela xikongomelo lexi.
985	Francolin yi fanele yiri swakudya swa xona leswikulu.
986	Frene Ginwala, Khale ka Xipikara Tat.
987	Friedrich Welwitsch (1806-1872) Friedrich Welwitschuvelekiwe a Australia laha anga tirha malembe nyana e theatre critic.
988	Galjoen - Vutomi byale lwandle - Afrika-DzongaVito ra ntolovelo ra xindyangu Black fish, Black breamku fika eka 80cm, hintolovelo 40cmMiri wa yona wuna xivumbeko xa xikwere.
989	Gama lerikulu eAfrika, gama ra Martial ri tika kwalamo ka 14 pounds (6.5 kg) naswona na ku leha ka timpiko ka kwalomu ka 6 feet 4 inches.
990	Gama Xikhova - Swinyenyana - Afrika-Dzonga Xihontlovila Gama Xikhova I xikhova lexikulu emisaveni.
991	Gamay noir i wayeni yakhale swinene kusuka e Burgundy leyi ayi yirisiwile hi Philip the Bold, the duke of Burgundy, hi 1395 hikuva a chava leswaku swita wisa ndzhuti wa ndzhawu liya yo endla tiwayeni ta xiyimo, ngopfu ngopfu Pinot noir.
992	Gamay Noir - Madiriva - Afrika-DzongaGamay noir i madiriva yantima yo endla wayeni leyi tolovekeke yotshuka.
993	Gasi leyi yi cinca maxele, timpfula ti na, swibyatriwa swi fa.
994	Gateway yitlhele yiyima hile tlhelo ka Clock Tower, ya muhlovo wo vangama wotshuka, naswona hivumbirhi tina mfungho hinkwaku lahaya Waterfront.
995	GDP yi kurile hi R25 biliyoni ku tlula eka kotara yo sungula ya 2016 ku ya eka kwalomuya ka R1 068 biliyoni.
996	Gentian Violet yinga fafazeriwa eka swilondza sweswo leswaku swita oma.
997	Gewürztraminer yina matluka lawantsongo ya xirhendzevutani, aya naswiave leswivonakalaka kambe yana swibundwani.
998	Gewürztraminer yitlhela yitiveka tani hi Roter Traminer na Traminer (Germany), Gentil Rose Aromatique (France) nale Clevner.
999	Ghumba rina swingala ngala laha hansi ka nkolo leri tirhaka swotala.
1000	Gidioni u nyikile ntsumi swakudya, ntsumi yi khumbile swakudya hi nhonga ya yena.
1001	Gidiyoni a chava ngofu vanhu kambe a khongela Xikwembu madyambu ya lawa, u tekile vavauna va khume kutani va ya herisa swikwembu swa hava.
1002	Gidiyoni a hlamula aku, "loko Hosi yiri na mina hikwalaho ka yini swilo leswi swi ndzi humelela hi ndlela leyi".
1003	Gidiyoni ari na madzana nharhu ya vavanuna.
1004	Gidiyoni u nyikile un'wana ni un'wana wa vavanuna mhalamhala na mbita leyi a yi ngari na nchumu ni rivoni endzeni.
1005	Gidiyoni u swi tivile xikan'we leswaku a vulavula na Xikwembu.
1006	Gidiyon u hlanganile ni vandla ra yena ra Israele.
1007	Ginger oil yitirhisiwa kutshungula kutshoveka ka marhambu, rheumatism, arthritis, swiphiqo swa mpfuvelo e khwirini, nausea hambi kuri babalaza.
1008	Goliath Herons iswinwani swa swinyenyani leswi tekeriwaka ngopfu swakudya hi rikhozi.
1009	Goliyadi u huwelerile va Israele aku, "hlawulani wanuna, loko ata swi kota ku lwa ni ku dlaya mina, hi ta va malandza (mahlonga) ya n'wina, kambe loko ndzi n'wi dlaya, n'wina mi ta va malandza ya hina".
1010	Gomo rayona ira ntima laha exikarhi ka tindleve ritlhela ritsindziyela.
1011	Goza leri exikarhi ka SA, Zim na Bots (ku tinyika swiyimo swoduma) swihundzuka goza ra kahle leri yaka emahlweni eka xikongomelo lexifanaka xaku sirhelela naku pfuxeleriwa ka ndzhawu ya Mapungubwe.
1012	Goza leri ha ku vaka kona leri hi ri tekeke eka Eskom ku tiyisa mafambiselo, ku herisa vukungundzwana na ku vuyisa xiyimo xa yona xa swa timali ko va ntsena masungulo ya maendlelo lama hi nga ta ya tirhisa.
1013	Goza ra nkoka eka mhaka leyi i ku hlengeleta mavandla ya tindhawu na migingiriko leyi kongomeke eku fikeleleni ku hlanganisiwa ka tindhawu.
1014	Grenache Blanc hiyin’wani ya leti tirhisiwaka ku endla Rivesaltes Vin Doux Naturel, leyi kunga wayeni ya ntumbuluko yo nyanganya leyi hintolovelo ayi katsiwa na brandy leswaku yita kota kutshama kutlula 100 wa malembe.‘
1015	Grenache Blanc i madiriva lawa yangana ndhuma swinene eka kukatsela no engetelela nantswo leswi endliwaka eka tiwayeni e Spain nale France.
1016	Grenache Blanc yandhundhuzeriwa e United States hikokwalaho ka nantswo wa yona, nhlayo ya xihoko leyinga ehenla no fuwa – kufana na Chardonnay – loko yitshikiwe yikula endzeni ka khuwani ra oak.
1017	Grenache Blanc yi kumeka eka tindzhawu hinkwato leti humelerisaka wayeni e handle kale Northern Cape.
1018	Grenache Blanc yilava nkarhi woleha lowu kufumelaka wo vupfisa naswona yitshoveriwa exikarhi ka nguva yantshovelo.
1019	Grenache Blanc yina mavito yotala swinene –lawa ya tlulaka kwalomu ka 20 wa vamavizweni – nakona swiya hiku yabyariwe kwihi.
1020	Grenache Blanc yina mihandzu yotala swiene (15-20ton/ha) naswona yikula ngopfu misinya yakona, kambe kuva yitswala ngopfu mihandzu swiendla leswaku madiriva yakona yava na acid yale hansi swinene eka tiwayeni ta kona.
1021	Grenache Blanc yitlhela yitiveka tani hi Alicante Blanca na Garnatxa Blanca (e Catalonia).
1022	Grenache blanc yivikiwa kuva yifike laha Afrika Dzonga hi malembe yava 1970s, kasi Grenache Gris swimilani swayona swisungule kuva kona hiva 1990s.
1023	Grenache noir madiriva yayona yavupfa exikarhi ka nguva, kusuka eka hafu yosungula ya nhweti ya March.
1024	Grenache noir masimu yayona yakumeka eka tindzhawu hinkwato leti humelerisaka wayeni laha tikweni laha Swartland na Paarl tingana kutlula hafu yandzhawu ya vuhumelerisi.
1025	Grenache noir mihandzu yakona ayikulanga ngopfu, iya xirhendzevutani kuya eka oval yiva na muhlovo wa pink lowu cincaka kuya eka ntima loko yavupfile.
1026	Grenache noir yina misinya leyi nga kuleki ngopfu, leyi kotaka ku hanya kahlelaha kunga oma kumbe laha ku kalaka mpfula.
1027	Grey-Hooded Kingfisher yi tshama eAfrika-Vuxeni, na nhlayo leyintsongo leyi rhurhelaka endzongeni wa Zambezi lembe rin’wana na rin’wana exikarhi ka Hukuri na Dzivamisoko.
1028	Gunners, engineers, medics, chaplains, infantry nati naval troops kusuka e British na masocha ya Afrika Dzonga hinkwavo vatirhile e Robben Island, kungava kuri hintirho wa vona kumbe loko vakuma vuleteri.
1029	Ha fa hikuva ha dyoha.
1030	Hafu leyin’wana ya switulu ku suka nxaxamelo wa rixaka lowu tisiweke hi minhlangano hi ku hambana ka yona, kumbe ku huma eka minxaxamelo ya swifundzha laha minxaxamelo ya ya rixaka yi nga tisiwangiki.
1031	Hafu ya siku ra mbavala rihela yiyime hi milenge yiri kudyeni.
1032	Hagara u tikisiwile hi Abraama kutani Sarayi a sungula ku n'wi vondzoka.
1033	Ha ha ri na rendzo lerikulu ku ri famba.
1034	Hakela mali yo karhi yo kambela layisense eka xitiviso.
1035	Hakela u ti gedlile eka inthanete, hi nkarhi - papalata mixupulo na ntswalo.
1036	Hakelo wa le hansi kumbe ku hlayisiwa ko tala ka nhlayiso Ieyimbirhi wu hlawuriwile.
1037	Hakelo ya kona a ku ri rifu.
1038	Hakelo ya vumbirhi yo sungula yi fanele yi ringana na ntsengo wa xibalo xa mali hinkwayo leyi endliwaka hi bindzu leyi hakerisiwaka xibalo eka mpimanyiso wa lembe hinkwaro, leyi nga hansi ka hakelo yo sungula.
1039	Hakelo ya vunharhu “yo engetelela” yi fanele yi endliwa eka tinhweti ta ntsevu endzhaku ka mahelo ya lembe.
1040	Hakelo yi fanele yi heleketiwa hi Xihanano xi fanele xi humelela endzhaku ka loko maendlelo hinkwawo ya xinawu ya xihanano lexi nga enawini ya landzeleriwile (xiphemu 55(3)).
1041	Hakelo yo hlawuleka yi ta pimanisiwa xikan'we na tihakelo ta ntirho wo fana na vuswikoti hi n'hweti leswi endliwaka ematikweni lama nga na ntirho wo fana.
1042	Ha kona, hi nga tshemba e ka Yesu leswaku a hi biyelela e makhombyeni a hi nyika ku rhula.
1043	Hakona, Yesu U tile ku ta teka/hakela milandzu ya swidyoho swa hina.
1044	Ha kula Xitsonga Stage 2 Readers (Pack of 8) Ha kula Xitsonga Stage 3 Readers (Pack of 3) Leswi tintiho ta wena ti vulaka swona?
1045	Hakunene, a hi titwa hi ri lava avanyiseriweke rifu; leswi swi endlile leswaku hi nga ha titshembi, kambe hi veka ku tshemba ka hina eka Xikwembu lexi pfuxaka vafi.
1046	Hakunene a swi vanga swa hava!
1047	Hakunene ha dlawa hi vukari bya wena, ku hlundzuka ka wena ka hi chavisa.
1048	Hakunene hikuva i nkarhi wa mintlhontlho, wu tlhela wu ri nkarhi wa swivandla!
1049	Hakunene, hi musa lowu lowu nga faneriwiki, mi ponisiwile hi ripfumelo, naswona leswi a swi vangiwanga hi n’wina, I nyiko ya Xikwembu.
1050	"Hakunene, hi musa lowu lowu nga faneriwiki, mi ponisiwile hi ripfumelo, naswona leswi a swi vangiwanga hi n’wina, I nyiko ya Xikwembu" (Vaefesa 2:8-9).
1051	Hakunene ku tlakusiwa a ku humi evuxeni kumbe evupeladyambu, a ku humi emananga, Van'wana va ri: ku avanyisa a ku humi etintshaveni kumbe emananga.
1052	Hakunene, tani hileswi aswitiva, andzinga khomanga misava, Andzi yena mufambisi wa UN.
1053	Hakunene we Xikwembu, wa chaviseka swinene ehubyeni ya vahlawuriwa va le henhla, wa xiximeka ku tlula hinkwavo lava va ku rhendzeleke.
1054	Hala hansi ku tala ku va ku basile ivi leswi nwana swiva swi ntimile kuyela laha ka nhompfu.
1055	Haleno rito ra “moya” ri nga vula moya lowu hungaka wa ntumbuluko, kumbe Moya lowo Kwetsima.
1056	Hamani a hlundzuka swinene, a ti yimisela ku tirihisela e ka Mordekai.
1057	Hamani a nyika e hosi mali ku n'wi xava.
1058	Hamani a tlhela a vula aku: "A ku endliwe nawu wa leswaku vanhu lava va dlayiwa, va heriswa."
1059	Hambaiswiritano, laha ntshikelelo wa rito wu nga eka xitwari lexi landzelaka, letere ri tikisiwa hi ku nghenisa “h” eka rito ra Xitsonga -chava (fear).
1060	Hambanyisa nhlonge na nyama eka thanga rin’wana na rin’wana.
1061	Hambi ehansi ka swiyimo swa ku kula ko tsana, ikhonomi ya hina yi tumbuluxile mitirho, kambe ku nga ri hi rivilo leri lavekaka ku tswonga vangheni lavantshwa eka makete wa vatirhi.
1062	Hambi endzhaku kaloko yitlhele yi kumiwa nakambe ekusunguleni kava 1930s, xitori xa Mapungubwe axi tekeriwa ehansi tani hi xiphemu lexihlamarisaka swinene eka vunyami byale ndzhaku bya Afrika, naswona axiyisiwe emakorhweni ya matimu.
1063	Hambi hi nga khongela Xikwembu xa matilo hi titsona swakudya; kumbe hi tlhava homu na mbuti hi phahla vakokwana, emakumu swa boha ri ta pela.
1064	Hambi kuri bindzu ra mimpfundla leringavaka na mune kumbe ntlhanu wa yona, kuhlayisiwa ka vuxokoxoko lebyi swina nkoka.
1065	Hambileswi a endleke mahlori layo tala ngopfu emahlweni ka vona, a va pfumelanga eka yena, swi ri leswaku rito leri muprofeta Esaya a tshamaka a ri vula ri hetiseka, leri nge: “We Hosi, i mani la kholweke leswi hi byeriweke swona xana?
1066	Hambileswi Afrika-Dzonga ri nga fuwa hi switirhisiwa swa ntumbuluko, i swa nkoka leswaku ku simekiwa tiphurogireme ta ku vuyerisa ku seketela pholisi ya ya nhluvukiso ya hina.
1067	Hambi leswi aku languteriwe swotala, nawu lowu wu landzeleriwile kuringana 30 wa malembe.
1068	Hambi leswi andzi chuhile.
1069	Hambi leswi a tsandzeke ku kuma magoza yosungula ya nkoka kuya eka ntshuxeko’, Peter a xiximiwa hiku hlawuriwa kuva muteki wa swinepe wa ximfumo wa nkulukumba Mandela kuva a teka swinepe eka rendzo leri ra 4 wa malembe kuya eka xidimokirasi.
1070	Hambi leswi ava rhandza kutshivela ndzilo ehenhla ka Fire Hill (leyi sweswi vange i Minto Hill), kwalomu ka kutlula 30 wa swikepe leswinga fa switsarisiwile endzhawini liya.
1071	Hambileswi CIT yi nga hlayisa xiyimo xa yona tanihi muhoxi wa xandla wa vunharhu, ku hoxa xandla ka yona loku yelanaka ku yile ehansi ku suka enhlohlorhini ya 26.7% hi 2008/09 ku fikela eka 18.1% hi 2016/17.
1072	Hambi leswi ekaya ka wona kunga e India, Pakistan nale Nepal, moringa oleifera wamila nale Limpopo, Free State, Mpumalanga, KwaZulu-Natal na xifundzha xa Gauteng laha Afrika Dzonga.
1073	Hambileswi fomo ya xikombelo yi kumekaka eka eFiling ntsena, tidokhumente leti nga eka buloko leyi nga laha hansi ti na nkoka eka wena.
1074	Hambileswi hi nga vanhu vo hambana, hi rixaka rin’we.
1075	Hambi leswi hinkarhi waku tsala, xiviko xa komiti axinga se humesiwa, kuna khombo rintsongo raku kuyirisiwa kuva ndzhawu leyi ya Dome yiva World Heritage.
1076	Hambi leswi kunga kumekangiki swirho swa ndyangu wa ximunhu eka ndzhawu leyi, maribye lawa yanga eka ndzhawu leyi yakombeta swinene leswinga humelela kumbe i vumbhoni lebyi vonakaka eka ntanga wa Mapungubwe National Park.
1077	Hambi leswi kunga mafurha ya ntumbuluko laha Afrika Dzonga, ximilani lexi xibyariwa misava hinkwayo ngopfu ngopfu e India, China nale Egypt.
1078	Hambi leswi kungana swiviko swaleswaku xitshama xirikarhi xitswala lembe hinkwaro kambe aswina nguva yotswala.
1079	Hambileswi ku nga na swiyimo leswo tlhontlha, – hi ku tirhisana – hi kotile ku khatsa ndzima eka ku antswisa vutomi vanhu va ka hina.
1080	Hambileswi lexa xisati xitshamaka xilulamele kutswala kusukela loko xiri na ntsevu watinhweti, kupfumeleriwe ntsena leswingana lembe kutswala.
1081	Hambi leswi madiriva lawa ya byariwaka eka tindzhawu hinkwato leti humelerisaka wayeni laha tikweni, ndzhawu leyikulu eka hinkwato yahari Stellenbosch, yilandzela hi Paarl.
1082	Hambileswi manga rhurhiki ngopfu, ma rhurhela ku suhi leswi katsaka ku tshama ku suhi na ndhawu leyi mz tshwalaka ka yona.
1083	Hambi leswi mhaka ya Sobukwe ayi hambanile makhomiwelo ya swivochwa e Robben Island aya vava xikanwe no pfumala vutlhari ngopfu ngopfu eka malembe yosungula loko kunga se fika 1965.
1084	Hambi leswi milenge ya swona leyo leha yi endlaka leswaku swifamba emahlweni hiku hlambela, swona aswi koti ngompfu ku famba.
1085	Hambi leswi minsinya yakona yikondzelelaka swinene lomu kuhisaka, tinxaka tohambana hambana na minantswo yaha kumeka ehansi ka maxelo yalawa, xikombiso loko yibyariwile eka maxelo lawa ya hisaka swinene kumbe lawa yanga hola hi ximumu.
1086	Hambi leswi murhi wunga tirhisiwaka kuva wuhorisa yan’wana mavabyi, kambe kuna yan’wana mavabyi lawa kunga hava vutshunguri bya wona.
1087	Hambi leswi nhlayo yikulu yikumekaku exikarhi ka Afrika Dzonga.
1088	Hambi leswi nsuku awukumeka ntsena exintshabyanini xa Mapungubwe, tindzhawu tale kusuhi atiri na nhlayo yale henhla ta leswi aswingari na nkoka ngopfu.
1089	Hambi leswi ringa swikotaka kuva riti hlotela hiroxe koti, milenge na swikunwani swa rona aswilulamelanga kufana na leswinwana swinyenyani leswi kotaka ku hlota swidlaya swikuma swakudya.
1090	Hambi leswi swikokaka rinoko swifambelana na ndzhavuko kungari minsinya, ntanga lowu wuna 4 wa Big 5. Ko xota ntsena hongonyi, hikuva ku chaviwa mavabyi ya foot and mouth.
1091	Hambi leswi swinavetaka swinene kuva u rivala hi matimu ya hina lawa ya vavaka swinene laha unga tsakelaka ku languta ntsako lowungata emakumu, lexi xitava xihoxo lexi unga yaka naxona e sirheni.
1092	Hambi leswi swingana khombo rotisa mavabyi, khombo rakona rile hansi swinene ekatihuku leti tilavelaka swakudya hikuva tona titiyerile nyana kutlula leti fuyeriwaka ku xavisiwa naswona tikota ku dya swakudya swohambana hambana.
1093	Hambi leswi swingataka swinga vavisi tinhompfu kambe swina xiave eka ku hlohlonya ka nhlonge na matihlo.
1094	Hambi leswi swipfunaka swinene ku endlisa sweswo, swina nkoka kutiyisisa leswaku swiphayiphani leswi aswi pfaleki.
1095	Hambi leswi swivumbeko leswi aswikombiwa aswiri na nkoka swinene, leswi aswinga vuli nchumu eka kuhundzuluxiwa ka xiyimo xa yena eka ma Afrikaners.
1096	Hambi leswi timfenhe tidyaku swivanani swa tona, timbavala taha tlhela titshama ekusuhi natona minkarhi yinwani loko tirhwalela na mihandzu leyinga eminsinyeni.
1097	Hambi leswi tinga hunguteka hi nhlayo eka malembe yo hlaya, Tiyingwe taha kumeka nale tintshaveni nalaha kunga tlhuma enhoveni hinkwako laha Afrika Dzonga, ehandle ka laha kungana mapurasi yale xikarhi.
1098	Hambi leswi vanhu va hleketaka hi miako lowu tani hindzhawu leyi u kumaka kona mathikithi, Gateway i xiphemu xa nkoka swinene xa museum.
1099	Hambi leswi, vulavisisi byotala byinga tiyisisa leswaku P.sidoides’ ya tirha eka kutshungula.
1100	Hambi leswi wunga chaveku dyandza, swa endleka leswaku wutsandzeka kufikelela acid yakahle eka tindzhawu leti hisaka no oma.
1101	Hambi leswi xikhandziyaka ngopfu minsinya, ximanga xi heta nkarhi woleha ngopfu ehansi.
1102	Hambi leswi xingana matinu, xiya tirhisa kutilwela eka swinwani swihadyani.
1103	Hambi leswi yin’wana ya mindzhavuko yinga rivariwa, yin’wana yahari na nkoka swinene eka vutomi bya siku na siku, laha himinkarhi yikatsiwaka na vutomi bya masiku lawa laha hiswivulaka ximanjhe-manjhe.
1104	Hambi loko kuriku u tsakisiwa hi munhu wa ndhuma kunga Mandela, ringeta ku pfuleka uti twisa eka rendzo leri.
1105	Hambiloko ku ri na swiphiqo swo tala leswi hi hambanaka eka swona, eka timhaka leta nkoka, ha twanana.
1106	Hambi loko mubohiwa Mandela ata humesiwa hi February 1990, xihundla xive kona swinene.
1107	Hambi loko swilo leswi hinkwaswo leswo biha swi humelerile Yobo a nga dyohangi, a nga rhukananga Xikwembu.
1108	Hambiloko swi ti komba onge ririmi ra Xinghezi hi rona ririmi ra matimba eka swa tidyondzo kambe tindzimi ta Xintima na tona ta tirhisiwa swinene eka swa tidyondzo ta vona.
1109	Hambi loko unga swivoni swiharhi leswi, kuna vumbhoni bya leswaku kuna swiharhi hinkwako.
1110	Hambiloko va hundza enkoveni lowu omeke lowu vuriwaka Nkova wa Baka, va wu kuma wu ri ni swihlovo, naswona wu katekisiwile hi timpfula leto sungula.
1111	Hambiloko Vaisraele va hlurile Vakanana, a va va hlongolanga etikweni, kambe va va rhwexile mintirho leyo tika.
1112	Hambi loko vanhu va hi dlaya, hi ni ku tshemba hikuva Yesu u humile e ka Xikwembu ku ta hi nyika vutomi le byi nga heriki eka hinkwavo lava va n'wi rhandzaka va n'wi tirhela.
1113	Hambiloko vanhu va madzana-dzana va nga wa kusuhi na wena, makhombo lawa ma nge ku humeleli.
1114	Hambi mathicara ya vona kumbe vatswari avanga tivi nchumu hi makungu yaku kombisa kuvilela loku a ku kunguhatiwile.
1115	Hambi swi ri swindzingiri swi kuma vutshamo eTempeleni, na tona timbewulani ti aka swisaka kusuhi ni tialitari ta wena, ti akela mavondlo ya tona.
1116	Hambiswiritano, a hi fanelanga ku tekela ehansi mintlhontlho leyi hi nga langutana na yona.
1117	Hambi swiritano, ahiminkarhi hinkwayo laha loko wu biwile wunga humaka ngati naswona loko ulava kuhumesa ngati leyinga endzeni ka ntsumbu lowu u fanela kuva uwutsema nkolo leswaku ngati yita humaSouth Africa Online (Pty) Ltd.
1118	Hambiswiritano, akuri na kuxavisa kotala swinene loku aku humelela exikarhi ka Mapungubwe nale coast.
1119	Hambi swiritano, aswirikahle hikuva andziri eku tirheni naswona andzi kumela vana vamina swinwana.
1120	Hambiswiritano a va tshikanga ku dyohela Xikwembu; loko va ri kwale mananga, va yile emahlweni va ala ku yingisa Xikwembu xa le henhla-henhla.
1121	Hambi swiritano, awara endzhaku ko phameriwa swakudya leswinga sala swifanele kususiwa exivaleni swiya cukumetiwa.
1122	Hambiswiritano, ehandle ka leswi yilangutekisaka xiswona, akuna swotala leswinga cinca kusuka eka masiku ya K2.
1123	Hambiswiritano, ha yi tiva mitlhontlho leyi vanhu va ka hina va langutanaka na yona loko va vulavurisana na mfumo.
1124	Hambiswiritano, hi kombela leswaku swivilelo leswi a swi endliwe enawini naswona a swi endliwe hi ku rhula tanihilaha swi tsariweke hakona eka Vumbiwa.
1125	Hambiswiritano, hi ta tiyisisa leswaku tilevhele to lomba hi mfumo i ta vukheta na ku khomeleleka.
1126	Hambiswiritano HOSI Xikwembu xi hundzuke khokholo ra mina, hi xona ribye leri ndzi tumbelaka eka rona.
1127	Hambiswiritano, ka ha ri na ku salela endzhaku eka tindzhawu tin’wana.
1128	Hambiswiritano, khamphani yi nga vuyiseriwa xibalo lexi hakeriweke ku suka eka munhu loyi sekhurithi yi rhurhiseriweke eka yena.
1129	Hambiswiritano, Khomixinara a nga boha leswaku siku ro sungula ku tirha ri va siku rin’wana.
1130	Hambiswiritano, ku fana na Swirho swa Vachaviseki hinkwaswo, ndza swi tiva leswaku vo tala va hina emigangeni va karhatiwa hi mpfumaleko wa ntshamiseko wa laha tiko ra hina ri nga tava kona mundzuku.
1131	Hambi swiritano, kulwela ntshunxeko swiye mahlweni exihundleni.
1132	Hambi swiritano, kuna kutshembha leswaku lava khumbhekaka hinkwavo vata veka etlhelo kupfumala ntwanano ka vona kutani vatirhisana xikan’we na vaaki ku vumba nyandza yin’we ya vulawuri, leswingatava na nhlohletelo waleswaku projeke leyi yifika emakumu.
1133	Hambiswiritano kuna ndlela yo hunguta minxavo leyi yale henhla naku tirhisa sweswintsongo swinga kona: Kuxava nhlayo yintsongo ya swakudya hiku tirhisa vanhu vale xikarhi swidurha ngopfu.
1134	Hambiswiritano kuna switandzhaku - xikombiso, Devil's Claw ayifanelanga ku tirhisiwa hi vanhu lavangana diabetics, duodenal na gastric ulcers.
1135	Hambiswiritano, ku na tindzin’wana to tala eka ririmi leti nga va ka ti nga twarisi marito tanihilaha ma tsariwaka hakona.
1136	Hambi swiritano leswi akuri leswi mathororisi, makhomonisi na valala va mfumo ava ringaneriwe hi swona.
1137	Hambiswiritano, leswi xona xi nga ni tintswalo, xi va rivalerile milandzu ya vona xi nga va heriseli makumu; minkarhi yo tala xi tikhomile, xi nga va hlundzukeli ku tlula mpimo.
1138	Hambiswiritano loko a fika le Galeliya, Vagaleliya va n'wi amukela, hikuva na vona a va yile enkhubyeni le Yerusalema, kutani a va vonile hinkwaswo leswi a swi endleke enkhubyeni wolowo.
1139	Hambiswiritano loko ku langutiwa vuswikoti bya tijenareti leti nghenisiweke, eka nkarhi wo leha lowu taka gezi ra hina ri ta tshama ku ri leri kotekaka.
1140	Hambi swiritano, loko kuriku mathangi ya mati yatshama ya tatisiwile,sweswo swiendla leswaku swiharhi switshama swiri na mati minkarhi hinkwayo.
1141	Hambiswiritano, loko ku ve tithirasiti eka xiyimo xo hetelela ti nga tsarisiwanga, muyimeri/Mutokoti hi swa xibalo u fanele a endzela rhavi ra SARS ku ya nghenisa vuxokoxoko.
1142	Hambiswiritano, loko vavasati va endla kwalomu ka 34% ya swiyimo swa le henhla eka mintirho ya mfumo, leswi swi le hansi ka ndzinganiso lowu a hi ti vekele wona.
1143	Hambiswiritano, mabyatso man'wana lama humaka eTiberiyo ma tile ma ta fika kusuhi ni laha va nga dyela kona xinkwa, loko Hosi yi khongerile.
1144	Hambiswiritano, Mapungubwe hiyinwana yatindzhawu leti hluvukeke swinene e sub-Saharan Africa, ayi taleriwile ngopfu hi swihlamariso na leswi aswi tshembiwa kuringana kwalomu ka 700 wa malembe.
1145	Hambiswiritano, matiko ya Afrika le dzongeni wa Sub-Sahara ya vonile ku ndlandlamuka ka ikhonomi hi 5%, naswona ikhonomi ya United States yi ndlandlamukile yi tiya hi 2.4%.
1146	Hambi swiritano, mimpfundla yitshembela 100% eka vahlayisi vawona kuva wu hanya.
1147	Hambiswiritano mi ta fa kukota vanhu, vutomi bya n'wina byi ta hela ku fana ni bya hosi yihi na yihi.”
1148	Hambiswiritano, muendli wa xikombelo a nga nyiketa nomboro ya yena ya ID kumbe nomboro ya phasipoto ku nga leswaku hinkwaswo a swi laveki hi nkarhi wun’we.
1149	Hambi swiritano, navusiku, loko moya wusungula ku hunga, xihlala xicinca xivumbeko laha xichavisaka swinene.
1150	Hambi swi ritano, Ndhuna a yi va yingiselanga yi va hlongola hinkwavo e hubyeni.
1151	Hambiswiritano, ndza mi byela ntiyiso: Swi ta va swinene eka n'wina loko ndzi famba.
1152	Hambiswiritano ndzi ta boxa swikombiso nyana ku komba ntumbuluko wa ku humelela loku hi nga va na kona na mintlhontlho leyi hi nga langutana na yona.
1153	Hambiswiritano, nkarhi wa 21 wa masiku ya bindzu wu nga ha yimisiwa, laha ku nga ta ka ku nga hakeriwi ntswalo.
1154	“Hambiswiritano, rirhandzu leri ndzi n'wi rhandzaka ha rona a ri nga heli, ndza ha ta tshembeka eka yena.
1155	Hambiswiritano SARS, yi na mfanelo wo pfula nhlelelo lowu nga pasisiwa laha vumbabva, nkombiso wo hoxeka kumbe mpfumaleko wa mpaluxo wa timhaka ta matsalwa wu nga boxiwa.
1156	Hambiswiritano swa boha leswaku mabindzu hinkwawo ya hlayisa gezi.
1157	Hambiswiritano swina nkoka swinene kuva vaaki vadyondzisiwa hi mafuwelo ya mimpfundla.
1158	Hambiswiritano, swi nga languteriwangi, swi le rivaleni leswaku hi salele hi ntirho wo tala ku wu endla mayelana na leswi.
1159	Hambiswiritano, un'wana ni un'wana wa hina ú nyikiwile nyiko leyi nga ya yena, leyi a nga averiwa yona hi Kriste, hikuva Matsalwa ma ri: “Siku a tlhandlukeleke ehenhla, ú fambile ni vakhomiwa lavo tala, ú nyikile vanhu tinyiko.”
1160	Hambiswiritano, u ta swi kota ku koxa nsuso ku suka eka mali leyi nghenaka ya vukorhokeri lebyi nyikiweke eAfrika-Dzonga leswi hakerisiweke xibalo ehandle ka Rhiphabuliki.
1161	Hambi swiritano, vabohiwa votala va tipolotiki vahumelerile ku hundzula ndzhawu leyi yiva xikombiso xa ntshuxeko xikanwe naku tintshuxa hi voxe.
1162	Hambiswiritano, va ka Efrayimi a va hlongolanga Vakanana lava a va tshama eGezere, kutani ni namuntlha Vakanana va ha tshama exikarhi ka va ka Efrayimi, kambe va hundzukile mahlonga lama tirhaka mintirho leyo tika.
1163	Hambiswiritano van’wamapurasi vafanele kutshama varikarhi va languta michini leyi leswaku loko kutshuka kuva na swiphiqo vakota kuswilulamisa.
1164	Hambiswiritano, van'wana exikarhi ka n'wina a va pfumeli.”
1165	Hambiswiritano va tiarisile, va ringa Xikwembu xa le henhla-henhla, va ala ku yingisa swileriso swa xona.
1166	Hambi swiritano, vulavisisi byintshwa byi kotile kuva byi basisa swilo swotala naku pfumaleka ka ntwisiso eka masungulo ya Dome kusungule kuvuya ku tshamisekisiwa hivutivi bya ti geologists.
1167	Hambiswiritano, xibalo xi fanele ku hakeriwa hi ku tirhisa xirho kumbe mungheneleri loyi a nga khoma vun’winyi bya tisekhurithi.
1168	Hambiswiritano, xibejwani lexi xa nsuku axi cinciseki tani hi khale ka matimu ya Afrika xikan’we na nyeleti ya vuhlengeleti bya Mapungubwe Museum.
1169	Hambi swiritano, xiteke vutomi bya vana vavona va mbirhi, Thumela na Vusi, endzhaku ka nwana wa jaha unwana.
1170	Hambiswiritano, Yesu Kreste, N’wana wa Xikwembu hilaha ku nga heriki, wo pfumala xidyoho (1 Petro 2:22), u ve munhu (Yohane 1:1,14) ivi afa leswaku a riha nandzu wa hina.
1171	Hambi swiritano yisungule kuva na ndhuma leyikulu naswona yive eka xiyimo xavu khume eka leti tobasa leti byariwaka ngopfu laha tikweni hi 2016.
1172	Hambi swi ritano, Yonasi a nga fangi ematini.
1173	Hambi switetano, ku tshembiwa leswaku ntsinda wun’okile, xiphemu xa vanhu xirhurhele le henhla eka doroba ra Great Zimbabwe.
1174	Hambi swivetano sweswo aswi ncicanga hosi ya Egypta eka miehleketo ya yona.
1175	Hambi u fumile kumbe xisiwana, hifanele ku landzelela tindlela ta vutomi bya Xikwembu, loko hi lava ku ya tilweni loko hi file.
1176	Hambi xiboho lexi axi endleriwa kulangutela ku fika ka nhlaselo wa German kumbe akuri kululamisela nyimpi yaka xinwana eka manghezi aswi olovi kuswitiva.
1177	Hammerhead sharks - Vutomi byale lwandle - Afrika-DzongaVito rantolovelo ra xindyangu Scalloped, Kidney-headed, Southern, BronzeXivumbeko xa nhloko hixona xihlawulekisi lexikulu.
1178	Handle ka ku phakela vufikeleri bya eneji lebyi seketelaka mphakelo wa dyondzo na rihanyo, thekinoloji leyi yi andlala masungulo ya ndlandlamuko wa xiyenge xintshwa lexi simekiwaka ehenhla ka pulatinamu tanihi switirhisiwa swa Afrika-Dzonga.
1179	Handle ka kuva manghovo lexi xinga tsakeli kuva xihlangana na leswinwana swaxinuna, mahanyelo ya xona aya hambananga na leswi muxaka lowun’wani wa manghovo wu hanyisaka swona.
1180	Handle ka kuva yiri ekusuhi swinene na Cape Town, xihlala lexi xivekona hi ntumbuluko laha xinga e lwandle leri titimelaka.
1181	Handle ka laha swi nyikiweke eka xiyengentsongo xa (1) kumbe eka kululamisela kwihi na kwihi ka Vumbiwa leri, ku hava nawu lowu wu faneleke ku veka swipimelo eka mfanelo yihi na yihi leyi nga ndzeni ka Nawumbisi wa Timfanelo.
1182	Handle kaloko kuri na kukayivela ka swakudya hikona xidyaka byasi.
1183	Handle ka loko matirhiselo ya kona ya vula swin’wana laha ku vuriwaka eka Vumbiwa nkarhi lowu Vumbiwa byi sunguleke ku tirha hawona, swi fanele ku tekiwa nkarhi lowu kungu rolero ri sunguleke ku tirha ha wona.
1184	Handle ka Mitirho ya vusirheleri leyi simekiweke hi ku landza Vumbiwa, minhlangano ya tinyimpi kumbe vukorhokeri swi nga tumbuluxiwa ntsena hi ku lamdza milawu ya tiko.
1185	Handle ka swipimelo sweswo atirha ngopfu endzeni ka ANC.
1186	Handle ka vanhu va Zhizo, hambiswiritano, tindzhawu leti ta vaaki ati tshamile eka misava leyi yonona ya Limpopo.
1187	Handle ka xiyenge xa mintirho, a hi se vona ku ndlandlamuka lokukulu eka xiyenge xa nkoka, ngopfu-ngopfu swa vutumbuluxi.
1188	Handle ko hambuka eka ku lulamisela ka swa xiyengentsongo xa (2), tindzimi hinkwato ta ximfumo ti fanele ku tiphina hi ku ringana no hloniphiwa naswona ti fanele ku khomiwa hi ndlela yo ringana.
1189	Handle ko xanisiwa kumbe ku dlawa hi van’wamapurasi nhleti yaha kumeka swinene.
1190	Hanyani hi moya wa rirhandzu, tanihi Kriste loyi a hi rhandzeke ni ku tinyiketa hikwalaho ka hina, a humesela Xikwembu gandzelo ra risima, leri ri xi tsakisaka.
1191	Hanyani ku fana ni vanhu va ku vonakala, hikuva ku vonakala, hi kona loku vekaka mihandzu leyo tala, yi nga ya vunene ni ku lulama ni ntiyiso.
1192	Ha rhambiwa ku endla tano ehansi ka swiyimo swo tika.
1193	Ha swimbirhi swi kombisa ku sirheleleka na matimba ya ximfumo – na swona swi kombisa ku tiya ka milenge ya xinyenyana lexi.
1194	Ha swi tiva leswaku byi katsa swihoxo swo tala swa vuhundzuluxeri, naswona hi le ku endleni ka vuhundzuluxeri lebyintshwa byo antswa.
1195	Ha swi tiva leswaku ka ha ri na swo tala leswi swi hi avanyisaka.
1196	Ha swi tiva leswaku xi bile ribye, mati ma huma ma hobomulana kukota nambu.
1197	Ha swi tiva leswaku Xikwembu a xi yingisi vadyohi; kambe loko munhu a chava Xikwembu, a endla ku rhandza ka xona, Xikwembu xa n'wi yingisa.
1198	Ha swi tiva leswaku Xikwembu xi vulavurile na Muxe; kambe munhu loyi, a hi tivi lomu a humaka kona.”
1199	Ha tinyungubyisa hikuva ku ringana hafu ya swifundza na madoroba lama va vile na Tinhlengeletano ta Nhluvukiso na Nkulo, kasi leswi saleke swi na makungu yo hetisa endlelo leri eku heleni ka Nyenyenyani.
1200	Ha tiyisisa nakambe leswaku ku tiyimisela ka hina ku tiyisisa vuxaka na Brazil na India hi IBSA; na ku tiyisa vuxaka na tiko ra hina na ku endla vuxaka na Russia, na matiko ya Asia, Middle East, xikan’we na Latin na N’walungu wa Amerika.
1201	Hatlisani mi tisa nguvu le yo saseka ngopfu mi n'wi ambexa mi lulamisa (sweka) swa kudya swa ku nandziha.
1202	Ha tsaka swinene, leswaku tolo, Palamende ya Zimbabwe yi pasisile ku Antswisiwa ka 19 ka Vumbiwa, loku vekaka masungulo ya mfumo wa nkatsano.
1203	Ha tshemba leswaku, hikuva hi ri na rirhandzu, vaaki va matiko ya misava va ta pfuna vanhu va Zimbabwe loko va sungula gondzo lerintshwa.
1204	Ha vambirhi a va lulamile emahlweni ka Xikwembu, a va famba emilawini hinkwayo ya Hosi ni le swilerisweni swa yona, va ri hava xisolo.
1205	Havambirhi vavasati na vavanuna va fukumela matandza nkarhi wo fika 44 wa masiku.
1206	Havaxelani swisirhelelo ni matlhari hinkwawo lawa Xikwembu xi mi nyikaka wona, leswaku mi ta kota ku yima mi lwa ni mano layo biha ya Diyavulosi.
1207	Ha va xixima ku nga hi rito ntsena, kambe xa nkoka swinene, hi xiendlo eka ku fikelela xivono xa vona xa nhlanganelo xa rixaka ro antswa.
1208	Ha vilerisiwa hi madzolonga na ku dlayana eKenya na Chad, leswi vuyerisaka endzhaku ndzima leyi hi yi endleke eka malembe mangari-mangani mayelana na ku pfuxa tiko nkulu ra Afrika.
1209	Hawthorn - (Crataegus oxyacantha) Ya tsokombela nakuva kahle eka rihanyo, yipfuneta swinene eka kutsakela swakudya no pfuneta eka mpfuvelo.
1210	Hay kungava nkatsakanyo wa mabyasi yo oma kufana na teff, eragrostis, red orchard grass, oats xikanwe na yanwana mabyasi yakahle.
1211	Hay yifanele kuvekiwa eka ndzhawu leyinga oma no titimela.
1212	Hay yinga tsemiwa kusuka eka byasi lebyintsongo naswona swina nkoka eka kuphamela mpfundla.
1213	Hazelhurst u tekiwile eka vuwalawala bya doroba, a bohiwa mahlo, ajikajikisiwa na doroba leswaku ata hlangana nhloko angativi laha anga kona laha ekuheteleleni anga tikuma ari e kamareni rokarhi.
1214	Heat stroke ya dlaya swinene.
1215	Heli ari na vana vambirhi, vana va Heli avari vaprista lava ava nga pfuni nchumu.
1216	Heli u dyondzise Samuel ku dzunisa Xikwembu.
1217	Hi 1220 AD, vaaki va K2 se ava cincile kusuka vaaki lava ya hiku vavekiwe kwihi eka vaaki kuya eka xiyimo lexi vanga eka xona.”
1218	Hi 1250 AD, Mapungubwe ayiri e maninginingini ya matimba yayona.
1219	Hi 1290 AD, ntsinda lowukulu wuvuye wutshikiwa naswona vanhu vahangalaka na moya.
1220	Hi 1614, va British East India Company vakunguhate kuveka 100 wa vabohiwa e Cape.
1221	Hi 1652, khale ka dokodela wa swikepe loyi a tivekaka hi Jan Van Riebeeck u rhumeriwile hi Dutch East India Company kuta lava xitichi xa nkarhi hinkwawo xotimula torha e Cape.
1222	Hi 1925, ayi katsiwa na Pinot Noir kuva yihumelerisa nantswo wa Afrika Dzonga wa Pinotage.
1223	Hi 1933, kukumekalokukulu ka sirha leri kunga tivekeki ntumbuluko wa rona kuve kona ekusuhi na maribye lawa namuntlha kunga kona exivindzini xa ntanga wa Mapungubwe National Park.
1224	Hi 1949 vandla ra African National Congress (ANC) vaseketele 'Programme of Action' leyinga nyikeriwa eka conference ya lembe.
1225	Hi 1952 yena na van’wana votala vakhomiwile laha ava hehliwa hi nandzu wa Suppression of Communism Act.
1226	Hi 1961, hinkwavo lava ava hehliwa va vuye va ntshuxiwa nakuva ku herisiwa nandzu lowu.
1227	Hi 1961 ntanga wavumbirhi wuve kona kusuhi na Swellendam laha kungana 200 -300 waswona.
1228	Hi 1990 a langhiwa kuva muteki wa swinepe swa Nelson Mandela eka gondzo leri Afrika Dzonga ariri eka rona kuya eka mfumo lowuntshwa.
1229	Hi 1994, nhlawulo wa mani na mani wuva kona, lowu awu lulamele mani na mani ku hlawula swinga khathaleki leswaku i wa muxaka muni.
1230	Hi 1995 Semillon ayi famba kabo 1% kuri bzariwwa ka tiku leri.
1231	Hi 1999 Mandela aya e kuwiseni eka ntirho wakwe wa tipolotiki, kambe aya mahlweni a gangisela rihanyo na dyondzo ya kahle laha tikweni.
1232	Hi 2002, swibyariwa swo sungula leswinga humelela e Afrika Dzonga na Namibia swive kona naswona switise mbewu yoringana 250 000 hi 2003 leyi tiseke ntshovelo woringana 40 ton hi 2004.
1233	Hi akile fambiselo ra matirhisanelo ya kahle ya mfumo eka swiyenge hinkwaswo swa mfumo, na ku antswisa ntirhisano na yona na le xikarhi ka yona.
1234	Hi amukela Nkul.
1235	Hi August 1970, a hehliwa nakambe hi nandzu lowu awuri ehansi ka Terrorism Act, nakambe hi March 1971, ehansi ka Section Six ya the Terrorism Act — leswi aswivula leswaku u fanele kupfaleleriwa makumu.
1236	Hi bohe leswaku hifanele kuya dyondza eka ti workshops ta hina kuhi pfuna kuva hi kondzelela eka vutomi lebyi hinga langutana na byona masiku hinkwawo.
1237	Hi byona vumbhoni lebyi Yohane a byi vuleke, siku Vayuda va le Yerusalema va rhumeke vaprista ni Valevhi ku ya n'wi vutisa, va ku: “Hi wena mani ke?”
1238	Hi cine vusiku hinkwabyo hi cinela vuyimbeleri bya kwela bya Spokes Mashiyane, nhenha ya African pennywhistle ya nkarhi wahina, hitlangela kusungula ka vutomi lebyi ahita byi hanya swinwe hilaha kunga heriki.
1239	Hi December 1956 Mandela na van’watipolotiki kuloni va 155 va khomiwile laha vanga hehliwa hi nandzu wa High Treason.
1240	Hi dyondzile tidyondzo tin’wana ta nkoka eka ntokoto wa hina eka ku aka swimakiwakulu leswintshwa hinkwaswo, leswi swi nga ta letela ndlela ya hina ya ku ya emahlweni.
1241	Hi endla na nkombiso wa nkarhi nyana, hikuva xikongomelo hileswaku Mapungubwe yifanele ku famba na tiko hinkwaro, nkombiso wa matiko yale handle na yan’wana.
1242	Hi endlelo leri, Khabinete yi kombela tiko ku endla matshalatshala eka xixika lexi ku yisa emahlweni ku hunguta ku tirhisa gezi tanihileswi mphakelo wa gezi nakambe wu nga ta va na ntshikelelo eka nguva.
1243	Hi fanele herisa migingiriko ya vugevenga na madzolonga hi nkarhi wo kombisa ku vilela na switereko swa vatirhi.
1244	Hi fanele hi rhandza van'wana hi endla swa ntiyiso emahlweni ka Xikwembu.
1245	Hi fanele ku aka ku ya emahlweni eka ntirhisano wa mabindzu na vatirhi ku vuyisa ntshembo na ku sivela ku chichiwa xiyimo xa vuvekisi nakambe.
1246	Hi fanele ku hitekela ku fikelela "ntsako lowu vaka kona eka vavanuna na vavasati loko va tshama emisaveni leyi tshunxekeke".
1247	Hi fanele ku hlonipha ni ku landzelela Hosi Xikwembu hikuva tindlela ta yena ti hi tisela ku rhula ni ku rhandza Xikwembu.
1248	Hi fanele ku khongela masiku hinkwawo leswaku Yesu a tirha tani e ka hina.
1249	Hi fanele ku landzela ndlela ya Yesu sweswi.
1250	Hi fanele ku nyika la va va nga ni vusweti kambe a hi fanelanga ku hembela Xikwembu hambi kuri un'wana munhu.
1251	Hi fanele ku siya endzhaku nkarhi wa ku tshembana loku hungutekaka eka mihlangano ya vaaki na ntshembo lowu tsaneke eka varhangeri va tiko ra ka hina.
1252	Hi fanele ku tirha hi matimba ku cinca xiyimo lexi.
1253	Hi fanele ku tirha mintirho ya Loyi a ndzi rhumeke, dyambu ri nga si pela; vusiku bya ta, lebyi munhu a nga ta ka a nga ha swi koti ku tirha.
1254	Hi fanele ku tirha swin’we ku seketela miganga ya hina leyi hluphekaka hi ku mangala ku onhiwa ka nhundzu na vukhamba eka switirhisiwa eka vulawuri lebyi faneleke.
1255	Hi fanele ku twisisa leswaku vunene bya xibalo byi lawuriwa hi kontiraka leyi nga riki erivaleni exikarhi ka vabari na mfumo leswaku ntirhiso wa mali wa mfumo wu nyika nkoka wa mali naswona wu va wu ri hava vukungundzwana.
1256	Hi fanele ku va seketela, va hi yise ehenhla.
1257	Hi hala tlhelo, Sophiatown ayiri karhi yi hangaleseriwa hi xikongomelo xo yiherisa.
1258	Hi hanya malembe ya 70, ni lava tiyeke va nga fika eka 80, kambe malembe ya kona ma tele maxangu ni ku tikeriwa; masiku ya hina ma komile, mo haha kunene!
1259	Hi hava matimba yo endla leswi lulameke.
1260	Hi hlayiseni ni ku hi amukela Yi nyika vana mahungu mayelana ni xitsongwatsongwana lexi vitaniwaka HIV ni ndlela leyi xi vangaka AIDS ha yona, ndlela leyi xi hangalakisaka xiswona ni ndlela yo xi papalata.
1261	Hi hlohlotela mabindzu lamakulu ku endla swo fana.
1262	Hi humesile ntsengo wa R10 hi munhu laha hingaya pfula xibukwani xale bangi ehansi ka vito ra GAPA, Grandmothers Against Poverty and Aids, leswaku hitakota ku tlakusa nkwama naku kuma mpfuneto wa timali leyi hingata yitirhisa kutipfuna.
1263	Hi hundzukile xihlekiso eka vaakelani va hina, hinkwavo lava va hi rhendzeleke va hi hlekula ni ku hi monya.
1264	Hi January 1986, nwana wa mina wa jaha, Gideon, a tlangela kuvuya ka yena engomeni (bar mitzvah, hi xi Jew) ari na 13 wa malembe.
1265	Hi khutaza vanhu hinkwavo, mindyangu, tindhawu ta vumaki, na tindzawulo ta mfumo ku hlayisa gezi leswaku hi kota ku hunguta swivangelo swa ku tsemiwa ka mphakelo wa gezi.
1266	Hikokwalaho, a ku na Muyuda kumbe Mugriki, a ku na hlonga kumbe muntshunxeki, a ku na wanuna kumbe wansati, hikuva hinkwenu mi un'we eka Kriste Yesu.
1267	Hikokwalaho hi ta tumbuluxa endlelo ra ku kambisisa maveketelelo, nhlayo na vukulu bya tindzawulo ta mfumo wa rixaka.
1268	Hikokwalaho hi vulaka hi ku: “Amen!” hi mhaka ya yena, eku dzuniseni ka Xikwembu.
1269	Hikokwalaho hlomani swisirhelelo ni matlhari hinkwawo ya Xikwembu wa ha ri nkarhi, leswaku mi ta kota ku tilwela hi siku ra khombo; kutani loko mi ta va mi lwile ku ya fika makumu, mi ta tikuma ma ha tiyile.
1270	Hikokwalaho, Holobye wa Rihanyo a vulaka leswaku hi fanele hi lunghisa leswi, ku va na vutshunguri bya rixaka leyi nga ta langutisa vanhu hinkwavo yi vona va ringana.
1271	Hikokwalaho i mhaka ya xihatla swinene ku tswonga vantshwa hi tinhlayo letikulu swinene eka nghingiriko wa ikhonomi yo andzisa ya tiko ra ka hina.
1272	Hikokwalaho ka kutshoveriwa ngopfu, Sceletium yisungule ku kala swinene eka tindzhawu ta yona ta ntolovelo.
1273	Hikokwalaho ka leswi, hi bohelerile ku ya ehansi ka mavonelo-mahlweni ya hina hi ku ya hi ku kula na ku tumbuluxa mintirho.
1274	Hikokwalaho ka leswi, mpimo wa makulelo eka nxaviselano na matiko ya le handle a ku se ya ehehla ku fananisiwa na matiko yan’wana.
1275	Hikokwalaho ka marhavi lawa yanga hangalaka, swiendla leswaku mihandzu yinga boli na botrytis.
1276	Hikokwalaho ka nxavo wale henhla wa mafurha lawa na nxungeto wawona enhoveni, van’wamapurasi vasungule ku byala Buchu tani hi xibyariwa lexi xavisiwaka.
1277	Hiko kwalaho ka sweswo, kutisa mipfundla kusuka eka matiko yanwana ya misava aswipfumeleriwanga.
1278	Hikokwalaho ka ti fatty acid takona ti ximenia oil titshamisekile eka nkarhi wa oxidation, naswona tina leswi hungutaka ku kula laha hile tlhelo yi amukeriwaka kuva yi antswisa xiyimo xa nhlonge.
1279	Hikokwalaho kayini ku fuyiwa mpfundlha?
1280	Hikokwalaho ka yini mi lava ku ndzi dlaya ke?”
1281	Hikokwalaho ka yini ndzi fanele ndzi endla xikombelo xa SVDP?
1282	Hikokwalaho ke, a va fanelanga ku chava nchumu kumbe munhu.
1283	Hikokwalaho ke, loko N'wana a mi ntshunxa, mi ta va lava ntshunxekeke hakunene.
1284	Hikokwalaho ke, n'wina vamatiko a ma ha ri va le handle ni vanhu vambe, kambe mi va muti wun'we ni vahlawuriwa va Xikwembu, mi va ndyangu wa xona.
1285	Hikokwalaho, lava nga ni ku pfumela va kuma nkateko wun'we na Abrahama mupfumeri.
1286	Hikokwalaho loko a pfukile eku feni, vadyondzisiwa va yena va tsundzukile leswaku mhaka leyi ú tshama a yi vula; kutani va pfumela Matsalwa ni rito leri Yesu a ri vuleke.
1287	Hikokwalaho loko Vasamariya va fikile eka Yesu, va n'wi rhamba leswaku a ya xwa le ka vona; kutani a ya xwa masiku mambirhi kona.
1288	Hikokwalaho, mi nga vi lavo pfumala mano, kambe ringetani ku twisisa leswi Hosi yi rhandzaka swona.
1289	Hikokwalaho, Nawu a wu ri murisi wa hina ku fikela loko Kriste a tile, leswaku hi ta endliwa lava lulameke hi mhaka ya ku pfumela.
1290	Hikokwalaho ndza kombela ndzi ri: Mi nga heli timbilu loko mi vona leswaku ndzi xaniseka hikwalaho ka n'wina; hinkwaswo leswi swi pfuna n'wina.
1291	Hikokwalaho, ndza mi khongotela leswaku mi tlhela mi n'wi komba rirhandzu.
1292	Hikokwalaho, ndzi byela vatikurisi ndzi ri: Tshikani ku tikurisa!
1293	Hikokwalaho ndzi va tshikile va tiendlela hi ku rhandza, va endla leswi tinhloko ta vona ti va byelaka swona.
1294	Hikokwalaho, ndzi vula leswi ni ku swi tiyisa hi vito ra Hosi, ndzi ri: Mi nga ha hanyi ku fana ni leswi vamatiko va hanyisaka xiswona, hi miehleketo ya vona leyi nga pfuniki nchumu.
1295	Hikokwalaho, ni namuntlha muti wa Hebroni wa ha ri ndzhaka ya Kalebe n'wana Yefune lowa Mukenizi, hikuva ú tinyiketile ku landza HOSI Xikwembu xa Israele.
1296	Hikokwalaho N'wini wa hinkwaswo ú suke a yima kukota munhu la pfukaka evurhongweni, ku fana ni nhenha leyi baka huwa hi mhaka ya vhinyo.
1297	Hikokwalaho, tshamani mi hitekile, mi nga karhali ku khongelela vahlawuriwa va Xikwembu hinkwavo.
1298	Hikokwalaho u nge he vitaniwi Abraama, "U ta vitaniwa Abraham."
1299	Hikokwalaho va nge: “Pfuka wena la etleleke, pfuka exikarhi ka vafi, kutani Kriste ú ta ku voninga.”
1300	Hikokwalaho Vayuda va ku eka loyi a hanyisiweke: “Namuntlha i siku ra Savata, kutani u tlula Nawu loko u rhwala sangu ra wena.”
1301	Hikokwalaho wena a wa ha ri hlonga, kambe u n'wana; kutani leswi u nga n'wana, u mudyandzhaka hi ku rhandza ka Xikwembu.
1302	Hikokwalaho Xikwembu Xi nga endla leswaku valala va vona va va dlaya va herisa ni muti wa vona.
1303	Hikokwalaho, xivutiso xa loko ku kula loku kun’wana ku avelana hi ku ringanisiwa na ku kula loku nga exikarhi ka hinkwaswo leswi nga langutana na ikhonomi.
1304	Hi kokwalaho Yesu Ako aku:"Hi mina vuswo bya vutomi, l'a taka ka mina a nga ka a nga twi ndlala na siku na rin'we."
1305	Hikokwalaho, Yesu a ku ka vona: “Loko mi ta va mi tlakusile N'wana-wa-Munhu, hi kona mi nga ta tiva leswaku ‘Mina ndzi yena’.
1306	Hikokwalaho Yesu a nga ha famba-fambanga erivaleni exikarhi ka Vayuda, kambe a suka kwalaho, a ya etikweni leri nge kusuhi ni mananga, emutini lowu vuriwaka Efrayimi, a ya tshama kona ni vadyondzisiwa va yena.
1307	Hi kolota vuhina tani hi xidemokrasi eka vanhu hinkwavo va Afrika Dzonga lava, hi ti 27 Dzivamisoko 1994, ro sungula hinkwerhu ka hina hi teka vumundzuku bya vona hi byi veka emavokweni ya hina.
1308	Hi kombela leswaku hinkwerhu hi ringana hi hloniphana.
1309	Hi kombela mavandla ya tipolotiki ku tlakusa ku amukelana exikarhi ka swirho swa wona na ku kombela vaaki ku seketela Vukorhokeri bya Maphorisa ya Afrika-Dzonga eka vulavisisi bya vona.
1310	Hi kombela vakhumbheki hinkwavo ku nyika Khomixini ya Ndzavisiso eka Nkwama wa Dyondzo ya le Henhla na Vuleteri nkarhi wo hetisa ntirho wa yona.
1311	Hi kombe rirhandzu ra wena ka ha ri mixo, leswaku hi ta tsaka hi ku dzunisa, vutomi bya hina hinkwabyo.
1312	Hikona kwala ka maribye lawa yobasa, laha vabohiwa ava dyela kona swakudya swana nhlekani naku vulavula hi ndlela leyi swilo swingatava xiswona eka Afrika Dzonga lontshwa.
1313	Hi kona laha nkongomiso wa hina wa ku tumbuluxa mitirho wu kumekaka kona.
1314	Hikona ndzi nga switiva embilwini yamina leswaku se andzi sukile e khotsweni.
1315	Hikowalaho ke u endlile leswaku hi vevukeriwa eka swidyoho hi matimba ya Xikwembu.
1316	Hi ku anakanya leswaku ú le xikarhi ka lava va longolokaka na vona, va famba siku hinkwaro, kutani va sungula ku n'wi lava exikarhi ka maxaka ya vona ni ka lava va tivanaka na vona.
1317	Hi ku angarhela, ha tinyungubyisa hi ku ya emahlweni ka minongonoko ya vaaki-tiko.
1318	Hi ku fa ka yena exihambanweni, Kriste ú herisile rivengo, kutani, hi xihambano, ú hlanganisile tinxaka leti timbirhi ti va vanhu van'we, a va vuyisa eka Xikwembu.
1319	Hi ku famba ka lembe leri, Qhinga ra Vuphorisa bya Miganga ri ta simekiwa hi xikongomelo xa ku kuma ntshembo wa muganga na ku kuma ku nghenelelo na ntirhisano wa vona hi xitalo eka ku lwisana na vugevenga.
1320	Hi ku hatlisa koloko timpecana ti wa, tinchuncheka e mavokweni ya Petru.
1321	Hi ku hatlisa Pawulo a swi twisisa leswaku Xikwembu Xi va vitanela e Makedonia.
1322	Hi ku hatlisa va tlhelerile e Samaria va ya byela varindzi va le nyangweni wa muti kutani vana va ya byela va yindlu ya vukosi e tsindza.
1323	Hi ku hatlisa, Yesu hi Xiviri a ti vonakarisa e ka vona.
1324	Hi ku hi hlanganisa na Kriste Yesu, xi hi pfuxile eku feni swin'we na yena, ni ku hi endla lava fumaka na yena ehenhla ematilweni.
1325	Hi ku hlangana na yena, ni ku pfumela eka yena, hi ntshunxekile ku ta emahlweni ka Xikwembu hi nga ri na ku kanakana.
1326	Hiku hlayisa switsundzuxo swa Robben Island hinga ringeta kumbe ku kota ku sivela leswaku matimu ya tlhela ya vuyelela nakambe.
1327	Hi ku humelela loku nga va kona, eka 0,2%, xiyimo a xi tsakisi ngopfu hi ku ya hi vatsoniwa ku va va thoriwa eka mfumo, hi ku pimanisa na 2% leyi a hi tivekele yona.
1328	Hiku komisa kutlumbiwa loku ku celele swinene nsuku lowu namuntlha wuceriwaka leswinga sirhelela migodi ya nsuku ya Witwatersrand na lava vahataka.
1329	Hiku komisa, kwalomu ka 80% watiwayeni leti tirhisiwaka ku endla Cape Tawny tifanele kuva titshame kuringana 6 wa malembe.
1330	Hi ku komisa, matlhelo laya khumbhekaka eka minkanerisano yi fikelele ntwanano eka timhaka hinkwato mayelana na timhaka leti matlhelo hi mambirhi a ya fanele ku ti lulamisa.
1331	Hiku komisa yapfuna swinene eka kususa kukarhala naku loloha ka miehleketo, ku nyanyula moya notlhela yatirhisiwa eswikolweni leswaku vana vakota ku dyondza kahle.
1332	Hi ku kongmisa, va fanele va va na vutivi lebyi fambelanaka na milawu ya LIS, mafambiselo na timali ta tilayiburari, vuleteru bya vatirhi va LIS, literesi, na ICT ku tlakusa LIS leyi pfunaka.
1333	Hi ku landza ku humelela ka rendzo ra Phuresidente Jacob Zuma eka Mfumo wa Riphabuliki ya Nigeria exikarhi ka n’hweti ya Dzivamisoko 2013, Phuresidente Goodluck Jonathan u ta va na Rendzo ra Ximfumo eAfrika-Dzonga ku suka hi 6 ku fika 7 Mudyaxihi 2013.
1334	Hi ku landza mianakanyo leyi yi nga kumeka, na hi ku kuma mianakanyo yo huma eka Khabinete, ku tsariwe nhlamuselo.
1335	Hi ku landza milawu na mafambiselo, Huvo ya Rixaka ya Swifundzankulu yi nga ha hlawula exikarhi ka varhumiwa vatirhi va tihofisi van’wana ku pfuneta Mutshamaxitulu na Swandla swa Vatshamaxitulu.
1336	Hi ku landza milawu ya wona ya mafambiselo, Huvo yo endla milawu ya Xifundzankulu yi nga ha hlawula eka swirho swa wona vatirhela-tiko van’wana vo fambisa ku pfuneta Xipikara na Xandla xa Xipikara.
1337	Hi ku landza xitiviso xa Presidente, a nga ha hundzisela eka xirho xa Khabinete – mafambiselo ya milawu yihi na yihi eka xirho xin’wana xa Khabinete; kumbe matimba wahi na wahi kumbe mitirho leyi nyikiweke xirho xin’wana.
1338	Hiku leha yile ka 700mm laha makatleni kasi yina ntiko wa 54kg.
1339	Hi ku lerisa ka hosi, ku tisiwa valala va Daniel va ta hoxiwa e kheleni ra tinghala, hi nomu lo, tinghala ti va tsemelela switlupu-tlupu.
1340	Hi ku leteriwa hi xikombiso xa yena, hi ta tirhisa nyan’waka ku tiyisa vutiboheleri bya hina eka matikhomelo lamanene na vurhangeri lebyinene.
1341	Hi ku nyiketa miri wa yena, ú fayile khumbi leri a ri va hambanyisa ni ku va venganisa.
1342	Hiku pfumaleka ka nawu lowu vaxavisi votala na ti supermarket vati vekele swavona swipimelo leswi swihumelerisiwa swifaneleke kuva swilandzeleriwa loko swita eka kuvekeriwa ka swithikithani eka mixaka leyi ya tihuku.
1343	Hi ku rhijisitara tanihi kholichi Education and Training (FET) Xana xikolo xa wena xi lava ku dyondzisa minthwaso ya tilevhele ta 2 – 4 ta National Qualifications Framework (NQF)?
1344	'Hiku teka swinepe ndzi kote ku vona tindzhawu totala ta misava,' A hlamusela hinwayitelo.
1345	Hi ku tirha swin’we hi nga kuma swintshuxo leswi vonakaka no va swa nkarhi wo leha.
1346	Hi ku tirhisa avhareji yo tlula 4,5%, mpimo wo kula ka ikhonomi ya hina emalembeni mambirhi na hafu lama hundzeke a wu ri ehenhla ngopfu ku sukela loko hi ve ni xidemokirasi hi 1994.
1347	Hiku tirhisa Nelson Mandela Foundation xikan’we na Nelson Mandela Children’s Fund leswi Nelson Mandela anga swisiya swiya emahlweni swivonaka.
1348	Hi ku tirhisa Operation Phakisa, xikongomelo xa mfumo i ku antswisa ku humelerisa tiphurogireme ta swirhingana hi ku hatlisa naswona hi ku hetiseka.
1349	Hiku tirhisa tindlela tin’wana vabohiwa ava tshamela ro tivisiwa eka leswi humelelaka eka tipolotiki “ehandle”.
1350	Hiku tirhisa tindleve tarona leti twaka swinene, ri kota kutwa muhlwa nowu nantswa hi ririmi leri damarhelaka.
1351	Hiku tirhisa tintiho timbirhi u pfula nomo wale henhla kutani u phendlela e tlhelo.
1352	Hi ku tirhisa Vupfhumba bya Vukorhekeri bya Switirhisiwa swa Swikolo leswi Hatlisisiweke, lexi nga xiphemu xa Kungu ra Switirhisiwa swa Rixaka, swikolo swa 92 swi herile ku akiwa naswona 108 swa ha ri eku akiweni.
1353	Hi ku tiva ku tiya ka swona sweswo, a ndzi naverile ku rhanga ndzi ta eka n'wina, leswaku mi ta kateka kambirhi; Van'wana va ri: mi ta tsakisiwa kambirhi.
1354	Hi ku tlakusa pfhumba ro kambela na ku tshungula, hi ta sungurisa vanhu va timiliyoni timbirhi to engetela ku teka vutshunguri bya xihuhwataxitsongwatsongwana hi N’wendzamhala 2020.
1355	Hiku tshembha hosi Yesu na ku n'wi yingisa hinga tiva Xikwembu, na ku amukela nyiko ya ku hanya na Xikwembu hi laha kunga heriki.
1356	Hikuva a hi fani ni lavo tala, lava endlaka bindzu lero biha hi Rito ra Xikwembu; kambe hi vulavula kukotisa vanhu va timbilu leto tenga, kukota lava rhumiweke hi Xikwembu; hi vulavula emahlweni ka Xikwembu hi ri va ka Kriste.
1357	Hikuva a hi lwi ni vanhu va misava leyi, kambe hi lwa ni mimoya leyo biha leyi nge henhla emimpfhukeni: Hi lwa ni tindhuna, ni vafumi, ni tihosi leti fumaka ta nguva leyi ya munyama.
1358	Hikuva a hi mi tsaleri swin'wana, loko swi nga ri leswi mi kotaka ku swi hlaya ni ku swi twisisa.
1359	Hikuva a hoxe xandla eka madzolonga yale Soweto, yindlu yakwe yitshwile hindzilo naswona uvuye aya pfaleriwa na vateki va mahungu vanwana va vantima kuringana 123 wa masiku.
1360	Hikuva a ku na munhu la endlaka xo endla a ri exihundleni, loko a lava ku twakala ematlhelweni hinkwawo; loko mintirho leyi u yi endlaka yi ri yo yaleyi, tikombe eka misava hinkwayo.”
1361	Hikuva a ndzi vulavulanga swo huma emiehleketweni ya mina, kambe Loyi a ndzi rhumeke, yena Tatana hi xiviri xa yena, ú ndzi lerisile leswi ndzi faneleke ku swi tivisa ni ku swi vula.
1362	Hikuva eka Kriste Yesu hinkwenu mi vana va Xikwembu hi mhaka ya ku pfumela.
1363	Hikuva hakelo leyi tisiwaka hi xidyoho i rifu, kambe nyiko leyi nyikiwaka hi Xikwembu i vutomi lebyi nga heriki ha Kreste Yesu Hosi ya hina.
1364	"Hikuva hakelo leyi tisiwaka hi xidyoho i rifu, kambe nyiko leyi nyikiwaka hi Xikwembu i vutomi lebyi nga heriki ha Kreste Yesu Hosi ya hina" (Varhoma 6:23).
1365	Hikuva, hi ku fa ka Kriste, ha kutsuriwa, hi rivaleriwa swidyoho swa hina.
1366	Hikuva hi tona tintswalo ta Xikwembu leti ti mi poniseke, hikwalaho ka ku pfumela; kutani leswi, a swi humi eka n'wina, kambe i nyiko ya Xikwembu.
1367	Hikuva hi vusiku byebyo Yesu a nga si vambiwa, U vile ni xifihlulo (swakudya) ni vadyondzisiwa va Yena la ha a nga ku loko a khensile u tekile xinkwa, a xi phemelela a nyika vadyondzisiwa va Yena.
1368	Hikuva Hosi Yesu u ta teka hinkwavo lava va n'wi rhandzaka va n'wi yingisaka ku va na vona e matilweni, kambe la vo tala, ku fana na swiphukuphuku swa ntlhanu swa vanhwanyana va ta siyiwa ehandle.
1369	Hikuva khale n'wina hi n'wexe a mi ri emunyameni, kambe sweswi, leswi mi nga hundzuka vanhu va Hosi, mi le ku vonakaleni.
1370	Hikuva ku tsariwile va ku: “Tsaka wena mhika, la nga kumiki swihlangi, bana nkulungwana lowukulu, wena la nga twiki ku lumiwa ka ku veleka; hikuva wansati loyi a nga tshikiwa, ú ta va ni vana vo tala ku tlula wansati loyi a nga ni nuna.”
1371	Hikuva loko ndzi karhi ndzi famba ndzi languta magandzelo ya n'wina ndzi kumile altari laha ku tsariweke va ku 'Eka Xikwembu le Xi nga tiviwiki!'
1372	Hikuva loko u ri vula erivaleni rito leri nga enon’wini wa wena n’wini, leswaku Yesu i Hosi, ni loko u kombisa ripfumelo embilwini ya wena ra leswaku Xikwembu xi n’wi pfuxile eka lava feke, u ta ponisiwa.
1373	"Hikuva loko u ri vula erivaleni rito leri nga enon’wini wa wena n’wini, leswaku Yesu i Hosi, ni loko u kombisa ripfumelo embilwini ya wena ra leswaku Xikwembu xi n’wi pfuxile eka lava feke, u ta ponisiwa" (Varhoma 10:9).
1374	Hikuva loko va mbirhi kumbe va nharhu va hlangana hi Vito ra Mina, ndzi ta va na vona.
1375	Hikuva nandza-kubbye loyi anga swi kotanga ku n'wi tlherisela mali ya yena hi ku hatlisa, hi loko a n'wi hoxa e khotsweni ku kondza loko a ta va a hakerile mali ya yena hinkwayo.
1376	Hikuva ndzi nga tiyisa leswaku, loko onge ka ha ri khale ka n'wina, a mi ta va mi tixokole na mahlo mi ndzi nyika wona loko swi endleka.
1377	Hikuva nyama ya nga i swakudya swa xiviri, ni ngati ya nga i swakunwa swa xiviri.
1378	Hikuva swi nga fana ni loko u nyika timbyana swa kudya swa vana u nga si nyika vana va wena loko ndzo pfuna vamatiko ndzi nga si pfuna va Yuda.
1379	Hikuva swisiwana, mi na swona masiku hinkwawo; kambe mina, a mi nga vi na mina masiku hinkwawo.”
1380	Hikuva Tatana ú rhandza N'wana; wa n'wi komba hinkwaswo leswi a swi endlaka, kutani ú ta n'wi komba ni mintirho leyikulu leyi tlulaka ni leyi, ku endlela leswaku n'wina mi ta hlamala.
1381	Hikuva ú lerisa hi matimba mimoya ya thyaka, kutani na yona yi n'wi yingisa!”
1382	Hikuva vanhu va ri nimiehleketo yo biha ni mintirho yo biha, va ti hambanisile ni Xikwembu.
1383	Hikuva Xikwembu lexi nyikeke Petro matimba ya ku va muapostola eka lava yimbeke, na mina xi ndzi nyikile matimba ya ku va muapostola eka vamatiko.
1384	Hikuva Xikwembu xa rirhandzu axi swirhandzi leswaku hi va kule na xona ni leswaku hi ya eku xanisekeni etiheleni.
1385	Hikuva Xikwembu xi lava ku pfuna vanhu hi ndlela ya Yesu.
1386	Hikuva Xikwembu xi rhandze misava swinene xi kala xi nyikela hi N’wana wa xona la tswariweke a ri swakwe, leswaku un’wana ni un’wana loyi a kombisaka ripfumelo eka yena a nga lovisiwi kambe a va ni vutomi lebyi nga heriki.
1387	"Hikuva Xikwembu xi rhandze misava swinene xi kala xi nyikela hi N’wana wa xona la tswariweke a ri swakwe, leswaku un’wana ni un’wana loyi a kombisaka ripfumelo eka yena a nga lovisiwi kambe a va ni vutomi lebyi nga heriki" (Yohane 3:16).
1388	Hikuva Xikwembu xi rhume N’wana wa xona emisaveni, ku nga ri leswaku a ta avanyisa misava, kambe leswaku misava yi ponisiwa ha yena.”
1389	Hikuva Yesu, hi Yena Xikwembu Xi ri Xin'we xa Ntiyiso.
1390	Hikuva Yesu u hi nyike vutomi lebyi nga heriki eka hinkwavo lava tshembeke eka yena, hikwalaho hinkwavo lavo tshembeka eka yena, a hi yimbeleleni hi tsaka hi khongela eka Xikwembu xa ntiyiso.
1391	Hikuva Yesu u pfukile eku feni.
1392	Hikuwa vanhu a va swi vona leswaku Yesu ari lonkulu nile ka Davida.
1393	Hi ku ya hi leswi u lavaka ku swi endla, mihlawulo leyi landzelaka yi ta kumeka: Vayimeri lava titsariseleke va fanele va endzela ku sungula, ku tsarisa vuxaka bya vona na vapfuniwa va vona eka sisiteme ya SARS.
1394	Hi ku ya hi milawu yintshwa leyi pimanyetiweke, vun’wini bya misava byi ta vekiwa eka mpimo lowu nga tluleki 12 000 wa tihekitara.
1395	Hi ku ya hi mitsariso ya VAT hi ntsakelo leyi rhumeriweke eka eFiling, u komberiwa ku tsundzuka leswaku siku ra xikweleti xa VAT ri ta vekiwa hi ku ya hi siku ra wena ra ntsariso.
1396	Hi ku ya hi nawu, vatswari na vahlayisi va fanele ku tiyisisa leswaku vadyondzi va le ka malembe lawa va tsarisiwile na ku nghena xikolo hi masiku kumbe va ta kuma switandzhaku swa ku nga landzeleri.
1397	Hi ku ya hi Ndzavisiso wa Makaya wo Angarhela wa 2015 wa Tihlayohlayo ta Afrika-Dzonga: ‘Mimbuyelo ya nkumo wa dyondzo yi ya emahlweni yi antswa na mfikelelo lowu nga antswisiwa eka switirhisiwa swa dyondzo na vukorhokeri.
1398	Hi ku ya hi ntirho kumbe xileriso, u ta kota ku endla tithiransakixini leti landzelaka: U komberiwa ku tsundzuka: Mutokoti hi swa Xibalo loyi a nga tsarisiwangiki u ta pfumeleriwa ntsena ku endla mitirho leyi pimiweke.
1399	Hi ku ya hi swiyimo swa mali leyi nghenaka ya thirasiti yi nga hakerisiwa emavokweni ya: Laha thirasiti hi yoxe yi nga hakerisiwa xibalo, yi hakeriswa xibalo eka mpimo lowu nga cinciki wa 45%.
1400	Hi ku ya hi thiyori leyi, agumente yin’wana ni yin’wana yi fanela ku nyikiwa nhlamuselo (ntirho) yo karhi hi riendli.
1401	Hi ku ya hi thiyori leyi, nchumu wo karhi wu twisiseka kahle hi ku wu pimanisa na wun‟wana.
1402	Hi ku ya hi xiyenge xa 3(b) Vulawuri byi ta vekisa ntsengo wo karhi ku ya hilaha holobye hi ku pfumelelana ni holobye wa timali va nga pfumelaka hakona.
1403	Hikwalaho enkarhini lowu nga ta landzela ku fikela 2009, mhaka ya minhlangano na vuswikoti bya mfumo swi ta tshama swi ri eka ajenda ya hina.
1404	Hikwalaho, ha mi tshembisa leswaku hi ta mi korhokela hi xihatla na hi ku hetiseka.
1405	Hikwalaho hi fanele hi va na ndhawu eku hluleni ka hina eka Xikwembu ku va hi hlurile Sathani, swidyoho ni rifu hi laha ku nga heriki.
1406	Hikwalaho hi rhandza ku tlangela Komiti yo Kondletela ya le Kusuhi (LOC) ya hina na vatirhisani van'wana eka ntirho wa vona wo xonga lowu va nga ku wu endleni.
1407	Hikwalaho ka leswi, hi rhandza ku tlangela ntirho wa nkoka lowu endliweke hi Nghingiriko wa Nhlanganelo wo Kumeka ka Swikili (JIPSA), lowu hlanganisaka mfumo, mabindzu, vatirhi, mavandla ya vuleteri na mavandla man'wana.
1408	Hikwalaho ka leswi hi ta ya emahlweni hi tihlanganisa na varhangeri va vanhu va le Palestina, Isirayele, Iraq, Iran na matiko man'wana ya le Vuxa-Xikarhi na Nsongankulu wa le Persia.
1409	Hikwalaho ka leswi, ku ta endliwa mimbalango mimbirhi ya nkoka hi 2007.
1410	Hikwalaho ka leswi, mfumo wu tiboha ku tiyisa pfhumba ro lwa na HIV na AIDS no antswisa ku tirhisiwa ka swilo hinkwaswo swa endlelo leri hetisekeke tanihi ku sivela, nhlayiso wa le kaya na vutshunguri.
1411	Hikwalaho ka mahelo ya vhiki yo leha, vahakelaxibalo va komberiwa ku hakela hi 12 nanhlikani hi ti 29 Nyenyankulu.
1412	” Hikwalaho ka ntalo wa rifuwo ra yena, hi kumile hinkwerhu nyiko ya tintswalo hi ku khandzakanya, hikuva Nawu wu nyikiwile hi Muxe, kambe tintswalo ni ntiyiso swi tile ha Yesu Kriste.
1413	Hikwalaho ka sweswo, ndzi nkhinsama hi matsolo emahlweni ka Tatana, loyi ndyangu wun'wana ni wun'wana, ematilweni ni la misaveni, wu vuriwaka “wa tatana” hikwalaho ka yena.
1414	Hikwalaho ka swidyoho swa la misaveni vanhu va ta xaniseka, la misaveni.
1415	Hikwalaho ka swona Adamu u ta fanela ku tirha hi matimba ku endlela leswaku a kuma swakudya swa yena ni swa nsati wakwe ku kondza a fa.
1416	Hikwalaho ka tintswalo ta xona letikulu xi hi veleke hi vuntshwa eka ntshembo lowu hanyaka hi ku pfuxiwa ka Yesu Kreste eka lava feke.
1417	"Hikwalaho ka tintswalo ta xona letikulu xi hi veleke hi vuntshwa eka ntshembo lowu hanyaka hi ku pfuxiwa ka Yesu Kreste eka lava feke" (1 Petro 1:3).
1418	Hikwalaho ka vito lerintshwa, leri Xikwembu xi n'wi nyikeke rona, Abrahama a swi tiva leswaku Xikwembu xi ta n'wi nyika vatukulu lavo tala.
1419	Hikwalaho ka vurhangeri bya yena, u amukele vuxaka bya nkoka exikarhi ka ntshuxeko na ntshuxeko wa rimbewu.
1420	Hikwalaho ka vutomi bya yena lebyo hlawuleka na vuhoxaxandla bya xiyimo xa le henhla, u hlamuserile leswi swi vulaka swona ku va mulwelantshunxeko, murhangeri na mukorhokeli wa vanhu wa vurhonwana na matikhomelo lamanene.
1421	Hikwalaho ka yini mi lava ku tlhela mi hundzuka mahlonga ya yona ke?
1422	Hikwalaho nhlelelo lowu pfuxetiweke wu ta endliwa naswona Xitiviso xa Nhlelelo na papila leri hlamuselaka xivangelo xa nhlelelo xi ta humesiwa hi ku tirhisa eFiling, imeyili kumbe poso.
1423	Hi laha swi faneleke, lembe leri hi ta hetisa timhaka ta layisense na mafambiselo.
1424	Hilaha Tsalwa ri vuleke hakona, ‘milambu ya mati lama hanyaka yi ta khuluka yi huma embilwini ya loyi a pfumelaka eka mina.’
1425	Hi langhile vito ra GAPA hi vukheta, hiku langutisa leswaku swiphiqo swa hina akuri yini.
1426	Hi langutela ku yisa emahlweni hi tiyisisa vuxaka loko hi rhurhela Samiti ya Afrika Dzonga-EU emahelweni ya lembe leri.
1427	Hi languterile ku hetisisiwa ka Nawu wa Vukorhokerhi bya Mintirho wa 2014 lowu simekaka ximfumo vukorhokeri bya vuthori bya vanhu.
1428	Hi lava ku byala matikhomelo lamantshwa, ku endla swilo hindlela leyi nga lulama, ku swi endla hi ku hetiseka na ku swi endla hi nkarhi.
1429	Hi lava ku tiva hi wansati loyi, ku nga va Munghana, muaki wa kwala mugangeni wa ka n’wina hambi mo tirha swin’we swi ala kwihi?
1430	Hi lava ku tlhela na nhlamulo eka lava va hi rhumeke.
1431	Hi lava vatirhelamfumo va ka hina va landzelela nsinya wa Batho Pele, wa ku rhangisa vanhu emahlweni.
1432	Hile dzongeni wa ndzhawu leyi, laha kunga langutana na tlhelo rale Bloubergstrand, hilaha ku tshamaka Governor na yindlu leyi lulamisiweke hi kereke.
1433	Hileka tlhelo ra nwalungu vuxa bya xihlala lexi, ti penguins tile kutiphineni.
1434	Hi le ku akeni ka tiko laha mikoteko ya munhu yi bohiwaka hi matshalatshala ya yena n’wini na ntirho wa ku tikarhata, naswona ku nga ri hi muhlovo wa nhlonge ya yena, ndhawu ya ku tswariwa, rimbewu, ririmi kumbe malinghena ya vatswari va yena.
1435	Hi le ku humeleleni eku heriseni sisiteme leyi yo nyumisa etindhawini leti eku heleni ka lembe leri.
1436	Hi le ku humeleleni ni ku lwa na vugevenga ehenhla ka vavasati na vana.
1437	Hi le ku languteni ka ku sungula ku tirhisa magoza lama nga tolovelekangiki lama faneleke lama pfumeleriweke ehansi ka nawu.
1438	Hi le ku tekeni ka magoza eka ku katsa vantshwa va ka hina eka ku tirhana na mitlhontlho leyi.
1439	Hi le ku tirheni.
1440	Hi lembe ra 1988, loko Mandela atava a rhurhiseriwe e ndlwini e jarateni rale khotsweni ra Victor Verster.
1441	Hi lembe ra 1991, vabohiwa va tipolotiki hinkwavo se ava chuchiwe hinkwavo kukuka e Robben Island.
1442	Hi lembe ra 1992, Estate leyi yive yosungula laha tikweni kuhumelerisa madiriva yo huma e Touriga Naçional.
1443	Hi lembe ra 1992 nhlayo ya swona yivuye yikula swinene kuya eka 2000.
1444	Hi lembe ra 1992, Zindzi u tekanile na nuna wa yena wosungula, Zwelibanzi Hlongwane.
1445	Hi lembe ra 1999, pfhumba leri ri amukeriwile hi misava hinkwayo loko xihlala lexi xitava xi hoxiwe eka nxanxameto wa World Heritage.
1446	Hi lembe ra, 2007, Padraig O'Malley, eka biography ya Mac Maharaj, loyi a pfaleriwe nava Mandela, utshaha swirho swa vandla swiku Mandela, eka nkarhi wokoma, himpela ari xirho.
1447	Hile tlhelo ari muhleri wa mahungu eka maphepha hungu ya Guardian, Fighting Talk na the New Age, laha a tsala hi maendlelo lawa yobiha ya xihlawuhlawu.
1448	Hi le tlhelo, hi navelela vanhu va Zimbabwe ku humelela eka nhlawulo lowu nga ta va kona hi ti 29 Nyenyankulu.
1449	Hile tlhelo ka ti batteries e Simonstown nale Llandudno, aku tshembiwa leswaku laha hikona kungata siveriwa lava nghenaka hikona laha kunga hoxiwa tintambu e hansi ka mati leti ati vika loko ku hundza xikepe xati U-boats.
1450	Hile tlhelo kayena akuri na nsati wa yena manana Graca Machel.
1451	Hi lexi Xinyimpfana xa Xikwembu!”
1452	Hi lexi Xinyimpfana xa Xikwembu lexi susaka swidyoho swa misava!
1453	Hi lexi xitori xinwana.
1454	Hi loko a byela Samuel leswaku a tlhelela eku etleleni, Kutani an'wi byela leswaku loko a vitaniwa nakambe a hlamula aku: "vulavula hosi hikuva mina nandza wa wena ndzi yingisile.
1455	Hi loko a famba a ya emasin'wini a ya khwaja laha akuri na vatshoveri.
1456	Hiloko Akisa a xika embhongolweni ya yena, kutani tata wa yena a ku: “U lava yini xana?”
1457	Hi loko a sungula ku ti ehleketa aku: Malandza layo tala ma kona eka tatana, la ma dyaka ma xurha, kasi mina haleno ndza fa hi ndlala.
1458	Hiloko a sungula ku vutisa maendlele ya Xikwembu kambe anga zangi a xifularhela.
1459	Hi loko Bowazi aku ka Rhuti, "unga chavi, rhula mbilu ndzi ta ku endlela hinkwaswo leswi u swi kombelaka.
1460	Hiloko demona ri wisa munhu loyi exikarhi ka ntshungu, ri huma eka yena, kambe ri nga n'wi vavisanga.
1461	Hiloko Diyavulosi a ku ka yena: “Loko u ri N'wana wa Xikwembu, lerisa ribye leri leswaku ri hundzuka vuswa.”
1462	Hi loko Filipi a sungula a hlamusela mu Etopia hi ti mhaka ta Yesu loyi a rhumiweke hi Xikwembu.
1463	Hi loko Kornelio a n'wi byela hi timhaka ta ntsumi.
1464	Hiloko Mariya a teka xikhudza xa mafurha layo nun'hwela yo durha ngopfu lama endliweke hi murhi wa narda leyinene, a tota milenge ya Yesu, kutani a n'wi sula milenge hi misisi ya yena, yindlu hinkwayo yi tala hi ku nun'hwela ka mafurha ya kona.
1465	Hiloko mu Etopia na yena a sungula a lava ku landzela Yesu.
1466	Hiloko Otiniele n'wana Kenazi makwavo wa Kalebe a teka muti lowu, kutani Kalebe a n'wi nyika Akisa n'wana wa yena leswaku a va nsati wa yena.
1467	Hi loko Sahrack na Meshack na Abednego va hoxiwa kheleni ra ndzilo.
1468	Hiloko sathani a mangalela Yobo ni ku vula leswaku Yobo u khongela Xikwembu leswaku a ta va mufumi.
1469	Hiloko Simoni Petro a n'wi tshunyeta hi tihlo ku vutisa leswaku ú vula mani.
1470	Hiloko tindleve ta yena ti hatla ti pfuleka ti twa a tlhela a kota ku vula vula kahle na kambe.
1471	Hi loko va ri hoxa, va khomile tinhlampfi to tala ngopfu va tsandzeka no tirhwala.
1472	Hiloko va ringeta kambe ku n'wi khoma, kambe a chupuka emavokweni ya vona.
1473	Hiloko va tshika ku aka muti kutani va hangalaka va ya tshama etindhawini to hambana.
1474	Hiloko va ya n'wi lahla eGibeya, emutini wa Finiyasi n'wana wa yena, lowu a nyikiweke wona emagangeni ya Efrayimi.
1475	Hiloko va ya, va ya vona laha a tshamaka kona; kutani va xwa na yena siku rero; nkarhi a wu lava ku va wa 4 nindzhenga.
1476	Hiloko Vayuda va ku: “Tempele leyi yi tekile malembe ya 46, ku aka yona, kutani wena, xana u ri u ta yi pfuxa hi masiku manharhu xana?”
1477	Hiloko Vayuda va vutisana, va ku: “Ú lava ku ya kwihi munhu loyi, lomu hi nga ta tsandzeka ku n'wi kuma kona xana?
1478	Hiloko Xikwembu xi hlongola Adamu entangeni.
1479	Hiloko Xikwembu xi kombisa Yobo matimba ya xona lamakulu ni vutivi bya xona ehenhla ka Yobo.
1480	Hiloko Xikwembu xi n'wi hlongola a suka etilweni kutani sathani a hundzuka nala wa Xikwembu.
1481	Hiloko Xikwembu xipfumelela sathani ku ringa Yobo - sathani a tisela Yobo mavabyi yo chavisa ya nhlonghe.
1482	Hi loko Yesu a ku ka yena: "Hikwalaho ka rito leri, u nga ri hlamula, famba, demona ri humile eka n'wana wa wena."
1483	Hi malembe ya 1200, vaaki ava endle ndzhawu leyi hloniphekaka, leyi ayiri na nhlohletelo ehenhla ka madzana dzana ya tikilomitara laha sweswi kunga ndzelekano exikarhi ka matiko ya Botswana, Zimbabwe na Afrika Dzonga.
1484	Hi malembe yati 80’s Bukettraube yi endliwile hi xitayele xonyanganya, yitlhela yitshoveriwa endzhaku ka nkarhi woleha no tirhisiwa ku katsiwa na tinwana.
1485	Hi malembe yava 1800s, xiyimo lexi axi karhatiwa hi ti republic timbirhi, laha hinkwato ati vula leswaku i ndzhawu tayona.
1486	Hi malembe yava 1860s, murhangeri wuntshwa uringetile ku cinca makhomiwelo ya vavabyi, laha anga cunca mhaka yaku boheleriwa hiti nketani naku biwa ka vanhu hikuvalavela mpfuneto wa xinawu naku vekiwa tihlo ka ximunhu.
1487	Hi mapfhumba yo dyondzisa na hi mbuyelo wa mintirhisano hi akile vutirhisani na minhlangano leyi yimelaka mintlawa leyi nga emakhombyeni, hi antswisile swilemuxo eka mhaka leyi va khumbhaka; na ku humelela ku hlohlotela ku rhangisiwa ka mhaka leyi.
1488	Hi marito man'wana, magoza lama faneleke ku tekiwa ku antswisa vun'we bya rixaka a ya fanelanga ku tekiwa hi mfumo ntsena.
1489	Hi marito man'wana ya Xiviko xa Nhluvukiso wa Vanhu xa 2006: ".
1490	Hi marito ya Nelson Mandela, switori swa swinepe swa Peter Magubane eka nkarhi wa xihlawuhlawu, 'swipfunile ku endla ndlela yoya eka kucinca e Afrika Dzonga'.
1491	Hi masiku ma 19 swikukwana swiva swiri na tinsiva to helela naswona ta mpnga-ribungu.
1492	Hi masiku walawo, Yesu a huma eNazareta, wu nga muti wa le Galeliya, a ya khuvuriwa hi Yohane eYordani.
1493	Hi masiku ya khume-mune (14) ngalava yi khomiwile hi mheho yo chavisa.
1494	Hi matimba ya wena, u kutsurile vanhu va wena, va nga va ka Yakobo ni va ka Yosefa.
1495	Hi May 1990, Mandela a rhangela vurhumiwa bya ANC, lebyi ngava na njhekanjhekisano na mfumo wa Afrika Dzonga e Groote Schuur.
1496	Hi mayelana na vuhlanganisi, i ntsako eka mina ku tivisa leswaku Ndzawulo ya Vuhlanganisi swin'we na tikhamphani ta tinqingho na Telkom ti le ku hetiseni ka tipulani to lulamisa tihakelo to pfariwa ka tiqingho lembe leri ku pfuna vatirhisi hinkwavo.
1497	Hi mikarhi hinkwayo, muhakelaxibalo a nga tshunelela Yuniti ya Mpaluxo hi Ntsakelo ku endla mpaluxo hi ntsakelo.
1498	Hi mina HOSI Xikwembu xa n'wina lexi xi mi humeseke etikweni ra Egipta: kangatelani mavoko ya n'wina, ndzi ta mi phamela.
1499	Hi mina la tihumeselaka vumbhoni, kutani na yena Tatana, loyi a ndzi rhumeke, ú humesa vumbhoni ehenhla ka mina.”
1500	Hi mina murisi lonene; ndzi tiva leti nga ta mina, ni leti nga ta mina ta ndzi tiva, hilaha Tatana a ndzi tivaka hakona, ni hilaha na mina ndzi tivaka Tatana hakona; kutani ndzi nyiketa vutomi bya mina ndzi fela tinyimpfu.
1501	Hi mina nsinya wa vhinya; n'wina mi marhavi.
1502	Hi mina nyangwa.
1503	Hi mina vuswa lebyi hanyaka lebyi xikeke hi le tilweni; loko munhu a dya vuswa bya kona, ú ta hanya hilaha ku nga heriki, kutani vuswa lebyi ndzi nga ta byi nyika vanhu, i nyama ya nga; ndza yi nyika leswaku misava yi va ni vutomi.”
1504	Himinkarhi leyinga kunga tala vanhu, ngopfu ngopfu minkarhi ya December na January, ku buka swa tika swinene.
1505	Himinkarhi leyi, vatluti lava vanga endla milandzu eswikepeni ava siyiwa kona kuva va hanya kumbe va fela kona.
1506	Himinkarhi ya ndlala uye aya tirhela e Somalia nale Ethiopia eka malembe yalawo.
1507	Himinkarhi ya nyimpi ya Eastern Cape Frontier Wars hiva 1800’s, varhangeri va ma Xhosa, kukatsa na muhluri muprofeta Makana, ava yisiwile kona hiva lawuri va tipolotiki va Europe.
1508	Hi minkarhi yava 18th Century, muxaka lowu wuvuye wuhumelerisiwa e Languedoc, Southern Rhone nale Provence.
1509	Himinkarhi yinwani kukurisiwa vondlo rin’we hi lembe leri phameriwa swakudya exisakeni loko nkarhi wuya wu famba xitekela vatswari vaxona swakudya kusuka enon’weni wa vatswari.
1510	Himinkarhi yotala, aswiringanelangi kuva kutshunguriwa no fafazeriwa, nalomu titshamaka kona kufanele ku fafazeriwa leswaku kuta suka switsotswani leswi, larvae, pupae kumbe matandza lawa yangavaka yasele emakorhweni kumbe exisakeni.
1511	Hi minkarhi yo tala masocha ya va Roma a ya va khoma hi tihanyi, tani hi leswi u vonaka exifanisweni lexi.
1512	Himinkarhi yotala mhelembe yitala ku famba yoxe naswona yinga kumeka yiri na tinwani ntsena loko kuri nkarhi wa masangu.
1513	Himinkarhi yotala swihahlu leswi swiva swi endliwe hi sefo ra darata leyi tirhisiwaka eka ku endla hoko ya tihuku leyi olovaka swinene kuyi basisa kambe xihahlu lexi xifanele kuva xivekiwa eka muako kumbe ehansi ka ndzhawu leyi fuleriweke.
1514	Himinkarhi yotala xitikuma xirikarhi xiyivela tinghala loko ti dlayile xiharhi leswaku xita kuma swakudya.
1515	Hi miri ni moya, ndzi huwelela hi ku tsaka eka wena Xikwembu lexi hanyaka.
1516	Himpela vanhu votala va nyengile e khotsweni leriya ra Robben Island naswona swinge pfumeriwi hi munhu leswaku vanyengile.
1517	Himpela, vito ra xihlala lexi xihuma eka rito ra xi Dutch ‘Robbe’, leswivulaka xipfalo’.
1518	Hi mukhuva lowu, Yesu u va kombile leswaku u huma xa Xikwembu.
1519	Hi mukhuva wolowo, va ta tshemba Xikwembu, va nga rivali mintirho ya xona; va ta hlayisa swileriso swa xona.
1520	Hi mukhuva wolowo, vavanuna na vona va fanele ku rhandza vasati va vona, hilaha va rhandzaka miri wa vona hakona.
1521	Hi mukhuva wolowo xivuriso lexi nge: ‘Un'wana wa byala, un'wana wa tshovela’, xi tiyile.
1522	Hi mundzhuku wa kona ni mixo, Nehemia a vitana va Yuda hinkwavo a ku: "Tanani hi pfuxa rirhangu ra Yerusalem, kutani hi nga ti tshama etinganeneni ni le nhlomulweni.
1523	Hi muqivela andzi fanele kuya lunghisisa xitulu xa mina lexi axi tshovekile e vhengeleni rin’wana ekusuhi na laha ahi tshama kona e West Hampstead, London.
1524	Hina ha swi tiva leswaku munhu loyi i mudyohi.”
1525	Hina hi hava vutlharhi byo tiva leswi swi nga leswinene.
1526	Hina hi tele, hikuva HOSI Xikwembu xi hi katekisile.”
1527	Hina hi Vayuda hi ku velekiwa, a hi vamatiko va nga “vadyohi”.
1528	Hi na ku tshemba ka leswaku ku ta va ni swintshunxo eka mintlimbo leyi nga kona enkarhini wa sweswi, na leswaku swi ta pfuna havumbirhi matiko lama hluvukeke ni lama ha hluvukaka ku va minkanerisano leyi yi tisa mihandzu leyinene.
1529	Hi na ku tshembha leswaku u ta ya emahlweni na ku humelela na ku hlohlotela lavantshwa na lava nga nyiko laha Afrika-Dzonga.
1530	Hi na nkateko leswaku lembe leri hi hetisile ku tlangela khume ra malembe yo sungula ya ntirhisano wa xidiplomati na tiko ra China.
1531	Hi navela nakambe leswaklu hi tlangela hinkwaswo swipano swa mintlangu leswi nga komba ku tikarhata ka Afrika Dzonga eka malembe lawa ya nga hundza.
1532	Hina xikongomelo xo hetisa ntirho eka ndlela ya vusirheleri bya vaaki byo twisiseka, swi vuyerisa ku suka eka vutihlanganisi lebyi sunguriweke hi vatirhisani va vaaki.
1533	Hindlela leyi, byongo bya wona byiva byi vavisekile naswona mpfundlha wa lova hiku hatlisa.
1534	Hi ndlela leyi faneleke, lembe leri nga hundza hi nghenelela eka mabindzu na swiyenge swin’wana swa vanhu, ku sungula manghenelo ya kahle eku pfuxeteni endlelo ra vululami hinkwaro.
1535	Hi ndlela leyi, hi tsakela ku khensa Khomixini ya Mphikizano ku va na voko ro tiya leri va ri kombaka ku tiyisisa leswaku vaonhi va khomiwa.
1536	Hi ndlela leyi, ku va loko va hetile ku avela vanhu etiko.
1537	Hi ndlela leyi, mfumo wu ta tiyisisa vutihlamuleri bya wona byo nyika Eskom mali yo ringana R23 biliyoni eka lembe ximali leri taka.
1538	Hi ndlela leyi, vana wa n'wina va ta endla leswaku lava va ka hina va tshika ku gandzela HOSI Xikwembu.
1539	Hi ndlela leyi va yi khoma.
1540	Hindlela leyi, xikepe lexi axitirhisiwa ku fambisa vavabyi va leprosy xa khale xicinciwile kutisiwa xintshwa lexa manguva lawa, lexi tsutsumaka no vempfama leswaku vapfhumba vatiphina.
1541	Hindlela yaleyo, endzhaku ko endla swikombelo leswihumeleleke, ndzhawu ya ndhavuko wa Mapungubwe yi vuriwe World Heritage Site number 1099 hi January 2002.
1542	Hi ndlela ya leyo va heta masimu hinkweawo va tirhisa matimba ya nhlengelo.
1543	Hi ndlela yeleyo, ku hava xiboho ehenhla ka mfumo wa rixaka xo ririsa Swifundzankulu kumbe timasipala lava va nga hlengeleteki mali ya tiko ku ringanana na ku fambisana na matimba ya tona yo kota ku kondletela no kuma timali ta nkwama na mali ya swibalo.
1544	Hindlela yinwana, i rendzo ra nkoka leri mu Afrika Dzonga unwana na unwana a faneleke kuri teka leswaku ata kota kutwisisa ku antswa ntiyiso wa matimu ya hina.
1545	Hindlela yinwanimaendlelo lawa yati kombe ya tirha swinene naswona ndzhavuko wa Mapungubwe wuhanyile kuringana 75 wa malembe.
1546	Hi ndlela yo fana, hi ta herisa hi xihatla mhaka ya vutihlamuleri exikarhi ka swiyimo swa rixaka na swifundzankulu eka mafambiselo ya sisiteme ya FET.
1547	Hi ndlela yo fana hi ta ya emahlweni hi tirhisana na tikonkulu ra hina na vatirhisani va hina va nhluvukiso ku hatlisisa ku tirhisiwa ka minongonoko ya NEPAD.
1548	Hi ndlela yo fana, nhlayo ya vadyondzi va Matiriki lava pasaka Matematiki hi giredi ya le henhla ya antswanyana loko yi pimanisiwa ni leswi a yi ri xiswona hi 1995.
1549	Hi ndlopfu ya xisati, handle ko nwa mati to tala ti tlhela tirhandza ku hlambela ematini.
1550	Hi ndzhavuko, koporo yi fambelana na vavasati naswona swilo hinkwaswo swa koporo swingava swive na xiave eka kugandzeriwa ka swikwembu swa xisati.
1551	Hi nga amukela mikateko eka Xikwembu loko hi tshembha eka Yehovha ni ku landzelela milawu ya yena.
1552	Hi nga chaveni ku byela vanhu va n'wana hi Yena (Yesu) hi ta kota ku n'wi tirhela.
1553	Hi nga endla leswi hinkwaswo; naswona hi ta va hi endla swa kahle.
1554	Hi nga ha vula leswaku, eka xiyimo xo ka xi nga tolovelekangi, swilo swo tala swa Vumbiwa ra hina swi ringekile eka nkarhi wa sweswi nyana; naswona hinkwaswo ka swona swi hundze xikambelo lexi humelerisaka erivaleni xidemokrasi lexi kombaka ku tiyisela.
1555	Hi nga langutela vuhluri ehenhla vusweti, hi nga vona makumu ya nyimpi ehenhla ka AIDS.
1556	Hi nga rhukana tipholisi ta mfumo leti nga teka mahlo ya tona ti ya hoxa ebolweni na ku pfumelela tilayisense ta timakete leti nga riki na mpfumelelo ku vanga hansa-hansa eka mafambiselo ya swa timali.
1557	Hi nga rhukana vumbavha, ku tirha ku nga ri na vukheta ka varhangeri va tikhamphani letikulu leswi nga nyanyisa xirilo.
1558	Hinga tlhela hitirhisa swikhuwani leswi tani hi vumbhoni kuya hi vutshamo bya ndzhavuko wokarhi.
1559	Hi nga tshikeni ku vulavula hi Yesu, hambi loko va bihi ni vasandzi va hi kaneta, Xikwembu Xi tshembisile leswaku Xi ta va ni malandza ya Xona minkarhi hinkwayo.
1560	Hi nga tshuki hi ti rihisela ka lava va hi vengaka va hi xaniseke/vaviseke, hikuva Xikwembu Xi te: I ku rihisela e ka mina, ndzita rihisela."
1561	Hi nga va soli hi vona onge i swiphukuphuku leswi nga ta tlanga hi mali.
1562	Hi nhlayoxikarhi, IEC yi nga thola ku fika eka 30 wa vatirhi va nkarhi hinkwawo, lava nga tiyisisiwaka hi vatirhi lava nga riki va nkarhi hinkwavo.
1563	Hi nhweti ya June, Mandela u teke rendzo ra ntsevu wa mavhiki roya e Europe, nale United Kingdom, North America xikan’we na Africa.
1564	Hi n'hweti ya vu-6 ntsumi Gabriele yi rhumiwa hi Xikwembu emutini wa Galeliya lowu va nge i Nazareta.
1565	Hinkarhi lowu, aswi enerisa ndzhavuko wa vanhu vale K2 lowu se awu fikelele yindlu ya vukosi naswona avatwa onge swifanerile leswaku ava fanelangi kuva endzhawini yinwe na vaaki lavanwani.
1566	Hinkarhi lowu loko mbulavurisano wusungula kuti nyika matimba u sungule ku tshemba President de Klerk, loyi, eku heteleleni, anga nwi hlamusela tani hi wanuna wa xiviri.
1567	Hinkarhi lowu, mimoya yaku cinca ayi hunga eka tiko hinkwaro naswona Mandela a nyikiwa ntshuxeko wayena.
1568	Hinkarhi lowu, Murhangeri wa masocha ari ri Nationalist loyi ativeka hi Oswald Pirow, naswona utirhise nkwetlembetano lowu awuri kona Northern Hemisphere tani hindlela yakuya veka masocha ya tiko e xihlaleni.
1569	Hinkarhi lowu se ari xandla xa president ya ANC tiko hinkwaro.
1570	Hinkarhi lowu swinga eku lavisisiweni, u fanele kupfula tisiva ta tihuku kuva u kota kuvona.
1571	Hinkarhi lowu swiphameriwa hi xihatla leswitekaka kwalomu ka 3-4 wa timinete.
1572	Hinkarhi lowu va Israel ava tele swinene.
1573	Hi nkarhi lowu wa state of emergency kwalomu ka 1 800 wa van’watipolotiki, kukatsa na Mandela,vapfaleriwile kurihava nandzu kumbe kutengisiwa.
1574	Hinkarhi lowu wu wisaka hiwona, wu humesa leswo tsindziyela ngopfu ngopfu navusiku.
1575	Hinkarhi wa 2nd Anglo-Boer War, eswihlaleni leswi aku tumbela masocha lava ava pela nambu kutani vaya tumbela eka nhova leyinga tlhuma.
1576	Hi nkarhi wa ku endzela loku, maendlele hinkwawo ya mahakelele ya tiinivhoyisi ya fikeleriwa, ku pfaleka ka vuriwa na tindzawulo ta pfunetiwa hi ku tirhisa matshalatshala yo antswisa.
1577	Hinkarhi waku fafazela, kutirhisiwa mirhi lowu dlayaka timicrobes.
1578	Hinkarhi wa ku sungula ku mirisa tisiva, wansati u sala ku suhi kumbe endzeni ka xisaka, naswona wanuna u hlota atisa swihlotiwa.
1579	Hinkarhi waku tsariwa ka leswi ari eku hluphekeni hikokwalaho ka swikombelo leswinga kona eka timakete ta Afrika, leswivulaka leswaku kuna swikoweto swaleswaku kuna mali yinga endliwaka.
1580	Hinkarhi wakutswalana exikarhi ka September kuya February swiva swirina muhlovo wantima ntima wo fana.
1581	'Hinkarhi walowo andzinga switivi leswaku va hoxa xandla swinene eka tipolotiki ta tiko.
1582	Hinkarhi walowo, exikarhi ka matiko ya Afrika.
1583	Hinkarhi walowo, Mandela ari murhangeri wa swirho swa 60-swotiya swa vantshwa swa ANC leswi aswinga tsakisiwi hivurhangeri bya ANC na maendlelo ya vona eka ti petition ta mfumo.
1584	Hinkarhi walowo, swin’wani swa swibye swankoka swa nsuku (kukatsa xibejwani) swirhumeriwile e British Museum kuva swihlayisiwa.
1585	Hinkarhi walowo vavanuna lava vambirhi va fambe kun’we eka World Economic Forum e Davos, Switzerland.
1586	Hinkarhi wa malembe ya xihlawuhlawu Robben Island yivuye yiva na ndhuma emisaveni hinkwayo laha ayitiveka hi ndzhawu leyi Nelson Mandela na swirho swinwana swa vandla ra African National Congress ava pfaleriwe kona.
1587	Hi nkarhi wa Muxe ngati ya xinyimpfana akuri yona leyi ayi tirhisiwa ku hlantswa swidyoho leswaku vanga xanisiwi loko va hari le Egypta.
1588	Hi nkarhi wa ntlangu lowu, tifeme ta ICT ta laha Afrika-Dzonga ti ta nyikiwa nkateko ku kombisa swikumiwa swa vona.
1589	Hinkarhi wa nyimpi, mune wa 3.7” nati 40mm timbirhi ta swibalesa swa Bofors swiengeteleriwile xikanwe na xiphaza xa battery lexi axi endleriwe ku bayizisa vanhu.
1590	Hi nkarhi wo ringana 52 wa masiku, rirhangu a ri herile ri akiwile.
1591	Hi nkarhi wun’we, hi kongome ku nyika vuhaxi bya dijitali eka 50% ya ntalo emakumu ka lembe.
1592	Hinkwako hala Zambezi, tinxaka letikumekaka kona titshembha leswaku loko misava yahaku tumbuluka, ximuwu axitikona xilo ntwaa!
1593	Hinkwako lomu aya kona akuma kuxiximiwa.
1594	Hinkwaswo e vuhuma dyambu na Vupeladyambu.
1595	Hinkwaswo leswi, akuri ndzhawu yakahle ya mati ya kahle, swimilani swotala xikan’we na swifuwo swale nhoveni.
1596	Hinkwaswo leswi HOSI Xikwembu xi swi endleke vamatiko lava hinkwavo hikwalaho ka n'wina, mi swi vonile.
1597	Hinkwaswo leswi nga tumbuluka, swi kumile vutomi eka yena, kutani vutomi bya yena a byi ri ku vonakala eka vanhu.
1598	Hinkwaswo leswi swi endlekaka la misaveni swi le hansi ka matimba ni ku fambisiwa hi Xikwembu lexi lexi kulu, le xi Daniel a vulavulaka ha Xona.
1599	Hinkwaswo leswi swihumelela hi xipidi xikulu swinene.
1600	Hinkwaswo leswi, swi lava ku komba misava leswaku ndzi rhandza Tatana, ni leswaku ndzi tirha hilaha Tatana a ndzi leriseke hakona.
1601	Hinkwaswo leswi swina ntumbuluko walaha kaya naswona akuna vumbhoni lebyi kombaka leswaku kuna ntumbuluko wunwana.
1602	Hinkwaswo leswi swi yise eka minkanerisano leyi nga eka masungulo ya nhlawulo wa hina wo sungula wa xidemokrasi hi 1994.
1603	Hinkwaswo leswi va swi byaleke emasin'wini ya vona, xi swi nyiketile tinjiya ni swivungu swi dya.
1604	Hinkwaswo leswi xi tshembiseke swona swi hetisekile.
1605	Hinkwaswo swa xisati na xinuna swikota ku hlayisa vana vaswona kun’we.
1606	Hinkwaswo swiharhi leswinga exihlaleni kufikela namunthla switisiwe hi vanhu.
1607	Hinkwaswo swi nga kota ku endleriwa la va va pfumelaka e ka Xikwembu."
1608	Hinkwato eka ya xisati naya xinuna tina timhondzo to khotseka to koma.
1609	Hinkwato ta xinuna na ta xisati tifanele kuva tilulamile kahle swinene eka rihanyu loko tisungula timhaka ta masangu.
1610	Hinkwato ta xinuna na ta xisati tina swicoti coti swobasa emilengeni, tindleve, xilebvu,ncila, nhamu na le khwirini.
1611	Hinkwato taxinuna na ta xisati tina timhondzo letinga khotseka le mahlweni ka tona.
1612	Hinkwato ta xinuna na xisati tina timhondzo kambe timhondzo ta leya xinuna ti khotsekele ehenhla.
1613	Hinkwato ta xinuna na xisati tina timhondzo tokhotseka kuya fika emakumu ka tona.
1614	Hinkwato ta xisati na xinuna tina timhondzo.
1615	Hinkwato ti nkamba leti tiri mune taha ku akiwa, naswona mbuyelo wanyanyula swinene.
1616	Hinkwavo a va hlamarile.
1617	Hinkwavo a va ri ni nhlokono.
1618	Hinkwavo ka vona vakhomiwile, xikanwe na Mandela, vahehliwa hi nandzu wa treason, sabotage, vu khomonisi xikanwe no ringeta ku vutla mfumo.
1619	Hinkwavo lava endlaka leswo biha, a hi ku rhukana ka vona loko va vulavula, va tibumabuma ngopfu.
1620	Hinkwavo lava Tatana a ndzi nyikaka vona, va ta ta ka mina; ni loyi a taka ka mina, ndzi nga ka ndzi nga n'wi cukumeteli handle.
1621	Hinkwavo lava teke ndzi nga si fika, i makhamba, tlhelo i swigevenga, kambe tinyimpfu a ti va yingisanga.
1622	Hinkwavo lava va ti tweke va ti hlayisa etimbilwini ta vona, va ku: “N'wana loyi ú ta va lowo yini xana?”
1623	Hinkwavo va Egypta va nwerile kutani va Israele va pona.
1624	Hinkwavo va-Israele lava nga tshembeku Xikwembu va lovile eka mananga lava.
1625	Hinkwavo vanhu va fana ni n'wana loyi va dyohile.
1626	Hinkwawo magoza lawa, ya endliwa xikan’we na swipimelo swo hlayisa gezi, swi ta antswisa ntiyisiso no tlakusa ntalo wa gezi leri hlayisiwaka.
1627	Hinkwenu ma swi tiva etimbilwini ta n'wina ni le moyeni wa n'wina, leswaku ku hava ni xilo ni xin'we xa swilo hinkwaswo leswinene leswi HOSI Xikwembu xi tshembiseke swona, lexi xi nga humelelangiki.
1628	Hinkwerhu a hi landzelelanga nawu wa Xikwembu kutani hi faneriwa hi rifu leri nga heriki.
1629	Hinkwerhu ha lava ku hanyisiwa loko hi vabya, kambe i swa nkoka hi leswaku hi kombela Yesu ku hi rivalela swidyoho, hi ta nyikiwa nyiko ya vutomi lebyi nga heriki hi Xona.
1630	Hinkwerhu ha ringana emahlweni ka nawu naswona a ku nge vi na xihlawuhlawu ehenhla ka hina.
1631	Hinkwerhu hi dyohile.
1632	Hinkwerhu hi endlile swilo leswi nga xi tsakisiki Xikwembu, leswi endlaka hi faneriwa hi nxupulo.
1633	Hinkwerhu hi fanele ku tirha na SAPS ku humelerisa xikongomelo xo fana xa miganga leyi hlayisekeke, madorobankulu lawa ya hlayisekeke na tiko leri hlayisekeke.
1634	Hinkwerhu hi na mfanelo wa vutomi.
1635	Hinkwerhu hi na Xindzhuti xa Ximunhu lexi faneleke ku hloniphiwa.
1636	Hinkwerhu swihi hlamarisile ku vona leswi se ahi kurise swona hambi ku vonaka exikandzeni kambe ahi tiyile etimbilwini ta hina,' Ku vula Peter.
1637	Hi nomu lo, Anania a wela hansi, afa.
1638	Hi nomu lo, mheho yi va yi miyela.
1639	Hi nomu lo Moya wu n'wi yisa emananga; kutani a tshama kona masiku ya 40, a ri karhi a ringiwa hi Sathana.
1640	Hi nomu lo, munhu loyi a hanyisiwa, kutani a teka sangu ra yena, a famba.
1641	Hi ntirho lowu wo olova kambe wa nkoka wa ku hlawula mfumo wa vanhu va tiko ra hina, hi kombile swikosi eka leswa khale leswi a swi teke vumunhu bya hina hinkwerhu.
1642	Hi ntiyiso ku tlakuka lokukulu ka xilaveko xa gezi eka malembe mambirhi laya hundzeke swi hundze ntalo wuntshwa lowu hi wu tiseke.
1643	Hintiyiso swiluva I tinhloko ta swiluva leswi endliweke hi swiluva kumbe tifloret to tala, letintsongo, to khomana timanyana.
1644	Hi ntiyiso, tiko leri nga tiyisisiki ku nghenelela ka vaaki-tiko hinkwavo eka tilevhele hinkwato ta migingiriko ya ikhonomi loku nga ta tirha kahle ku fika ehenhla.
1645	Hi ntolovelo I muhloti wa swinyenyana swa game nati mammal letinstongo ehandle ka ndhawu yo pfuleka, kambe swi hlota na swihari swale kaya swa vanhu.
1646	Hintolovelo kova na mbewu yinwe leyi humaka eka cone leyi mbewu ya kona yi hangalasa hi moya.
1647	Hintolovelo ku byariwa muxaka wunwe hi hectare kuva ku engeteleriwa nhlayo ya tiwayeni.
1648	Hintolovelo kuhumelerisa swikwalomu ka 6 t/ha kuya eka 12 t/ha.
1649	Hintolovelo matluka ayatirhisiwa tani hixikhigelo leswaku munhu atava na milorho leyinene nakambe akutirhisiwa yona ku hangalasa mimoya endzhaku kaloko kutava kuri na rifu emutini.
1650	Hintolovelo wufika eka 15 t/ha kuya eka 20 t/ha, kasi ku andza ka wona swanonoka swinene.
1651	Hintsako, endzhaku kakululamisiwa hivukheta, Mapungubwe Museum yipfule tinyangwa tayona hi lembe ra 2000.
1652	Hi ntsako, Xiviko lexi xa tiko xo pfula palamende xi ndzi nyike nkateko wo vika ePalamende na Tiko hinkwaro eka 24 wa Swilaveko swa Nkoka leswi, Swirho swa Vachaviseki swi nga kumisisaka eka webusayiti ya Mfumo eka vhiki leri taka.
1653	Hintumbuluko aswifanele kuvonaka leswaku himpela swikongomelo swita fikeleriwa kumbe swita tsandza ke kuya hileswi ntlawa lowu awuti vekerise xiswona.
1654	Hi ntumbuluko, ku pfumaleka ka ndlela eka ku cinca ka swa xipolitiki ku nga tisa swivutiso swo tala leswi nga riki na tinhlamulo eka nkarhi wa sweswi.
1655	Hintumbuluko wutele laha Dzongeni, exikarhi nale vuhuma dyambu bya Afrika.
1656	Hin’wayitelo hi loko a hlamusela na hileswi anga kumisa swona tindlela naku hanya kahle ari yexe leswi apfaleriwe ari swakwe.
1657	Hin’wi teke hinwiyisa e xibedlele xa Groote Schuur, kusuka kona aya exibedlele xa GF Jooste.
1658	Hi nyikile mavonelo ya hina minkarhi yo tala eka nyimpi ya le Middle East na le Israel na Palestine.
1659	Hi rhamba tikhamphani ta migodi ku tirhisana na lava khumbhekaka hinkwavo ku tiyisisa leswaku tinghozi ta le migodini ta hungutiwa swinene.
1660	Hi rhamba vatirhelamfumo hinkwavo ku va vayimeri va ku cinca.
1661	Hi rhandza ku amukela mpfuneto wa Swirho swa Huvonkulu hinkwaswo na vafambisi va ntirho wa mfumo eka swiyimo swinharhu hinkwaswo swa mfumo, eku rhangeleni endlelo leri no tirhisa nongonoko wa mfumo hinkwawo.
1662	Hi rhandza ku burisana na n’wina hi ta kungu ra hina ra swilo swa nkaye ro lumeka nkuriso no tumbuluxa mintirho.
1663	Hi rhurhiso wa tisekhurithi ta leti nga longoloxiwangiki, khamphani leyi humeseke sekhurithi leyi nga longoloxiwangiki yi fanele ku hakela xibalo.
1664	Hi rimbambu leri Xikwembu xitumbuluxa wansati.
1665	Hi ri swin’we hi ta endla matimu etikweni ra ka hina.
1666	Hi rito ra mina raku chava, Ndzi sungule ku rila.
1667	Hi sekela ku hlayisa ririmi leri.
1668	Hi siku leri landzelaka va tlhela va landzela Yesu laha a yaka kona.
1669	Hi siku leri landzilaka Yesu aku ka vona, hi mina xinkwa xa vutomi.
1670	Hi siku leri va-Yuda a va wisa hi rona emintirhweni ya vona ya masiku hinkwawo, va gandzela Xikwembu Wa nuna loyi u sukile a ya byela va-Yuda leswaku: Yesu loyi a n'wi hanyiseke e vuvabyini, kambe va Yuda a va lavanga ku pfumela eka Yesu.
1671	Hi siku ra 3 ra n`hweti ya Nyenyankulu lembe leri, Muprimiya wa xifundzankulu xa Limpopo, yena Tatana Sello Moloto u simekile multipurpose community centre endhawini leyi vuriwaka Mukwakwaila, etikweni ra Hosi Mudjadji.
1672	“Hi siku ra kona, a mi nga ha ndzi vutisi nchumu.
1673	Hi siku ra kona, mi ta tiva leswaku ndzi le ka Tata wa mina, ni leswaku na n'wina mi le ka mina, kukotisa leswi na mina ndzi nga eka n'wina.
1674	Hi siku ra Savata loko Yesu a ri karhi a hundza exikarhi ka masimu, vadyondzisiwa va yena va sungula ku tshova min'oko, va ri karhi va famba.
1675	Hi siku ra ti1 ra Mudyaxihi nyan’waka, hi ta sungula ku tirhisa muholo wa mpimohansi wa rixaka wo sungula eAfrika-Dzonga.
1676	Hi siku ra vu kombo, rendzelekani muti ka kombo, vaprista va karhi va chaya mhal;a mhala.
1677	Hi siku ra vunarhu a pfuka sirheni, A ya tshama vokweni ra Xilkwembu, Xana wena wa n'wu rhandza Yeso, Xana wena wa n'wu rhandza Yeso, Xana wena wa n'wu rhandza Yeso!
1678	Hi siku ra vunarhu a pfuka sirheni, A ya tshama vokweni ra Xilkwembu, Xana wena wa n’wu rhandza Yeso, Xana wena wa n’wu rhandza Yeso, Xana wena wa n’wu rhandza Yeso!
1679	Hi siku ra vu nharhu Maria Magdala a pfukela sirheni.
1680	Hi sindzisile leswaku leswi swi fanele ku sungula evutsongwaneni.
1681	Hi susumeta tihuvo ta xiphurofexinali na vulawuri byo lawula ku teka goza ehenhla ka swirho leswi swi kumekaka swi endlile hindlela leyi nga riki kahle na ku va yi nga ri na matikhomelo lamanene.
1682	Hi swo leswi Kriste a swi endleke, leswaku nkateko lowu Xikwembu xi wu nyikeke Abrahama wu fika eka vamatiko ha Yesu Kriste, ni leswaku, hi ku pfumela, hi amukela nyiko ya Moya leyi hi tshembisiweke yona.
1683	Hi swo leswi ndzi mi byeleke swona, loko ndzi te: ‘Mi ta fela eswidyohweni swa n'wina.’
1684	Hi swona leswi endlaka leswaku ndzi n'wi rhumela ka n'wina, mi ta tiva hilaha hi pfukeke hakona, naswona a ta kota ku mi tiyisa timbilu.
1685	Hi swona leswi, naswona swona ntsena, leswi nga endla leswaku hi tiyisela eka ku pfuna vanhu va Zimbabwe va kuma xintshuxo eka xirilo xa tiko leriya.
1686	Hi swona leswi nga tsariwa ebukwini ya muprofeta Esaya, loko a te: “Rito ra munhu la huwelelaka emananga, ri ri: ‘Khulelani ndlela ya Hosi, mi lulamisa magondzo ya yona.
1687	Hi swona leswi Tata wa mina a ndzi leriseke ku endla swona.”
1688	Hi ta cinca ndlela leyi tibodo ti thoriwaka hayona ku endlela leswaku ku va ntsena vanhu lava nga na vuswikoti, ntokoto na vutshembeki va tirhaka eka swiyimo swa nkoka.
1689	Hi ta dyondza hi vona eka xifaniso lexi landzelaka.
1690	Hi ta endla leswi hi ku endla vatirhisanikulobye lava nga etikweni ra hina ku tirhisana eka ku aka ntwanano lowu ehenhla ka wona hi nga ta tumbuluxa swilawuri swa mpfuxo wa ikhonomi.
1691	Hi ta hetisisa mimbhurisano na indasitiri ya tiqingho na van’wana lava khumbhekaka ku tiyisisa leswaku avelo wa magandlati wu hunguta swirhalanganyi eka ku nghena, wu kondletela mphikizano na ku hunguta ndhurho eka vatirhisi.
1692	Hi ta kondletela vuvekisi lebyikulu eka tisekitara ta vuendlihi ntirho wa xiqhinga eka swihlohloteri na magoza yan’wana yo tala lawa mfumo wu nga na wona ku ya tirhisa.
1693	Hi ta kongomisa eka vuantswisi mpimanyeto wa hina na tisisiteme to veka tihlo, ku antswisa mpfanganiso wa tiphurojeke na ku aka ntwanano wo angarhela eka swimakiwakulu na mabindzu na vatirhi lava nga eka mihlangano.
1694	Hi ta ku byela hi leswi, e ndzaka nkarhi.
1695	Hi ta langutela samiti leyi ku ta na switshunxo na mapfhumba yo tirhiseka lawa ya nga ta tirhisiwa xikan’wekan’we.
1696	Hi ta lava ku endla vumaki hi vuntshwa hi xikalo na hi rivilo leri tswongaka valavi va mitirho eka ikhonomi.
1697	Hi ta lava ku jamelana na ntiyiso wa leswaku mitlhontlho leyi nga eka tin’wana ta tiSOE yi na xivumbeko – leswaku ti hava nkhuluko wa xibalo xo ringanela ku hakela tihakelo ta tona to tirha.
1698	Hi tama ha ha ri rixaka leri nga ringaniki hindlela ya le henhla, laha vusweti na ku humelela swa ha hlamuseriwaka hi nghohe na rimbewu.
1699	Hi ta mi byela hi yena ndzhaku.
1700	Hi ta phalala hindlela yo tiya ku tshamisekisa na ku tiyisa hi vuntshwa Mabindzu lawa ya Lawuriwaka hi mfumo.
1701	Hi ta ringeta hi matimba ku kambela kahle swirhalanganyi leswi nga kona leswaku nongonoko wu kota ku hatlisisiwa.
1702	Hi ta sikena nkandziyiso wa rintiho ra wena Hi ta langutisisa leswaku vuxokoxoko lebyi na Ndzawulo ya Timhaka ta Xikaya ku tiyisisa leswaku bya fambisana na tirhekhodo ta vona.
1703	Hi ta simeka endlelo leriku nga ri khale, hi ku leteriwa hi Huvo ya Mavito ya Tindhawu ta Afrika na Tikomiti ta Swifundzha.
1704	Hi ta simeka Muxavisi wa Tidayimani ta Rixaka eka xiyimo xa swipfuno swa timinerali, loyi a nga ta xava ku ringana 10% wa tidayimani to huma eka vaendlii va le kusuhi no ti tixavisela vatsemi va le kusuhi na vanedli.
1705	Hi ta susa swirho swa bodo eka xiave xihi kumbe xihi eka maxavelo ya nhundzu na Vukorhokeri na ku tirhisana na Oditara-Jenerali ku tiyisa maendlelo ya oditi ya le handle.
1706	Hi ta susumeta swinene nyan’waka ku hlohlotela vuvekisi lebyintshwa eka ikhonomi ya hina.
1707	Hi ta tirhana na magoza yo tala ku tirhana na ntlhontlho wa ku pfumaleka ka mitirho.
1708	Hi ta tiyisisa leswaku mintirhisano leyi sunguriweke emalembeni lama hundzeke yi yisiwa emahlweni, na leswaku qhingha leri hetisekeke ra rixaka leri antswisiweke ro lwa na AIDS na mintlulelo ya vuvabyi bya le masangwini ra hetisiwa hi xihatla.
1709	Hi ta tiyisisa matshalatshala ya hina lawa ya tiyisiwaka hi mafulufulu, ku tshemba na ku tiyisela ka vanhu va Afrika Dzonga eka ku landza leswi swi nga kahle eka hina hinkwerhu.
1710	Hi ta tlhela hi hetisa qhingha na minongonoko yo lulamisa timhaka ta vun'we bya rixaka, ku katsa na qhingha leri hlanganeke no hetiseka leri hi ri boxeke, no tlhela hi vulavula hi timhaka ta vun'we bya rixaka, tisisteme ta minkoka na vutitivisi.
1711	Hi ta tlhela hi teka magoza ya ku tshamisekisa na ku tiyisisa mihlangano ya nkoka yo fana na Vukorhokeri bya Xibalo xa Afrika-Dzonga (SARS).
1712	Hi ta tlhela hi ya emahlweni hi antswisa switirhisiwa eswikolweni ni le ka tidyondzo ta le henhla hi xikongomelo xo tumbuluxa tindhawu leti hlohlotelaka madyondzelo na vudyondzisi lebyinene.
1713	Hi ta tlhela hi ya emahlweni hi tlakusa ndhawu ni nkarhi wa vantshwa.
1714	Hi ta va na xivandlanene xa ku rungula rendzo lero leha kuya eka ntshuxeko ra Madiba, vutlhari bya yena, vutitsongahati bya yena byo pfumala xisolo, ntwelavusiwana wa yena lowu kondzelelaka na vutshembeki bya yena bya nkoka swonghasi.
1715	Hi ta ya emahlweni hi kurisa vuxaka bya hina na matiko man'wana etikweninkulu, vatirhisani va hina eIndia, eBrazil na Riphabuliki ra Vanhu va China, matiko man'wana ya le Dzongeni xikan'we na matiko ya Japan, Yuropa na N'walungu wa le Amerika.
1716	Hi ta ya emahlweni hi langutana na mintlhontlho leyi tanihi ndlela yo herisa swilo swo biha no kala swi nga pfuni vaaki va hina leswaku hinkwerhu hi kota ku vulavula hi ntshunxeko na ntsako lowu fambisanaka na ntshunxeko.
1717	Hi ta ya emahlweni hi langutisisa eka mintlhontlho ya mintolovelo ya mimphikizano yo biha eka mabindzu yan’wana.
1718	Hi ta ya emahlweni hi tlakusa mahanyelo lamanene ya rihanyo ni ku tlhela hi khutaza vaakatiko ku hambana na swidzahadzahani, xihoko na swidzidziharisi.
1719	Hi teka magoza ku vona leswaku ku tiyisisiwa ntalo eka ku lunghisa hi Eskom.
1720	Hitekanile ekerekeni ya Anglican Church, kutani hiya e mutini wakava Otto laha vanhu hinkwavo ava hi yimerile e handle, vahitsakerile.
1721	Hi tekile magoza ya ku hunguta ndhurho wa ku hanya ka vanhu va hina, ngopfungopfu eka lava sweleke.
1722	Hi tekile magoza yo tiya ku tirhana na swivilelo hi mayelana na nkantshamiseko wa xipolitiki naswona ha tiboha ku tiyisisa leswaku ku na ntiyisiso na mfanano wa tipholisi.
1723	Hiti 12 June 1964, vabohiwa lava hinkwavo va gweviwile kutshama ekhotsweni vutomi bya vona hinkwabyo.
1724	Hiti 19 June 2014 u humesile buku yakwe leyinga thyiwa “Good Morning, Mr Mandela” naswona hi December 2014 bukub yakwe yitivisiwe kuva leyi xavisaka swinene ‘Best Seller of the Year’ e Afrika Dzonga na hi 2015 e Brazil.
1725	Hi ti1 Sunguti 2016, Swikongomelo wa Nhluvukiso wa Nkarhi wo Leha swa 17 (SDG) swa Ajenda ya 2030 ya Nhluvukiso wa Nkarhi wo Leha, leyi nga tekiwa hi varhangeri va misava hi 2015 yi sungurile ku tirha ximfumo.
1726	Hiti 2 February 1990, President wa tiko De Klerk utivisile hitaku yimisiwa ku yirisiwa ka vandal ra ANC xikan’we na yan’wana mavandla ya ti polotiki hinkarhi waku pfuriwa ka palamende.
1727	Hiti 9 May 1994, Mandela u hlawuriwile tani hi President wa Afrika Dzonga.
1728	Hi tiboha nakambe ku fikelela swikongomelo swa mintwanano ya matiko ya misava, ku katsa na Kyoto Protocol na loyi anga landzela ku vuyerisa eka vumundzuku bya vanhu va hina na vanhu va matiko ya misava.
1729	Hi tiko leri nga na swicelwa swa ikhonomi.
1730	Hi tiyimiserile leswaku munhu un’wana na un’wana loyi a nga eka vukorhokeri bya mfumo u fanele ku tirha mitirho ya yena hindlela leyi nga tlangisiki swipfuno, vurhonwana na vutshembeki.
1731	Hi tlanga na munhu un’we hi siku, loko mo tsandzeka ku wina ka siku leri, mali yita engetela eka mabokisi ya siui leri landzelaka.
1732	Hi tlhela hi tsaka kuva exikarhi ka hina hi ri na Nkul.
1733	Hi tlhela hi ya emahlweni hi vekisa eka mfukamelo wa mabindzu lamatsongo.
1734	Hi tlhela nakambe hi rila na vandyangu wa ka Tambo.
1735	Hi tlhele hi fungha malembe ya 40 endzhaku ka rifu ra Steve Bantu Biko, loyi a nga dlayiwa hi ndlela ya tihanyi hi mfumo wa xihlawuhlawu.
1736	Hi tlhelo ra le n'walungwini, ndzilekana wu jikela eHanatoni wu ya helela eka Nkova wa Yifita-Eli.
1737	Hi tlhelo ra swa ndhavuko, ndzavisiso lowu wu kumile leswaku ku na mitlhontlho loko swi fika eka ku hundzuluxela swivuriso, swivulavulelo, switekatekisani/mitshayilo, swivongo n swithopo.
1738	Hi tlhelo rin’wana, hi kunguhata ku ndlandlamuxa matholelo eka swiyenge swo fana na swa rihanyo, vatirheli va vanhu, dyondzo na tiejensi ta vulawuri ku ya emahlweni.
1739	Hi tlhelo rin’wana, hi ta hatlisisa ku tivisa xiphemu lexi landzelaka xa Nongonoko wa Mintirho ya Vanhu lowu Engeteriweke.
1740	Hi tlhelo rinwana, poto lerikulu ra seramiki rikumekile ritele hi vuhlalu lebyi eka baku rale kusuhi.
1741	Hi tsakela ku hundzisela ku hoyozela vanhu na Vurhangeri bya Zambia, Ghana na Amerika eka minhlawulo leyi kombaka ku cinca eka matiko ya vona.
1742	Hi tsakile ku va na muyeni wa hina wa nkoka, muhumeleri wa Tiawadi to Hlayisa Mati eka Vavasati, Manana Mapule Phokompe ku suka eMahikeng eN’walungu Vupeladyambu.
1743	Hi tshama hi ri na ku tshemba tanihi Muganga wa Nhluvukiso wa matiko ya le Dzongeni wa Afrika (SADC) hi Vurhumiwa bya Vaholobye ku Kumisisa ku pfuneta Lesotho ku kuma ku nghenela loku nga fanela.
1744	Hitshame hi ya vona masingita yahumelela emahlweni ka hina.
1745	Hi tshemba leswaku migingiriko ya hina yo ringeta ku tlakusa ntirho eka xivandla lexi swi ta pfuneta ku dyondzisa ngopfu lavantshwa leswaku swikili swa vatshila i swa nkoka eka nhluvukiso wa ikhonomi tanihi swiyimo swin'wana swa tidyondzo.
1746	Hi tshemba leswaku minhlangano hinkwayo ya tipolotiki, loko yi ri karhi yi hetisa minxaxamelo ya yona ya nhlawulo, yi ta nghenelela eka matshalatshala lawa lamanene!
1747	Hi tshemba vanhu lava nga hlupheka.
1748	Hi tshembha leswaku Yesu u fele ku hi kutsula swidyoho swa hina ni vanhu hinkwavo ku hi vevukisela eka matimba ya Sathani ni swidyoho.
1749	Hi tshikeleriwile ngopfu swinene, ku tlula matimba ya hina, hi kondza hi hela mbilu, hi nga ha tshembi leswaku hi ta hanya.
1750	Hitwa leswaku, masocha va humesile xihaha mpfhuka phatsa xiya nwi teka!
1751	Hiva 1850s, kuve na swiviko swa xiyimo xa vutomi endzhawini liya lexinga humela ehandle laha vathori vangavuya va hlongola murhangeri wa ndzhawu leyi.
1752	Hi va bela mandla eka ntirho wa vona wa xiyimo xa le henhla lowu va wu endlaka.
1753	HIV Aids Experiences - Grandmother Stories Goldie Qyayia na nuna Otto, kusuka e Khayelitsha, avanga tswisisi swotala hi xitsongwatsongwana xa HIV.
1754	Hi vatirhisani va kahle.”
1755	Hi vekisile swinene emagondzweni lamantshwa, switichi swa gezi, swikolo na swimakiwankulu swin’wana.
1756	Hi vile na nkateko, eka Nhlengeletano ya AU eAddis Ababa ku nyika xiviko xo twisiseka xa ximfumo eka vurhangeri bya SADC eka mhaka leyi.
1757	Hi vilerile ngopfu hi lavana na wena".
1758	Hi Vito ra Yesu Kriste va hlongorile moya lowo biha e ka nhwanyana.
1759	Hi Vito ra Yesu Kriste wa Nazareta ndzi ri, Famba!"
1760	Hi vona ku vuantswisi eka mivuyelo ya sisiteme ya hina ya dyondzo ya masungulo.
1761	Hivona vumundzuku bya ntlhambi wawena naswona vafanela kutsakisiwa hiku khomiwa hi munhu.
1762	Hi vone ku ya emahlweni loku tiyeke eku yisiweni mahlweni ka Vantima eka ikhonomi.
1763	Hi vonile ku pfuka ka le xikarhi ka ikhonomi ya hina na ku pfuka loku yaka emahlweni, ko angarhela eka ikhonomi ya misava.
1764	Hivumbirhi bya America na Europe va hoxe mamiliyoni ya ti dolara eka Afrika eka malembe lawa ya landzelaka kambe ava tsakisiwanga hi mbuyelo wakona.
1765	Hivumbirhi bya tshindi na mahanti ya timintsu i murhi lowu tshungulaka malaria loko swiceriwile kutani swikatsiwa na mati, swinga horisa swirhumbani enon’weni.
1766	Hivumbirhi ka tindzhawu leti ati endliwi nchumu kambe kuna ntshembo wa leswaku kuta akiwa swinwana siku rinwana.
1767	Hivumbirhi ka tinxaka leti tifanele kutshikiwa tivupfa kuringana 6 watinwheti leswaku tita fikelela khwalithi leyilavekaka.
1768	Hivumbirhi ka vona va hlongoriwile hikokwalaho ko nghenela switereka.
1769	Hivumbirhi kawona madiriva lawa yana nhlonge yolala notsindziyela laha swalendzeni kayona swinga vevuka no nyanganya na juzi yakahle swinene.
1770	Hivumbirhi ka yona yihanya kahle eka maxelo lawa yanga oma swinene.
1771	Hi vusiku byebyi u ta fa.
1772	Hi vutlhari hinkwabyo bya xona ni ku anakanya hinkwako ka xona, Kumbe: ti nga leti xi nga hi chululela tona, ku hi nyika vutlhari hinkwabyo ni ku anakanya.
1773	Hi vutlhari u hlawule xitulu hi vurhon’wani e Afrika laha ayisa mianakanyo yayena eka swiphiqo leswi aswiri kona endzeni.
1774	Hi wena Eliya xana?”
1775	Hi wena u tumbuluxeke dzonga ni n'walungu, tintshava ta Taboro na Hermoni ti ba minkulungwana, ti dzunisa vito ra wena.
1776	Hi wena Xikwembu lexi endlaka mahlori, u komba matimba ya wena exikarhi ka vamatiko.
1777	Hi xikongomelo xa mhakantsongo ya (1), siku ra “6 N’wendzamhala 1993” laha swi tikombaka eka swilaveko swa Vumbiwa bya khale ehansi ka nhlokomhaka ya “Vun’we bya Rixaka na Ndzivalelano”, swi fanele ku hlayiwa tanihi “11 Mudyaxihi 1994”.
1778	Hixitalo awa khiwaka ya vupfa eka 21—23° Balling yari na nhlayo ya acid yiva S 6-7 g/l.
1779	Hixitalo huku yinwana na yinwana yifanele kuva 20 cm².
1780	Hi xitalo manghovo axitswali hinkarhi wa timpfula naswona xitswala kanwe kumbe kambirhi hi lembe.
1781	Hixitalo manghovo xitswala mahahlwa loko kungase fika nguva ya timpfula, laha xitlhela xitlhelelaka eka timhaka ta masangu loko xiheta kutswala.
1782	Hixitalo switsotswana leswi swiva swiri exikarhi ka 2 mm kuya eka 5 mm hiku leha, swipfumala tipiku, swiva na milenge ya ntsevu, swiphambarhala swiva na muhlovo wa xitshopani xovonikela kuya eka buraweni.
1783	Hixitalo yindlu leyi yifanele kusivela valala kufikelela tihuku, kusirhelela tihuku, ntshamiseko naswona swifanele ku olova kubasisa yindlu yoleyo.
1784	Hi xivangelo xexo, van’wana va hina va nga hlamarisiwa hi magandlati ya nkarhi-nyana ya maxelo yo biha naswona ya gova makatla ya hina eka swidzedze leswi nga kona eka ntshikelelo wa ikhonomi na mpfilumpfilu wa swa tipolitiki.
1785	Hi xixika xibakabaka xa ndzhawu liya xa punyala hi musi wa malahla.
1786	Hi xixima jaha leri, Nelson Rolihlahla Mandela na ntombi leyi va tiko ra Afrika, Albertina Sisulu, hi lembe ra ku cinca, hi lembe ra mpfuxelelo, hi lembe ra ntshembo.
1787	Hi xona HOSI Xikwembu xa n'wina lexi xi mi lweleke.
1788	'Hi xona lexi Mandela ari eku cineni eka kutlangeriwa ka siku ra yena raku velekiwa ravu 72 lexitekiweke e Kippies e Newtown, Johannesburg.
1789	Hi xona xi endleke mahlori lamakulu hi ri karhi hi swi vona, xi hi hlayisa eriendzweni leri hi ri fambeke ni le ka vanhu hinkwavo lava hi hundzeke exikarhi ka vona.
1790	Hi xona Xikwembu lexi nga ta ku ponisa entlhan'wini lowu rhiyiweke emahlweni ka wena, ni le ntungwini lowu wu hetaka vanhu.
1791	Hi xona Xikwembu xa matimba hinkwawo.
1792	Hi Xona Xikwembu Xi ri Xoxe xa Ntiyiso.
1793	Hi xona xi lawulaka hinkwaswo leswi humelelaka.
1794	Hi xona xi tsongahataka vatikukumuxi, hambi ti ri tihosi ta laha misaveni ta rhurhumela emahlweni ka xona.
1795	Hi ya emahlweni.
1796	Hi ya emahlweni hi nyika vanhu va hina tindlu.
1797	Hiye hi dyondza swilo leswi hinkwaswo loko nkarhi wuya wukarhi wufamba, hikuva mbuyelo wukombete leswaku Thumela, nayena, akumile xitsongwatsongwani xa HIV.
1798	Hi yena Hosi ya tihosi.
1799	Hi yena la dyondzisaka vanhu, ú ni vutivi!
1800	Hi yena la endleke leswaku hina hinkwerhu, Vayuda ni vamatiko, hi kota ku ta hi moya wun'we emahlweni ka Xikwembu.
1801	Hi yena loyi anga fambisa vanhu va xona ku sukela etikweni ra Egypta.
1802	Hi yena loyi anga ta aka yindlu ya vito ra mina.
1803	Hi yona ndlela ntsena leyi Yesu a nga tisaka vavanuna vavasati ni vana e ka Xikwembu.
1804	Hlavutela matimba ya wena emahlweni ka va ka Efrayimi ni va ka Benjamini ni va ka Manase, tana u ta hi ponisa.
1805	Hlaya hi ka Lynne ni mbyana ya yena, Famous, ni siku leri va nga byisa tihomu ta André leti a ti lahlekile ti muka ekaya.
1806	Hlayisa mimpfundla ekule na valala va yona, tihuwa toka tinga languteriwanga naswona yitava yitshamisekile.
1807	Hlayisa vuxokoxoko bya murhi lowutirhisiweke naleswaku wutirhisiwe rini naleswaku lowu landzelaka wuta tirhisiwa rini.
1808	Hlayisa vuxokoxoko lebyi eka fayili ya wena.
1809	Hlayisa xikombiso eka sisiteme.
1810	Hlohletela mpfundla ku suka hikuva uwu veka eka xinwana xivala.
1811	Hlolwa ri kwalomu ka 40-45cm kusuka emakatleni na ncila woleha 20-25cm kambe hiku leha xikwalomu ka 65- 80 cm kusuka e nhompfini kuya encileni na ntiko wa 8-12kg.
1812	Hlolwa rina muhlovo wa xitshopani nyana kuya ka braweni ni milayini ya ntima, ncila wa mavoya woleha wa ntima, mavoya mantima la nhlaneni lawa ya yimaka loko xi chavisiwile kumbe kuhlundzuka.
1813	Hlonga a ri tshameli makumu ekaya, kambe la tshamelaka makumu i n'wana wa laha kaya.
1814	Hlula va amaleke, kutani u onha hinkwaswo leswi nga swa vona u nga va tshiki.
1815	Hlundzukela vamatiko lava nga ku tiviki; hi vukari bya wena, bana matiko ya vanhu lava nga ku khongeriki, hikuva hi vona lava heriseke va ka Yakobo, va onhetela ni tiko ra vona.
1816	Hofisi ya Khomixini ya Mintirho ya Mfumo yi ta vumba endlelo ro valanga ku landzelerisa leswi.
1817	Hofisi yo xavisa mathikithi Hofisi ya mathikithi hiyaleyi kwala vokweni ra xinene.
1818	Hofosi ya Palamende eka Mokwakwaila, mfuno wa xikaya kunye na Ndzawulo ya Vuhlanganisi va endlile leswaku muako lowu wu va wa vukorhokeri bya vaaka-tiko hi lembe ra 2005.
1819	Holobye la hlawuriweke hi Presidente.
1820	Holobye la hlawuriweke hi swirho leswin’wana swa Khabinete.
1821	Holobyenkulu wa xifundzankulu, kumbe loko Holobyenkulu a nga ri kona, xirho xa vurhumiwa bya xifundzankulu lexi vekiweke hi Holobyenkulu, xi va murhangeri wa vurhumiwa byelebyo.
1822	Holobyenkulu wa xifundzankulu u thola swirho swa Huvonkulu, a swi avela matimba na mitirho ya swona, naswona a nga ha swi hlongola.
1823	Holobye u ta ya emahlweni a andlala leswi loko a nyika Xitatimende xa Pholisi ya Mpimanyeto wa le Xikarhi ePalamende, eKapa, hi ti 18 Nhlangula 2017.
1824	Holobye wa Dyondzo u ta hlamusela eka njhekanjhekisano ya tiko eka timhaka leti vhiki leri taka.
1825	Holobye wa Mati na Mbhasiso, Man.
1826	Holobye wa Timali, Tat.
1827	Holobye wa Timali u ta nyika mahungu yo tala eka xiviko xa Mpimanyeto eka nseketelo lowu nga ta nyikiwa hi Mfumo eka pfhumba ro hlayisa gezi na le ka Eskom eka minongonoko yo aka.
1828	Holobye wa Vutshila na Mfuwo, Tatana Nathi Mthethwa, u humesile phurogireme ya ku tlangela ya n'hweti leyi.
1829	Holobye wa xifundzankulu xa Limpopo u komberile no hlohlotela vaaka-tiko ku tirhisa vukorhokeri lebyi.
1830	Hongonyi - Timamali - Afrika-Dzonga Hongonyi (Connochaetes gnou)Hongonyi leyi yantima yina muhlovo wa braweni lowu yaka eka kuntima yitlhela yiva na ncila woleha.
1831	Hongonyi ya wasi - Timamali - Afrika-Dzonga Hongonyi ya wasi (Connochaetes taurinus)Muhlovo wa hongonyi leyi iwa mpun’wa wuva na milayeni kuya hala mahlweni ka yona.
1832	Hoodia ku hunguta miri?
1833	Hoodia yakumeka tani hi mati, mapa, tipilisi, tiya kumbe swiwitsi.
1834	Hosi a byela vanhu aku: "U nga ti rihiseli eka munhu loyi a ku dyohelaka.
1835	Hosi ayingata kumeka yirikarhi yi chika xintshabyani lexi hi milenge, se leswi swiendle leswaku makwavu wa hosi kuva yena loyi ayimelaka hosi eka timhaka ta vululami laha a rhwexiwa matimba hi boti wa yena kusuka enhlohlorini ya ntshava.
1836	Hosi a yi swi tivanga leswaku yi nga endla yini.
1837	Hosi ayi tshama e nhlonhlorini yantshava yiri yoxe, laha vanhu ava tshama laha hansi ka xitshabyani.
1838	Hosi ni masocha ya yona a va ya kuya tlherisa va Israele.
1839	Hosi ni vanhu hinkwavo va tiko va huwelela eka Xikwembu leswaku Xi va ponisa.
1840	Hosi Saul, n'wana wa yena Jonathani na ya makwavo va dlayiwile enyimpini.
1841	HOSI Xikwembu a xi nkhensiwe hilaha ku nga heriki!
1842	HOSI Xikwembu hi xiviri xa xona xi nyika leswinene, kutani misava yi hi humesela mihandzu.
1843	HOSI Xikwembu i khokholo ni xitlhangu, xi avela vanhu tintswalo ni ku dzuneka; lava hanyaka hi ndlela leyi nkhensekaka, HOSI Xikwembu xi va nyika minkateko.
1844	HOSI Xikwembu xa matimba hinkwawo xa swi tiva, kutani na n'wina Vaisraele mi fanele ku swi tiva!
1845	HOSI Xikwembu xa n'wina xi ta hlongola vaaki va wona va suka emahlweni ka n'wina, kutani mi ta teka matiko ya vona ma va ya n'wina, hilaha HOSI Xikwembu xi tshembiseke hakona.
1846	HOSI Xikwembu xi le ku longoloxeni ka mavito ya vanhu va matiko hinkwawo, kutani xi ri: “Na vona lava, emutini wa Siyoni hi le kaya ka vona!”
1847	HOSI Xikwembu xi nga tisa swilo leswo biha eka n'wina, mi kondza mi hela etikweni leri ro saseka leri xi mi nyikeke rona, ku fana ni leswi xi endleke leswaku swilo leswi swinene hinkwaswo leswi xi mi tshembiseke swona, swi hetiseka.
1848	HOSI Xikwembu xi simekile muti wa Siyoni entshaveni leyo hlawuleka, xi rhandza muti lowu ni tinyangwa ta wona ku tlula miti leyin'wana ya va ka Yakobo.
1849	HOSI Xikwembu xi tamele xinwelo xa vukari bya xona, lexi teleke hi vhinyo leyo bava leyi xi yi hlanganiseleke swinene; xi ta yi nyika vanhu hinkwavo lavo homboloka, xi va sindzisa ku yi nwa va heta.
1850	HOSI Xikwembu xi tiva miehleketo ya vanhu, xa swi tiva leswaku i moyanyana ntsena!
1851	HOSI Xikwembu xi va wisisile matlhelo hinkwawo hilaha xi hlambanyeleke vatata wa vona hakona.
1852	HOSI Xikwembu xi vekile nambu wa Yordani wu va wona ndzilekana exikarhi ka hina na n'wina va ka Rhuveni ni va ka Gadi, kutani a ku na nchumu lexi xi nga xa n'wina eka HOSI Xikwembu.’
1853	Hosi ya Babilona a yi lava leswaku va yi gandzela.
1854	Hosi ya matimba hiyona leyi ayi fuma ndzhawu leyi, laha ayiri na tindhuna leti ati tirha ehansi kayona.
1855	Hosi ya Siria yi lerisile masocha ya yona yiku "Fambani mi ya kamba laha Elisha a nga kona, ndzi ta rhuma vanhu va ya n'wi khoma."
1856	Hosi ya Sodoma yi yile ku ya nyika Abrahama tinyiko ku va a ponisile vanhu, kambe Abraama a nga pfumelanga ku teka tinyiko ta hosi leyo homboloka.
1857	Hosi ya Swinkakaka yi kumeka Kruger National Park Ni Northern Gauteng hi xitalo.
1858	Hosi ya Xinkakaka ahi yin’we, kambe I xiharhi xa ntumbuluko exikarhi ka dyangu wa Swinkakaka, laha enkarhini Swinkakaka swi beburiwa ni mabala ya ntumbuluko.
1859	Hosi Yesu a ku wa nuna loyi a akeke yindlu ya yena e ribyeni, inuna wo tlhariha.
1860	Hosi Yesu a nga tsakisanga hi vadyondzisiwa va Yena loko va hlongola vana lava, kambe a ku ka vona: "Tshikani vana va ta ka Mina minga va siveri (aleli) hikuva ku fuma ka matilo e ka la vo fana ni lava."
1861	Hosi Yesu i ku vonakala ka misava.
1862	Hosi Yesu u byerile na kambe ntshungu xifaniso (xitori) xa mufuwi loyi a ri ni masimu ya mavele yo tala.
1863	Hosi Yesu u huma eka Xikwembu, hikuva a ri N'wana wa Xikwembu, u tiva hinkwaswo hi Xikwembu.
1864	Hosi Yesu u ta teka va Yena va va na Yena hi laha ku nga heriki.
1865	Hosi Yesu u ta va Matimba ya hina, a hi rhangela minkarhi hinkwayo ni loko hi kuma eswiphiqo u vuton'wini bya hina.
1866	Hosi Yesu u te: "Khongerisani xi leswi: "Tata wa hina la nge matilweni, vito ra wena a ri hlawuleke.
1867	Hosi Yesu u te: "Ku vonakala ka n'wina a ku voningise vanhu sweswo, va ta vona mintirho ya n'wina leyo saseka va dzunisa Tata wa n'wina l'a nge tilweni."
1868	Hosi Yesu u te: "Swi tava tano ni ka loyi a ti hlengeletelaka xuma, a nga fuweri Xikwembu."
1869	Hosi Yesu u tlhele a langha va n'wana va nhungu (8) vavanuna lava va khume-na-mbirhi, va vile vandyondzisiwa (valandzeri) va Yesu leswaku va va na Yena va dyondza e ka Yena.
1870	Hosi yi endlise leswi Elisha a nga n'wi byela swona.
1871	Hosi yi karihe swinene yiku 'Nandza lowo biha' "Wu fanele ku rivalela nandza-kuloni, tani hi leswi na mina ndzi ku rivaleleke."
1872	Hosi yi lerisa leswaku nandza loyi ni ndyangu wakwe va fanele ku khomiwa va ta xavisiwa, va va mahlonga.
1873	Hosi yi lerise ku humesa Yosefa ekhotsweni.
1874	Hosi yi pfumelela Ester ku ta endlwini ya yena ku ta vulavula na yena.
1875	Hosi yi pfumelelana ni va vanuna lava, kutani yi endla nawu wo tani lo wu ntshwa.
1876	Hosi yi surile nandzu, a n'wi tshika a famba.
1877	Hosi yi tsakesiwile hi marito ya Daniel.
1878	Hosi yi twela nandzu loyi vusiwana.
1879	Hosi yosungula ayi tshama hile n’walungu vupela dyambu bya xintshabyani, laha kunga kumeka swikombiso swaleswaku akuri na tiyindlu.
1880	H. splendidum (yikumeka ngopfu enhoveni ya Afrika Dzonga) xikan’we na H. Italicum (mbewu yakona yihuma e tikweni ra Italy).
1881	Huffman u hlamusela hi ndlela leyi ndzhawu leyi ayi tshamise xiswona: “Xivumbeko xin’we xoka xinga tolovelekangi axiri na veranda ropfuleka leri akuri na tindzhawu timbirhi totshivelela eka tona ndzilo (‘curbs’) eka matlhelo yari yambirhi.
1882	Huku hinkwayo yinga totiwa marinade yicheriwa matsavu endzeni loko yinga se swekiwa kumbe ku hoxiwe endzeni ka oven.
1883	Huku ya xisati yitshikela matandza ya buraweni lawa ya tikaka kwalomu ka 55,7 grams.
1884	Huku yin’wani na yin’wani, kuya hi muxaka, yikota kutshikela ntsevu kuya eka nkombo wa matandza hi vhiki kusukela loko yiri na 18 kuya eka 70 wa mavhiki hi vukhale.
1885	Huku yosungula ya Black Australorp yifike laha Afrika Dzonga hi malembe yava 1910s.
1886	Hunguto hi ntiyiso wu nyikiwa eka vaxavi lava ringaneleke ehansi ka Nawu wa Vulawuri bya tinhundzu emindzilekanini na Xibalo xa swimakiwa swa laha kaya.
1887	Huvonkulu ya xifundzankulu yi na vutihlamuleri bya mitirho ya maphorisa – ku va byi ri na vuswikoti hi Kavanyisa kwaloku; ku va byi rhwexiwile ndzhwalo hi ku landza mfumo wa milawu ya tiko; no averiwa eka byona hi vonele ra maphorisa bya tiko.
1888	Huvonkulu ya xifundzankulu yi vumbiwa hi Holobyenkulu, tanihi nhloko ya Huvo, na swirho leswi nga riki hansi ka ntlhanu no va swi nga ri henhla ka khume leswi thoriweke hi Holobyenkulu swo huma eka swirho swa Huvo yo endla milawu ya Xifundzankulu.
1889	Huvonkulu yi fanele ku tirha hi ndlela leyi tekelaka enhlokweni moya wa vun’we wa mfumo, xikan’we na xilaveko xa matirhelo ya mfumo lowu nga na vuswikoti.
1890	Huvo ya Masipala yi fanele yi fambisa ntirho wa wona hi ndlela yo kala vuciva, nakona yi nga ha pfala mintshamo ya yona, kumbe ya tikomiti ta yona, ntsena loko swi twakala ku endla tano hi ku languta mixaka wa ntirho wa kona.
1891	Huvo ya Masipala yi nga ha endla nawu wa yona lowu nyikaka milawu na swileriso swa – ndzulamiso wa wona wa xikaya; ntirho wa yona na mafambiselo; na ku simeka, ku vumba, matirhelo, matimba na mitirho ya tikomiti ta yona.
1892	Huvo ya Rixaka ya Swifundzankulu 60. Mavumbelo ya Huvo ya Rixaka Huvo ya Rixaka ya Swifundzankulu yi vumbiwa hi vurhumiwa byin’we byo huma eka xifundzankulu xin’wana na xin’wana lebyi vumbiweke hi varhumiwa va khume.
1893	Huvo ya Rixaka ya Swifundzankulu yi nga ha lava leswaku xirho xa Khabinete, Xandla xa Holobye kumbe mukhomi wa ntirho eka mufambisi wa huvonkulu ya rixaka kumbe ya xifundzankulu a nghena nhlengeletano ya Huvo kumbe ya Komiti ya Huvo.
1894	Huvo ya Rixaka ya Swifundzankulu yi yimela Swifundzankulu ku vona leswaku swilaveko swa Swifundzankulu swi tekeriwa enhlokweni eka xiyimo xa tiko hinkwaro xa mfumo.
1895	Huvo yo endla milawu ya Xifundzankulu, hi xiboho lexi tirhisiweke hi nseketelo wa vhoti ku sukela eka mbirhi-xa-nharhu eka swirho swa wona, wu nga kombela Palamende ku cinca vito ra xifundzankulu xelexo.
1896	Huvo yo endla milawu ya Xifundzankulu tanihi laha wu vumbiweke hi ku landza mhaka-ntsongo ya (1) wu fanele ku tekiwa tanihi lowu hlawuriweke ehansi ka Vumbiwa lebyintshwa ku ringana nkarhi lowu helaka hi 30 Dzivamisoko 1999.
1897	Huvo yo endla milawu ya Xifundzankulu yi fanele ku thola varhumiwa va yona va nkarhi hinkwawo hi ku ya hi ku langha ka mintlawa.
1898	Huvo yo endla milawu ya Xifundzankulu yi fanele ku veka ndhawu leyi hi ntolovelo wu nga ta hlangana kona.
1899	Huvo yo endla milawu ya Xifundzankulu yi nga ha susa Xipikara kumbe Xandla xa Xipikara entirhweni hi xiboho.
1900	Huvo yo endla milawu ya Xifundzankulu yi nga ha veka nkarhi na ku leha ka nkarhi wa mintshamo ya wona leyin’wana na minkarhi ya wona yo wisa.
1901	Huvo yo endla milawu ya Xifundzankulu yi tshama yi fanele ku tirha ku sukela eka nkarhi wo herisiwa ka wona, kumbe loko ku hela nkarhi wa wona wo tirha, ku fikela siku leri tlhandlamiwaka hi siku ro sungula ro vhotela mfumo wa milawu leri landzelaka.
1902	I 20% ntsena ya lava tshunguriwaka eka ti tliliniki ta le swihundleni.
1903	I dyondzo leyintshwa!
1904	I endlelo ro hakela xibalo lexi kolotiwaka, ku tiyisisa leswaku muhakelaxibalo a nga hakeli mitsengo ya le henhla eka nhlelelo, tanihileswi xikweleti xa xibalo xi andlariwaka eka lembe leri faneleke ra nhlelelo.
1905	Ieri hi sirheleriwa ku ya leti fanelaka ku tirhisiwa.
1906	Ieri Tlhelo sirheleriwa Hlayisa xikombiso eka sisiteme.
1907	Ieri Tlhelo sirheleriwa ku ya C/D xikombiso eka sisiteme.
1908	Ieri Tlhelo sirheleriwa ku ya leti fanelaka ku tirhisiwa.
1909	Ieri Tlhelo sirheleriwa ku ya leti fa REC D CID Henhla Henhla karhi EIS Nhlayoxi PES E/F D CID Tafuia nhungu.
1910	I Hosi ya Tilo ni Misava.
1911	I Hosi Yesu Kriste.
1912	Ihunter reisling, a Blanc doux colombier nale Frnace ritiyiwe hikuri I giriba ra rihlaza nale Afrika Dzonga.
1913	'I khale ndzi lava leswi naswona se eku heteleleni hileswi swa humelela.'
1914	Ikhonomi i vutihlamuleri bya un’wana ni un’wana.
1915	Ikhonomi ya hina ya ha yimele eka migodi na nxaviselano wana matiko ya le handle.
1916	Ikhonomi ya hina yi lava ku susumetiwa yi ya emahlweni.
1917	Ikhonomi ya hina yi pfulekile, naswona ku sukela hi 1994 yi tshamisekile eka fambiselo ra misava hinkwayo.
1918	Ikhonomi ya misava yi kurile hi 3.4% hi 2014.
1919	I ku hluleka loku kahle-kahle loku nga na nhlamulo ya ku ya ehansi ka Akhawunti ya Sweswi ngopfu-ngopfu loko hi nghena eka xiphemu xa le henhla xa ku kula.
1920	I ku tshembela eka Yesu Kreste ntsena leswi nga endlaka u rivaleriwa swidyoho.
1921	I lembe ro famba pfhuka wo engetela wo aka Afrika-Dzonga leri khomaneke, ra xidemokirasi, ro pfumala xihlawuhlawu ku ya hi nhlonge, ro pfumala xihlawuhlawu ku ya hi rimbewu naswona leri hluvukeke.
1922	I mafurha yakahle swinene eka vana naswona yangaha tirhisiwa tani hi carrier oil.
1923	I mani a ringaneleke kuva mutswari la nga riki wa xidzi?
1924	I mani eka vakulukumba ni le ka Vafarisi loyi a tshamaka a pfumela eka yena xana?
1925	I mani la nga rivalelaka swidyoho, loko xi nga ri Xikwembu ntsena ke?”
1926	“Imbiza", mitsembyani ya ndhuma leyi lulamisiwaka kusuka eka L. javanica xikanwe na Knysna lily, switirhisiwa hi rixaka ra ma-Zulu tani hi xipfuneta miri xikanwe naku tshungula mavabyi ya fukuzani, diabetes, HIV/AIDS na swikoweto swa TB.
1927	Imfumo wa Xikwembu lowu wu taka fuma hi laha ku nga heriki.
1928	I mhaka hi leyi, Yesu i Xihlangi xa mfana xa nkoka lexi xi nga si ku velekiwaka emisaveni.
1929	Imufambisi wa khampani ya FCB Group na swona u endlile tidizayini to tala ta tikhampani, na ta mfumo na ta minhlangano yin'wana.
1930	I muhahi wo hatlisa wa rivilo, yi dya ti “acrobatics” hi nkarhi wa nguva yaku byamela.
1931	I munhu un'we loyi a nga ringeta ku tsakisa Xikwembu.
1932	I muxaka lowu vevukaka nova na tisiva to vevuka.
1933	​Ina, muyimeri wa munhu a nga endla xikombelo xa SVDP ematshan’wini ya muhakelaxibalo.
1934	I nandzu wa vugevenga loko u nga rhumeli ntlheriso wa xibalo loko wu fanele wu rhumeriwa, naswona i nandzu wa vugevenga ku ka u nga hakeli.
1935	Ina, tshikani ku titshemba hi ndlela leyi, mi nga vuli leswaku mi tiye ngopfu, tshikani ku tikukumuxa loko mi vulavula!”
1936	'Ina,' yoleyo akuri nhlamulo leyi ndzi yikumeke.
1937	Income Tax Act, 1962 (Act 58 of 1962) Endla xikombelo xo tsarisa tanihi muhakeri wa xibalo wa xinkarhana Xikombelo xa ku rejistara muthelo wa mutirhi (PAYE) Copyright 2018 Government of South Africa.
1938	I ndlela leyi nga tokotiwa swinene leyi katsaka swikambelo swotirhisa matihlo hiku languta huku endzhaku kayona loko kuri na xirho xa rimbewu kumbe kuri hava lexivonakaka onge kulo pfimba nyana.
1939	Indlela yo tika yo khuma.
1940	I ndzhawu yintsongo ya vaaki kambe ya naveta swinene.
1941	Inkarhi wa Hlawulani bokisi eka 326 thwii, hi khome butsa Inkarhi wa Hlawulani bokisi eka 326 thwii, hi khome butsa.
1942	I nkarhi wa vurhonga lebyintshwa lebyi byi hlohloteriwaka hi nkhumbulo wa hina wa nhlanganelo wa Nelson Mandela na ku cinca loku nga eku humeleleni.
1943	Inkomu hikuva Ngati ya Wena yi ndzi hlantswe e ka swidyoho hinkwaswo.
1944	Inkomu Hosi hikwalaho ka Moya wa wena lowo kwetsima, wu ndzi nyika matimba ya kuva N'wana wa Xikwembu, ndzi ta yingisa Rito ra Xikwembu ku nga Bibele.
1945	I ntanga wosaseka swinene; wutisa switsundzuxo swa kahle, ya hlamarisa naswona yitele swihlamariso.
1946	I nthyeketo wa Africa ni vaakatiko va yena.
1947	I ntirho lowu yaka emahlweni, i endlelo ro tiya, leri nga ta tirha malembe yo tala, ri va na matimba nkarhi hinkwawo.
1948	I ntiyiso, eka malembe ya 15 lawa ya nga hundza hi tikarhatile ku tiyisisa leswaku ntokoto wa Afrika lowu vuyelerisaka leswi tiko ra Afrika ri faneleke ku va xiswona eka Senchari ya Afrika.
1949	I ntiyiso, eka nkarhi lowu van’wana va tokotaka ntshikelelo wa ikhonomi, Afrika Dzonga na tiko hinkwaro ra Afrika ya ha langutane na ku kula, hambi loko ku ri ka mpimo wa le hansi.
1950	I ntiyiso, hi ta ya emahlweni ku endla mintirho ya hina eka Huvo ya Vusirheleri ya Matiko ya Tinxaka.
1951	I ntiyiso leswaku ku hlayisa gezi swi nyika nkarhi eka ikhonomi.
1952	I ntiyiso leswaku ku na swo tala leswi nga ku endliweni ku aka swidorobani swa le migodini.
1953	I ntiyiso, leswi a swi fanelanga ku hi susa eka switshembiso swa hina swa ku ya emahlweni hi langutisisa mhaka leyi ya ndzingano eka mintirho leyi, ku katsa timfanelo na mimbuyelo leyi vatirhi va nga tiphinaka hi yona.
1954	I ntiyiso, mpimo hinkwawo wa vugevenga, lowu nga ya ehenhla hi 2002, wu yile ehansi.
1955	“I ntiyiso, swiphiwo swi tikile; ku swi hlula swi ta lava ku tiyimisela, ngopfu-ngopfu eka ku tirhisa gezi hi vukheta, xikan’we na ku tumbuluxa mimphakelo yin’wana ya gezi.
1956	I ntiyiso, va yimela ku tlangela ka moya wa vurhena bya vanhu va hina, no veka ntlhontlho eka hinkwerhu ku endla hi tindlela leti nga xengiki kumbe ku nyumisa leswi languteriweke hi vanhu.
1957	I ntsumi ya matilo leyi yi katekisaku misava hi tintswalo, hi ndlela leyi leswi swi kombisa vukulukumba bya vuhosi.
1958	InvestSA One Stop Shop yi yisa ehansi ntsengo wa ku endla bindzu na ku olovisa ku ku endla bindzu laha tikweni hi ku nyika swiletelo swa maqhinga, ku hunguta swipimelo leswi tsandzekisaka na ku susa tiphurosese eka vavekisi.
1959	I Nyiko ya Mahala le yi ku nga riki ya mintirho yo saseka leyi vanhu va yi endlaka la misaveni.
1960	I Presidente ntsena, tanihi nhloko ya havonkulu ya rixaka, la nga nyikaka matimba yo tirhisa vuthu ra vusirheleli – hi ku tirhisana na Mitirho ya Maphorisa; ku hetisisa swilaveko swa rixaka.
1961	I rimitsu ra yona.
1962	Iron, hitlhelo lerin’wana, yifambelana na vavanuna naswona kuna swipetlu swa matlharhi leswinga kumeka eka ndzhawu leyi.
1963	Isawu anga swi tekanga swiri nchumu ku amukeriwa ka yena.
1964	Isawu a sikile swinene loko avuya eku hloteni kutani a kombela swakudya eka Jakobo, Jakobo aku eka Isawu, "Rhanga u ndzi xavisela vuhosi bya wena."
1965	Isawu a venga Jakobo kutani a lava ni ku n'wi dlaya, kutani Jakobo a balekela ekule na le mutini wa ka vona.
1966	Ishmael u ta lwa ni vanhu hinkwavo.
1967	Israel ri vula leswaku u hlulwile na Xikwembu.
1968	Israel u tlhelele eka vona hi ku rhula.
1969	I swa nkoka ku lemuka leswaku mali ya ntsengo wa le henhla yo lombiwa ya SEFA a yi seketeriwangi hi nhundzu ya nseketelo.
1970	I swa nkoka swonghasi leswaku xivumbeko na vukulu bya mfumo byi ringanisiwa hindlela ya kahle swinene ku fikelela swilaveko swa vanhu na ku tiyisisa leswaku ku va na avelo lowu tirhaka kahle wa swipfuno swa vaaki.
1971	I swiharhi leswi kulu ngopfu swi tlula-tlulaka hiku olova edaratni.
1972	I swiharhi swa nkoka exikarhi ni vukulu bya swidyi swa nyama.
1973	I swiharhi swo humelela la Afrika.
1974	I swihlawulekisi leswi leswi endlaka leswaku xitshama ekusuhi swinene na timintsu ta xona, aswifambeli kule na lwandle.
1975	Iswin’wani swa swimilani leswingana chlorophyll yikulu eka matsavu.
1976	I tata wa hina lo nene.
1977	I tidyondzo leti humaka ebukwini ya Xikwembu, yi nga Bibele.
1978	I tihuku letinga hanya kahle swinene no kula kahle letifaneleke ti fambisiwa.
1979	I tintswalo ta Xikwembu leti ti mi poniseke.
1980	! i vaka khosa, i vaka mavona, ivaka mdzivi! ivaka nxangani! ivaka ntsandza a vatluli! kuta tlula mani? kuta tlula m ivaka nxangani ivaka mhunti ya lenga.
1981	I vanhu va Afrika Dzonga lava nga tiyisisa ku ya emahlweni; naswona hi vona lava nga ta sirhelela xidemokrasi xa hina ema malembe lawa ya taka.
1982	I va Xona Xikwembu.
1983	I vurhangeri bya khale swinene elbyi tivekaka e sub-Saharan Africa xikan’we na nhlohletelo waku hangalaka kuya fika eka ndhawu leyikulu, kufikelela swiphemu leswi namuntlha kunga Afrika Dzonga, Botswana na Zimbabwe.
1984	I vutihlamuleri bya hina bya nhlanganelo ku kurisa sekithara leya nkoka swonghasi ya ikhonomi.
1985	I wun’wana wa vavanuna votiya swinene.
1986	I xa xisati ntsena lexi byamelaka matandza, laha xiswiendlaka ngopfu na nhlekani kambe xipfa xisuka xinkarhani.
1987	I xikatsa xa swirungulwana swa khumembirhi lexi nga thyiwa Khuluka an Ritavi.
1988	I xikombiso xa ku hatima na vuxongi.
1989	I ximilani xa kahle kuva xibyariwa e xirhapeni, ximilani xa pineapple lily xitala ku byariwa laha kungana maribye laha xinga kotaka ku kondzelela misava yoka yinga nonangi na mpfula ya xixika kambe xiva kahle laha misava yinga nona.
1990	I Yesu Kriste hosi.
1991	I yini kungu ra ku ponisiwa?
1992	Jackalasi yitolovele ku dlayeriwa yidya kambe nayona yaswikota ku hlota hiyoxe.
1993	Jaha I jaha hi ririmi ra rona.
1994	Jahela a nga chavi Sisera.
1995	Jahele aku ka Sisera "tana haleno unga chavi".
1996	Jahele angari muIsraele.
1997	Jairus a ri murhangeri lonkulu e ti Sinagogenita va Yuda.
1998	Jakalasi leyi kuvuriwaka yona kuvuriwa murhangeri wa matimba loyi a fuma vanhu lava ava tshama kona.
1999	Jakalasi yi famba ngopfu na vusiku kambe hambi dyambu rixile ya vonaka enhoveni.
2000	Jakobo a huma ku ya tirhela malume wa yena Laban.
2001	Jakobo anga ta ha lwa ku ya kwihi kambe aku, "ndzi nga ka ndzi nga ku tshiki handle ka loko u ndzi katekisa."
2002	Jakobo, loyi Xikwembu xi n'wi thyeke vito ra Israele, ari na vana va khume mbirhi.
2003	Jarata leri ritala kuva na xawara leyi kuhundziwaka eka yona loko kuyiwa eka ndzhawu yavuhumelerisi.
2004	Jarata ra xikolo rina huwa, ndzhawu ya ntsako, xikanwe na ndzhawu yo hlambela eka yona leyi tshamaka yitele hi vanhu na varindzi kuva vaponisa vutomi bya vanhu.
2005	Jikela exineneni eka gondzo ra R572 kutani u fambisa sweswo kuringana 23 kms kuya e gedeni leyikulu.
2006	Josefa anga swi tsakelanga ku va byela leswaku hi yena mani.
2007	Josefa a rila, a tsandzeka ku ti khoma emahlweni ka vona.
2008	K2, ayifanelangi kuva yi hlanganisiwa na Himalayan peak leyingana vito leri fanaka, leyinga ntshava leyi khommaka nambara ya vumbirhi hiku leha laha misaveni kulandzela ntshava ya Everest.
2009	K2 leyi yi thyiwe endzhaku ka maendlelo ya tinambara ya vatshami leyi tivekaka tani hi Koms.
2010	K2 vanhu va MapungubweWorld Heritage Sites K2 - Ee, kungari ntshava (1000 AD – 1220 AD) Vukona bya vanhu va Zhizo e Schroda, ndzhawu leyinga hlayiwa kahle hiti archaeologist e xifundzheni xa Limpopo, byive kona kusukela hi 900 kuya eka 1000 AD.
2011	K2 yikumeka e ntangeni wa Mapungubwe National Park, ehansi ka kilomitara yin’we kusuka exintshabyanini xa Mapungubwe.
2012	Kagiso Reader Gr 3 (Xitsonga) Book 6: Tirhisa nhloko ya wena!
2013	Kahari na ndlela leyitirhisiwaka sweswi hi vapfhumba laha kunga ceriwa magoji emaribyeni ku hoxiwa timhandzi leswaku ku endliwa switepisi.
2014	Kahari na njhekanjhekisano wa matimba swinene hiku kutshame kuva nale xikarhi ka malembe ya xikhale, kambe sweswo ndzi ta switshikela swidyondzeki.
2015	Ka hinkwavo lava n'wi landzelaka, Xikwembu xi nyika moya lowo kwetsima ku pfuna ni ku rhandza Xikwembu ni ku yingisa vito ra xona.
2016	Kahle kahle, ahi switivi leswaku ava tivitana yini, hikuva ‘Mapungubwe’ i vito ra ximanguva lawa.
2017	Kahle kahle, akuna vumbhoni lebyi kombaka leswaku vanhu va K2 avari enyimpini na vanwani naswona nkarhi hinkwawo akuri ndzhawu leyi ayi horile swinene.
2018	Kahle kahle, hitiva swintsongo swinene hivona.
2019	Kahle kahle kudyiwa ngopfu switsotswani, mihandzu, matluka, minkolombyani, matandza na swinyenyani.
2020	Kahle kahle kuna tinxaka timbirhi ta timfenhe tani hi leyi kumekaka e dzongeni wa Afrika na leya xitshopani yikumekaku e vuhuma dyambu bya Afrika.
2021	Kahle kahle, loko mindyangu yotala eka muganga yilava ku fuwa mimpfundla, xirho xinwe xa vaaki xifanele ku hlawuriwa tani hi muleteri naswona munhu loyi u fanele kuyakuma vuleteri byaku hlayisa mpfundla.
2022	Kahle kahle, man’wana ya magondzo ya misava lama nga vuyerisiki nchumu ya ta humesiwa eka nxaxamelo.
2023	Kahle kahle, matimba ya wanuna aya tikomba hi nhlayo ya tihomu leti arina tona.
2024	Kahle kahle nhlayo yintsongo yati pellets kumbe lucerne pellets tikatsiwe na hay kumbe rihlaza titiyisisa kukula kahle eka swimpfundlani.
2025	Kahle kahle, swihlala aswinga pfumeleriwi kuva swi avanyisiwa hile xikarhi.
2026	Kahle kahle vakhandziyi hinkwavo ukuma leswaku vakhomelele ti khamera tavona kumbe tifoni leswaku vateka swifaniso leswi swo xonga swonghazi.
2027	Kakuloko a hundza, a vona Levhi, n'wana Alfiya, a tshamile endlwini ya ndzuvo; a ku ka yena: “Ndzi landze!”
2028	Ka ku loko a ritafuleni na vona, a teka xinkwa, a khensa, a phema a va nyika, ka va loko mahlo ya vona ma pfuleka va hanyanya, kutani va n'wi tiva, va n'wi vona leswaku i Yesu, kambe a va tlhakela (nyamalala).
2029	Kalwa ndleleni, Peter uti tsone swotala eka vutomi bya yena.
2030	Kamara ro dzumba eka rona ra Dr Peter Magubane ritaleriwe hi swimbitani swokhavisa swa mihlovo-hlovo leswingana vuhlalu xikan’we na swovatliwa.
2031	Kamara yin’wana na yin’wana yina khixi rohelela na switirhisiwa hinkwaswo: microwave, toaster, firiji, xitofu, oven na swinwana.
2032	Kamba leswaku vana va tsakile naswona va omile.
2033	Kamba matimba na vuswikoti byakwe byo fikelela vanhu swihumelela loko avulavula anga hlayi helo.
2034	Kambas endzhaku ku vona rimbewu Kulanguta huku endzhaku kuva u vona rimbewu swisunguriwe hi Professor Kiyoshi Masui e Japan hiva 1930s.
2035	Kambe Abraama na rixaka ra yena a va fanele ku yingisa rito ra Xikwembu.
2036	Kambe Abram avilela hikuva Xikwembu axi nga n'wi nyikanga n'wana.
2037	Kambe aha yimekile swinene tani hilaha anga leha tani hileswi ndzi nga nwi hetelerisa xiswona kutlula makume mbirhi wa malembe lawa yanga hundza.
2038	Kambe a hi enelangi hi ku cinca loku ka xitalo.
2039	Kambe a hi fanelangi ku tekela leswi ehansi.
2040	Kambe a hi kanakani leswaku nkarhi wolowo wu ta fika ku nga ri kahle.
2041	Kambe a hi landzelanga tindlela ta Yena.
2042	Kambe ahina ndzhawu yo swiveka e museum, se hi hlohletela leswaku swilo leswinga kumeka, leswi swinga swa Mapungubwe National Park, swiya kona.
2043	Kambe a hitshemba leswaku avenge xitirheli.'
2044	Kambe a ku humelelangi nchumu.
2045	Kambe a ku na ku kanakana leswaku mintlhontlho ya ha tele swinene.
2046	Kambe akuna ku kanakana leswaku ntlawa lowu wuta tisa ku cinca emisaveni hinkwayo no tlhela yiva na nhlohletelo xikan’we na xiyimo lexi nkulukumba Nelson Mandela ari naxona emisaveni.
2047	Kambe a ku na munhu un'wana ehandle ka hina, loyi a nga tiyisisaka leswaku norho lowu wa humelela.
2048	Kambe akungari vukona bya President ntsena e Ellis Park loyi a ambale rihlaza na nsuku ra nomboro 6 endzhaku (leyi akuri nomboro ya kapiteni ya Springbok Francois Pienaar), iakuri nseketelo wayena lowukulu eka xipano xa rixaka.
2049	Kambe akuri vumaki navuxavisi leswi Mapungubwe ayi famba emahlweni hiswona.
2050	Kambe a ku va nga na u n'we loyi a nga swi kota, kutani hosi yi endla leswaku hinkwavo va dlayiwa.
2051	Kambe a mi pfumeri, hikuva a mi tinyimpfu ta mina.
2052	Kambe Anania u ti siyele yena ni nsati wa yena yin'wana mali.
2053	Kambe andziri e kholichi loko papila rifika naswona vatswari va mina vari pfurile vahlaya.
2054	Kambe andzi ti tshamela endlwini naswona andziri na xivundza.
2055	Kambe a ndzi vonananga na un'we wa vaapostola lavan'wana, ehandle ka Yakobo makwavo wa Hosi.
2056	Kambe anga endlanga tano.
2057	Kambe anga pfumeleriwanga ku katsa ndzivalelano na ntirho wa Truth Commission.
2058	Kambe a swa ha vangi tano.
2059	Kambe, aswi hlamarisa swinene, hambi leswi akuri na vateki va mahungu kusuka e matikweni mambe laha aku tele vateki vamahungu va ndhuma laha misaveni lava ava tlhome tihlo eka mhaka leyi, mbulavurisano wuye emahlweni wuva wa xihundla.
2060	Kambe avafanele vasungula van’wikuma naswona leswi swiendle leswaku ava xilaveko lexikulu swinene xa maphorisa.
2061	Kambe a va hloniphanga Xikwembu, ava pfunana na va-amaleke, swiharhi swi rila eka Xikwembu, na kona ava dlayanga hosi ya va Amaleke.
2062	Kambe ava hoxisile swinene.
2063	Kambe avandzi kumanga, hikuva ava swi ehleketanga kulanguta e hansi ka mubedwa.
2064	Kambe a va twisisanga rito leri a nga va hlamula ha rona.
2065	Kambe De Klerk aswi hlaye kahle swikoweto.
2066	Kambe, eka hinkwavo lavanga dyondza loko kunga se fika lembe ra 1997, xitori xa Mapungubwe Cultural Landscape xina nkoka swinene emihleketweni ya hina naswona yilava ku pfariwa.
2067	Kambe eka nkarhi wa sweswi, a hi lulamisi xibejwani ntsena kuva xiri laha (e museum).
2068	Kambe eku vulavuleni ka vona a va nga tshembeki, a va byela Xikwembu emavunwa.
2069	Kambe Elisha a nga humelanga ni le handle ku ta n'wi xeweta.
2070	Kambe Ester a nga byelangi munhu leswaku hi yena mu Yuda.
2071	Kambe hambiswiritano, ku hava na un'we wa n'wina la hlayisaka Nawu.
2072	Kambe hambi swi ri tano nsalo wa mabindzu ya matiko ya misava wa hina wu kombisa leswaku a si fikelela eku tumbuluxeni vuswikoti byo endla tinhundzu ta vatirhisi na rifuwo-pfuneta leti lavekaka etikweni ra hina.
2073	Kambe ha swi tiva leswaku ku hunguteka loku a ku tangi hi xihatla, na hambi mpimo wa 7-10% lowu a hi tivekerile wona eka swiyenge swa vugevenga.
2074	Kambe hi fanele hi fana ni wa nuna loyi un'wana e ka xifaniso lexi a khongelaka a vula vula ni Xikwembu endlwini ya yena laha a nga tweki hi munhu, a twaka a vonaka hi Xikwembu ntsena.
2075	Kambe hi fanele ku tirhisa nkarhi wo hlawuleka wo tsarisa wa mahelo ya vhiki lowu nga lulamisiwa hi va Khomixini ya Nhlawulo ya Afrika Dzonga (va IEC) mundzuku na hi Sonto, ti 7 na ti 8 ta Nyenyenyani.
2076	Kambe hikokwalaho ko va xi ri n’wana loyi a tinyiketela eka xin’wana na xin’wana lexi a xi xi endla, xi tikuma xi hlula eka swiyimo swo tala.
2077	Kambe hikuva hi tiva leswaku a ri munhu loyi a ri na matimba yo gingirika a tirhela tiko ra yena, a hi tiyimiserile ku n'wi amukela swin'we na swirho swin'wana swa ndyangu wa yena tanihi vaendzi va hina eka siku leri ro hlawuleka.
2078	Kambe hile kutirhisaneni nava SAN parks kutlula 25 wa malembe.
2079	Kambe himinkarhi ya Defiance Campaign usungule ku cinca mavonelo yayena laha swinga endla leswaku kuyimiwa hi vun’we no pfumala xihlawula mbala.
2080	Kambe hi nga swi endla loko hi ti lunghisela nyimpi, ku fana na masocha eka xifaniso.
2081	Kambe hi nga tixisi: tani hi vutomi bya hina hinkwabyo, ku cinca koloko ka ha ri eka xiyimo xa le masungulweni.
2082	Kambe hi nomu lo, ku tsekatseka loku kulu ka misava ku va kona.
2083	Kambe hi ta endla leswi hi ndlela leyi nga tiseki ntshikelelo eka mafambelo, bindzu na vupfhumba exikarhi ka Afrika-Dzonga na matiko ya misava.
2084	Kambe hi tsutsumile ku pfuniwa hi Xikwembu, vandla ra Israele ri swi kotile ku hlula vandla ra Kanana.
2085	Kambe hi wona nkarhi lowu Yesu a endleke masingita la makulu e ka hinkwavo.
2086	Kambe I mani a kombaka Thandi leswaku a nga kuma njhani nseketelo na tshembho.
2087	Kambe I man Vatswari va Thandi va dlaye hi AIDS, naswona u fanele ku ya emahlweni a hanya na Kokwana wa yena.
2088	Kambe ka ha ri na vanhu vo ringana mamiliyoni ya 8 lava ha pfumalaka matiyo nwa.
2089	Kambe ka lava va nga pfumeriki, la va va nga pfumeriki e ka Yesu, ku ta va nkarhi wa nhlomulo lowu kulu.
2090	Kambe ke, loko ndziri ekusuhi na van, ndzi tsutsume hi rivilo rikulu kutlula na rihati.
2091	Kambe ku famba hindlela leyi aswi lolohisi.
2092	Kambe ku fikelela ku thoriwa ka xiyimo xa le henhla eka vavasati va le matiko-xikaya, vantshwa na vatsoniwa.
2093	Kambe, ku fikeleleka ka yona eka vaaki-tiko va hina va ha ri ehansi ka leswi nga languteriwa.
2094	Kambe kuna makungu yaku yikatsa eka Heritage Tour endzhaku kaloko yitava yitshamisekisiwile.
2095	Kambe kuna xilo xin’we lexi axi komba kupfuna eka vutitivi xikan’we naku languta minkarhi ya ndzhavuko wo hambana hambana wa xi Afrika – swikhuwani.
2096	Kambe kusuka laha kuyimiwaka kona, ehenhla henhla, kuvonaka mintila yankoka leyi kombaka mindzelekano ya arbitrary geo-political leyikombaka yirikarhi yihunguteka onge akova nchumu.
2097	Kambe lava a va vonaka onge hi vona vafambisi (hambi a va ri vona, hambi a va nga ri vona, eka mina a hi mhaka, Xikwembu a xi yi hi nghohe), ndzi ri: Vafambisi va kona a va engetelelanga nchumu eka mina.
2098	Kambe leswi Davida a nga swi endla a swi tsakisanga Xikwembu.
2099	Kambe leswi hinkwaswo swa cinca.
2100	Kambe leswi lavekaka i mafambiselo ya kahle, ku tirhisana na vurhangeri bya vatirhi vo tala va swa nawu, vunhlorhi na vatirhi va swa makhotso, na lava tirhaka eka sisiteme ya swa vululami.
2101	Kambe leswi mi nga riki va misava, ni leswi ndzi mi hlawuleke eka yona, misava ya mi venga.
2102	Kambe leswi switlula na tipolotiki.
2103	Kambe loko ahari enhlonhlorini yaku duma, Mandela, na Nelson Mandela Foundation avari eku laveni ka tindlela to 'demythologise' kumbe, kun’wiveka kahle, kuringeta ku xavisa vito ra yena kahle.
2104	Kambe loko, hi ku ringeta ka hina ku endliwa lava lulameke eka Kriste, hi kumiwa hi ri “vadyohi” na hina, xana swi vula leswaku Kriste ú seketela ku dyoha ke?
2105	Kambe loko hi ta ka Yesu, U ta hi hlantswa a hi basisa e swidyohweni swa hinai.
2106	Kambe loko hi xiya hi kuma leswaku tindzimi ta Vantima ta ha ri eka xiyimo xa le hansi swinene.
2107	Kambe loko khombo ri hlasela ximutana xa le ka vona, xana u kule ni ku tiyela kuringana ku va a nga ponisa vaakindhawu va le ka vona xana?
2108	Kambe loko mi ri n'wina, a hi swona leswi mi swi dyondzeke hi tlhelo ra Kriste; timhaka ta yena mi ti twile, kutani leswi mi nga vanhu va yena Yesu, mi dyondzisiwile ntiyiso lowu nga ka yena.
2109	Kambe loko ndzi endla yona, hambi mi nga ndzi pfumeli, pfumelani yona mintirho, mi ta tiva ni ku twisisa leswaku Tatana ú le ka mina, na mina ndzi le ka Tatana.”
2110	Kambe loko nkarhi wu fikile hi ndlela leyi hetisekeke, Xikwembu xi rhumile N'wana wa xona, la velekiweke hi wansati, a velekiwa a ri hansi ka Nawu, leswaku a ta kutsula lava a va ri hansi ka Nawu, ni leswaku hi ta amukela xiyimo xa vana va Xikwembu.
2111	Kambe loko rixa mundzuku,a kutlheleriwa eswitarateni na camera emavokweni.
2112	Kambe loko swilaveka, i maendlelo lawa ndzi nga tiyimisela ku fela wona.”
2113	Kambe loko u engetela ririmi leringa dyondza kumbe xitsalu, kwalaho una swinwana swankoka."
2114	Kambe loko va ba vatirhi va vona, va nwa va dakwa (pyopyiwa) ku biwa ka vona ku ta vava ngopfu, phaniximende ya kona yi ta tika Xifaniso 24: Ta wa nuna e xihlahleni Yesu U ponisa mani na mani lo yi a nga ni swidyoho.
2115	Kambe loko vamakwavo wa yena va tlhandlukerile enkhubyeni, na yena a tlhandlukela kona, ku nga ri erivaleni, kambe exihundleni.
2116	Kambe loko vatsari va ntlawa wa Vafarisi va n'wi vona a dya ni vadyohi ni valuvisi, va ku ka vadyondzisiwa va yena: “Xana ú dyela yini ni valuvisi ni vadyohi ke?”
2117	Kambe loyi a hanyaka entiyisweni, wa ta eku vonakaleni, leswaku mintirho ya yena yi ta vonaka yi ri leyi endliweke hi ku yingisa Xikwembu.
2118	Kambe loyi a nga ti ku pfumelaka e ka Yesu, u ta va kule ni vukona bya Xikwembu hi la ku nga heriki na swona va ngeke va nghena e matilweni.
2119	Kambe Mariya a ku ka ntsumi: “Swi nga endlekisa ku yini, leswi ndzi nga si tivanaka ni wanuna ke?”
2120	Kambe masiku ma ta ta, lawa muteki a nga ta susiwa eka tona; hi kona ti nga ta titsona swakudya, hi siku rorero.
2121	Kambe masimu ni swimitana swa muti lowu swona swi nyikiwile Kalebe n'wana Yefune swi va swa yena.
2122	Kambe Matsalwa ma ri yini ke?
2123	Kambe mbulavurisano wuntshwa wuve kona erivaleni.
2124	Kambe mina ndza n'wi tiva, kutani ndzi hlayisa rito ra yena.
2125	Kambe mina u ndzi nyikile matimba ya nyarhi, u ndzi totile mafurha layo nun'hwela enhlokweni.
2126	Kambe minkarhi yotala, Mapungubwe ayi vekiwa emakorhweni laha kunga tala ritshuri eka swatidyondzo hi ntshembo waleswaku yita rivariwa.
2127	Kambe mintlawa yotala yihatle yipfaleriwa eti nkambeni nale mapurasini.
2128	Kambe miri wa moya, lowu wu nga xiphemu xa hina, wu tlhelela ka Xikwembu le Xi Xi nga hi nyika wona laha hi nga ta kuma hakelo ya hina kumbe ku biwa hi laha ku nga heriki.
2129	Kambe munghana loyi wa yena a se a etlele ni vana va yena.
2130	Kambe murisi wa tinyimpfu ú nghena hi nyangwa.
2131	Kambe muxaka lowu wa mangwa wuna swihlawulekisi swimbirhi leswi kumekaka laha Afrika Dzonga.
2132	Kambe, na loko ndzi avanyisa, ku avanyisa ka mina hi lokunene; hikuva a ndzi ndzexe, kambe Tatana la ndzi rhumeke ú na mina.
2133	Kambe na matiko ya Israele nkarhi wun'wana, A va ta gandzela swikwembu swa hava, tani hi matiko lama nga rhendzela tiko ra Israele.
2134	Kambe Nawu ni ku pfumela a swi fambelani, hikuva Nawu wu te: “Munhu ú hanya hi ku endla leswi Nawu wu lerisaka swona.”
2135	Kambe, ndzi hlawurile ku endla tano ku tshikelela mhaka ya leswaku maAfrika Dzonga ya nga karhatiwi hi mavonelo eka swa vusweti.
2136	Kambe ndzi kume xihundla xa leswaku endzhaku ko khandziya ntshava leyo leha, munhu u kuma leswaku ku na tintshava to tala ku tikhandziya.
2137	Kambe ndzi mi byerile leswaku, hambileswi mi ndzi voneke, a mi pfumeli.
2138	Kambe ndzi mi byerile timhaka leti leswaku loko nkarhi wa ku humelela ka tona wu fika, mi ta tsundzuka leswaku ndzi vulavurile hi tona eka n'wina.
2139	Kambe ndzi nga wisa ntsena nkarhi nyana, hikuva ntshuxeko wu ta na vutihlamuleri,naswonaa swi lavi ndzi nonoka, hikuva rendzo ra mina ro leha a ri se fika emakumu.
2140	Kambe ndzi ta endla ntwanano na wena.
2141	Kambe nhlengeleto lowu wutlula sweswo.
2142	Kambe nkarhi wa ta, ni sweswi wu tile, lowu vagandzeri va xiviri va nga ta gandzela Tatana hi moya ni ntiyiso, hikuva Tatana ú lava vagandzeri lavo tano.
2143	Kambe ntsevu wa tinhweti leti landzelaka usungule kuvabya nakambe.
2144	Kambe ntsumi yi ku ka yena: “U nga chavi we Mariya, hikuva u kumile tintswalo emahlweni ka Xikwembu.
2145	Kambe ntsumi yi ku ka yena: “U nga chavi Zakariya, hikuva ku khongela ka wena ku yingisiwile; Elizabeta, nsati wa wena, ú ta ku velekela n'wana wa mufana, kutani u ta n'wi thya vito ra Yohane, u tsaka u tsakisisa.
2146	“Kambe n'wina a mi na vutivi, ni ku twisisa a mi twisisi; mi gugurhuteka emunyameni, hikokwalaho masungulo ya misava hinkwayo ma tsekatseka.
2147	Kambe n'wina a ndzi ta mi phamela vuswa bya xibasa, ni vulombe byo huma ebakweni ra maribye, mi dya byona mi xurha.”
2148	Kambe n'wina mi fanele ku namarhela HOSI Xikwembu xa n'wina, ku fana ni leswi mi endliseke swona ku ta fika namuntlha.
2149	Kambe n'wini wa vinya aku: "Nakulorhi, a ndzi ku dyelelangi, hi twanane ku tirhela denari hisiku.
2150	Kambe Pawulo a ku "Mina ndzi tilungisile ku ngari ku bohiwa ntsena, kambe ku ri ku fela eVito ra Hosi Yesu e Yerusalema.
2151	Kambe pfhumba ro ringananisa emintirhweni (affirmative action) na xihlawuhlawu xo twala swa pfumeleriwa.
2152	Kambe sathani u kanganyisile nsati wa Adamu.
2153	Kambe siku hinkwaro vaprista va Baal va huwelela eka swikwembu swa vona, va cina va tinyikela va ti tsema hi mikwana, kambe a va vanga ni ndzilo.
2154	Kambe siku rin'wana U ta vuya kambe la ha misaveni.
2155	Kambe Simoni ni lava a va ri na yena va famba va n'wi lava.
2156	Kambe Stefano a nga chavisiwanga hi nchumu hikuva Xikwembu Xi n'wi nyikile matimba ya Moya lowo kwetsima, Stefano a va byela vaYuda va lavo leswaku va dlayile Yesu loyi a teke ku ta nyika vanhu vutomi lebyi nga heriki.
2157	Kambe swa laveka ku va hi khumbeka hikwalaho ko va tinhlayo leti ta ha ri ehansi swinene.
2158	Kambe sweswi, eka Kriste Yesu, n'wina lava khale a mi ri kule na Xikwembu, mi tshinetiwile kusuhi na xona hi ku fa ka Kriste.
2159	Kambe sweswi mi lava ku ndzi dlaya, mina loyi ndzi nga mi byela ntiyiso lowu ndzi wu tweke eka Xikwembu!
2160	Kambe sweswi ndzi ya eka Loyi a ndzi rhumeke, kutani a ku na un'we wa n'wina loyi a ndzi vutisaka, a ku: ‘U ya kwihi xana?’
2161	Kambe sweswi, switsotswana leswi swihanya hi ngati yatihuku naswona ku endla tano swiendla leswaku tinga khomeki kahle, switlhela swiva na switandzhaku swobiha swinene loko swita eka rihanyu, kukula naku tshikela matandza.
2162	Kambe sweswo swina nkoka eka Mandela ke?
2163	Kambe swin’wana na swin’wana leswi vaswitirhisaka, ndza tshemba ekuheteleleni, i mafundzha no amukela leswitisaka ku cinca loku lavekaka.
2164	Kambe tanihileswi vhilwa ra vutomi ri rhendzelekaka, nhloko ya xikolo u etlele exibedlhele, no vona kahle a nga ha voni kahle, kutani a pfuniwa hi wajaha loyi a nga handzulela fomo ya yena, loyi se a nga dokodela wa vutshunguri.
2165	Kambe tata wa yena a n'wi nyiketile eka wanuna un'wana.
2166	Kambe tin'wana ti wela emisaveni leyi nene.
2167	Kambe, tsundzukani ha Hosi Yesu, u hi rhandzile swo a kondza a hi fela leswaku hi nga tshuki hi lova hi va ni vutomi le byi nga heriki, ka si a hi fanele hi lovile hikwalaho ka swa hina.
2168	Kambe u fanele ku endla leswi hi ku rhula.
2169	Kambe unga ringeti kuya hlamela hikuva unga hetelela uve muhlampfa woka angari e nawini e tikweni ra Zimbabwe.
2170	Kambe utava na nkateko waku hundza hile ka swing bridge, lah kunga ndlela yoka yinga anamanga exikarhi ka lwandle na Alfred Basin.
2171	Kambe va anakanye leswaku ku hava na un'we loyi a nga ta va byela nhlamuselo ya vona.
2172	“Kambe Vaisraele vanhu va mina a va ndzi yingisanga, a va vanga na mhaka na mina.
2173	Kambe vamakwerhu lava a ndzi fambile na vona va vuyile va nyamisa vanhu timbilu, kasi mina ndzi tinyiketile ku landza HOSI Xikwembu.
2174	Kambe vanhu votala avan’wi vonisa sweswo.
2175	Kambe van'wana a va ku: “Marito lawa a hi ya munhu la nga ni demona.
2176	Kambe van'wana va ku: “Xana Mesiya a nga huma eGaleliya ke?
2177	Kambe van'wana va vona va ya eka Vafarisi, va ya va byela leswi Yesu a swi endleke.
2178	Kambe va ta endla hinkwaswo leswi eka n'wina hikwalaho ka mina, hikuva a va tivi Loyi a ndzi rhumeke.
2179	Kambe vatsari van'wana lava a va tshamile kwalaho, va vilela etimbilwini ta vona, va ku: “Hikwalaho ka yini munhu loyi a vulavurisa leswi ke?
2180	Kambe vavanuna lava vaku: "Hi ngaka hi nga swi koti ku ya hlasela tiko leri hikuva ra hi tlula hi matimba.
2181	Kambe vavanuna va ma-Ai a va tiyile, ku hlula vanhu va-israele.
2182	Kambe voko ra yena ari karhele, na kona a nga ha kotangi ku khoma na kambe.
2183	Kambe vo tala va valandzeri va Yena va N'wi vonile loko a pfukile sirheni a va byela a ku "Mi ta amukela (kuma) matimba loko Moya lowo kwetsima u xikele e henhla ka n'wina kutani mi ta byela vanhu hi Mina."
2184	Kambe Vredefort Dome ayi nga tshami yirikarhi yitekiwa tani hi xivumbeko lexinga vangiwa hi kuchayisiwa ka misava naswona, eka malembe lawotala, lavangana vutivi ava tshamela ro humesela ehandle leswi ava tshamba swona leswaku swihumelerile.
2185	Kambe vukaya, vumunhu byayena byi humela erivaleni kahle.
2186	Kambe wa vuna wun'we Akan, a nga yingisangi Xikwembu.
2187	Kambe we HOSI ya le henhla-henhla u tlula hi matimba milambu leyikulu leyi hobomulanaka ni magandlati layo chavisa ya lwandle.
2188	Kambe wena N'wini wanga, u Xikwembu lexi twelaka vanhu evusiwana; wa va tsetselela, u hlwela ku kariha, u tele tintswalo ni ku tshembeka.
2189	Kambe xa ha tlhela xi va na ntshamiseko, vutiyisisi na vuxaka leswi Mfungho wa Rixaka yi swi lavaka.
2190	Kambe xihlala lexi xa tsandzeka kuva xihluvuka kuya hileswi vanhu ava swilangutisisa xiswona.
2191	Kambe Xikwembu Xa hi rhandza.
2192	Kambe Xikwembu xi hi byela leswaku a hi hakeleni leswo biha hi ku endla leswo lulama e ka valala va hina.
2193	Kambe Xikwembu xiku ka Gidiyoni, "una vavanuna vo tala.
2194	Kambe Xikwembu xiku ka Yoshuwa, "Unga va chavi, ndzi va nyikete emavokweni ya wena.
2195	Kambe Xikwembu xi ku ka Yoshuwa, "Yima, u endla yini xana ehansi hi xikandza xa wena?"
2196	Kambe Xikwembu Xiku: "Wee, xihunguki!
2197	Kambe Xikwembu xi ni musa swinene, hikwalaho ka rirhandzu lerikulu leri xi hi rhandzeke ha rona.
2198	Kambe Xikwembu Xi rhandza leswaku u n'wana na u n'wana a twa, a pfumela e ka Mahungu la Manene ya Yesu kutani a ta ponisiwa.
2199	Kambe Xikwembu Xi rhandza vanhu hinkwavo.
2200	Kambe Xikwembu xi ta mi nyika ku hlula".
2201	Kambe Xikwembu xi tiyisekise rirhandzo ra xona n’wini eka hina, hileswi Kreste a hi feleke loko ha ha ri vadyohi.
2202	"Kambe Xikwembu xi tiyisekise rirhandzo ra xona n’wini eka hina, hileswi Kreste a hi feleke loko ha ha ri vadyohi" (Varhoma 5:8).
2203	Kambe Xikwembu Xi va hlayisile, a va nyunhwela va tsakisa, va tlhariha ku tlula va va nuna hinkwavo lava va tirhelaka hosi ya Babilona.
2204	Kambe Xikwembu xi va tshembisile tiko ra Kanana ku xa kaya ra xona.
2205	Kambe yena a hundza hi le xikarhi ka vona, a tifambela.
2206	Kambe yena a ku ka vona: “Ndzi fanele ku ya emitini yin'wana, leswaku na kona ndzi ya twarisa Evhangeli ya Mfumo wa Xikwembu, hikuva ndzi rhumeriwe swona.”
2207	Kambe yena u va tivile.
2208	Kambe Yerusalema wa le tilweni ú ntshunxekile, kutani hi yena mana wa hina.
2209	Kambe Yesu a korhama, a tsala-tsala hansi hi ritiho.
2210	Kambe Yesu aku ka vona, "Ami ndzi lavela yini ami swi tivi leswaku ndzi fanele ndzi va endlwini ya tatana ke?"
2211	Kambe Yesu a ku: "Makwenu u ta pfuka."
2212	Kambe Yesu a nga hatlisanga ku ya kona (loko a vitaniwile).
2213	Kambe Yesu a n'wi khoma hi voko, a n'wi pfuxa, kutani a yima.
2214	Kambe Yesu a n'wi twela vusiwana, Yesu a n'wi khumba aku: "Ndza swi rhandza, hlantsweka u basa."
2215	Kambe Yesu a va byela, a ku: “Ku fikela sweswi, Tata wa mina a nga si tshika ku tirha, kutani na mina, tanihi yena, ndza tirha.”
2216	Kambe Yesu a wu tshinya, a ku: “Miyela!
2217	Kambe Yesu, hi ku tiva leswaku va lava ku ta va ta n'wi vutla leswaku va n'wi endla Hosi, a tlhelela entshaveni a ri yexe.
2218	Kambe Yesu ú swi tivile hi mbilu leswaku vadyondzisiwa va yena va n'unun'uta hikwalaho ka swona, kutani a ku ka vona: “Xana mhaka leyi ya mi khunguvanyisa xana?
2219	Kambe Yesu yena anga zangi a dyohela Xikwembu.
2220	Kambe Yobo ahlamula a ku: "Xana hi fanele ku amukela leswinene leswi humaka eka Xikwembu kambe leswo biha hi nga swi amukeli xana?"
2221	Kambe Yosefa u sale ekhotsweni ku ringana masiku manharhu.
2222	Kambe Yoxuwa a ku ka Vaisraele: “Mi nge swi koti ku tirhela HOSI Xikwembu, hikuva i Xikwembu xo hlawukeka, lexi xi lavaka ku tirheriwa xi ri xoxe; xi nga ka xi nga mi rivaleri milandzu ni swidyoho swa n'wina.
2223	Kambe Zakeya u xikile a ta amukela Yesu hi ku tsaka lo ku kulu.
2224	Kambi akuri na vutomi eka Limpopo Basin kuringana mamiliyoni ya malembe loko kunga se fika vanhu.
2225	Kambisisa swinwelo, tiphayiphi na muako xikanwe no lulamisa laha ku pfutaka kusukela loko ku kumeka.
2226	Kantsongo, swinga kongomanga, vuxaka bya ngati byiendliwa eka van’wa tipolotiki- wun’we loyi a vulavulaka hi marito, kasi loyi un’wana a tirhisa camera.
2227	Kantsongo-tsongo, tiko-nkulu ra hina ra humelela ku ya eka ku vuyelela ka vurona, na ntsakelo wa vanhu lava kulaka vaya ehenhla hi tiajenda ta varhangeri, leti tiyisisaka ku tshemba eka ronana ku tiyisela ka rona eka xiyimo xa matiko ya misava.
2228	Kan'we-kan'we nomo wa yena ni ririmi ra yena swi ntshunxeka; kutani a vulavula, a tlangela Xikwembu.
2229	Kan'we kan'we vanhu a va sungula ku xavisa swa kudya etinyangweni ta Samaria tanihi leswi Xikwembu Xi nga vula hi nomu wa Elisha.
2230	Kan'we-kan'we Yesu a ti twa leswaku ku humile matimba man'wana e ka Yena.
2231	Karata leri rifanele kuvekeriwa hindlela ya leswaku mpfundla wunge koti kuridya naswona rifanele kusiveriwa leswaku ringa tsakami.
2232	Kasi a mi n'wi tivi, kambe mina ndza n'wi tiva.
2233	Kasi Cape Ruby label yona yitirhisiwa eka letinga tintsongo hivukhale, leti teleke mihandzu.
2234	Kasi e hansi ka ntshava aku tshama magidigidi ya vaaki va ndzhawu liya, lava ava teka hosi yavona tani hi munhu wohlawuleka swinene.
2235	Kasi e hansi kusindziwe naswona lwangu ri fuleriwile hi byasi.
2236	Kasi eka tlhelo lerin'wana ku ve ni ku humelela lokutsongo hi mayelana no tlhela ku aviwa misava.
2237	Kasi eka xihahlu lexi kufambafambiwaka na xona swina nkoka kuva kusiveriwa kudyangopfu hi tihuku laha kufanele kupfumeleriwa ndzhawu yinwe kuva yivuyelela loko kunga se tlheriseriwa xihahlu.
2238	Kasi e Limpopo kuna kutshembha leswaku loko jaha ro hlambisiwa hi mati lawa yanga katsiwa na mahanti ya nsinya lowu na rona rita kula tani hi wona.
2239	Kasi e vuhuma dyambu switsakela ngopfu emabakweni.
2240	Kasi hile dzongeni, kuna mapatu yohlaya ya gravel lawa ya endlaka xivumbeko xa half-moon hile tlhelo ra Free State.
2241	Kasi ku chela murhi ematihlweni, thonsi rin’we ra murhi, rikatsiwa na mati laha ringata cheriwa ematihlweni ya huku.
2242	Kasi kuna lava tivaka leswaku James Busby, wohuma e Scotland loyi anga sungula kuhumelerisa Shiraz e Australia, u siye swimilani e Cape Town loko ari endleleni yoya e Europe hiva 1840s.
2243	Kasi kuna nsinya wun’we wa ximuwu lowunga duma e Zambiya leswaku wuna xipuku xa nhlarhu.
2244	Kasi kuna ti hectare tintsongo leti kumekaka leti humelerisaka wayeni leyi, masimu yakulu yakumeka e Swartland, Little Karoo xikanwe na Stellenbosch.
2245	Kasi kwala ntsungeni wa buloho a ku ri ni xintshabyana lexi nga tala hi byanyi bya rihlaza byo tsokombela lebyi swiphongo a swi tshamela ku byi navela.
2246	Kasi kwala ntsungeni wa buloho a ku ri ni xintshabyana lexi nga tala hi byanyi bya rihlaza byo tsokombela lebyi swip Swiphongo swinharhu swa ka Mona a swi twa ndlala naswona swi karhele hi ku hanya hi ku khuxulela swijanana swa mitwa enhoveni ya ritshuri.
2247	Kasi laha Afrika Dzonga yaha tiveka tani hi Steen.
2248	Kasi laha khwirini xina muhlovo wo vonikela nyana na milenge yantima.
2249	Kasi laha kungariki na misava ya kahle kuva na magungu yanene ya muxaka lowu wa nsinya naswona yivonaka ngopfu.
2250	Kasi lera Pinotage rivikiwa kuva ritirhisiwe loko nkulukumba Theron atava a kombe Perold masimu ya mune ya madiriva.
2251	Kasi leswaha kulaka swina matihlo ya mpunwa wo dzwihala swinene ingaku kova ya ntima leswi vonakarisaka muhlovo waxona loko xiya xikula xiva na lembe rinw’e.
2252	Kasi letinga kula ataha fambi na mintlhambi kambe ti famba toxe.
2253	Kasi leti tati Scaly leg mites tona tikumeka emilengeni ntsena, loko northern fowl mites tona tikumeka laha kungana timbhovo letihumesaka moya ntsena.
2254	Kasi leto lava ngopfu vundzhawu tona tirhandza kutshama toxe eka tindzhawu tatona naswona mintlhambi ya tona ayi hluphi.
2255	Kasi lexa ncila wo bumbula xikumeka e East Africa kusuka e dzongeni wa Sudan kuya evuhuma dyambu bya Afrika Dzonga kuya fika e Angola.
2256	Kasi leyinwana yikumeka laha kungana madyelo ya kahle.
2257	Kasi leyi ya lawa yotshuka yitiveka tani hi Brown Muscat e Australia.
2258	Kasi leyo basa nhloko yayona leyi ntsongo nyana yitshama yi tlakukele ehenhla.
2259	Kasi loko kuri mutswari lowunwana angase tiveka.
2260	Kasi loko se xiyimo xitikile, milenge ya tihuku yifanele kulovekiwa eka mati yohisa kuva yita olova magwaru yatona naswona yifanele ku omisiwa se yitotiwa mafurha yofana na olive oil kumbe vegetable oil, loko kungase tirhisiwa xitirhisiwa lexi lavekaka.
2261	Kasi loko swivirisiwile kuhuma mati yo endla onge i mafurha lawa yangana muhlovo waxitshopani xobasuluka.
2262	Kasi loko xiri exisakeni xiendla mpfumawulo lowunge 'quock'.
2263	Kasi lomu ku titimelaka wupfa wu dzudza matluka kuringana xinkarhani hi xixika kuya eka ximunwana.
2264	Kasi Luthuli avekiwa endlwini kasi Oliver Tambo aya evuchavela whawha, hindlela leyi mfumo awu miyete mavandla yokaneta hixinkarhana xintsongo.
2265	Kasi ma Afrikaners, eka ra vona tlhelo ava tsakela Germany, kumbe ku ka vanga teki tlhelo eka ntlimbo wa Europe.
2266	Kasi mahanti ya nsinya lowu ya kandziwa yatlhela ya virisiwa leswaku yatava switla swamisisi laha yatirhisiwaka kuva ya ololoxa misisi.
2267	Kasi milenge ya xona yina kuva na muhlovo nyana wa xitshopani.
2268	Kasi namuntlha kuna tindhawu tinharhu laha tikumekaka kona ngopfu kunga etintshaveni ta Kamanassie, Gamka xikanwe nale Mountain Zebra National Park.
2269	Kasi ndzawulo ya mintirho ya vaaki yi lerisiwe kutiyisa xihlala lexi.
2270	Kasi nhlonge yakona yivikiwa kuva yiri na vuswikoti byo chulukisa eka vanhu kambe yipfuna swinene eka mavabyi ya arthritis.
2271	Kasi nkuku wa muhlovo wa nsuku na yaxisati ya silivhere tihumesa ya xisati ya nsuku na nkuku wa silivhere.
2272	Kasi ntsandza wa nxanyatsi watirhisiwa ku endla fenichara leyinga tiya swinene naswona ayi karhatiwi hi muhlwa leswi endlaka leswaku yitirhisiwa swinene ekuvambeni ka darata.
2273	Kasi patu ra Schoemansdrift-Potch (yina xikontiri na gravel) rile tlhelo ra vupela dyambu.
2274	Kasi rhole rikota kuva rifikelela ku endla masangu loko riri na 11 wa tinhweti kambe riyima kufikela riva na malembe manharhu.
2275	Kasi swinwana swina matihlo ya mpunwa hambi swikurile.
2276	Kasi swirho leswingale nhlokweni ya huku swita languteka swiri anaemic.
2277	Kasi ta Olifants Valley nata Northern Cape tina swibyariwa swa 8ha ha yin’we, laha 1ha yinga byariwa hi lembe ra 2016.
2278	Kasi tinyenyani tinwana titsakela swinene tinyungu ta mihandzu leyi.
2279	Kasi univhesithi yona yitekeriwa enhlokweni tani hi valawuri va ximfumo na vinyi va hinkwaswo leswinga hlengeletiwa swa Mapungubwe.
2280	Kasi un'wana wa n'wina i nala!”
2281	Kasi vahumelerisi vanwana vangava vatirhise mimirhi kuva vatumbeta malawulelo yoka yangari kahle lawa yangavaka ya tirhisiwe endzhaku, leswingana kuvilerisa eka kuva tihuku titolovelo mimirhi yaleyo loko yitirhisiwe ngopfu lero na tihuku tiyi toloverile.
2282	Kasi vo tala va vona va hava gezi na mbhasiso.
2283	Kasi vusiku byebyo Pawulo u vonile mahlori.
2284	Kasi wa vumbirhi wova wukunguhatiwe kuva kona kusukela hiti 1 July kuya fika 30 September 2018 e Nelson Mandela Gateway to Robben Island.
2285	Kasi xilo xa nkoka eka vutomi bya muxaka lowu wa xinyenyani I ndzhawu yo pfuleka laha ku kumeka hixitalo ka swakudya laha xingata dya xitiphina.
2286	Kasi yinwana yikumeka kwalomu ka 80km kusuka e lwandle laha kungana nkungwa leswinga vulaka leswaku nkungwa hiwona wu endlaka leswaku kuva na mati.
2287	Kasi yinwani nhlayo yintsongo yi huma e Eastern Cape nale Small Karoo emintangeni leyintsongo leyi nayona yitaka kusuka e Mountain Zebra National Park.
2288	Ka un'wana nandza n n'wi nyikile ntlhanu (5) wa titalenta (timali).
2289	Kavaloko a ku ka vona: “Ndza ha ta va na n'wina nkarhinyana, kutani endzhaku ka swona ndzi ta ya eka Loyi a ndzi rhumeke.
2290	Kavaloko a sungula ku va dyondzisa, a ku: “Namuntlha rito leri mi ri twaka, ri hetisekile.”
2291	Ka va loko hosi yi tsaka hi ku tlurisisa.
2292	Kavaloko malandza ma vuyela eka vaprista lavakulu ni ka Vafarisi; vona va ma vutisa, va ku: “Hikwalaho ka yini mi nga vuyanga na yena ke?”
2293	Kavaloko va ku ka yena: “Hi wena mani?”
2294	Kavaloko vaprista lavakulu ni Vafarisi va vitana Huvo ya Sanedri, va ku: “Hi ta endla yini xana, leswi munhu loyi a endlaka mahlori layo tala?
2295	Kavaloko vaprista lavakulu va boha makungu ya ku dlaya na yena Lazaro; hikuva, hikwalaho ka yena, Vayuda lavo tala a va fularhela vaprista, va pfumela eka Yesu.
2296	Kavaloko Yesu a ku: “N'wi tshikeni a hlayisa mafurha lawa, a ma hlayisela siku ra ku lahliwa ka mina.
2297	Kavaloko Yesu a yima kusuhi na yena, a tshinya vuvabyi, kutani byi suka; hiloko wansati a hatla a pfuka, a va tirhela.
2298	Kaya rinwana na rinwana xirhapa lexi xinga rimiwaka xikanwe na diromu ro kangatela mati yampfula.
2299	Kei apple (Dovyalis caffra) ya tshoveriwa e California, jelly melons (Cucumis metuliferus) laha switshoveriwa ku xavisiwa e France, Israel, California xikan’we nale New Zealand laha yitlhelaka yitiveka tani hi kiwano.
2300	Kereke i miri wa yena, yi hetiseka hikwalaho ka yena loyi a hetisisaka swilo hinkwaswo hi matlhelo hinkwawo.
2301	Kereke leyi yo leha nyana ya Anglican Church, leyi sweswi yinga ya Dutch Reformed, yaha tirha tani hikereke laha yingheniwaka kambirhi hi nhweti.
2302	Khabinete, hi ku yimela Mfumo na vanhu va Afrika-Dzonga, yi yisa marito ya ku chavelela eka Vanhu va Tiko ra China hikokwalaho ka mafu lama vangiweke hi ku ninginika ka misava eka Xifundzankulu xa Sichuan xa tiko hi 20 Dzivamisoko 2013.
2303	Khabinete hlambanya 31 Mhawuri 2013 tanihi siku ro hetelela ka Vapfhumba lava khumbekaka vo huma eAngola lava kumekaka eRiphabuliki ra Afrika-Dzonga.
2304	Khabinete na yona yi tlangerisa lava nga amukela Masagwati ya Rixaka (National Orders) na ku kombisa ntsako wa yona lowukulu ka ku hoxa xandla mayelana na ku humelerisiwa ka xidemokirasi na ku antswisiwa ka vutomi bya maAfrika-Dzonga.
2305	Khabinete ya khensa swinene eka MaAfrika-Dzonga lava nga landzelela xikombelo xa ku hlayisa mati.
2306	Khabinete yi alela ku xanisiwa loku nga amukelekeki na ku tirhisa vana lava nga sirhelelekangiki.
2307	Khabinete yi alelana na mihlaselo na ku dlayiwa ka vakhanselara eka swifundzankulu swin'wana na ku rhumela marito yo chavelela eka mindyangu na vanghana va lava dlayiweke.
2308	Khabinete yi alelana na swiendlo swa madzolonga, ku hisiwa ka vafambisi va mimovha na swiendlo swa ku chavisa van'wani exikarhi Vafambisi va Mathekisi ya ti Mitara na Vatirhisani va E-Hailing loku nga humelela eSandton, eJoni.
2309	Khabinete yi amukela ku kula ka kahle ka Swimakiwa Hinkwaswo swa Tiko (GDP) ka 2.5% eka kotara ya vumbirhi ya 2017, loku nga humesa tiko eka nkayokayo wa ikhonomi wa xithekiniki.
2310	Khabinete yi amukela mbuyelo ku suka eka Komiti ya Xiyimo xa Henhla ya Nhlangano wa Matiko ya Afrika (AU) mayelana na Libya eka xiyimo xa Tinhloko ta Matiko na Mfumo, leyi a yi khomeriwille eBrazzaville, eRiphabliki ra Congo.
2311	Khabinete yi amukela mimbuyelo yo suka eka Samiti ya Varhangeri ya G20, leyi a ku yi le Phuresidente Jacob Zuma, laha mitsakelo ya Afrika-Dzonga yi nga rhangisiwa.
2312	Khabinete yi amukela ntirho wa anivhesari ya vutlhanu ya Xinakulobye xa Mfumo xo Pfuleka (OGP) eka mindzilekano ya UNGA, eNew York hi ti 20 Ndzhati 2016.
2313	Khabinete yi amukerile ku humesiwa ka tihlayohlayo ta vugevenga ta 2015/16 hi Vukorhokeri bya Maphorisa ya Afrika-Dzonga leti kombisaka endlelo hinkwaro ra leswaku vugevenga etikweni ra hina byi hungutekile.
2314	Khabinete yi amukerile swinghenelo swa matimba no khomana swo lwisana ni mona wa ku yiviwa ka timhelembe etikweni.
2315	Khabinete yi amukerile xitiviso xa leswaku yuniti ya vumbirhi ya 800 megawatsi (MW) eka phurojeke ya Xitichi xa Gezi xa Medupi eLimpopo yi hlanganisiwile na gezi.
2316	Khabinete yi bumabumerile ku humelela ka tipholisi na tiphurogireme leti lavaka ku lulamisa xiyimo xa Afrika-Dzonga tanihi ndhawu ya nkoka ya vugimamusi eka timhaka ta swa vupfhumba na swa mabindzu emisaveni hinkwayo.
2317	Khabinete yi chumbuteriwile hi swiviko swa nhluvukiso swa matirhelo ya kotara ya1 swa 2017/18 eka ku simekiwa ka swikongomelonkulu swa swirhangana eka nkarhi wa le xikarhi ka Dzivamisoko na Khotavuxika 2017.
2318	Khabinete yi fanele ku tirha hi mukhuva lowu wu tekelaka enhlokweni moya wo lavana na ku twanana lowu wu nga ndzeni ka mianakanyo ya mfumo wa vun’we bya rixaka xikan’we na mfumo lowu nyawulaka.
2319	Khabinete yi hlohloteriwile hi nkulo eka Swimakiwa Hinkwaswo Swa Tiko (GDP) xa 3.3% eka kotara ya vumbirhi ya 2016; leswi nga humesiwa hi Tihlayohlayo ta Afrika-Dzonga.
2320	Khabinete yi hoyozela dti eka ku rhangela 20 wa tikhamphani ta Afrika-Dzonga eka nkombiso wa World Food Moscow 2017, lowu nga le ku humeleni ku fika hi ti 15 Ndzati 2017.
2321	Khabinete yi hoyozela Manana Esther Mahlangu, mupendi wa muNdebele wo tiveka emisaveni hinkwayo na mukumi wa Sagwadi ra Xileriso ra Rixaka ra Afrika-Dzonga ra Ikhamanga.
2322	Khabinete yi hoyozela muyimbeleri wa soprano wa muAfrika-Dzonga Pretty Yende loyi a nga tlakuka no duma eka misava hinkwayo ku suka eka masungulo ya xiyimo xa le hansi ePiet Retief i muhlohloteri eka hina hinkwerhu.
2323	Khabinete yi hoyozela van’wamitlangu lava landzelaka ku va va winile timendlele ta nsuku: muhlamberi Kevin Paul, Hilton Langenhoven ntlulo wo leha na Charl du Toit eka ntsutsumo wa 100 wa timitara.
2324	Khabinete yi hoyozela xipano ku va xi winile timendlele ta kaye: tinharhu ta nsuku, tinharhu ta silivhere na tinharhu ta koporo.
2325	Khabinete yi hoyozele ku simekiwa ko sungula ka InvestSA One Stop Shop.
2326	Khabinete yi hoyozerile Eskom eka goza ra nhlanganiso, leswi swi nga xiphemu xa phurogireme yo anama leyi akiweke ku hatlisisa, leyi fambisiwaka hi vurhangeri byintshwa.
2327	Khabinete yi khensa eka xiphemu lexi endliweke hi maAfrika-Dzonga hinkwavo eka ku pfuneta ku hlayisa 3 586 wa Timegawati (MW) ta eneji ku suka hi 2005, ku nga mpimo lowu ringanaka na xitici xin’we xa gezi.
2328	Khabinete yi khutaza MaAfrika-Dzonga ku ya emahlweni ya xixima N'hweti ya Ndzhaka lembe leri ehansi ka nkongomelo lowu nge: “Lembe ra Oliver Reginald Tambo: Ku Tlangela Ndzhaka ya Ntshuxeko wa hina."
2329	Khabinete yi kombela tiejensi ta ku landzelerisa nawu ku tirhana na vaendli va madzolonga na ku chavisa ku tirhana na vona hi ku landzelela Vumbiwa ra hina.
2330	Khabinete yi navelela ku humelela eka vaaki va Jarimani eka ku tilulamisela mihlawulo ya Federali hi ti 24 Ndzati 2017 ku hlawula swirho swa vu 19 eka Bundestag, leswi endzhaku swi nga ta hlawula Muchanselara na vumba mfumo wuntshwa.
2331	Khabinete yi pasisile leswaku xiviko hi mayelana na Performance of Sector Education and Training Authorities (t-SETA) ku suka eka Xipano xa Ntirho xa Ntlawa eka ti-SETA ku xi humesiwa leswaku vanhu va nyika mavonelo.
2332	Khabinete yi pasisile Ndlela ya Thekinoloji ya Vuhlanganisi bya Mahungu (ICT) ya Ndzavisiso, Nhluvukiso na Vuqambhi (RDI) tanihi vuvekisi bya nkarhi wo leha na pulani ya matirhiselo ya ICT RDI eAfrika-Dzonga ku seketela nhluvukiso wa ikhonomi ya vaaki.
2333	Khabinete yi pasisile xiringanyeto xa Afrika-Dzonga ku rhurhela Nkombiso wa Matiko ya Misava wa International Telecommunication Union Telecom hi Ndzati 2018.
2334	Khabinete yi pfumerile ku nyika Musirheleri wa Vaaki mihlambanyo.
2335	Khabinete yi rhamba maAfrika-Dzonga hinkwavo, ngopfungopfu vachayeri na van’wamilenge, ku va na vutihlamuleri lebyikulu, ku va na vukheta swinene na ku va na vuxiyaxiya emagondzweni ya hina.
2336	Khabinete yi rhamba MaAfrika-Dzonga ku seketela Xivono xa NDP xa 2030.
2337	Khabinete yi rhamba MaAfrika-Dzonga ku sirhelela na ku hlayisa mbangu ku kota ku hlayisela rixaka ra mundzuku.
2338	Khabinete yi rhumela marito yo khumbheka eka Makharibiyene ku katsa na swiphemu swa Cuba na Amerika endzhaku ka makhombo lawa ya vangiwaka hi Ndhambhi ya Irma.
2339	Khabinete yi rhumela michavelelo ya yona eka-: 5.13.
2340	Khabinete yi seketela hi matimba swinene Vhiki ra Nhlayiseko Emagondzweni ra Nhlangano ya Misava leri nga ta va kona ku suka hi 6 ku fika 12 Mudyaxihi 2013 ehansi ka nhlokomhaka leyi nge “Vuhlayiseki bya N’wamilenge”.
2341	Khabinete yi seketela ku thoriwa ka Huvo leyintshwa ya Technology Innovation Agency ku ringana mune wa malembe ku sukela hi 1 Mudyaxihi 2013.
2342	Khabinete yi sola ku lahleka ka vutomi hi ndlela yo tshova mbilu ya vaceli va migodi swi nga ri enawini lava loveke eka mugodi lowu pfariweke wa Langlaagte.
2343	Khabinete yi tekela enhlokweni hi ku khumbeka hi mhaka ya ku humelela ka madzolonga na switeroko leswi nga sirheleriwangiki leswi nga ha vaka na nxungeto eka xidemokirasi xa hina.
2344	Khabinete yi tekela enhlokweni ku tikeriwa loku vantshwa va hlanganaka na kona loko va ringeta ku tidyondzisa hi voxe.
2345	Khabinete yi tivisile leswaku Union Buildings yi ta va na siku ra rona ro tsundzuka 100 ra malembe hi N’wendzamhala.
2346	Khabinete yi tivisiwile hi ku thoriwa ka swirho leswi landzelaka ku tirha eka Huvo ya NRCS ku suka hi 1 Khotavuxika 2013 ka nkarhi lowu nga sala wa ku tirha lowu helaka hi 23 Nyenyankulu 2014.
2347	Khabinete yi tivisiwile hi swiviko swa ku humelela swa kotara yo sungula, eka nkarhi wa Dzivamisoko ku fikela Khotavuxika 2016, eka Mimbuyelo ya Matirhiselo.
2348	Khabinete yi tivisiwile hi ta ku rhurhela International Union of Architects (UIA) World Congress hi 2014 eDurban hi South African Institute of Architects (SAIA).
2349	Khabinete yi tivisiwile leswaku African Development Bank yi ta va na nhlawulo wa mani na mani wa vafambisi va Tihuvo hi nkarhi wa Nhlengeletano ya Lembe ya 2013 eMarrakech, Morocco hi 31 Mudyaxihi 2013.
2350	Khabinete yi tlhela yi tiyisisa ku tiyimisela ka mfumo wa Afrika-Dzonga eka ku ndlandlamuxa vuxaka bya rona na tiko ra Nigeria eka ku engetela ntirhisano wa swa mabindzu na ntirhisano wo antswisa Afrika.
2351	Khabinete yi tlhela yi vula nakambe hi nkoka wa ku tirhisana na vun'we eka matiko ya misava eku burisaneni na Libya.
2352	Khabinete yi tlhele yi runguleriwa hi tindhawu leti saleleke endzhaku eka ku simekiwa na ku kamberiwa ka migingiriko leyi lavekaka ku hatlisisa vukorhokeri.
2353	Khabinete yi tsakela ku khensa vahakeri va xibalo lava va nga yisa mivuyiselo ya vona ya xibalo khale.
2354	Khabinete yi tshama yi tinyiketerile eka ku humelela xa xiphemu eka dyondzo ya mahala eka lava nga swela, eka nkoto wa swa timali.
2355	Khabinete yi tshembisa maAfrika-Dzonga leswaku tiphurogireme to hambanahambana ti le ndleleni ku vona leswaku gezi leri lavekaka ra fikeleriwa na leswaku xiyimo xa matimba ya gezi xa hlayisiwa mikarhi hinkwayo.
2356	Khabinete yi tsundzukile hi samanisi leri nga yisiwa eka Matsalani wa Khabinete hi Musirheleri wa Vaaki.
2357	Khabinete yi tsundzuxa maAfrika-Dzonga hinkwavo leswaku vumbiwa ri tiyisisa mfanelo yo lwela na ku sirhelela endzeni ka ku arisa hi nawu.
2358	Khabinete yi tsundzuxa vahakeri va xibalo lava yisaka vuyiselo wa xibalo hi ndlela ya manyuwali kumbe hi poso leswaku siku ro hetelela ra ti 23 Nhlangula 2016 ro yisa mivuyiselo ya vona eka nguva ya xibalo ya 2016 ri le ku fikeni hi xihatla.
2359	Khabinete yi vilerisiwa hi ku pfuxeleriwa ka ku kombisa ku vilela ka madzolonga eka swikolo swin’wana swa dyondzo ya le henhla.
2360	Khabinete yi vula nakambe xirhambo eka MaAfrika-Dzonga hinkwawo ku tiyisisa leswaku nhlayiso wa mati wu va kona tanihi xiphemu xa vutomi bya hina bya masiku hinkwawo.
2361	Khabinete yi ya emahlweni yi kombela maAfrika-Dzonga hinkwavo ku va na vukheta hi nkarhi lowu na ku xiyaxiya milawu hinkwayo ya le magondzweni.
2362	Khabinete yi yima na Phuresidente Zuma eka ku yirisa ku dlayiwa hi tihanyi ka Khomandara wa Mavuthu ya Lesotho, Jenerali Khoantle Motšomotšo.
2363	Khabinete yi yima na tiko ku hoyozela Kevin Anderson ku va a fikelerile eka tifayinali ta US Open.
2364	Khale a hi fihluta muhundzi wa ndlela, a hi nyika la peleriweke ko etlela.
2365	Khale a ti kumeka loko u hlota, ku rima ni mavanwi (rinder-pest), kambe namuntlha ku sirhelela nhlayo wa kona yi pfuxereliwile ka private ranches ni ti game reserve.
2366	Khale ka President ya tiko ra Ireland, Mary Robinson ukombisile leswaku ntirho wavona se awusungurile laha xin’wana xosungula aku fanele kuva kulangutisisiwa timfanelo ta vanhu.
2367	Khale, loko mi nga si tiva Xikwembu, a mi ri mahlonga ya swilo leswi hi ku tumbuluka swi nga riki swikwembu.
2368	Khale, van’wamapurasi avanga vileli hi switsotswana leswi tswongaka ngati eka swifuwo swa vona swofana na madzedze, swigalani na tinhwala hambi tinhongani.
2369	Khale xiharhi lexi axi tele swinene ku fikela hi 1893 laha tinga sungula ku kala himhaka yo hlotiwa hikwalaho ka nyama na dzovo ra yona.
2370	Khampani layi yina timakete toyisa nyama ehandle, tindzhawu todlayela eka tona xikan’we no nyika van’wamapurasi mafambiselo yakahle ya bindzu.
2371	Khasete leyi yi ta mi hlamusela (hi xihundla) hi laha Xikwembu xi va endleke varhangeri va vanhu.
2372	Khinsama u fikelela xiyimo xa tihuku, u hefemula moya lowu tiwu hefemulaka.
2373	Khoma swivanani leswintsongo swinene, kambe kambela xisaka masiku hinkwawo xikanwe na kususa swondlalela leswi tsakamaka kumbe swivanani leswi nga fa.
2374	Khomferense ya Misava hinkwayo ya Nhluvukiso wa Nkarhi wo Leha yi ta va kona eNew York ku sukela hi ti 21 ku fikela ti 22 Ndzhati 2016 ehansi ka nhlokomhaka: “Ku ya eMahlweni: TiSDG eNtirhweni.”
2375	Khomferense yi hlanganisa vakhumbheki ku suka eka mfumo, swidyondzeki, UN, tiejensi ta misava hinkwayo, mihlangano leyi nga ri ki ya mfumo na mihlangano yo tiveka.
2376	Khomixinara wa Rixaka u fanele ku tirhisa vulawuri na vufambisi ehenhla ka Mitirho ya maphorisa ku ya hi milawu ya matirhelo ya mphorisa ya rixaka na hi swiletelo swa xirho xa Khabinete lexi nga na vutihlamuleri bya ta maphorisa.
2377	Khomixinara wa xifundzankulu u fanele ku va kona eka huvo ya milawu ya xifundzankulu lembe na lembe hi mayelana na maphorisa eka xifundzankulu, u fanele a tlhela a rhumela khopi ya xiviko eka Khomixinara wa Tiko.
2378	Khomixini ya Makunguhatelo ya Rixaka yi hi tivisile leswaku, loko swi ta eka sekithara ya vurimi, hi nga kota ku tumbuluxa kwalomu ka miliyoni yin’we ya mitirho.
2379	Khomixini ya Mitirho ya Vuavanyisi yi fanele ku tatisa nongoloko hi mavito man’wana ya lava langiweke kutani Presidente u fanele ku thola lava va ha kayivelaka ku sukela eka nongoloko wolowo wo tatisa.
2380	Khomixini ya Mitirho ya Vuavanyisi yi na matimba na mitirho leyi averiweke yona eka Vumbiwa na hi milawu ya tiko.
2381	Khomixini ya Nhlawulo yi na matimba na mitirho yo tlhandlekela, leyi vekiweke hi milawu ya tiko.
2382	Khomixini ya Tikhamphani na Nhundzu ya swa Mihleketo (CIPC).
2383	Khomixini ya Timfanelo ta Ximunhu ya Afrika Dzonga.
2384	Khomixini ya Timfanelo ta Ximunhu ya Afrika Dzonga yi tlhela yi va na matimba yo tlhandlekela na mitirho leyi nga vekiwa hi milawu ya tiko.
2385	Khomixini yi fanele ku lawuriwa hi milawu ya rixaka.
2386	Khomixini yi fanele ku tirha hi ku landza Nawu wa Palamende nakambe, loko yi ri karhi yi tirha mitirho ya yona, yi fanele ku tekela enhlokweni timhaka hinkwato ta nkucetelo leti faneleke ku katsa na leti ti longoloxiweke eka xiyenge xa 214(2).
2387	Khomixini yi fanele ku vika kwalomu ka kan’we hi lembe ku ya hi xiyengentsongo xa (4) (e)- eka Palamende ya Rixaka; naswona hikwalaho ka migingiriko ya yona endzeni ka xifundzankulu, eka huvo ya milawu ya xifundzankulu xexo.
2388	Khomixini yi lerisiwile ku languta eka tipulani to hlanganisa mune wa mabiliyoni wa vanhu lava vo ka va nga hlanganisiwangi na burodibende sweswi kumbe inthanete yo hatlisa, hi endlelo ro ka ri nga durhi.
2389	Khomixini yi nga ha tlherisela endzhaku kumbe ku cinca kontiraka, ku thoriwa, ku tlakusiwa sagwati loko swi nga fanelanga kumbe swi nga lulamangi eka tshamelo ra timhaka eka mhaka yeleyo.
2390	Khomixini yi nga ha vika mhaka yihi na yihi leyi welaka endzeni ka matimba na mitirho ya yona eka Khomixini ya Timfanelo ta Ximunhu ya Afrika Dzonga leswaku yi lavisisiwa.
2391	Khomixini yi tiyimele hi yoxe naswona yi tirha ehansi ka Vumbiwa leri na nawu, nakambe yi fanele ku va yi nga voyameli tlhelo ro karhi.
2392	Khongotelanani hi tipisalema ni tinsimu, mi yimbelela swa Moya; twarisani Hosi hi tinsimu ni tipisalema, mi yi dzunisa hi timbilu ta n'wina hinkwato.
2393	Khopi ya xitiviso xin’wana na xin’wana lexi humesiwaka hi ku landza Mhaka ntsongo ya (1) kumbe ya (2) yi fanele ku yisiwa eka Palamende ya Rixaka na Huvo ya Rixaka ya Swifundzankulu ku nga si hela masiku ya 10 ya ku hangalasiwa ka xitiviso.
2394	Khoporexini yo pfaleka: Vuxokoxoko bya mutirheli wa vaaki wa khoporexini yo pfaleka.
2395	Khotso ra mani na mani Loko urikarhi u famba eka darata leyi yo rhosa leyi rhandzeleke muako wa Khotso leri, matitwelo yoka yangari kahle yatala kuvakona onge ya huma eka misava yoleyo.
2396	Khumenharhu wa malembe endzhaku ka ku velekiwa ka Ishmael, Xikwembu na kambe xi tshembisa tiko hinkwaro ra Kanana eka Abraama ni leka rixaka ra yena hilaha ku nga heriki.
2397	Khume ra malembe endzhaku Hi 1654, loko ntlhambi wurikarhi wukula, vavanuna vohlaya varhumeriwile kuya aka vutumbelo xikanwe naku byala matsavu eswirhapeni.
2398	Khwalithi ya swakudya leyi lavekaka swiya hi khwalithi ya hay na rihlaza kambe 80gm kuya hi mpfundla yingatirhisiwa tani hi masungulo.
2399	Khwiri ra xona iro basa xitlhela xi bazela hi ncila wotlhuma lowunga wa ntima nako basa.
2400	Kingfisher - Swinyenyana - Afrika-DzongaTi Kingfisher hi swin’wana swa swinyenyana leswi ngana muvala wo xonga swinene, naswona swo tala swina marito mo kahlula na ku vonakarisa ka diramatiki.
2401	Komba ndhavuko wa Mutsonga hi swakudya, swiendla-hi-vomu, xidlamutani, xinghwimbi, kuhlaya I ku xurha.
2402	Komiti leyi vumbiweke hi xirho xa Khabinete na swirho swa tiHuvonkulu leti nga na vutihlamuleri bya maphorisa yi fanele yi simekiwa vona vunene bya mahlanganisele ya ntirhelo wa maphorisa na ntirhisano lowunene exikarhi ka swivumbeko swa mfumo.
2403	Kona kwalaho a ku ni na munhu loyi a vabyile malembe ya makume manharhu-nhungu (38) a tshame kona.
2404	Kona kwalano u byerile vanhu vo tala hi Mahungu la Manene ya Yesu kutani vo tala va pfumela.
2405	Kori bustard yi tiviwa tanihi xinyenyana xo tika hinkwaswo xa Afrika, yi dya hinkwaswo, yi dya haswimbirhi swidzungela swo fananyana na ximilana na swihari swo fana na mikolombyana na tinyoka.
2406	Kornelio ni ndyangu wa yena va pfumerile eka Yesu, va kumile Moya wa Xikwembu kutani va va malandza ya Hosi Yesu.
2407	Koti ixinyenyani xinwana lexi kotaka kuva xichavisa no tekela swinwani swiharhi laha ritshamaka kuva matshama ya tele leswi endlaka leswaku ringa havi na xilaveko xo hlota.
2408	Koti rikumeka laha kungana byasi bya kahle, kasi rikhozi rona ritsakela kungana mintsandza na swihlahla laha kunga tala swakudya swa rona.
2409	Kova muteki wamahungu un’we, Peter Hazelhurst, loyi angava na nkateko wo burisana na yena hinkarhi lowu.
2410	Kova ntlhanu ntsena eka lava va 35 wa vafana na vanhwenyani lava angava pfuna kuva vahlangana na mindyangu ya vona vanga tlhela vatlhelela eswitarateni.
2411	Kova ntsena mintila leyi vonakaka eka mepe nale ka miehleketo ya vanhu ntsena.
2412	Kova vavasati vantsongo va rixaka ra Vasekele lavanga na vuswikoti swinene bya ku endla tibasikiti.
2413	Kova Xipitsipitsi xa xinuna ntsena lexingana timhondzo letinga leha 60 -100 mm.
2414	Kova yantsongo swinene lawa ya humelerisaka wayeni yonyanganya.
2415	Kriste hi xiviri, hi yena ku rhula ka hina, hikuva ú endlile leswaku Vayuda ni vamatiko va va vanhu van'we.
2416	Kriste ú hi kutsurile ekhombyeni ra ku rhukana ka Nawu, hi ku tiendla la rhukaniweke hikwalaho ka hina, hikuva Matsalwa ma ri: “A ku rhukaniwe un'wana ni un'wana la hayekiweke emhandzeni.”
2417	Kriste ú vambiwile kutani ndzi vambiwile na yena; hikokwalaho, a nga ha ri mina la hanyaka, kambe i Kriste la hanyaka eka mina.
2418	Kriste wa fuma kona, ehenhla ka hinkwaswo leswi nga ni vundhuna, ni ku fuma, ni matimba, ni vuhosi; naswona, ú le henhla ka mavito hinkwawo lama nga vuriwaka, ku nga ri enguveni leyi ntsena, kambe ni ka nguva leyi nga ta ta.
2419	Ku aka ku kula, nhluvukiso na cinco swi lawuriwa hi mfumo wo tiya na ku va wa vuswikoti.
2420	Ku akiwa ka mabiloho yanharhu swi le ka swiyenge swo hambanahambana eMbombela, Bushbuckridge na Nkomazi eMpumalanga (ku akiwa hi vuntshwa ka mabiloho lama onhiweke hi ndhambhi).
2421	Ku akiwa ku ya emahlweni ku ndlandlamuxa mfikelelo wa maendlelo eka madorobankulu na laha ku nga boxiwa laha henhla hi ku ya hi swilaveko swa ku sunguriwa ni vukona bya timali.
2422	Ku amukeriwa ka Xiboho na Kungu ra Nghingiriko eka BRICS Xiamen swikombise masungulo yo tiya ya lawa BRICS yi nga yaendla hi ku ya hi ku tumbuluxiwa ka tindlela ta ximfumo ta ntirhisano wa xiviri.
2423	Ku anama ka yona loku kulu, ku leha na mahanti lawa yanga khonyanana i swinwana swa ku swinavela.
2424	Ku antswisa mafumele nakambe swi vula ku va ni databesi leyi nga na tinhlayo leti twisisekaka leti vulavulaka hi ku hambana ka vutomi exikarhi ka vaaki va hina.
2425	Ku antswisa matirhelo eka mfumo swi tlhela swi ya hi nkoka wa vurhangeri lowu nyikiwaka hi vulawuri na vufambisi nkulu.
2426	Ku avanyisiwa ku ta hi mhaka leyi: Hileswaku ku vonakala ku tile emisaveni, kambe vanhu va rhandzile munyama ku tlula ku vonakala, hikuva mintirho ya vona a yi ri leyo biha.
2427	Ku avelana mimbuyelo ya ku kula swi vula mintirho yo koteka na ku ringana eka mfumo hi ku tirhisa switirhisiwa swo hangalasa na ku avelana ndwalo wa ku nyikela mintirho ya mfumo.
2428	Ku baleka ka swona i ka xihatla naswona ka kongoma.
2429	Ku balekela vukati byebyo, Mandela na khazi wa yena Justice varhurhele e Johannesburg laha anga fika a tirha nkarhi nyana tani hi murindzi.
2430	Kubiha emirini switeka 6-7 wa tinhweti laha leya xisati yikotaka kutswala kambirhi hilembe.
2431	Kubiha emirini switeka kwalomu ka 330 wamasiku.
2432	Ku biha emirini switeka nkombo wa tinhweti ivi kutswariwa nwana wun’we.
2433	Ku biwa (phanixa) loku, ku nga ha ava ku ri la vuton'wini lebyi kumbe endzhaku ka rifu.
2434	Ku bloma swihumelela hi December kuya eka January.
2435	Ku boha leswi hifaneleke kuswi dyondza Loko ntlawa lowu wa nseketelo wukarhi kuya emahlweni, hisungurile minltawa yinwana etindlwini ta hina laha a hi hlangana kanwe hi vhiki naswona hi sungula ku rhamba vakokwana vanwana leswaku vatava na hina.
2436	Kubyariwa ka matsavu na mitsembyana leyingata phakeriwa lembe hinkwaro.
2437	Ku chayela e ntangeni Kuna mapatu lawa yangana 45 kms hiku leha entangeni naswona ayana xikontiri.
2438	Ku chela murhi lowu ematihlweni switirha kahle swinene ngopfu ngopfu loko swiendliwe kahle kambe swingava ntirho lowukulu swinene hikuva tihuku tifanele ku khomiwa hi yin’we yin’we kuva ticheriwa murhi.
2439	Ku chuchiwa ka vabohiwa va tipolotiki Ndlela ya ma chuchiwelo yavona ayaha tisa ku kwata swinene eka vona.
2440	Ku chukuchela matluka ya nsinya lowu, swinyika nuhelo wakahle wa camphor.
2441	Ku cinca akuri na tikelo hikuva kufike hindlela ya kurhula lah kunga humelela loko kungaha tirhisiwi ti bomb xikan’we na vuenti bya munhu loyi anga tisa ku cinca loku.
2442	Ku cinca-cinca ka mimpimo yo humelela ka Matiriki ku kombisa leswaku ka ha ri na swo tala leswi faneleke ku endliwa ku endlela leswaku sisiteme yi va kahle no tiyisisa ku antswa loku tiyeke.
2443	Ku cinca loku ko tsakama naku oma hiswona swiendlaka leswaku kuva na matshamelo yokarhi ya vanhu.
2444	Ku cinciwa ka xifaniso xa MandelaKu cinciwa ka xifaniso xa Mandela Ndhuma ya Mandela ayiri leyikulu swinene naswona kuya hi vulavisisi lebyi endliweke yi May 2007 hi khamphani ya vulavisisi ya Markinor, a nyanya ku duma swinene loko aya arikarhi a kula.
2445	Ku cinciwa loku ka ‘Gewürtztraminer’ kuhlawuriwe hikokwalaho ka leswi yingana nuhelo wa mabilomu na swipayisisi naswona hiyin’wana leyingana nkoka eka madiriva yale Alsace, e France.
2446	Ku duma ka wayeni kuvuye kukula swinene kusukela nkarhi walowo na namuntlha, Viognier sweswi se yibyariwa eka tindzhawu hinkwato leti humelerisaka wayeni.
2447	Ku duma ka yona kuvuye kukula swinene kusukela himahelo yava 1960s,tani hi nantswo wa Grenache noir na Carignan.
2448	Ku duma ka yona swifananisiwa ngopfu na Cistercian monks tale Burgundy, lava himinkarhi ya ti Middle Ages, vanga yi byala eka masimu yavona yotala hinkwako laha vanga fika vatshama kona.
2449	Ku duma ka yona swivuye swihunguteka swinene kambe vahumelerisi vahlamule hiku kuma tindlela tinwana to humelerisa wayeni ya Gamay noir.
2450	Ku ehleketeleriwa loku kohetelela hikona kutshembiwaka leswaku kungava ku humelerile.
2451	Ku ehleketiwa leswaku matshamelo yale K2 aya lulamisiwe kurhandzela swivala swa tihomu leswi vanhu vakhale va Bantu avatsdhamisa xiswona eka tiko nkulu.
2452	Ku ehleketiwa leswaku swilo leswi aswitirhisiwa eka vukhomba bya vaxisati naswona aswitirhisiwa ku kombeta tidyondzo ta vutomi, rirhandzu na ntirho.
2453	Ku endla bindzu, ntirho kumbe phurofexini swi nga lawuriwa hi nawu.
2454	Ku endla leswi, aswivula leswaku, vahlampfa lava vafanele ku rima masimu ya matsavu xikanwe naku burisana na rixaka ra ma Khoikhoi kuva vakuma tihomu na tinyimpfu.
2455	Ku endlela ku entisa mfumo wa xidemokrasi leri simekiweke hi Vumbiwa leri, Palamende yi nga ha amukela Tsalwa ra Timfanelo leri ti fambelanaka na makungu ya Vumbiwa leri.
2456	Ku endlela ku papalata mindziho na ntswalo swa antswa ku fayila mitlheriso na endla tihakelo hi nkarhi.
2457	Ku endliwa ka mafurha hi tshindi switisa mafurha lawa yangana camphor naswona iya nkoka.
2458	Ku engetela eka leswi hi tlhela hi sungula magoza yo kambela ku fikelelela vana lava pfumalaka lava nga na malembe yo hundza 14 hi vukhale.
2459	Ku engetela eka sweswo, 85% wati wayeni tale mabodlheleni tifanele kuva tiri ti single vintage.
2460	Ku engetela, i swa nkoka ku antswisa ku tinyiketela ka vatirhela mfumo emintirhweni ya vona – ntirho lowu nga le makatleni ya vurhangeri, vatirhelo mfumo hi voxe na minhlangano ya vatirhi.
2461	Ku engetela, ku hluvukisiwa ka kungu ra vuhlanganisi bya le swikolweni eka nhungu wa swifundzha swi le ku teni.
2462	Ku engetela kwalaho, maendlelo ya matirhelo, hinkwaswo hi ku ya hi madyondziselo na madyondzelo, ku kombisa mhaka yo vilerisa ya ku hambana ka nkarhi lowu nga hundza.
2463	Ku engetela kwala ka nsuku, vanhu vale Mapungubwe va hlanyisiwa hi vuhlalu!
2464	Ku engetela kwalano, E. autumnalis yitirhisiwa ngopfu tani himitsembyani leyi pfunetaka ku hola loko ku endliwe vuhandzuri xikanwe naku pfuneta eka kutshoveka ka marhambu e Afrika Dzonga.
2465	Ku engetela kwalano, rose oil yipfuna kutshungula psoriasis naku pfuna ku horisa swilondza.
2466	Ku engeteleka ka vugevenga byokarhi enkarhini wa xitereka xa vatirhi va vuhlayiseki a swi fanele swi hi lemukise leswaku ntirho wa vuhlayiseki a wu fanelanga ku va mhaka ya xiyenge xa phurayivhete ntsena.
2467	Ku engetelela eku tiviseni ka vuswikoti byintshwa no hlayisa vuvekisi byintshwa eka vumaki, swi ta tlhela swi kopela matirheli na mavekelo ya mixavo.
2468	Ku engetelela kwalano matluka ya moringa yana ti calcium (Ca) naswona yatlhela yava nati vitamin A (beta carotene) ka hkume kutlula ti carrots.
2469	Ku engeteleleka ka 8.1% eka vutumbuluxi na 11.8% eka swa migodi na vuceri swi kombisa ku tiyisela ka ikhonomi eka mbango wa ikhonomi.
2470	Ku engeteriwa ko sungula ka xitiviso xa xiyimo xa khombo ku fanele ku va hi xiboho lexi seketeriweke hi vhoti ya swirho swa Palamende.
2471	Ku engeteriwa kwihi na kwihi loku landzelaka ku fanele ku va hi xiboho lexi tekiweke hi nseketelo wa vhoti ya kwalomu ka 60 wa tiphesente ta swirho swa Palamende.
2472	Ku etlela kona aswiri kahle.
2473	Kufafazela naswona swina nkoka eka tindzhawu letinga tala swigalani na madzedze swinga xiphiqo.
2474	Ku famba famba exihlaleni kuringana mpfhuka wa 12kms naswona wuteke kwalomu ka 4 wa ti awara kuwufamba hi mafambelo yo olola milenge unga jahelangi helo.
2475	Ku famba laha xihlaleni switeka ti awara tingari tingani kambe leswi swikatsakanya matimu ya malembe lawa ya ringanaka 500 xikanwe na ndzhawu ya ntumbuluko leyi phamelaka moya.
2476	Ku fana malunghiselelo yo lombisa tisekhurithi, mikavelo leyi longoloxiweke yi nge pfumeleriwi ku nyiketiwa tanihi kholatherali eka nkarhi wo leha 12 wa tinhweti.
2477	Ku fana na Anania hi fanele ku yingisa Xikwembu hi nga chavi vanhu, Kutani Xikwembu Xi ta hi tirhisa ku byela va n'wana hi tindlela ta ku ponisiwa.
2478	Ku fana na Filipi hi fanele ku yingisa no byela va n'wana hi timhaka ta Yesu, leswaku va ta veka ku tshemba ka vona eka Yesu va ta kuma vutomi le byi nga heriki.
2479	Ku fana na leswi Muxe a tshamaka a hayeka nyoka emananga, N'wana-wa-Munhu na yena ú ta fanela ku hayekiwa hi mukhuva wolowo, ku endlela leswaku un'wana ni un'wana la pfumelaka eka yena, a kuma vutomi lebyi nga heriki.”
2480	Ku fana na muchini lowunga cheriwa oyili, mabazi yaku teka eka rendzo leri karhalisaka nyana exihlaleni laha varhangeri va mikombetaka tindzhawu ta nkoka kukatsa na laha ku ceriwaka maribye laha Mandela na vabohiwa kuloni ava cela kona.
2481	Kufana na namuntlha, vanhu va K2 vahlengelete thyaka rotala swinene leri arifanele ku cukumetiwa.
2482	Ku fana na Nehemia, hi fanele ku khongela Xikwembu, hi Xi tshemba, hi Xi yingisa, hi yingisa Rito ra Xona, ha kona hi ta tiva leswaku Xi ta hi lwela.
2483	Kufana na Pontac, Roobernet i mpfanganyiso wa teinturer wo hlawuleka – swalendzeni na juzi yakona hinkwaswo iswotshuka kungari kuva swiva swovonikela kufana nale ka tinxaka tin’wana ta lawotshuka.
2484	Kufana na yin’wani mixaka ya masowa, muhlovo wa xona lowa xitshopani wuvonakala ngopfu no koka rinoko.
2485	Kufaneke ku bohiwa nenge walendzhaku leswaku yita cinkinya kahle.
2486	Kufanele ku cheriwa leyara ya misava na swimatani leswaku kuta tshama ku horile.
2487	Kufanele kululamisiwa tindlela to cheleta tani hileswi muxaka lowu wu chavaka dyandza swinene.
2488	Kufanele kutiyisisiwa leswaku kuna ndzhuti laha tinga kotaka kuva ti wisa eka wona na mati kusivela leswaku kuhisa kunga kavanyeti kuhumelerisiwa ka tihuku leti xikan’we na swakudya leswi tiswikumaka.
2489	Kufanele kutlhela kulangutisisiwa swinene ndlela leyi moya wunghenisaka xiswona leswaku wungavi wutele ngopfu kumbe vuwa wuntsongo.
2490	Kufikela kwalaho vuhumelerisi abyi boheka ku endliwa kusuka eka masimu lawa ayari na switsongwatsongwani swinene.
2491	Ku fikela laha milawu yi nga pimaka mfanelo eka Kavanyisa loku, ku pimiwa ku fanele ku landzelela xiyenge xa 36 (1).
2492	Ku fikela laha nawu wu nga pimaka mfanelo eka Kavanyisa loku, ku pimiwa loku ku fanele ku landzelela xiyenge xa 36 (1).
2493	Ku fikela siku rero timhaka kumbe tihi ta Vumbiwa ra Riphabliki ra Afrika Dzonga 1993, ti tshamaka ta ha tirha.
2494	Ku fikela sweswi, senthara yo endzeleka yi tumbuluxiwile eka tihofisi ta Vutameri bya Tiko ku tirhana na swivutiso swa vaphakeri.
2495	Ku fukamela swi tala ku endliwa hi vavasati, kambe wanuna switiviwa leswaku wa tshama.
2496	Ku gweviwa kuya e Robben Island Endzhaku nyana, loko ahari e khotsweni, kuve na musecho lowungava kona, hiku tirhisa maphepha lawa vanga wa kuma, yena na vatirhi kulorhi vakwe va hehliwile hi milandzu yotika swinene yaku ringeta ku vutla mfumo.
2497	Ku gweviwa vutomi hinkwabyo Hi October 1963 Mandela utisiwile kusuka e jele kuva ata katsana na vanwana va nhungu laha ava hehliwa hi milandzu yaku lava ku vutla mfumo, kupfuneta mavuthu yale handle kunghena e Afrika Dzonga.
2498	Ku hakela xibalo i xivumbeko xa le henhla xa rirhandzu eka tiko ra mumhu hi yexe.
2499	Ku hakerisiwa ka mixupulo ya mpimanyisohansi ku fanele ku tekeriwa enhlokweni laha mpimanyisohansi wu nga humelela.
2500	'Ku hambana ka hina ku kahle, ku endla leswaku vutomi byi tsakisa, kambe vumunhu bya hina lebyi fanaka no toloveleka byina nkoka swinene.
2501	Kuhambana ka swiyimo swa hlamusela Kuhambana exikarhi ka vaaki va K2 swihundzuke xihambanyiso lexikulu.
2502	Ku hambana ko karhi eka ku nyikiwa matimba ka mati ya le hansi ka misava na nkhuluko wa le tshakwini ra misava ku xiyaxiyiwile naswona laha a ku koteka, nkoka wa nhlayo xikarhi wu amukeriwile.
2503	Ku hambana kun’wana ka mapeletelo ku katsa letere “c”, leri twarisiwaka /t͡ʃ/.
2504	Ku hambana ku tlhela ku va kona exikarhi ka Vayuda hikwalaho ka marito walawo.
2505	Ku hangalaka ka marhavi ya nsinya lowu swiendla leswaku wunga karhatiwi hi botrytis.
2506	Kuhangalaka ka moya naku kufumetiwa swifanele ku lawuriwa kahleleswaku xiyimo xiya kahle exihahlwini.
2507	Kuhangalaka ka swivanani swihumelela endzhaku ka malembe mambirhi.
2508	Kuhangalaka ka wona ka hambana kuya hileswi mavabyi yakona yatisaka kutika swinene eka tihuku laha ku pona swingavaka hi mhaka ya malembe.
2509	Kuhangalaka ka xona Xinyenyani lexi xikumeka ngopfu etibuweni ta lwandle laha xitshamaka kona lembe hinkwaro evupela dzambu nale dzongeni wa lwandle.
2510	Ku hanya handle ko vabya loko u ri na HIV Ku ka u nga tumbeti leswaku u ni HIV Yi hlamusela swikholwa-kholwa mayelana ni xitsongwatsongwana lexi vitaniwaka HIV ni hi AIDS, ni ku tiyisisa mhaka ya leswaku un’wana ni un’wana a nga khomiwa hi AIDS.
2511	Ku hanyisana na Nelson na Winnie Mandela, hinkwaswo tani hi ntirho na vunghana,swi sungule hiva 1950s.
2512	Ku hatlisisa endlelo ro aka miako hi ta hetisisa nhluvukiso wa pulani yo hlanganisa miako, kuri na ntshikilelo eka gezi ro koteka.
2513	Ku hatlisisa ku antswisa ku fikelela ka xikongomelo xa rihanyo eka hinkwerhu swi katsa ku tiyisisa masimekelo ya Pulani ya Ndlela ya Rixaka ya HIV na AIDS.
2514	Ku hava la nga ta hlongoriwa ekaya ra yena, kumbe ku mbundzumuxeriwa ndyangu, ku nga ri na xileriso xa khoto lexi endliweke endzhaku ko languta swiyimo leswi faneleke.
2515	Ku hava la nga ta tsoniwa nhundzu handle ko ya hi nawu lowu tirhaka eka mani na mani, naswona a ku na nawu lowu nga pfumelelaka ku tsoniwa nhundzu ku ri hava xivangelo xo twala.
2516	Ku hava lexi wansati anga xiendlaka hiswona.
2517	Ku hava loyi a byeleke hosi nhlamuselo ya norho lowu.
2518	Ku hava milawu leyi nga pfumelelaka leswaku ku va na ku hlongoriwa.
2519	Ku hava mixupulo ya rhumelo lowu hlweleke kumbe ya ntswalo lowu faneleke hi ntshuxeko wa SVDP; leswi swi fanele swi hakeriwa eka nhlelelo.
2520	Ku hava mixupulo ya rhumelo lowu hlweleke kumbe ya ntswalo lowu faneleke hi ntshuxeko wa VDP; leswi swi fanele swi hakeriwa eka nhlelelo.
2521	Ku hava muaka-tiko la nga aleriwaka Vuaka-tiko.
2522	Ku hava munhu, kumbe xirho xa mfumo, la nga ta nghenelela eka mitirho ya Khomixini.
2523	Ku hava munhu kumbe xirho xa mfumo lexi xi nga ha nghenelelaka eka matirhelo ya mavandla lama.
2524	Ku hava munhu kumbe xirho xa mfumo lexi xi nga nghenelelaka eka matirhelo ya tikhoto.
2525	Ku hava swibyariwa swin’wana leswinga tsarisiwa kusukela hi 2016.
2526	Kuhava xilo xo nyamisa kufana no rivala ku nyika mpfundla wa xisati xisaka kumbe kuya kamba swimpfundlani na mixo u kuma swifile hi xirhami.
2527	Ku hava xirho xa mitirho ya vusirheleri xi nga landzelelaka xileriso lexi nga ri ki enawini.
2528	Ku hava xisaka xokurisela ka xona vana.
2529	Ku hava xivangelo xa leswaku hikwalahokayini byi nga engeti hi ka mbirhi hi vukulu.
2530	Ku hava xo tikurisa ha xona emhakeni leyi, hikuva a swi humi eku tikarhateni ka n'wina.
2531	Ku hefemula musi wakona kusuka eka swimhandzani swawona leswi hisiwaka swipfuna kusivela asthma naku khohlola ka matimba.
2532	Ku hela ka vhiki ra wena a ku nge he fani eka Munghana Lonene FM, hi ku tisela nongonoko lowuntshwa lowu fuweke hi vunanga, vunyanyuri na ku nyika wena nkarhi wa ku paluxa ta le makorhweni ya mbilu ya wena.
2533	Ku hetisisa xirhendzevutana i meno mambirhi ya ndlopfu lawa ya languteke ehenhla.
2534	Kuhlambisa swihadyani leswi nova swivumbuluka eritshurini indlela yantumbuluko yo tirhana na switsotswana leswi.
2535	Ku hlamula mayelana na Nguva ya Xibalo, Khomixinara Moyane u vurile, “SARS yi tsakela humesela ehandle ku khensa ka yona eka vahakelaxibalo lava rhumeleke mitlheriso ya vona ya xibalo ku nga si fika siku ro pfala.
2536	Ku hlangana ka swivumbeko swa vutandza swa le henhla na le hansi ku vumba mhaka leyi nga heriki, na ntwanano lowukulu exikarhi ka swihlawulekiso swa masungulo leswi hetelelaka ku va vuxongi byo tiya, byo saseka no hlawuleka.
2537	Kuhlangana na swiharhi swin’wana swifanele swipapalatiwa hilaha swinga kotekaka hakona.
2538	Kuhlanganisa tihuku ta xisati ta muhlovo wa milayeni yobasa na ka ntima na ta xinuna leti pfumalaka milayeni swita endla leswaku vana va xinuna vava na milayeni laha vaxisati vangatava varihava.
2539	Ku hlantswa indlela ya kahle no olova swinene yaku susa thyaka na swicoticoti eka matandza, kambe mati yangava nati bacteria letinga nghenaka eka swikhamba swa matandza.
2540	Ku hlawula maxelo nakuva unga teki murhi wa malaria swileka wena nwinyi.
2541	Kuhlawula muxaka lowunga fanela swiendla leswaku u kota kuhumelerisa khwalithi ya xiyimo xale henhla swinene eka leswi ulavaka kuswihumelerisa.
2542	Ku hlawula muxaka, n’wamapurasi ufanele kulanguta ndlela leyi huku yingata tswarisa swona swikukwana, lava tingata xaviseriwa vona na kutsakela vanhu.
2543	Ku hlawuleriwa oditi kumbe ku hlawuleriwa ntiyisiso i tiphurosese timbirhi to hambana.
2544	Ku hlayela ka hina hinkwerhu, xiyenge xa phurayivhete xa ha salele endzhaku.
2545	Ku hlayiwa ka vanhu ka 2011 na ku vulavula ka tinxaka https://en.
2546	Ku hlohlotela vuendli ku ya emahlweni, hi ta ya emahlweni na nongonoko wa ku endla swa laha kaya, lowu ha wona swikumiwa swo fana na swilukiwa, swiambalo, fenichara, switimela na timitara ta mati swi endleriwaka ku xavisiwa laha tikweni.
2547	“Ku hlula vusiwana ahi xivumbeko xa kunyikela, kambe maendlelo ya vululami.”
2548	Ku hoyozela ka fanela eka xipano xa khirikhete lexi nga khandziya ehenhla eka xiyimo xa misava.
2549	Ku huma ka dyambu evugimamusi ku vekiwa exikarhi ka timpiko ta xinyenyana no hetisisa xivumbeko xa vutandza xo tlhandluka.
2550	Ku humelela eka ikhonomi swi sungule mintlhontlho leyikulu eka hina hinkwerhu.
2551	Ku humelela eka Xitifikheti xa Seniya ku sukela hi 1992 ku fikela hi 2012.
2552	Kuhumelela emahlweni kava majistarata, lava hinkwavo ka vona avari valungu aswinga olovi.
2553	Ku humelela ka hina tanihi rixaka ku lawuriwa hi vuswikoti bya hina ku tirhisa hindlela leyi vuyerisaka ku cinca ka thekinoloji loku hatlisaka.
2554	Ku humelela ku vi le kona etindzhawini ku aka hi vuntshwa, ku ndlandlamuxa na ku kurisa ikhonomi.
2555	Ku humelela loku hi veke na kona eka ku pfuxetiwa ka Vuleteri byo Yisiwa Emahlweni ka Dyondzo (FET) eTikholichini swi tumbuluxile ndlela yo va ku ndlandlamuxiwa nhlayo ya vatshila.
2556	Ku humelela loku nga tisiwa hi minhlangano ya Valanguteri va Nkoka ku fana na tiSETA.
2557	Ku humelerisa leswi, hikokwalaho ndzi ta tumbuluxa Ntlawa wo Tirha wa Vantshwa lowu wu yimelaka MaAfrika-Dzonga lavatsongo hinkwavo ku tiyisisa leswaku tipholisi na minongonoko ya hina yi antswisa mitsakelo ya vona.
2558	Kuhumelerisa muxaka wunwe swipfuna swinene kuva ku fikeleriwa xikongomelo lexi lavaka ku fikeleriwa naswona nkatsakanyo wa swiharhi awunge swiendli sweswo.
2559	Ku humelerisa wayeni ya kahle ya khwalithi minsinya yakon ayifanele ku endliwa swinwana leswaku yita humesa madiriva lawantsongo.
2560	Kuhumelerisiwa e Afrika Dzonga Aswitiveki kahle leswaku Sauvignon blanc yinghene rini laha tikweni ra Afrika Dzonga, kambe wubyariwile e Groot Constantia hi malembe yava 1880s.
2561	Kuhumelerisiwa ka ta Organic Van’wamapurasi vafanele kutirhisa minhlangano yo tiyimela hi yoxe kuva vatiyisisa leswaku tihuku leti vati humelerisaka himpela ti organic.
2562	Ku humesiwa ka Madiba swi fungha goza rikulu eka rhendzo ro leha ra ntshuxeko wa vanhu va Afrika-Dzonga hinkwavo no tlhela swi titimeta vukoloni bya xihlawuhlawu.
2563	Ku humesiwa: Manyala ya xihlawuhlawu Nkarhi wun’wana, loko Dr Peter Magubane aha endla ntirho wakwe, maphorisa van’wi bile vanw’i tshova nhompfu.
2564	Ku humseiwa ka Nelson MandelaNelson Mandela's Release Kusukela hi July 1986 Nelson Mandela a kota ku burisana na swirho swa mfumo, ekusunguleni akuri holobye wa vululami Kobie Coetzee, kulandzela holobye wa Constitutional Development, Gerrit Viljoen.
2565	Kuhundza hile ndzhawini ya vaaki Sweswi unga chayela u hundza eka ndzhawu ya vaaki, leyi tivekaka hi Irish Town.
2566	Ku hundza kwalano, 60% wa vuyeni i vantima, lava vonakaka ngopfu kutlula vuyeni bya valungu kutlula eka mintanga leyin’wana.
2567	Ku hundzuka ka Timfanelo leti simekiweke eka mati swi pfunetile ku va yi ndlandlamuxa mfikelelo no hlula matimu ya xihlawuhlawu xo pfumala ku ringana lexi tekeleriweke eka xihlawuhlawu, hi ku tirhisa timfanelo leti simekiweke eka swilo swokarhi".
2568	Kuhunga ka moya kufanele kutirhisiwa kuhangalasa ku kufumela loku ringaneleke e hokweni.
2569	Ku hungisiwa ka moya hi muchini Kutirhisiwa ka michini leyi yaku hunga moya switirhisiwa eka tihoko letingana makhumbi manene ematlhelo kumbe makheteni yatshama ya pfariwile.
2570	Kuhunguta ka yona minsinya swiendle leswaku vativi va mbango vakota ku endla vulavisisi hindlela leyi mhelembe yidyaka ha kona na mintolovelo yayona.
2571	Kuhunguta khombo, mimovha ya fafazeriwa nayona loko yinga se pfumeleriwa kuva yinghena e purasini naswona mafamba fambelo yayona yapimiwile swinene epurasini.
2572	Ku hunguta khombo rakona hileswaku n’wamapurasi u fanele kutiyisisa leswaku u tisa swakudya leswingana khwalithi yakahle.
2573	Ku hungutantshikelelo lowu no sivela mavabyi swifanele kuva swihatla swiendliwa kusivela kuhangalaka ka mavabyi.
2574	Ku hunguteka ka kudyiwa ka swibyariwa leswi laha swihungutaka kuhumelerisiwa ka swibyariwa swintshwa.
2575	Kuhungutiwa ka marhavi swa hlohleteriwa swinene.
2576	Ku kambela ekhwirini ra mpfundla, wu khomi hilaha nhanwini, nhloko na tindleve hi voko rinwe kutani u nghenisa voko lerinwana ekhwirini laha u tshunetaka mpfundla e mirini wa wena.
2577	Ku kandziwa naku virisiwa swina nkoka kuhunguta nhlayo ya ti oxalic acid letinga vavisaka munhu.
2578	Ku katekile la pfumelaka leswaku leswi Hosi yi n'wi byeleke swona, swi ta endleka.”
2579	Ku katekile vanhu lava kumaka matimba eka wena, lava khomaka ndlela yo ya eYerusalema va tsakile.
2580	Ku katekisiwa eku hanyeni na Xikwembu hi laha ku nga heriki ku tile hi ndlela ya Yesu Kriste.
2581	Kukatsiwa ka swibyariwa swale kaya swi nyika swakudya swohambana hambana swa mintlawa leyi ya swakudya naswona swakudya swinga antswisiwa.
2582	Ku khandziya swisungula 30 wa timinete loko xinga se suka, naswona xisuka hinkarhi.
2583	Ku khandziya xikepe lexi switsakisa ngopfu naswona ukota kuvona kusaseka ka ntumbuluko laha swikatsaka ntshava na doroba leringa ehansi ka ntshava leyo saseka.
2584	Ku khoma swimpfundlana leswi tsutsuma tsutsumaka, ufanele ku vekela voko ra wena enhlaneni kutani utlakusela ehenhla.
2585	Ku khomiwa ka Nelson Mandela Hi 1962 Mandela u tsemakanye ndzelekano kuya eka ndzhawu ya xihundla kuya vonaka swinga languteriwanga eka Pan-African Freedom Movement Conference e Addis Ababa.
2586	Kukokiwa rinoko hi mbulavulo wa Mandela awutali kutikomba loko arikari abula na ntshungu.
2587	Ku kota ku tata no rhumela thiransakixini ya eSTT, titsariseli hi swikongomelo swa eSTT eka Xana xi fanele xi hakeriwa rini?
2588	Ku kota leswi Yesu a horiseke tindleve ta nuna loyi ku ti twa ni ririmi ku ta vulavula e ka vanhu, hakona, Yesu a nga kota ku endla leswaku hi va lava hi tsakelaka ku yingisa Rito ra Xikwembu hi ta tiva ku rhandza ka Xona e vuton'wini bya hina.
2589	Kukotisa leswi mina ndzi mi rhandzeke, rhandzanani na n'wina.
2590	Kukotisa leswi Tatana a pfuxaka vafi, a engeta a va nyika vutomi, swi tano na yena N'wana, ú nyika vutomi eka lava a rhandzaka ku va nyika byona.
2591	Kukotisa leswi Tatana la hanyaka a ndzi rhumeke, na leswi mina ndzi hanyaka hikwalaho ka Tatana, hi mukhuva wolowo na yena la ndzi dyaka ú ta hanya hikwalaho ka mina.
2592	Kukula ka mihandzu yakona swiya hindlela leyi kucheletiwaka hi yona, leswivulaka leswaku loko mati yo cheleta ya tele na mihandzu kuva leyikulu.
2593	Ku kula ka ntlhambi wa timhelembe swiya hiku hikwihi laha kunga tala swakudya na mati.
2594	Kukula ka ntsinda wa MapungubweWorld Heritage Sites Kukula ka ntsinda wa Mapungubwe Kwalomuya ka 1220 AD, vanhu vale K2 va bohe kuva va rhurhela eka ndzhawu yo antswa.
2595	Ku kula ka vuxaka eka tindhawu to tala exikarhi ka mimfumo ya hina na vanhu swi tiyisisa leswaku Ntirhisano wa China-Afrika Dzonga eka ku Kula na Nhluvukiso i ndlela ya vuxaka yo vuyerisa hinkwerhu, leswi nga kulaka swi tiya swinene.
2596	Kukula ka xichocho xa Sangiovese swihambana kuya hi muxaka lowunga tirhisiwa.
2597	Ku kula ka Zinfandel swinga endla leswaku madiriva yotala ya endla wayeni yotshuka leyinga tisaka nantswo wa ‘berry jam’.
2598	Ku kuma ku pfuniwa hi ku tata tifomo, vona Xiletelo xo tata swikombelo swa SVDP swa ntshuxeko wa swibalo eka eFiling na Xiletelo xo tata swikombelo swa ntshuxeko wa Vulawuri bya Cincano eka eFiling.
2599	Ku kuma mbuyelo wakahle, va South African Department of Agriculture, vavula leswaku vanwamapurasi vafanele kususa mati kuringana tiawara ti 2 leswaku tihuku tita khomiwa hi torah leswaku titanwa mati lawa yangana murhi.
2600	Ku kuma ndlela ya ku fukamela mabindzu lamatsongo.
2601	Ku kuma vuxokoxoko bya leswaku u nga tihlanganisa njhani na hina u komberiwa ku Loko ku ve a ndzi hakeli swibalo swa mina?
2602	Ku kuma vuxokoxoko byo hlaya bya leswaku u tata njhani ITR12T, Xitsundzuxo xa Nkoka: Ku kombela leswaku u poseriwa ITR12T swi nge he vi nhlawulo naswona mitlheriso ya tithirasiti leyi kumiwaka hi poso yi ta lahliwa.
2603	Ku kuma vuxokoxoko byo hlaya eka ku hlayela mitsengo leyi faneleke ku hakeriwa, Xana yi fanele ku hakeriwa njhani?
2604	Ku kuma vuxokoxoko byo hlaya eka ku ngheisa tidokhumente to seketela eka eFiling, tlilika laha Xitsundzuxo xa Nkoka: Famba na xibukwana xa wena xa ID, phasipoto kumbe layisense yo chayela loko u endzela rhavi ku rhumela ntlheriso wa wena.
2605	Ku kuma vuxokoxoko byo hlaya, u komberiwa ku tihlanganisa na Xiletelo le hansi ka pheji.
2606	Ku kuma vuxokoxoko byo tala bya leswaku u tihlanganisa njhani na hina u komberiwa ku Xana ndzi endla njhani malulamiselo ya mahakelelo?
2607	Ku kuma vuxokoxoko byo tala no kuma vuxokoxoko bya leswaku u tirhisa njhani maendleleo ya mahakelelo lawa ya boxiweke laha henhla Loko ku ve hi ku a ndzi koti ku hakela ntsengo hinkwawo sweswi?
2608	Ku kuma vuxokoxoko byo tala, u komberiwa ku tihlanganisa na Webupheji ya ntato wa ITR12T leyi antswisiweke, the Xiletelo xa Goza-hi-Goza xo tata ITR12T ya wena hi ku tirhisa eFiling na Xiletelo xo Koxometa eka ITR12 ya tithirasiti.
2609	Ku kuma vuxokoxoko byo tala vona xiletelo Ntsariso wa vatirhi eka Xikongomelo xa Xibalo xa Mali leyi Nghenaka.
2610	Ku kuma vuxokoxoko byo tala ya na eka Mitholo ya Vandla ra Vunharhu Humeso wa avanyiso ku endla leswaku vito ra wena ri nghenisiwa eka nongonoko wa lava tluleke ntwanano wo hakela.
2611	Kukumeka ka swingwavila, xivumbiwa xa xibejwani lexinga khavisiwa hi nsuku na vuhlalu kusuka emisaveni hinkwayo leswinga kongomisa ti anthropologists endzhaku ka minkarhi ya khale swinene ya vuhosi, bylae vutshan’wini bya Mapungubwe.
2612	Ku kumisisa xiphiqo xa ti red mite swastika swinene laha switikaka kutivona kufikela loko se switele.
2613	Ku kumiwa ka mati hi tshindi switekiwa tani hileswi tsakisaka swinene naswona hiswona swiendlaka leswaku nsinya lowu wu hanya nlkarhi woleha.
2614	Ku ku pfuna hi swivutiso swa wena swa VDP, swivutiso na tihlamulo tin’wana swi hlanganisiwile.
2615	Kulandzela nongonoko wa swifaniso naswona kuna nkarhi waku hlamuseriwa exiyindlwanini loko unga se tshunxiwa kutani u tlhelela e xikepeni.
2616	Ku landzela ntirho lowu wohlawuleka, vabohiwa va tipolotiki lava ava sele e khotsweni ra Robben Island vasale vari eka xiyimo xo pfumala kutwisisa nanyanyuko lowukulu.
2617	Ku landzelela gondzo leri, famba hi N1 u tsemakanya Polokwane/Pietersburg na Makhado/Louis Trichardt kuya e Musina/Messina.
2618	Ku langiwe tidizayinara tinharhu leswaku ti ta hlamusela tidizayini ta tona eka Khabinete.
2619	Ku languta mintlhontlho leyi vamanana lava va hlangana ka na yona, vana vutlhari byokarhi naku navela leswi swinga swona leswi hlohletelaka vanhu vofana na mina, lavangana switirhisiwa.
2620	Kulanguta muxaka wa xinyenyani lexi enhoveni.
2621	Ku languteriwa leswaku nhlengeletano yi ta hetisisa na ku amukela rimba ra maqhinga rintshwa ra 2018-2030 leri nga lulamisiwa ehansi ka nkongomelo lowu nge "Ku ya eka Misava ya Rihanyo Lerinene eka Rixaka ra Sweswi na Leri Taka."
2622	Ku langutisa nyana ntirho wa Dr Peter MagubaneSnapshot of Dr Peter Magubane's Career Ku langutisa nyana ntirho wa Dr Peter Magubane Akuri nkarhi wa kahle wa kuvuya ka Dr Peter Magubane kuya eku heleni kava 1950s.
2623	Kulani a ku ri Xinhwanyetana lexi a xi rhandza tata wa xona hi mbilu ya xona hinkwayo.
2624	Kulani a twa kuvava ku fikela loko a tibyela leswaku yena a nga lavi ku kula.
2625	Kulaveka ka museum swisungule kutiya endzhaku ka 1994.
2626	Ku laveka ka wayeni leyi eka malembe lawa yanga hundza swiendle leswaku na varimi valaha tikweni ra Afrika Dzonga vasungula ku endla wayeni ya xiyimo xale henhla hikutirhisa madiriva lawa.
2627	Ku laviwa ka switirhisiwa swa oyili na gese eAfrika-Dzonga i swa nkoka ku tisa makungu ya vusirheleri bya eneji laha tikweni.
2628	Kulawula khwalithi ya matandzaEgg Quality Maintenance Ku sivela ku cinca ka xiyimo, matandza ya fanele ku hundzisiwa kuya eka vaxavi hiku hatlisa.
2629	Kulawula matoto ya tihukuPoultry Litter Management Kulawula kutsakama i ndlela ya kahle swinene kulawula kuthyakisa ka tihuku hi matoto.
2630	Kulawuriwa ka rivala Hambi tihuku leti tifambafambelaka toxe tilava kukuma vutumbelo lebyi basisiweke byingariki na matoto.
2631	Kuleteriwa ka vafuwi vantshwa va mfpundlaMentoring of New Rabbit Farmers Kuleteriwa ka vafuwi vantshwa va mfpundla Mpfundla awufani na swiharhi swinwana leswi fuyiwaka.
2632	Ku lo humelela yini, leswi khale a mi tshama mi tsakile?
2633	Ku lulama ku rhangela HOSI Xikwembu emahlweni; laha xi fambaka kona, ku pfuleka tindlela.
2634	Ku lulama ku ta tlhela ku va kona etihubyeni, vanhu hinkwavo lavo lulama va ta ku seketela.
2635	Ku lulamisa tlhontlho lowu swi khomile matimba yo pfula timali leti nga ta tirhisiwa hi mifumo ya le Afrika ku tirhisa Swikongomelo swa Nhluvukiso wa Nkarhi wo Leha na tiphurogireme ta wona ta nhluvukiso.
2636	Ku Lulamisela ka Swin’wana na Swin’wana Kavanyisa ka 14: Ku Lulamisela ka Swin’wana na Swin’wana (231-243) 231. Mitwanano ya Matiko ya Misava Ku kanerisana na ku sayina mintwanano na matiko ya misava i vutihlamuleri bya huvonkulu ya rixaka.
2637	Kululamisela ku kula ka xihatla Xosungula lexi axi fanele ku endliwa akuri kululamisela xintshabyani xa hosi.
2638	Kululamisiwa ka ndzhawu leyi ava tshama eka yona swivuye swiva kona hi 1890s.
2639	Kululamisiwa ka swihahlu leswi swifanele ku endliwa hiwona nkarhi lowu.
2640	Ku lwa na vugevenga i vutihlamuleri bya wun’wana ni wun’wana.
2641	Ku lwa ni ntlhontlho lowu, Mfumo, hi ku tirhisa Ndzawulo ya Mati na Mbhasiso, wu ta letela tiathizeni kumbe tipulambara ta 15 000 lava nga ta lunghisa tiphayiphi ta mati emigangeni ya vona.
2642	Kuma mintshovelo yimbirhi leyi endliwaka – exikarhi ka ximumu nakambe loko ku hela ximumu ku sungula xixikana.
2643	Kumamisa swihumelela kuringana mavhiki manharhu ntsena.
2644	Kuma swo tala hi mhaka yo mangala vuxisi bya timali leti hakeleriwaka emahlweni nhundzu yi nga si kumeka na vuxisi bya lothari Department of International Relations and Cooperation Copyright 2018 Government of South Africa.
2645	Kuma xileriso xa nhlayiso mayelana na tinhundzu ta wena.
2646	Kumbe: a va nga siyerisani ndzheko wun'we.
2647	Kumbe: a va ta nkinsama emahlweni ka mina.
2648	Kumbe: Avuxeni, wena la tsakeriweke, Hosi yi na wena.
2649	Kumbe hihlangana navusiku exitarateni lexi axi miyerile swinene xale kusuhi: Andzita yimisa movha exinyamini, yena ata humelela.
2650	Kumbe: Hikokwalaho, ndzi kombela ku tiyisiwa ndzi nga heli mbilu.
2651	Kumbe: hi mayimbelelele ya risimu leri nge “Ra makhon'wa”.
2652	Kumbe: hi mina loyi a nga kona.
2653	Kumbe: Hinkwaswo leswi Tatana a ndzi nyikaka swona, swi ta ta ka mina.
2654	Kumbe: hi titwa hi tiyile, hikuva wa hi tsakela.
2655	Kumbe: Ku katekile la pfumeleke, hikuva swilo leswi a byeriweke hi Hosi, swi ta endleka.
2656	Kumbe: ku nga ku kwetsima loku fanelaka N'wana la nga swakwe wa Tatana.
2657	Kumbe: Ku sukela eku sunguleni, ndzi loyi ndzi nga mi byela leswaku ndzi yena.
2658	Kumbe: kutani va titshamela emitini ya valala.
2659	Kumbe kuya tirhisiwa kuhumelerisiwa ka swakudya swin’wana.
2660	Kumbe leyi ya ximanguva lawa.
2661	Kumbe: loko a nga tlhelanga a tswariwa hi swa le henhla.
2662	Kumbe: Loko nkarhi wa vaxanisi va n'wina wu fika.
2663	Kumbe: Loko va ka Dani va lahlekeriwile hi tiko ra vona.
2664	Kumbe loko wo khoma huku hitipiku kumbe nhamu, loko yo tlakusa milenge iya xisati kasi loko yinga tlakusi iya xinuna.
2665	Kumbe: Loyi a endliwaka la lulameke, ú ta hanya hi ku pfumela.
2666	Kumbe: loyi a nga pfumeriki eka N'wana.
2667	Kumbe: Mina a ndzi ri kona, Abrahama a nga si va kona.
2668	Kumbe: mi nga tshuki mi tolovela ku endla swilo leswi.
2669	Kumbe: ndzi fanele ku va emintirhweni ya Tata wa mina.
2670	Kumbe: N'wi tshikeni!
2671	Kumbe: swa fanela leswaku mi tlhela mi tswariwa hi swa le henhla.
2672	Kumbe u endzela rhavi ra SARS ra le kusuhi na wena ku endla mitsariso yo engetelela ya xibalo kumbe mindzhundzhuluxo eka vuxokoxoko bya wena lebyi tsarisiweke.
2673	Kumbe: U nga tshuki u pfumela leswaku tuva ra wena ri nyiketiwa eka swiharhi leswi.
2674	Kumbe uta pfumela e ka Rito ra Xikwembu, u ri yingisa u ta tsakisa Xikwembu?
2675	Kumbe: ú ta rhangela Mesiya emahlweni.
2676	Kumbe vamakhelwani ava byele maphorisa leswaku kuna nhwenyani loyi angariki na pasi, hikuva vatile vata gongondza kuringana ko hlaya.
2677	Kumbe: va nyikiwa ni vaaki va muti wa Dori ni swimitana swa wona, ni vaaki va muti wa Taanaka ni swimitana swa wona, ni vaaki va muti wa Megido.
2678	Kumbe: Vuswa bya Xikwembu hi loyi a xikaka hi le tilweni, la nyikaka misava evutomi.
2679	Kumbe: wu kongoma eka vaaki va Eni-Tapuwaka.
2680	Kumbexani Xikwembu na Muhammad valava ndlela yintshwa yakuva maketa — va lunghisiwa laha na lahaya kukuma nseketelo eka misava leyi hi hanyaka eka yona.
2681	Kumbe: Xi hungisile moya wa le vuxeni xi ri ematilweni.
2682	Kumiyerile swinene eka ndzhawu leyi.
2683	Ku na 57 wa timiliyoni ta hina, un’wana na un’wana u na matimu, tindzimi, mimfuwo, mitokoto, mavonelo na mitsakelo yo hambana.
2684	Kuna hakelo yokarhi leyi hakeriwaka hi movha, naswona u kuma xibukwana na mepe leswingana vuxokoxoko lebyi pfunaka na leswi unga swivonaka eka ndlela yoleyo.
2685	Kuna khixi leringana switirhisiwa hinkwaswo kukatsa nati firiji.
2686	Kuna khixi leritirhisiwaka hi nhlanganelo, ndzhawu yo dyela eka yona na lapa leswi switirhisiwaka hi vanhu hinkwavo lava vanga eka ti cabin leti ta mune.
2687	Kuna ku hambana ka mbirhi ntsena.
2688	Kuna kutlula 200 wa tindzhawu ta archaeology letinga kona ekusuhi xikan’we na mintsinda yinharhu yo hambana leyi kunga tshamiwa hi minkarhi yohambana: Zhizo, K2 na Mapungubwe Hill.
2689	Kuna kutlula 30 wa mavito lawa yanga vamavizweni ya Zinfandel, kambe yitiveka ku antswa hi tani hi Primitivo (Italy) kumbe Crljenak kaštelanski (Croatian).
2690	Kuna kutshemba kuntshwa, xikombiso, hileswaku unga kota ku vona rimbewu ra huku hiku cikinyisa nereta leyi bohiweke hi ntambu ehenhla ka nhloko ya huku.
2691	Kuna ku tshemba leswaku Robben Island ayi lawuleki.
2692	Kuna kutshemba leswaku vavasati lava tshamaka laha kungana swimuwu vava na vana votala swinene kutlula lava hanyaka e kule na ximuwu.
2693	Kuna kwalomu ka 150 wa vanhu lava hanyaka exihlaleni naswona va endla ndzhawu ya vaaki leyi hanyaka.
2694	Kuna kwalomu ka 15 wa khale ka vabohiwa lava tirhaka e xihlaleni lexi naswona himinkarhi leyi kungana vanhu votala lava lavaka tekaka rendzo leri, varhangeri vakota ku endla tendzo to ringana 6 hi siku.
2695	Kuna kwalomu ka 15 wa swivumbeko kuswilangutela.
2696	Kuna kwalomu ka 24 wa tinxaka ta misinya ya Acacia na 8 ya Commiphora.
2697	Kuna kwalomu ka 35km ta mapatu endzeni ka ntanga lawanga lulamela timovha letingale hansi, kambe kuna 100km leyilavaka timovha tale henhla (4x4).
2698	Kuna kwalomu ka 40 wa vanhu lava vatshamaka kona, leswi endlaka leswaku ndzhawu leyi yi chavisa nyana.
2699	Kuna kwalomu ka kutlula 69 wavamavizweni wa Clairette Blanche.
2700	Kuna kwalomu ka vamavizweni va 25 va Cape Riesling, kambe yitlhela yitiveka tani hi Crouchen Blanc, Cruchen, Kaapse Riesling na Paarl Riesling.
2701	Kuna lava swinga vuleku nchumu eka vona lava vangati kumelaka swon’wa naku ehleketa leswaku vaya dya kwihi swakudya swa nimadyambu.
2702	Kuna leyi mihandzu yayona yinga ya pink leyi tivekaka tani hi Flame Muscat e California nale Rooi Hanepoot e Afrika Dzonga.
2703	Kuna magoza yanharhu lawa ya tekiwaka loko kuri ekubasisiweni laha kungana kukukula, ku koropa hi mati naku fafazela murhi.
2704	Ku na magozo yo tiya eka mani na mani, ndyangu wihi na wihi na mabindzu laya nga endliwaka.
2705	Kuna mapatu yohlaya lawa yanga tsariwa leswaku ku famba ti 4x4 ntsena.
2706	Kuna mavito yotala lawa ya hanyaka kukatsa na Alicante e France, Granaccia e Italy na Garnacha e Spain.
2707	Kuna mimirhi leyikumekaka no tirhisiwa ku dlaya no susa switsotswana leswi.
2708	Kuna minantswo yotala swinene leyi humelerisiwaka laha Afrika Donga, leyisukaka eka ti berries kuya eka liquorice, chocolate, grassiness nati green peppers.
2709	Kuna mixaka yo fika khume mbirhi ya mimpfundla laha Afrika.
2710	Ku na mixaka yo pimiwa ya tinhundzu na vukorhokeri leswi fanele ku hakela VAT eka mpimo wa ziro kumbe lswi nga hakeriki VAT.
2711	Ku na moya lowukulu wa ntshembo exikarhi ka vanhu va hina.
2712	Kuna murhi wokarhi, xikombiso, wukongomisiwe eka mavabyi yokarhi leswivulaka leswaku loko ko humelela mavabyi yan’wana tihuku tinga tlhela tikhomiwa hi mavabyi yalawo.
2713	Kuna muxaka wa sulphur lowunga engeteleriwaka eka mati yonwa (hlaya swileriso eka phepha ra yona).
2714	Kuna ndzhawu yikulu yohlambela endzhaku ka khumbi lerikulu, laha hi laha vana vatlangelaka kona nanhlekani vakarhi va orhela masana loko va huma e matini xikanwe no sukumetelana e matini.
2715	Kuna nhlangano lowu yimelaka vaaki lowutivekaka tani hi (RIVA – Robben Island Village Association), naswona kuna phephahungu lerikumekaka kambirhi hi nhweti e xihlaleni leri vange i, The Lighthouse.
2716	Kuna nhlayo ya rixaka ra vanhu va Zhizo lava tshamaka etindzhawini ta Shashe-Limpopo, kambe ra Schroda hirona lerikulu.
2717	Kuna nhlayo yintshwa leyi kumekaka e De Hoop Nature reserve laha kona kungana muxaka lowu sukaka e Mountain Zebra National Park, Kamanassie mountains na leto hlawuleka tale Kouga na leti humaka etintshaveni tale Outeniqua.
2718	Kuna nhlayo yintsongo swinene ya muxaka lowu leyisaleke naswona loko yofikela hi mavabyi yi boheka ku fa.
2719	Kuna nhungu wa mitlawa yo hambana ya Nhutwa eAfrika, va nwa science va vitana mitlawa hi ku hambana-hambana ka yona: Giraffe camelopardarlis Camelopardalis - Nubian giraffe found in Sudan and Ethiopia.
2720	Kuna nkarhi lowu pimiweke xikanwe na nhlayo ya vanhu votala lava faneleke ku pfuniwa hinkarhi lowu.
2721	Kuna nsinya wa khale swinene wo duma e Zimbabwe lowungana mbhovo eka tshindi ra wona naswona wunga kotaka ku amukela kwalomu ka 40 wa vanhu laha endzeni ka wona.
2722	Kuna nyanyuko ematihlweni ya Peter loko a tsundzuka nkarhi lowu wungaya eka xifaniso lexi axi rhandza swinene eka buku yakwe ya wanuna wa vanhu: A Photographic Tribute to Nelson Mandela.
2723	Kuna swiambalo swo hlawuleka leswi ambariwaka loko ku endliwa ntirho lowu hambi loko mavabyi yakona yanga tluleli eka vanhu.
2724	Kuna swilo swo olova kambe swi ri swa xihatla na swa nkoka hi faneleke ku swi endla, tanihi xiphemu xa matshalatshala hinkwawo ku antswisa nhlangano na ntalo wa mfumo.
2725	Kuna switirhisiwa swa mune leswi nyikiweke eka A.afra – swimbirhi swile ka mavabyi ya diabetes, xin’we eka fukuzani kasi xin’wana eka fukuzani na mavabyi yo oma swirho.
2726	Kuna swivangelo swintsongo swa leswi.
2727	Kuna swiviko swaleswaku ximangwani loko xaha kutswariwa xitshama swinene na mhana xona leswaku xita tekela eka yona mikhwalalati leyinga emirini wa yona.
2728	Kuna swivulavula leswinga tiyisisiwangiki swaleswaku African potato ra pfuneta eka ku tshungula mavabyi ya HIV/Aids, prostate cancer na TB.
2729	Kuna swotala swinene leswi faneleke ku langutiwa loko ku langhiwa swondlalela.
2730	Kuna swotala swinene leswi nsinya lowu wu endlaka swona kusuka eka nsinya wa kona, mahanti, mihandzu na timongo.
2731	Kuna ti cabin ta mune e nkambeni, tiakeriwe emakumu swinene laha tinga languta eminkoveni leyinga tala misinya.
2732	Kuna tindhzawu toringana mune leti munhu anga kotaka kuyima kona a vona nyanyulo lowu wantumbuluko (Sunrise, Main, Confluence na Sunset) naswona yin’wana na yin’wana yinyikela hi xiyimo xa kahle xakuva u vona laha kuhlanganaka milambu.
2733	Kuna tindlela ta mune leti mavabyi yanga siveriwaka, laha kunga leti sound biosecurity, kutlhaveriwa, kubasisiwa kahle ka laha titshamaka no dya kona xikan’we no lawula ntshikelelo.
2734	Kuna tindlela tohambana hambana tondlalela xihahlu xa tihuku kusukela eka switirhisiwa leswi endlaka leswaku tihuku tinga titimetiwi hi rivala, ku kandziya matoto ya tona leswi sirhelela milenge ya tona naku endla leswaku yitshami yi omile.
2735	Kuna tindzhawu timbirhi laha xikumekaka kona kunga Afrika Dzonga na le xikarhi ka Tanzania nale nwalungwini kuya e dzongeni wa Egypt.
2736	Kuna tindzhawu tintsongo letinga tivekeki ta archaeology e Botswana, letinga yimela kufikeleriwa.
2737	Kuna tinxakanxaka tohambana hambana letinga kona, laha rixaka rinwana na rinwana ringana kutsakela karona loko swita eka tindzhawu leti switshamaku kona eka tihuku, kusuka eka tisiva, tipiku,miri kuya eka nhloko.
2738	Kuna tinxaka ta khume tohambanahambana laha e Dzongeni wa Afrika leti kumekaka laha kungana ndzhongo, eti buweni ta milambu nale nhoveni yale xifundzheni xa Eastern Cape kuya fika e tikweni ra Zimbabwe.
2739	Kuna tinxaka timbirhi ta vukati hi ndzhavuko wa xi Xhosa, kuna ndlela ya kahle na leyi yo tlhakisiwa, hinkwayo yaha endliwa na namutlha.
2740	Kuna tinxaka timbirhi to hungisa moya, kuya hi Ross.
2741	Kuna tinxaka tokarhi to hlawuleka letinga endleriwa kuhumelerisa swokarhi kumbe xikongomelo xokarhi.
2742	Kuna tinxaka totala ta timhala leti katsaka: eland, blue wildebeest, waterbuck, bushbuck, duiker, red hartebeest, kudu, impala, klipspringer, steenbok na gemsbok.
2743	Kuna tinyaka timbirhi Agathosma crenulata (matluka yo leha ya buchu) na Agathosma betulina (tluka ra xirhendzevutani ra buchu) yana nkoka eku xavisiweni eka nkoka ya mafurha lawa.
2744	Kuna tinyenyana leti fambelanaka na minsinya leyi laha ti endlaka swisaka swatona eka yona.
2745	Ku na vanhu vo tala la misaveni leyi kombe Yesu u tiva un'wana ni wu n'wana, a tlhela a n'wi hlayisa.
2746	Kuna vanhu votala swinene lava hiva rivalaka, kutlhela kuva na mavito yotala ngopfu lawa hinga wativeku.
2747	Kuna vavanuna na vavasati votala lava vangariki na swiyimo swokarhi kambe kuhoxa xandla ka vona eka kuhluvukisa tiko swingava leswikulu."
2748	Kunaveleriwa swakahle aswipeletiwa hi vana votala eka lava va 300 lava avari kona hi tindzimi tohambana hambana.
2749	Ku na vuaka-tiko byo fana bya ma-Afrika Dzonga.
2750	Kuna vuxokoxoko byintsongo swinene lebyinga kona mayelana na vukona byati antibacterial nati antifungi letinga kona eka Athrixia, hambi switirhisiwa swa yona swa ndzhavuko swihlamusela swinene hivuswikoti bya ti antimicrobe.
2751	Kuna xigedani eka darata ya ndzelekano lexiku nyikaka nkarhi waku famba emakumu ka Limpopo, laha unga kotaka ku yimisela vaphansi vatinhlampfi voko loko vari eku njoveleni.
2752	Ku na Xikwembu xin'we/ntsena I Moya.
2753	Kuna xivandla lexi tshamaka xipfulekileleswaku wuta kuma mati hambi loko mberha yi hundzile.
2754	Kuna yindlu ya vuwiselo eka marhavi ya nsinya lowu.
2755	'Kuna yini swin’wana leswi muteki wa swithombe anga swilavaka kutlula ku vitani uta landzelela vutomi bya munhu wa muxaka lowu?
2756	Ku ndlalela loku kusirhelela na ndzhongho lowunga pfuneku ntsena kuva tihuku titshama tinga tsakami kambe nakuva kuhunguta kuva titlhela ti kandziyela matoto ya tona lawa yanga tisaka swivavi eka nhlonge na mavabyi yanwana.
2757	Ku ndlaleriwa ka swihahluKu ndlaleriwa ka swihahlu Tihuku totala tikuriseriwa ehenhla ka leyara leyi ndlaleriweke ehansi.
2758	Kunene HOSI Xikwembu xi ndzi hlayisile ndzi hanya hilaha xi tshembiseke hakona.
2759	Kunene ri ta pela, ri ta pelela mina na wena, hinkwerhu ka hina swa boha ri hi pelela, u xigwili kumbe xisiwana swa fana.
2760	Kungari khale a haku endla ntirho wakwe lowukulu swinene, laha a teka mahungu eka African National Congress (ANC), laha a tirhela Drum magazine.
2761	Kungari khale kuvuye kutisiwa vayimeri va mavandla lawa yanwana yokaneta, lava ava vekiwa hi xikongomelo xakuva veka leswaku vanga tisi mpfilu mpfilu etikweni.
2762	Kunga se hela nkarhi se mintlawa leyi ayi sungule ku dya mabulu swin’we xikanwe na mafenya.
2763	Kungase hela nkarhi woleha nhluvuko wuhela hiku hatlisa.
2764	Kunga tirhisiwa dye kukomba leswaku tihuku tokarhi se tikume murhi lowu kasi letingawa kumangiki tit a tikomba hikuva tiri hava dye.
2765	Kunga tirhisiwa switirhisiwa swihi na swihi kambe kufanele kuva leswi hatlisaka ku oma loko switshuka switsakamile hikuva leswi swinga endla leswaku ticondzo ta tihuku tinga hisiwi.
2766	Kunga tirhisiwa tindlela totala ku engetelela kuhisa kusuka eka gasi, solar xikanwe na tihunyi leti tshiveriwaka.
2767	Kunga tlhela kuva na milawu yinwana leyi faneleke ku landzeleriwa hikuva ndzhawu ya vuhumelerisi yifanele kuva eka mpfhuka wokarhi.
2768	Kungava kulo humelela kwalomu ka 50 per cent wa vatirhi.
2769	Kungava kuri na mudlayi ekusuhi, tani hi rikhozi kumbe nyoka, leswi endlaka leswaku tihuku tingavi na kurhula, laha nakona tihuku tingatava tikarhi ti tlula tlula kuva tilava vutumbelo.
2770	Kungava kuri na xivundza, kumbe kuka kunga tiviwi swotala, tani hi ndzhawu ya vaaki leyintsongo swifanerile kuva hindlela yoleyo.
2771	Kungava kuri xihahlu xa tinsimbhi lexingana swikhomo lexinga tirhisiwaka, kumbe xingava xi endliwe hi tihunyi, naxona xiva na swikhomi.
2772	Kungava na kuhunguteka ka nhlayo ya matandza lawa yatshikeriwaka, laha matandza yotala yavaka na xikhamba xovevuka kumbe yarihava xikhamba.
2773	Kungava ntsena laha swinga tika laha unga susaka mpfundla kufana na laha utirhisaka blowtorch eka xihahlu xampfundlha lowu awu vabya.
2774	Ku nga vi na loyi va nga ta n’wi tlherisa exibedlhele va vula leswaku a va koti ku n’wi hlantswa tinso hikuva xibedlhele xi tele, tani hi leswi hi nga swi twa laha Western Cape.
2775	Ku nga vi na munhu loyi a mi kanganyisaka hi marito lama nga pfuniki nchumu: Swidyoho leswi, hi swona leswi endlaka leswaku vukari bya Xikwembu byi wela vanhu lava nga yingisiki.
2776	Ku nghenelela eka tipulani, kutani haka ya nkoka leyi fambaka emahlweni i mahungu na thekinoloji ya vuhlanganisi tanihi mukondleteri na xiyenge eka vunene bya yona.
2777	Kunghenelela ka xihatla ka laveka.
2778	Kunghenisiwa ka maribye lawa kuya eka masalela ya mikhukhula ya Transvaal Supergroup leyinga endliwa hi igneous rock complex tleyi tekaka ndzhawu yo ringana 60 000 square km’s, leyi endlaka leswaku yiva leyikulu swinene emisaveni.
2779	Kungova ntsena loko mufuwi wa ntokoto a endla nkatsakanyo (ku humesa muhlovo wuntshwa, kumbe satinise muxaka rosungula) naswona utiva kahle leswaku swinwana na swinwana leswingata huma hileswi nga pfumeleriwa swinene.
2780	Kungu ra kahle kungava u languta tihuku ta xintima kumbe leti humelerisaka swilo swimbirhi kufana na Boschveld, Australorp, Koekoek na Island Red.
2781	Kunuha ka ammonia i xikombiso lexikulu xaleswaku moya awu hungu kahle exihahlwini xa tihuku, ku thyaka kumbe kubasisiwa ka mati lawa tin’waka kona mati.
2782	Kunwana ka kutshembha loku kuna vumbhoni bya sayernse eka byona.
2783	Kunwana kwala kusuhi akuri laha aku tshama kona ntshungu laha hosi ayi burisanela kona na vuyeni loko byi tshuka byi fikile.
2784	Kunwani kutshemba lokunga kona hileswaku rimbewu ringa voniwa hiku langutisa xivumbeko xa tandza, laha leringana xivumbeko xa bolo yamilenge ringana xikukwana xa xinuna kasi ra oval kumbe xirhendzevutani rina xa xisati.
2785	Kun’we, a hi hlayiseni gezi hi ku tima switirhisiwa swa gezi leswi nga riki swa nkoka.
2786	Ku n’woka ka xiyimo xa ikhonomi ya misava ku tisa makhombo ya le henhla swinene eka swa ku lahlekeriwa hi mintirho na ndzingano wa vutomi eka vanhu va ka hina.
2787	Ku nyamalala ka vatswari va xona swi xi vangela nhlupheko evuton’wini – xa xanisiwa, xi chovoriwa hi vadyondzikulobye.
2788	Ku nyika mali i xirhangana eka miganga laha mindyangu leyi yi nga riki na ndhawu yo tshama leyi nga riki kahle, swakudya na swin’wana swa nkoka leswi nga fanela eka vutomi bya vana va vona.
2789	Ku nyikiwa ka matimba ya ikhonomi eka vavasati i swa nkoka leswaku Afrika-Dzonga ri fikelela nhluvukiso wa ikhonomi na nkulo.
2790	Ku olova yini ke?
2791	Ku olovisa kubasisa switirhisiwa hinkwaswo swifanele kuhumesiwa leswaku kuta basa.
2792	Ku onha nhundzu i nandzu lowu yisaka ehansi ku suka eka timhaka ta ntiyiso.
2793	Ku orhovela matluka lawa ya hisiweke swipfuna ku pfula tinhompfu leti pfalekeke naku pandziwa hi nhloko kasi nkatsatanyo wa matluka wutshungula mukhuhlwani, kupandza ka meno na kuvava ka xisuti.
2794	Kupakiwa kahle swivula basikiti yo olova kuva yafambisiwa mpfhuka wokoma xikanwe naku tekiwa, ti filler tray na swibye swa polystyrene.
2795	Ku pakiwa naku funghiwa Matandza lawa ya pakiweke aya fanelanga kuva kwala ku bola loko munhu aya ringa naswona yangavi na risema.
2796	Ku pasisiwa ka mavumbiwa ya Swifundzankulu 143. Vundzeni bya vumbiwa ra xifundzha 144. Ku tiyisiwa ka vumbiwa ra Swifundzankulu 145. Ku sayiniwa, ku tivisiwa na ku hlayisiwa ka mavumbiwa ya Swifundzankulu Milawu leyi kwetlembetanaka146.
2797	Kupfariwa ka Chapter Nakambe, matimu hileswaku kukombisa kuvilela switsandzile.
2798	Ku pfimba hala ndzhaku swingava swikomba leswaku kuna tandza leri tsandzekaka ku huma.
2799	Kupfimba ka swirho swalenhlokweni swahuku.
2800	Kupfimba loku kungava eka milenge yale ndzhaku kumbe yale mahlweni leswi swinga vangiwa hi laha yi kandziyaka kona kungava kungari kahle.
2801	Kupfimba milenge ehenhla kumbe e hansi.
2802	Ku pfimberiwa i mbuyelo wakudya rihlaza leringa vuna kumbe ku cinciwa ka swakudya swinga languteriwanga.
2803	Ku pfumala kuya emahlweni Kutani, vanhu va Mapungubwe vasukele masirha ya vona ya nsuku, kutani vahangalaka vaya tshama eka tindzhawu tintshwa kuya e dzongeni nale N’walungu vupela dyambu.
2804	Kupfumaleka ka swakudya swingava swivangiwe hi ntungu wa mavabyi lawa yanga tisiwa hi makondlo yale kaya (rattus-rattus).
2805	Kupfumeleriwa 15 wa tihuku eka square meter xinwe kuva tikota ku jikajika.
2806	Ku pfuna na vuswikoti byo endla swibalo, mindzavo na swibalo swa nhundzu.
2807	Ku pfuxetiwa matimba i ku engeteriwa ka mati eka ndhawu yo hliki, hambi hi ku hangalaka ka le hansi ka ahlukanyo kumbe vuandlalo bya mati na/ kumbe ku suka ka le matlhelo ka mati ya le hansi ku suka ekusuhi na maribye lama kotaka ku tswonga no khoma mati.
2808	Ku rhandza ka xona i ku hlanganisa swivumbiwa hinkwaswo, swa le matilweni ni swa la misaveni, nhloko ya swona a va Kriste.
2809	"Ku rhula na ntshamiseko wa swa tipolitiki na swona i swa nkoka eka migingiriko ya mfumo yo tumbuluxa mbangu lowu nga ta tirhisiwa ku khutaza vuvekisi.
2810	Ku rhula ni rirhandzu leri nga ni ku pfumela, a swi ve ni vamakwerhu, swi huma eka Xikwembu Tatana, ni ka Hosi Yesu Kriste.
2811	Kurhurha loku akungari ndlela yo bombisa mali yintshwa leyi ayaha kukumeka.
2812	Kuriku xona axi langheriwe kuva xinga fikeleleki hiku olova.
2813	Kuringana 700 wa malembe lawa ya landzelaka, xintshabyani xohlawuleka xi tshame na swihundla swa xona.
2814	Kuringana 75 wa malembe, vanhu vale Mapungubwe vahanyile vutomi eka ndzhawu na hi ndlela ya kahle.
2815	Kuringana kutlula nkombo wati century, vutivi bya mani na mani hi vanhu lavanga rivariwa khale kumbe kutekiwa vanha hanyi kambe xitori xavona se xi endla tinhloko mhaka eka mabulu ya ndzhavuko wa mindzelekano.
2816	Ku ringana malembe ya 40 a rikarhi a tshama entshaveni ya Sinayi.
2817	Ku ringana mune wa makume wa malembe ari karhi a va rhangerile emananga.
2818	Ku ringana nkaye wa malembe u tshamile eka yindlu leyintsongo ya tikamara timbirhi laha a tshama a rindziwile.
2819	Ku ringana swi katsa ku tiphina lo ku heleleke ko ringana hi timfanelo hinkwato na ntshuxeko.
2820	Kuringanela timhaka ta masangu swisungula eka lembe ra vumbirhi ra vutomi bya nhleti.
2821	Kuringeta kukoka swigalani leswi swisiya nhloko yikhomelele eka nhlonge ya huku leswinga siyaka mavabyi.
2822	Kuringetiwa ka ku byariwa ka masimu yanwana aku vonaka ku hlanganisiwa hi khombo.
2823	Kuringetiwile ku endla matshalatshala ya kun’wihumesa hi vanhu vaku fana na xaka rakwe, Paramount Chief Kaiser Matanzima, xikanwe na Johan Coetzee wa maphorisa.
2824	Ku seketela bindzu leri, va VOC vasungule kulavisisa loko kuriku swinga koteka kuva na va Europa minkarhi hinkwayo e Cape of Good Hope, leyinga tshama exikarhi ka Old World na New World.
2825	Ku seketela ku tirhisiwa ka swilo swa laha kaya, 21 wa swikumiwa na tisekithara swi vekiwile etlhelo ku va swi andzisa switirhisiwa swa laha kaya.
2826	Ku simekiwa ka Batho Pele a hi ntirho lowu taka kan’we ntsena.
2827	Kusivela switsotswani leswi kuva swikhandziya tihuku, madyelo na byasi swifanele kufafazeriwa nakuva kuhlakuleriwa byasi lebyinga ekusuhi na swihahlo.
2828	Ku siviwa ka ayitheme ya 10 hi ayitheme leyi landzelaka: Nhlayo ya switulu eka Huvo yo endla milawu ya Xifundzankulu xin’wana na xin’wana yi fanele ku va tanihi laha yi pimiweke hi ku landza xiyenge xa 105 xa Vumbiwa byintshwa.
2829	Kusuka e henhla ka xintshabyani xa Mapungubwe unga kota kuvona kahle swikombiso leswinga hlayisiwa xa leswi, laha yitsemakanyaka eka ndzhawu leyi tani hi ntila wantima lowunga loloka.
2830	Kusuka e Johannesburg, teka gondzo ra N1 kuya e Polokwane/Pietersburg.
2831	Ku suka eka mbono wa muhakelaxibal, loko u nga se titsarisela eka swibalo swin’wana na swin’wana leswi longoloxiweke u ta fanela ku endzela rhavi kan’we ku tiyisisa vutitivisi, adirese na vuxokoxoko bya wena bya le bangi.
2832	Kusuka eka muchayeri kuya eka muteki wa swinepe Sophiatown,1955.
2833	Kusuka eka swiharhi leswi nga tolovetiwa ku tshama na vanhu hilaha ximanga xinga davuka kona.
2834	Kusuka eka swiyimo leswi aswinga olovi ku burisana, Prisoner Mandela uve na vonelo leri ari yiseke eka varhangeri va tipolotiki ra leswaku kufanele ku burisaniwa na vantima lavotala leswaku xihlawula mbala xihela.
2835	Ku suka enhlohlorhini ya ntshava, ndzilekana wu rhelela wu kongoma exihlobyeni xa Nefitowaka; wu suka kona wu kongoma emitini leyi yi nga entshaveni ya Efroni, kutani wu jikela etlhelo ra Baala (hileswaku, Kiriyata-Yeyarimi).
2836	Kusuka en’walungwini kuta nambu lowu ahlameke wa Shashe, lowu khulukaka wurhelela kuya cheleta le hansi.
2837	Ku suka eSaridi ndzilekana wu jika wu kongoma endzilekaneni wa Kisiloti-Taboro, hi tlhelo ra le vuxeni, wu hundza wu ya eDaberata, kutani wu ya fika eYafiti.
2838	Ku suka eTapuwaka, ndzilekana wu kongoma exinkobyaneni xa Kana evupeladyambu, wu ya helela elwandle.
2839	Kusuka e ‘Transvaal', kufuya mimpfundlha swivuye swifika nale Natal xikan’we na mapurasi lawakulu lawa yanga vuya yatumbuluxiwa kuhumelerisa nyama leswaku yita yisiwa ematikweni mambe.
2840	Ku suka kona hita ku tisela Youth Business Expo na Entrepreneurs in Progress ku suka hi awara ya 11h00 ku fika 13h00 lahaya Momes Place eka Nkuzana.
2841	Ku suka kona ndzilekana wu kongoma edzongeni etlhelo ra Luzi, wu ya ta hi le xintshabyaneni xa Luzi (hileswaku Betele), kutani wu rhelela wu kongoma le Ataroti-Adara ehenhla ka ntshava leyi yi nga edzongeni ra muti wa Beta-Horoni-wa-le-nkoveni.
2842	Kusuka kona swimilani swiye swiya byariwa laha switsotswani leswi aswingaha koti ku fikelela, laha hinkarhi wakona swivuye swiyisiwa eka matiko yale North America.
2843	Ku suka kona wu kongoma eHukoko, wu ya hundza hi le dzongeni ra Zebuloni, ni le vupeladyambu bya Asere, wu ya ta hi le Yordani evuxeni bya Yuda.
2844	Ku suka kona, wu kongoma evuxeni eGati-Hefere ni le Eti-Kasini, wu hundza wu ya fika eRimoni, wu jika wu kongoma eNeya.
2845	Kusuka kwalano, nale ka mavhiki ya 6 lawa ya landzelaka, andzi tshame na Mandela xikan’we na van’wana vayimeri va vamanana lava e khoto laha ava lwela leswaku milandzu ya vamanana lava yi herisiwa kumbe vavevukerisiwa xigwevo.
2846	Kusuka laha i mpfhuka wuntsongo swinene kutlhelela harbour nale khotsweni.
2847	Kusuka laha ka xiphemu lexi, unga kota kuvona ku rhelela le hansi emisaveni: kusuka e City Bowl kuya e Sea Point, Camps Bay, kuhundza hile Twelve Apostles kuya e Hout Bay na Chapman’s Peak – xivono lexi ungata pfuka unga xivonangi kusukela helo emisaveni.
2848	Kusukela emasunguleni ya 1985, swirho swa cabinet swisungule kun’wi vhakela exihundleni kuva na tinhlengeletano laha anga tekiwa aya vonana na President P. W. Botha.
2849	Kusukela emasungulweni ya Palamende ya nkarhi wa sweswi, minongonoko ya hina ya ku thoriwa ka vaaki yi tumbuluxile kutlula 3,2 wa timiliyoni ta swivandla swa mitirho.
2850	Kusukela enkarhini wolowo, sathani u vile nala wa Xikwembu na vanhu.
2851	Ku sukela enkarhini wolowo, vadyondzisiwa va yena lavo tala va tlhelela ndzhaku, va nga ha famba-fambi na yena.
2852	Kusukela hi 1980, Peter utlhele a tirha eka Time magazine.
2853	Kusukela hi 1992, mbhurisano lowufaneleke exikarhi ka vanhu na vambango wa ntumbuluko switekiwe tani hi misava ya ndzhavuko, naswona Mapungubwe yiringanerile nhlamueslo yaleyo.
2854	Ku sukela hi 1994 ku vi le na ku nyikiwa ka mpfuno eka vanhu eka vavuyeriwa vo tlula 16 miliyoni loku antsiweke no hlayisiwa, naswona vumbhoni lebyi leswi byi nga na swona i ku va na ku khumbha ka nkoka eka vutomi bya lava sweleke.
2855	Kusukela hi nhweti ya March kuya eka May i nkarhi wa kahle waku vona swiharhi entangeni lowu; November kuya eka March i nkarhi wakahle waku vona tinyenyani.
2856	​Ku sukela hi ti 17 Mawuwani 1995 ku fikela ti 31 Mawuwani 1996 ​Hakelo yi kumisisiwa loko ku ve vatshembhiwa i vanhu hi ntumbuluko kumbe e-e.
2857	Ku sukela hi ti1 Nyenyankulu 2006 ku fikela ti 22 Nyenyenyani 2011​ ​Hakelo i 8% ya hakelo ya nxavo naswona a swi khathaleki leswaku vavuyeriwa na vatshembhiwa i va mani.
2858	​Ku sukela hi ti 23 Nyenyenyani 2011 ​Mpimo wa ntolovelo wa tirhisiwa tanihileswi ku nga ri ki na ku hambana exikarhi ka vanhu hi ntumbuluko na lava nga ri ki vanhu hi ntumbuluko.
2859	Kusukela khale kamalembe yava 1880s, madokodela avasungurile ku tirhisa mafurha ya eucalyptus tani hi xisivela switsongatsongwani loko va endla vuhandzuri.
2860	Kusukela kuve naku cinca eka mahumeleriselo ya wayeni ya khwalithi, letintshwa tivuye tihumelerisiwa eka tindzhwau tinwana tintshwa kukatsa no humelerisa tinwana tohambana, ku katsa na Elgin, Doring Bay nale Franschoek.
2861	Kusukela kwalano Madiba a fanele kurhangela exihundleni, handle ka hinkarhi wa Treason Trial.
2862	Kusukela kwalano madzolonga lawa etikweni ra hina ya fikelele endzeni swinene naswona ahiri ekusuhi swinene na khombo lerikulu.
2863	Kusukela kwalano, u kote ku teka swinepe swa matimu kurigana malembe lawa yotala, laha kun’wana a tirha a tumberile kukuma swinepe swinwana kumbe ku tumbeta camera yakwe eka bibele leyi ayi boxiwe mbhovo kumbe eka lofo ra xinkwa.
2864	Kusukela kwalano u soriwe ngopfu hivaseketeri vakwe lava avatiyimiserile ku teka matlhari xikan’we na mavandla yo lwela ntshuxeko, kambe a sindzisa.
2865	Kusukela kwalomuya kava 2,023 wa mamiliyoni wa malembe, i astrobleme yakhale swinene leyinga kona e misaveni kufikela sweswi.
2866	Ku sukela lembe leri, rifuwo-pfuneta ri ta aviwa ku nyika mpfuneto wa timali eka valeteriwa lava pfumalaka lava nghenaka eka mavandla lama.
2867	Ku sukela loko lembe leri ri sungurile, ku vile na mafu yo hlaya eKwaZulu-Natal naswona sweswinyana, ku tlhele ku vikiwa mafu eKapa-Vuxa.
2868	Kusukela loko swahari swintsongo, swimanga aswi zangi swinga langutiwa kahle mahanyelo ya swona.
2869	Kusungula hi bindzu lerikulu ngopfu, swinga endla leswaku n’wamapurasi atikuma a tshame na tihuku letinga laviweku.
2870	Kusungula, kulaveka mati na xirhapa xa matsavu xikanwe na vulawuri bya kahle.
2871	Ku sungula ku tirhisiwa ka Qhinga ra Nsivelo wa Vugevenga bya Vantshwa byi havaxerisa matimba na ku seketela vanhu lavatsongo ku va va kota ku tihanyisa na ku kota ku nghenelela eka mapfhumba yo lwisana na vugevenga.
2872	Kusungula kuvukarhana hi Elise Botha, ntsati wa khale ka President Pieter W Botha, na Magda Diederichs, noni ya khale ka President Nico Diederichs.
2873	Ku sunguriwile minongonoko ya vuleteri hi xihatla endzhaku ka minhlawulo ya mfumo wa miganga hi Nyenyankulu 2006, hi ku tekela enhlokweni mhaka ya leswaku ku ringana 62% wa vameyara a va ha ri vantshwa.
2874	Kuswiveka hindlela yo olova,matshamelo lawa aya vula leswaku xivala xa tihomu xifanele kuva exikarhi kutani tiyindlu tirhandzela xivala.
2875	Kutahi nguva yo tswala yi nhaha sungula eka swiphemu swo hambana swa vuandlalo hi nguva yo tsakama, masungulo ya nguva yo oma, kambe maheleni ya nguva yo oma, naswona xiphemu xin’wana xa sekele xi fanele xi ndlandlamukela minkarhi ya timpfula.
2876	Kuta huma thyakaleri faneleke ku kamiwa kufikela ringaha humu.
2877	Kutala ka mafurha lawa swiya hi maxelo, nkarhi wa ntshovelo, xiyimo xa mabilomu xikanwe na ndlela leyitirhisiwaka ku simula no byala swimilani swa wona.
2878	Ku tala ka ndlala eka vana ku yile ehansi eka mune wa malembe lawa ya nga hundza.
2879	Ku Tala ka Tihuku, Ku tatiwa ka tihuku exihahlwini letingavaka tivekiwe eka nhlayo yokarhi hi square mitara sweswo swita endla leswaku na thyaka ritala swinene.
2880	Kuta nghenisiwa ntambhu leyi ayitirhisiwa ku endla bracelets.
2881	Kutani a anakanya ku a ka switlati leswi kulu laha a nga ta veka kona mavele ya yena a ti byela leswaku: "Munhu wo kateka, u ni swilo hinkwaswo leswo tala, wisa, u dya, u nwa u tsaka."
2882	Kutani a byela lava xavisaka matuva, a ku: “Susani swilo leswi la; mi nga teki yindlu ya Tata wa mina, mi yi endla ya ku bindzulela eka yona.”
2883	Kutani a chela mati enkambaneni, a sungula ku hlambisa vadyondzisiwa emilenge, a yi sula hi nceka lowu a tikhameke ha wona.
2884	Kutani a dyondzisa emasinagogeni ya vona, a ri karhi a dzunisiwa hi vanhu hinkwavo.
2885	Kutani a endla nongonoko wa leswi swi nga ta laveka a nga si suka a ya nghena emasaneni ya mpundzu wa siku.
2886	Kutani a famba, a twarisa Evhangeli emasinagogeni ya vona, etikweni hinkwaro ra Galeliya, a ri karhi a hlongola mademona.
2887	Kutani a hi kwinyeni mahembe hi tirha hi matimba, hi ri karhi hi twisisa leswaku ntirho wo aka Afrika Dzonga leri hi ri languteleke i vutihlamuleri bya hina hinkwerhu.
2888	Kutani a hi nga ha vi swihlangi leswi tlhekatlhekisiwaka ni ku yisiwa hala ni hala hi mheho yihi ni yihi ya dyondzo yo hambuka, hi ku xisetela ka vanhu lava kanganyisaka van'wana ni ku va hambukisa hi mano ya vona.
2889	Kutani a hi tirhiseni nkarhi lowu wa xihatla ku veka swilo kahle, magoza yo sungula ya nkoka wo hayisa gezi eka vumundzuku lawa hi nga fanelangiki ku ya papalata.
2890	Kutani a hundzulukela e ka ntshungu a ku: "I mani lakhumbeke nguvu ya mina?"
2891	Kutani Akani na dyangu wa yona va dlayiwile, va onheriwa ni swilo swa vona tani hi leswi Xikwembu Xi nga vula.
2892	Kutani a khoma hi ndlala swinene, a kondza a navela kudya swakudya swa tinguluve.
2893	Kutani aku ka vona, "Loko Yehova ari Xikwembu, n'wi landzeleni, kambe loko Baal ari Xikwembu xa n'wina, xi landzeleni, kambe anga kona na un'we anga hlamula.
2894	Kutani aku ka yena "teka khume ra magidi" (10,000) wa vanuna va ntshava ya Mount Tabor.
2895	Kutani a mi swi lavi ku ta eka mina leswaku mi ta kuma vutomi.
2896	Kutani Anania a n'wi tlhandleka mavoko, hi nomu lo, Sawulo a tlhela a vona.
2897	Kutani a peta xiphemu xa vuswa, a teka a xi nyika Yudasi n'wana Simoni Iskariyota.
2898	Kutani a pfuka, a ya ka tata wa yena.
2899	Kutani a rhelela na vona, a ya eNazareta, a tshama a va yingisa.
2900	Kutani a rhumela malandza ya yena endhzaku ka vona ku ya va lumbeta leswaku va yivile eka yena.
2901	Kutani a suka, a ya rhendzeleka na tiko hinkwaro leri nge kusuhi na Yordani, a ri karhi a huwelela, a byela vanhu ku hundzuka va khuvuriwa, leswaku Xikwembu xi va rivalela swidyoho swa vona.
2902	Kutani a suka a ya tirhela wa nuna loyi a n'wi rhumeke ku ya risa no phamela tinguluve ta yena.
2903	Kutani a tshama a ri ntsongo a nga kuli, hambiloko vanghana va yena va n’wi sapatela.
2904	Kutani a tshama a va khongotela hi timhaka tin'wana leto tala, a ri karhi a twarisa Evhangeli exikarhi ka vanhu.
2905	Kutani a tshama masiku manharhu a nga voni, A nga dyi, a nga nwi.
2906	Kutani a tshika lava va n'wana va teka mavele ya vona va ya e kakaya ya yona.
2907	Kutani a va fanele ku dyondza ririmi, mahanyelo ni mikhuva ya vaBabilona.
2908	Kutani a vitana muteki, a ku ka yena: “Vanhu hinkwavo va toloverile ku humesa vhinyo leyo nandziha eku sunguleni, kutani loko ku nwiwile swinene, va humesa leyo ka yi nga nandzihi ngopfu; kambe wena u hlayisile vhinyo leyo nandziha ku fikela sweswi!”
2909	Kutani a vitana vakulukumba, ni varhangeri, ni vaavanyisi, ni tindhuna ta Israele, va ya yima emahlweni ka HOSI Xikwembu.
2910	Kutani a wela nhanwini ya Benjamin, a rila a n'wi tswontswa ni ka va makwavo va n'wana.
2911	Kutani a ya a ya hlamba a vuy a ekaya a karhi a vona.
2912	Kutani a ya dyondzisa emasinagogeni ya Yudiya.
2913	Kutani a ya ka Sisera hi ku hatlisa loko a ha etlele, u ambexile enhlokweni atlhela ayi fambisa erivaleni.
2914	Kutani Daniel a hoxiwa kheleni ra tinghala.
2915	Kutani Davida a rhumela mahungu eka murhangeri wa nyimpi.
2916	Kutani Davida a teka Bathsheba leswaku a va nsati wa yena.
2917	Kutani Davida u fambile hi ndlela ya yena na Saul a vuya ekaya.
2918	Kutani Debora aku: "ndzi ta famba na wena, kambe Xikwembu xi ta nyiketa Sisera eka wansati.
2919	” Kutani Diyavulosi a n'wi yisa eYerusalema, a n'wi veka exihlungwaneni xa Tempele, kutani a ku ka yena: “Loko u ri N'wana wa Xikwembu, jitama, hikuva ku tsariwile va te: “ ‘Xikwembu xi ta lerisa tintsumi ta xona ku ku hlayisa.’
2920	Kutani eka tiko rero ku wile ndlala yi kulu.
2921	Kutani eka vanhwanyana va lava hinkwavo ku hlawuriwile Ester ku va nkosikazi lon'tshwa.
2922	Kutani Elisha a kombela aku Xikwembu wa nga hanyanyisa mahlo ya nandza a swi vona.
2923	Kutani Elisha a ya ka vona aku: "Ndzi landzeleni ndzi ta mi yisa e ka munhu loyi mi n'wi lavaka."
2924	Kutani Elixa a nga ha zangi a n'wi vona na kambe.
2925	Kutani Eliya aku, "Xikwembu lexi hlamulaka hi ndzilo hi xona Xikwembu.
2926	Kutani Eliya u yile eka Ahabu a fika aku, "tani hi leswi Xikwembu xa Israele xi hanyaka lexi ndzi xi gandzelaka, a ku nga havi na mberha kumbe mpfula eka malembe lama taka handle ka marito ya mina.
2927	Kutani Eliyazara n'wana Aroni a lova.
2928	Kutani endzhaku ka sweswo a ku ka vadyondzisiwa: “A hi tlheleleni eYudiya.”
2929	Kutani Ester a kombe la vaYuda hinkwavo leswaku va ti tsona swa kudya, va nga dyi va nga nwi masiku manharu va n'wi khongelela.
2930	Kutani Esther a ku: "Nala wa hina hi yena mabihambilu loyi Hamani."
2931	Kutani, exikarhi ka 600 na 900 AD, switikomba onge vafuwi hinkwavo vasukerile ndzhawu ya Shashe-Limpopo.
2932	Kutani ha ha ta amukela switshembhiso swa Xikwembu, tani hileswi endleke hi Abram.
2933	Kutani heli u twile xikhongelo xa Annah, kutani a hlamula aku: "hiswona famba hi ku rhula, Xikwembu xa Israele axi ku nyike leswi u swi kombelaka."
2934	Kutani Heroda a engetela vubihi lebyi hi ku pfalela Yohane ekhotsweni.
2935	Kutani hi fanele ku seketela vumaki bya migodi.
2936	Kutani hi ku hatlisa ku pfuka xidzedze xi kulu.
2937	Kutani hina hi ni ku pfumela, ni ku swi tiva leswaku hi wena Muhlawuleki wa Xikwembu.”
2938	Kutani hina vanhu va wena, hi ntlhambi lowu u wu risaka; hi ta ku tlangela, hi twarisa ku dzuneka ka wena hilaha ku nga heriki.
2939	Kutani hinkwavo lava a va ri esinagogeni va kariha swinene loko va twa timhaka teto.
2940	Kutani hinkwavo lava tweke leswi varisi va nga va byela swona, va hlamala.
2941	Kutani hi nomu lo, munhu loyi a hanyisiwa a famba.
2942	Kutani hi nomu lo va tshika tinkoka ta vona, va n'wi landza.
2943	Kutani hinwavo va hlamala, va vutisana va ku: “Rito ra munhu loyi hi lero yini, leswi a lerisaka mimoya ya thyaka hi vuhosi ni matimba, kutani yi huma ke?”
2944	Kutani hi siku ra vu-8 va ya yimbisa xihlangi; van'wana a va lava ku xi thya vito ra Zakariya tata wa xona.
2945	Kutani hi siku rero Yoxuwa a endla ntwanano ni Vaisraele, a va vekela swiletelo ni milawu eXikeme.
2946	Kutani hosi Ahabu ari ni nsati loyi a karhata ngopfu, Yisabele, kutani a hlohlotela ku dlaya Eliya.
2947	Kutani Hosi Xikwembu xi humelela eka Abraama.
2948	Kutani hosi yi hoxa nandza loyi wo bi ha e khotsweni a kondza a hakela mali ya yena.
2949	Kutani hosi yi huwelela hi rito le ri kulu yiku: "Langutani/Vonani! ndzi vona va vanuna va mune va fambafamba endzilweni, loyi Un'wana u fana ni n'wana wa swikwembu kumbe (N'wana wa Xikwembu).
2950	Kutani hosi yiku ka Muxe, tshika vanhu va mina, wena na va Israel.
2951	Kutani hosi yi ku: "Xi kona xi n'wana lexi u lavaka ku xi kombela e ka mina?"
2952	Kutani hosi yi lerisa leswaku ku vitaniwa vanhwanyana vo saseka va tisiwa endlwini ya yena yo saseka e ntsindza.
2953	Kutani hosi yi n'wi pfumela xikombelo xa yena kambe ayi amukelanga mali ya yena.
2954	Kutani hosi yi pfuka ni mixo (mpundzu) swinene hi siku le ri landzaka yi tsutsumela e kheleni ra tinghala, kutani a vitana aku: "Daniel nandza wa Xikwembu le Xi Xi hanyaka, Xikwembu xa wena xi swi kotile ku ku lamulela etinghaleni xana?
2955	Kutani Israel a yingisa Xikwembu a hlula Ai.
2956	Kutani Jahele u tekile beke ya tende na hamula.
2957	Kutani Kaleb a miyeta tinhlori ku lobye aku: "A hi fambeni hi ya teka tiko ni swa kona hikuva hi nga swi kota."
2958	Kutani Kalebe a ku: “Loyi a nga ta hlasela muti wa Kiriyata-Sefere a wu hlula, ndzi ta n'wi nyika Akisa n'wana wa mina leswaku a va nsati wa yena.”
2959	Kutani Kalebe a suka eHebroni a ya hlasela muti wa Debiri lowu khale a wu vuriwa muti wa Kiriyata-Sefere.
2960	Kutani ke, hikwalaho ka yini mi ku: ‘U sandza Xikwembu’, hi mhaka ya leswi ndzi nga te: ‘Ndzi N'wana wa Xikwembu’ xana?
2961	Kutani ku fika eka yena lava tisaka munhu la khwanyaleke swirho, a rhwariwile hi mune wa vanhu.
2962	Kutani ku huma xiphemu xa vu-7 lexi averiweke va ka Dani hi ku ya hi mindyangu ya vona.
2963	Kutani ku huma xiphemu xa vumune lexi xi averiweke va ka Isakara hi ku ya hi mindyangu ya vona.
2964	Kutani ku huma xiphemu xa vunharhu lexi averiweke va ka Zebuloni, hi ku ya hi mindyangu ya vona.
2965	Kutani ku huma xiphemu xa vuntlhanu lexi xi averiweke va ka Asere hi ku ya hi mindyangu ya vona.
2966	Kutani ku hundzile vavanuna va mbirhi va nawu.
2967	Kutani ku pfuka ku hambana exikarhi ka ntshungu hikwalaho ka yena.
2968	Kutani ku rhandza ka Loyi a ndzi rhumeke, hileswaku ndzi nga lahlekeriwi hi lava a ndzi nyikeke vona, hambi a ri un'we ntsena, kambe ndzi va pfuxa hi siku ra makumu.
2969	Kutani ku sukela siku rero, Vayuda va boha makungu ya ku dlaya Yesu.
2970	Kutani ku ta fika wansati wa Musamariya a ta eku keni ka mati.
2971	Kutani ku tile papa ri va funengeta hinkwavo.
2972	Kutani kutile vanwana vanharhu, leswinga endla leswaku hiva 10 eka wona.
2973	Kutani ku tshemba ka hina ehenhla ka n'wina ku tiyile swinene, hikuva hi tiva leswaku, leswi mi averiwaka mahlomulo man'we na hina, mi ta averiwa na kona ku chaveleriwa loku hi nga na kona.
2974	Kutani ku twakala ka yena ku hatla ku hangalaka ematlhelo hinkwawo ya Galeliya.
2975	Kutani ku twala ka yena ku hangalaka matlhelo hinkwawo ya tiko rero.
2976	Kutani ku va ni ku hambana exikarhi ka vona.
2977	Kutani loko a ri karhi a huma ematini, a vona tilo ri pfuleka, ni Moya wu xikela ehenhla ka yena wu fana ni tuva; kutani rito leri humaka etilweni ri ku: “U N'wananga la rhandzekaka, loyi ndzi n'wi tsakelaka.”
2978	Kutani loko a yi kumile, u tsaka ku tlula le tiya ta 99 le tiya a ti nga lahlekanga.
2979	Kutani, loko mi ri va ka Kriste, swi vula leswaku mi rixaka ra Abrahama, mi vadyandzhaka hikwalaho ka xitshembiso.
2980	Kutani loko wena u ndzi nkhinsamela, hinkwaswo leswi swi ta va swa wena.”
2981	Kutani loko Yesu a fika, a kuma leswaku Lazaro ú hetile mune wa masiku a ri sirheni.
2982	Kutani loko Yesu a tshamile eswakudyeni ekaya ka Levhi, valuvisi lavo tala ni vadyohi va tshama na yena swin'we ni vadyondzisiwa va yena, hikuva vanhu lavo tala a va n'wi landza.
2983	Kutani loyi (wandzisana) a sungula ku pfumala hikuva a nga hari na nchumu.
2984	Kutani malandza ya hosi ya byele hosi hi Yosefa.
2985	Kutani mana wa yena a hlayisa timhaka leti hinkwato embilwini ya yena.
2986	Kutani maphorisa vasungula ku lava lava.
2987	Kutani Maria aku eka malandza: "Endlani leswi a nga ta mi byela swona."
2988	Kutani Mariya a ku: “Hiswona, ndzi nandza wa Xikwembu; a ku endliwe ka mina hilaha u nga vula hakona.”
2989	Kutani Mariya u vile mana wa Yesu n'wana wa Xikwembu.
2990	Kutani masocha va n'wi teka va n'wi susa eka ntshungu va n'wi yise e khotsweni.
2991	Kutani matihlo ya yena ya honoka (pfuleka) a hanyanyisiwa a vona swilo hinkwaswo swinene.
2992	Kutani mina ndzi ri: “Leswi swi ndzi vavisaka ngopfu hi leswi: Xikwembu xa le henhla-henhla a xa ha hi lweli kukotisa khale!”
2993	Kutani mina ndzi susile kokwa wa n'wina Abrahama entsungeni wa nambu wa Yufrata, ndzi n'wi famba-fambisa etikweni hinkwaro ra Kanana, ndzi andzisa ni vatukulu va yena.
2994	Kutani mintshungu yi n'wi vutisa yi ku: “Loko swi ri tano, hi ta endla yini ke?”
2995	Kutani Moya lowo Kwetsima u chikerile ka vona.
2996	Kutani moya wa thyaka wu n'wi rhurhumerisa hi matimba, wu huwelela hi rito lerikulu, wu huma eka yena.
2997	Kutani moya wu ma cukumetela handle kutani wu ma hungela kule, wu tala ku rhwala timayili to hlaya, wu hangalasa ndzoho ya wona endleleni, ma ngase rhurheliwa ehenhla ka fense kumbe swirhalanganyi swin’wana.
2998	Kutani mufi a huma, a tsondzeleriwile milenge ni mavoko hi malapi, mombo wa yena wu bohiwile hi duku.
2999	Kutani mulanguteri a va hlayisa Pawulo na Silas, kutani ni mixo a va tshika va famba.
3000	Kutani Muxe aku e ka Yoshua: "hlawula wun'wana wa vavanuna leswaku va ya lwa na va-Amaleke".
3001	Kutani Naaman a ngirimela e Yordan a ti peta ka nkombo (7) a hlamba.
3002	Kutani nandza a languta (pfula mahlo) a vona ntshava yi tele hi mahanci ni magolonyi ya ndzilo swi rhendzele Elisha exikarhi.
3003	Kutani nandza loyi, loko a huma a kuma nandza kulibye loyi ingi a ri nanandzu na yena, wa mali yi tsongo, leyi a nga kota ngiki ku yi hakela.
3004	Kutani nandza u byerile Yosefa, "Enorhweni wa mina, akuri ni marhavi manharhu, nsinya wulo na hluka, wo baleka swiluva, wu tswala swichocho swa mihandzu leyi vupfeke.
3005	Kutani nandza wa yena a huwelela a ku: "Yo!
3006	Kutani ndza tshemba leswaku mi ta twisisa swinene swilo leswi, hambiloko namuntlha mi nga swi twisisi ngopfu; hikokwalaho, mi ta tidzunisa hi hina esikwini ra Hosi Yesu, hilaha na hina hi nga ta tidzunisa hi n'wina hakona.
3007	Kutani ndzhaku va tisa Yesu emahlweni ka vanhu.
3008	Kutani ndzi humesile vatata wa n'wina etikweni ra Egipta, va famba va ya fika eLwandle-ro-Tshwuka.
3009	Kutani ndzilekana wu jika wu kongoma eRhama, wu fika ekhokholweni ra Tiri wu jika wu kongoma eHosa, wu ya helela elwandle.
3010	Kutani ndzilekana wu jika wu kongoma etlhelo ra le n'walungwini, wu famba wu ya le Eni-Xemexi.
3011	Kutani ndzilekana wu jika wu kongoma etlhelo rin'wana, wu ta hi le vupeladyambu bya ntshava leyi langutaneke na Beta-Horoni, wu kongoma edzongeni, wu ya helela eKiriyata-Baala (hileswaku Kiriyata-Yeyarimi), wu nga muti wa va ka Yuda.
3012	Kutani ndzi tava na n'wina.
3013	Kutani ndzi ta va na yena ndzi n'wi seketela, ndzi n'wi tiyisa hi ntamu wa mina.
3014	Kutani Nehemia a kombela na kambe eka Xikwembu.
3015	Kutani Nehemia a veka va va nuna lava va hlomeke e rirhangwini ku rindza vatirhi.
3016	Kutani Nehemia u byerile hosi hinkwaswo hi Yerusalem ni vanhu va kona, va Yuda.
3017	Kutani nhlampfi yi ya hlanta Yonasi eribuweni laha ku omeke.
3018	Kutani Nowa a akela Xikwembu e Alitari tani hi leyi u yi vonaka.
3019	Kutani nsati loyi hi ku chava lo ku kulu a rhurhumela a ta a fika a nkhinsama e milengeni ya Yesu a n'wi byela hinkwaswo leswi endlekeke ni le swaku u horisiwe ku yini.
3020	Kutani, ntlawa wuntshwa wa vanhu wufikile endzhawini liya naswona leswi swi endle leswaku vanhu va Zhizo va suka endzhawini liya swinga languteriwanga.
3021	Kutani ntsumi yi suka yi n'wi siya.
3022	Kutani n'wana a kula a ri karhi a kuma matimba emoyeni; kutani a ya tshama emananga ku ko ku fika siku leri a humeleleke ha rona eka Israele.
3023	Kutani n'wana wa yena a vabya ngopfu.
3024	Kutani Pawulo a n'wi vona a huwelela hi rito leri kulu aku: "U nga tshuki u ti vavisa hikuva ha ha ri kona hinkwerhu."
3025	Kutani Petru a ku ka yena: "Silivhere ni Nsuku (mali) a ndzi na swona, kambe leswi ndzi nga na swona ndzi ta ku nyika swona.
3026	Kutani Petru a landza ntsumi a huma ekhotsweni.
3027	Kutani, pfumela eka Hosi Yesu Kriste (sweswi) u ta ponisiwa u nge ngheni e tiheleni endzaku ka rifu.
3028	Kutani Rhuti u endlile hi laha n'wingi wa yena a n'wi leriseke ha kona.
3029	Kutani Rito riku: "Himina Yesu loyi u n'wi xanisaka!"
3030	Kutani Samsoni a khoma tipala letiya ati susumeta hi matimba swinene kutani tempele yi wela ehenhla ka vanhu lavaya hankwavo ka vona.
3031	Kutani Samsoni u dlayile makume nharhu wa va Filista hi ku hlundzuka.
3032	Kutani Samuel aku ka Saul, hikuva mi kanete rito ra hosi Xikwembu na yena u ku tshikile.
3033	Kutani Samuel aku ka Saul, "yingisa mahungu lawa humaka ka Xikwembu.
3034	Kutani Saul a va ni mavondzo a tlhela a va ni ku chava eka Davida.
3035	Kutani Sawulo a ya e ka va Yuda a va byela hinkwaswo ha Hosi Yesu.
3036	Kutani siku rin'wana Saul a vhakela Samuel, Saul ari mburi yo languteka a tlhela a leha.
3037	Kutani siku rin’wana tata Kulani yena a famba a nga ha vuyi.
3038	Kutani Simiyoni a va katekisa, a ku ka Mariya, mana wa n'wana: “Vona, n'wana loyi ú vekiwile leswaku lavo tala va khunguvanyeka, van'wana va pfuxiwa etikweni ra Israele.
3039	“Kutani sweswi, ndzi le kusuhi ni ku rhurha laha misaveni.
3040	Kutani sweswi, tiko leri ra laha magangeni, leri HOSI Xikwembu xi vulavuleke ha rona, ndzi nyike rona.
3041	Kutani sweswi ú vurisa ku yini, loko a ku: ‘Ndzi xikile hi le tilweni?’
3042	Kutani sweswi wena ni hinkwavo va Israele tiyani mi titshembha, hikuva u ta rhangela tiko leri ku teka tiko leri ndzi tshembiseke vatata wa vatata wa vona leswaku ndzi ta va nyika rona.
3043	Kutani swin’we va ta na kungu ro kuma mali hi ku pfuniwa hi xipopana xa Nosipho na xinkukwana xa Pepi.
3044	Kutani Tata wa wena loyi a vonaka leswi swi endliwaka exihundleni, u ta ku hakela."
3045	Kutani tata wa yena ni mana wa yena va hlamala hi timhaka leti ti vuriwaka ehenhla ka yena.
3046	Kutani ti endla kungu, ti tiya swivindzi ti pela buloho.
3047	Kutani u hlengeletile mfava a ya wu hisa, endzhaku ka swona u hlengeletile ntshovelo wa mavele la manene.
3048	Kutani, U lava leswaku wena u ta e ka Yena u n'wi tshemba.
3049	Kutani u n'wana na u n'wana loyi a vekaka ku tshemba e ka Yesu, u amukeriwa hi Xikwembu a endliwa lonene e ka Xikwembu.
3050	Kutani un'wana ni u n'wana loyi a pfumelaka e ka Mina, u ta hanya hi laha ku nga heriki.
3051	Kutani u n'wana wa rixaka rin'wana wa muendzi, a fika, a n'wi twela vusiwana.
3052	Kutani u rhelerile a ya exivuyeni kambe anga tikombisangi eka wanuna loyi ku kondza loko a heta ku dya ni ku n'wa.
3053	Kutani U ta hi nyika vutomi lebyi nga heriki eka lava va nga ta hundzuka e swidyohweni ni le tindleleni to biha ta vona va landzela ndlela ya Yesu.
3054	Kutani u ta va u fana ni mbewu leyi weleke emisaveni le mi nene.
3055	Kutani u thyile n'wana vito ra Samuel.
3056	Kutani u va tlherisela kona.
3057	Kutani u vulavurile na vona hi rito ra Xikwembu (Bibele) aku: "swi tsariwile leswaku endlwini ya mina yi tava yindlu ya xikhongelo, kambe mi yi endla ndhawu yo kangayisa vanhu".
3058	Kutani u xavise vuhosi bya yena hi vuswa.
3059	Kutani vaaki vatshama eka tiyindlu leti atiri ehansi ka xintshabyani.
3060	Kutani va Amaleke va sungurile ku hlula nyimpi.
3061	Kutani va dyondzisiwa va Yena va ehleketa leswaku u tswariwe a nga voni hikwalaho ka swidyoho swa yena ni swa vatswari va yena.
3062	Kutani vadyondzisiwa va yena va n'wi vutisa, va ku: “Mufundhisi, i xidyoho xa mani lexi endleke leswaku munhu loyi a velekiwa a nga voni: I xa yena kumbe i xa vatswari va yena xana?”
3063	Kutani vadyondzisiwa va yena va tsundzuka leswi tsariweke eMatsalweni, loko va te: “Ku hisekela yindlu ya wena, we Xikwembu, swa ndzi dya.”
3064	Kutani Vafarisi va byelana va ku: “Ma swi vona leswaku a ma ha pfuni nchumu; vonani, misava hinkwayo yi landza yena.”
3065	Kutani va Filista va boha Samsoni, kutani va n'wi susa mahlo va n'wi teka va n'wi yisa ekhotsweni leswaku a ya va tirhela.
3066	Kutani va hangalasa xiyiko xo biha hi tiko leri.
3067	Kutani va hatlisa va ya kona, va ya kuma Mariya na Yosefa ni xihlangi lexi latiweke exitsengeleni.
3068	Kutani va hlawula muti wa Kedexe lowu nga Galeliya emagangeni ya Neftali, na muti wa Xikeme lowu wu nga emagangeni ya Efrayimi, na muti wa Kiriyata-Araba (hileswaku Hebroni) lowu wu nga emagangeni ya Yuda.
3069	Kutani va huma emutini va ta eka Yesu.
3070	Kutani va humesile Samsoni ekhotsweni ku tsakisa (ku humelela eka) vona.
3071	Kutani Vaisraele va endla hilaha HOSI Xikwembu xi leriseke hakona: Va teka miti leyi ni madyelo ya yona ya swifuwo emigangeni ya vona, va nyika Valevhi.
3072	Kutani Vaisraele va ku ka Yoxuwa: “HOSI Xikwembu xa hina, hi ta xi tirhela, ni ku yingisa marito ya xona.”
3073	Kutani va-Israele va yingisa Xikwembu kutani va hlula va-Ali.
3074	Kutani va Israel va rilele ehenhla eka Xikwembu leswaku xi va pfuna.
3075	Kutani va ka Manase va nyikiwa tindhawu ta 10, ehandle ka tiko ra Giliyadi na Baxani leri nga ntsungeni wa nambu wa Yordani, hikuva vatukulu va Manase va xisati va kumile ndzhaka ya vona exikarhi ka vatukulu va yena va xinuna.
3076	” Kutani va ka Rhuveni ni va ka Gadi ni hafu ya nyimba ya va ka Manase va hlamula varhangeri va mindyangu ya Vaisraele va ku: “HOSI i Xikwembu xa matimba hinkwawo!
3077	Kutani va ka Rhuveni ni va ka Gadi ni hafu ya va ka Manase va hambana ni Vaisraele emutini wa Xilo etikweni ra Kanana, va tlhelela emakaya etikweni ra Giliyadi, ri nga tiko leri va ri tekeke ri va ra vona, hilaha HOSI Xikwembu xi leriseke hakona.
3078	Kutani va ku ka yena: “Hi wena mani xana?
3079	Kutani va ku ka yena: “Loko swi ri tano, xana u endla mahlori wahi hi ma vona, leswaku hi ta pfumela eka wena, xana?
3080	Kutani va ku: "Tanani hi hlahluva hi ta tiva leswaku khombo levi ri humelele hikwalaho ka mani."
3081	Kutani vamakwavo va khume va tile ku ta xava mavele e Egypt.
3082	Kutani va makwavo va khume va tile ku ta xa va mbewu e Egypta.
3083	Kutani vamakwavo wa yena va ku ka yena: “Suka la, u ya eYudiya, leswaku vadyondzisiwa va wena na vona va ta vona mintirho leyi u yi endlaka.
3084	Kutani va Midian va herisile swimilana swa va Isarel.
3085	Kutani va nhlokono va fikile va teka swakudya ni hinkwaswo leswi va swi lavaka (rhandzaka), kutani va byelana vaku "Leswi hi swi endlaka a hi swona, namuntlha isiku ra mahungu la manene, kasi hina ho miyela na wona."
3086	Kutani vanhu hinkwavo lava va pfumelaka e ka Hosi Yesu va yingisa Yena va ta kuma nyiko ya vutomi le byi nga heriki.
3087	Kutani vanhu hinkwavo va tiko ra Yudiya ni vaaki hinkwavo va Yerusalema, a va ya va ya khuvuriwa hi yena enambyeni wa Yordani, va ri karhi va tivula swidyoho swa vona.
3088	Kutani vanhu va ta tiva leswaku hi wena ntsena u vuriwaka HOSI, wena Xikwembu lexi nga henhla-henhla, lexi fumaka misava hinkwayo.
3089	Kutani vanhu va tshama hansi; loko va hlayiwa, vavanuna a va lava ku ringana 5 000. Kutani Yesu a teka swinkwa; kuteloko a nkhensile, a avela vanhu lava a va tshamile; a teka ni tinhlampfi, a endlisa sweswo, hinkwavo va dya va xurha.
3090	Kutani vanhu va veka Davida ku va hosi ya Israele.
3091	Kutani vanhu va vona leswi fanaka ni malangavi ya ndzilo.
3092	Kutani va n'wi hlongolela handle.
3093	Kutani va n'wi rhuketela va ku: “Hi wena u nga mudyondzisiwa wa yena; hina hi vadyondzisiwa va Muxe.
3094	Kutani va n'wi vutisa, va ku: “Loko swi ri tano, hi wena mani ke?
3095	Kutani va nyikiwa ndzhaka ya vona exikarhi ka va ka vona, hilaha HOSI Xikwembu xi leriseke hakona.
3096	Kutani va pfula va n'wi vona.
3097	Kutani va rhola maribye ku n'wi hoxetela, kambe Yesu a tumbela, kutani a huma eTempeleni.
3098	Kutani va rhumela Sawulo na Barnaba ku ya dyondzisa Mahungu la manene ya Yesu e ka lava va nga si ritwaka e Rito kule lee ni le Antioka.
3099	Kutani va sungula va huwelela va ku: "N'wi dlayeni, A nga fanelangi ku hanya."
3100	Kutani va sungula va tsaka.
3101	Kutani va tekile ndzisana ya vona Benjamin va ya naye e Egypt eka Josefa.
3102	Kutani vateki va swinepe va Drum vavuye va sungula nhlangano wopfumala xihlawula mbala wa Progressive Photographic Society hi 1961.
3103	Kutani vatsari la va a va tshamile kwalaho va vilela loko va twa leswi - va ku: "I mani la nga rivalelaka swidyoho, loko ku ngari Xikwembu ntsena ke?"
3104	Kutani va tsutsumisa va Midian va va dlaya, va dlayile vo tala va vona.
3105	Kutani va vambile N'wana wo hetiseka wa Xikwembu.
3106	Kutani va vanuna lava a vafanele ku n'wi khoma hi voko va n'wi yisa e Damaska.
3107	Kutani vavanuna lava va khoma ndlela va ya rhendzeleka ni tiko hinkwaro va ri karhi va tsala tindhawu ta tiko ra kona ebukwini, va ri avanyisa hi swiphemu swa 7, hi ku ya hi miti ya rona; kutani va tlhelela eka Yoxuwa emixaxeni le Xilo.
3108	Kutani va vutisa tata wa yena hi ku kombetela-kombetela hi mavoko, leswaku a ta va tivisa vito leri a ri rhandzaka.
3109	Kutani vaxavisi van'wana va ta.
3110	Kutani va yisa.
3111	Kutani Vayuda lavo tala a va tile ka Marta na Mariya ku ta va chavelela hikwalaho ka rifu ra makwavo wa vona.
3112	Kutani va Yuda va hlamula va ku: "A hi sunguleni ku aka."
3113	Kutani Vayuda va n'wi vutisa va ku: “U nga hi komba xikombiso xihi xa leswaku u na matimba yo endla leswi xana?”
3114	Kutani vona va cina ni ku yimbelela, va ku: “Timitsu ta hina hinkwato ti kwala ka wena!”
3115	Kutani wansati a siya khuwana ra yena, a ya emutini, a ya byela vanhu, a ku: “Tanani, mi ta vona munhu loyi a nga ndzi byela hinkwaswo leswi ndzi tshamaka ndzi swi endla; xana a nga ka a nga vi yena Mesiya ke?”
3116	Kutani wanuna a vutisa Abrahama, a ku "U kwihi Sara nsati wa wena xana?"
3117	Kutani wu hisile nkuzi na mati lawaya xikan'we, vanhu hinkwavo va huwelela "Xikwembu Yehova".
3118	Kutani wu hundza wu ya ta hi le n'walungwini wa xintshabyana xa Beta-Hogila, wu ya helela ensongeni wa Lwandle-ra-ku-fa, lowu wu nga en'walungwini, laha nambu wa Yordani wu helelaka kona edzongeni.
3119	Kutani wu jika wu kongoma eXikeroni, wu hundza wu ya entshaveni ya Baala, wu tsemakanya wu ya fika eYabinele, wu ya helela elwandle.
3120	Kutani wu tsemakanya wu kongoma le Asimoni, wu hundza wu ya ta hi le ndzilekaneni wa Egipta, wu ya helela elwandle.
3121	Kutani Xikwembu hi ntsumi ya xona xi byela Filipi leswaku a famba hi ndlela ya managa leyi yi sukaka e Yerusalema yi kongoma e Gaza.
3122	Kutani Xikwembu hi xoxe xivulavula xiri etilweni xiku, "loyi i n'wananga, loyi ndzi n'wi hlawuleke, n'wi yingiseni".
3123	Kutani Xikwembu xibyela Adamu leswaku misava yi ta rhukaniwa hikuva yena Adamu u yingisele nsati wa yena kutani a dya mihandzu ya murhi lowu a arisiweke.
3124	Kutani Xikwembu xi endla dyambu, N'weti na tinyeleti.
3125	Kutani Xikwembu xi endla misava.
3126	Kutani Xikwembu xi endla swivumbiwa hinkwaswo leswi hanyaka emisaveni ni leswi hanyaka elwandle.
3127	Kutani Xikwembu xi endlile vanhu va Midian ku fuma ehenhla ka vona ku ringana nkombo wa malembe.
3128	Kutani Xikwembu xi hlohlotela Gidiyoni, "famba hi matimba lawa u nga na wona u pfuna Israele ku va humesa etikweni ra Midian emavokweni, xana a ndzi le ku ku rhumeni ke?
3129	Kutani Xikwembu xi ku eka Yakobo, "Tlhelela etikweni ra vatata wa wena na maxaka ya wena na mina ndzi tava na wena.
3130	Kutani Xikwembu xiku eka Yoshua: Languta ndzi nyiketile mavokweni ya wena Yeriko ni hosi ya kona ni tinhenha takona.
3131	Kutani Xikwembu xiku, "Vanhu lava hinkwavo va vulavula ririma rin'we.
3132	Kutani Xikwembu xi rhumele Eliya endzhawini leyi vuriwaka Cherithi, laha a fanele ku nwa mati ya le nambyaneni mpundzu ni na madyambu, kutani swinyenyana swi ta n'wi tisela xinkwa na nyama.
3133	Kutani Xikwembu xi susile ku hlundzuka xi ku ka Yoshuwa, "U nga chavi, u nga heli matimba, teka masocha ya wena u famba na wona mi ya va ponisa emavokweni ya wena Hosi ya Ali, Vanhu, ndhawu, ni tiko ra yena.
3134	Kutani Xikwembu xi ta yingisa hinkwavo vanhu ka leswi va swi vulaka, a hi wena u nga tshikiwa ku va hosi ya vona, kambe hi mina.
3135	Kutani Xikwembu xiti sola hikuva xi endlile munhu.
3136	Kutani Xikwembu xi tshikile Saul xi nga ha n'wi pfuni hi nchumu na kan'we.
3137	Kutani Xikwembu xi vona leswaku hinkwaswo leswi xi swi endleke swisasekile ngopfu.
3138	Kutani Xikwembu xi vulavula ka Abrama, "U nga chavi Abram, ndzi xichavelo xa wena, mbuyelo wa wena wukulu.
3139	Kutani xi tshamile evokweni ra xinene ra Abraham.
3140	Kutani Yena a ku ka vona: "Ndzi tiyisile ndziri ka n'wina, a mi ndzi laveri hi leswi ndzi endlaka mahlori kumbe swilo swa mihlolo, kambe ntsena hi leswi mi dyeke swinkwa mi tata makhwiri ya n'wina."
3141	Kutani yena aku ndzilo wu hisile tinyimpfu ni varisi vakona.
3142	Kutani yena a pfuka, a teka masangu ya yena, a famba emahlweni ka vanhu hinkwavo; hiloko hinkwavo va hlamala ngopfu, va dzunisa Xikwembu, va ku: “Swilo leswo tano a hi si swi vona.”
3143	Kutani Yesu a engeta a vulavula na vona, a ku: “Hi mina ku vonakala ka misava; loyi a ndzi landzelelaka a nga ka a nga fambi emunyameni ni siku ni rin'we, kambe ú ta va ni ku vonakala ka vutomi.”
3144	Kutani Yesu a ku ka yena: "Maria!"
3145	Kutani Yesu a ku ka yena: "Namuntlha ku ponisiwa ku nghenile e mutini lowu."
3146	Kutani Yesu aku: "Pfuka, u teka masangu ya wena u famba!"
3147	Kutani Yesu a n'wi susa entshungwini a n'wi tekela thlelo.
3148	Kutani Yesu a ololoka, a ku ka yena: “Manana, va kwihi ke?
3149	Kutani Yesu a tlakusa rito, a ku: “Loyi a pfumelaka eka mina, a nga pfumeri eka mina ntsena kambe ú pfumela ni le ka Loyi a ndzi rhumeke; naswona loyi a ndzi vonaka, ú vona Loyi a ndzi rhumeke.
3150	Kutani Yesu a tlhandlukela entshaveni, a ya tshama hansi ni vadyondzisiwa va yena.
3151	Kutani Yesu a tlhandlukela e tshaveni a ri Yexe (hi byakwe) ku ya khongela Xikwembu.
3152	Kutani Yesu a va byela erivaleni, a ku: “Lazaro ú file, kutani, hikwalaho ka n'wina, ndzi tsakile hileswi a ndzi nga ri kona kwale, leswaku mi ta pfumela.
3153	Kutani Yesu a vuyela kambe eKana wa Galeliya, laha a tshamaka a hundzula mati ma endla vhinyo kona.
3154	Kutani yi nekiwa e dyambyini leswaku yita oma kutani yi kandziwa nakambe leswaku yiva mapa yihetelela hiku dzahiwa, cakunyiwa kumbe yinwiwa tani hi tiya.
3155	Kutani Yobo a humesela vana va yena magandzelo.
3156	Kutani Yobo a ku, "Xikwembu xinyikile, Xikwembu xi tlhele xi teka.
3157	Kutani Yonasi a yingisa Xikwembu a ya Ninivha a ya tshinya vanhu va kona a ku: "Ku ha sele masiku ya mune wa makume (40) ntsena kutani Ninivha yi ta mbundzuxiwa."
3158	Kutani Yoshuwa a rhumela vandla lerintsongo ku ya hlula va Ai.
3159	Kutani Yoxuwa a byela va ka Yosefa, va nga va ka Efrayimi ni va ka Manase, a ku: “Mi tele ngopfu, mi tlhela mi va ni matimba swinene, a mi fanelanga ku va ni xiphemu xin'we ntsena xa tiko.
3160	Kutani Yoxuwa a byela vanhu leswaku va muka, un'wana ni un'wana a tlhelela endzhakeni ya yena.
3161	Kutani Yoxuwa a hlengeleta Vaisraele hinkwavo, va ri ni vakulukumba va vona, ni varhangeri, ni vaavanyisi, ni tindhuna, a ku ka vona: “Sweswi mina ndzi dyuharile swinene.
3162	Kutani Yoxuwa a katekisa Kalebe n'wana Yefune, a n'wi nyika muti wa Hebroni wu va ndzhaka ya yena.
3163	Kutani Yoxuwa a va katekisa, a va byela leswaku va muka; kutani va tlhelela emakaya ya vona.
3164	Kutani Zakariya a ku ka ntsumi: “Xana mhaka leyi yi nga ndzi khorwisisa ku yini, leswi ndzi dyuhaleke, ni nsati wa mina a nga xikoxa ke?”
3165	Kutani Zakeya a khandiya murhi.
3166	Ku ta tekiwa goza ra matimba ro herisa ku tlula nawu, ku ngungumerisa swidzidziharisi, ku tirhisiwa ka swibamu, vugevenga na ku xanisiwa ka vavasati na vana."
3167	Ku tatisa kwalano, yina mafurha yantsongo swinene na cholesterol yale hansi yitlhela yifuwa hiti minerali, nyama leyi yampfundla yikahle swinene eka madyelo yohambana hambana naleka vanhu lava nga eka swamintlangu.
3168	Kutava na nhlayo ya varindzi (the ‘eye’ of the king), vayimbeleri na vaphati va hosi navona vangava vatshamile exintshabyanini – leswi swikombetiwaka hi maselela ya Mancala Game Boards, letinga tsariwa emaribyeni.
3169	Ku tekeriwa enhlokweni hi ku landza ndzimana ya (a) ku fanele ku fana na xiyenge lexi na ku lulamisela kun’wana ka Vumbiwa.
3170	Kuteloko a endlile nkharisa wa tingoti, a va hlongola va huma hinkwavo eTempeleni, ni tinyimpfu ni tihomu; a hangalasa ni mali ya lava bindzulaka, a wisetela ni matafula ya vona.
3171	Kuteloko a kombele ribye, a tsala leswi: “Vito ra yena i Yohane.”
3172	Kuteloko a pfarile buku, a yi nyika nandza, a tshamisa hansi; kutani hinkwavo lava a va ri esinagogeni va n'wi langutisisa.
3173	Kuteloko a vurile sweswo, a huwelela hi rito leri tlakukeke, a ku: “Lazaro, humela handle!”
3174	Kuteloko a vurile sweswo, a tshwutela hansi, a pfuva ndzhope hi marha; a tota mahlo ya munhu yoloye hi ndzhope ya kona, kutani a ku ka yena: “Famba u ya hlamba exidziveni xa Silowama (hileswaku ‘Xirhumiwa’).”
3175	Ku te loko hosi ya Israyel yi hundza erirhangwini ra muti, ku humelela vavasati va mbirhi va ta e ka yena, va kombela va ku ka yena hi pfune we hosi.
3176	Kute loko kuyirisiwa ka yena swihela hi October 1975, u tlhelerile entirhweni wayena eka Rand Daily Mail.
3177	Kute loko Maria a hundzuluka a vona wa nuna a yimile kwalano, kambe a nga swi voni leswaku i Yesu.
3178	Ku te loko Pawulo a tlhelele e Yerusalema, va Yuda va pfuxa madzolonga ha yena (Pawulo), vunyingi byi ringetile ku n'wi dlaya e mitsendzeleni.
3179	Kuteloko va hetile hinkwaswo leswi lerisiweke hi Nawu wa Hosi, va tlhelela eGaleliya, va ya eNazareta kaya ka vona.
3180	Ku te loko va nghenile e ndlwini vadyondzisiwa va Yesu va n'wi vutisa va ri tlhelo va ku: "Xana hina hi tsandzile hi yini ku hlongola moya lowu ke?"
3181	Kuteloko vanhu va vonile leswaku Yesu ni vadyondzisiwa va yena a va nga ha ri kona kwalaho, va nghena emabyatsweni walawo, va pelela eKapernawume, va ri karhi va lava Yesu.
3182	Kuteloko va n'wi kumile entsungeni wa lwandle, va ku ka yena: “Mufundhisi, u tile rini la?”
3183	Kuteloko va n'wi kumile, va ku ka yena: “Hinkwavo va ku lava.”
3184	Kuteloko va ri kwale, masiku ya ku tika ka yena ma hela.
3185	Kuteloko va twile sweswo, va huma ha un'we un'we, ku sungula hi lavakulu; kutani Yesu a sala a ri yexe, wansati na yena a ri kwalaho.
3186	Kuteloko vhinyo yi herile, mana wa Yesu a ku ka yena: “A va ha ri na vhinyo.”
3187	Kuteloko Yesu a tlakusile mahlo ya yena, ni loko a vonile leswaku ku ni ntshungu lowukulu lowu taka eka yena, a ku ka Filipi: “Xana hi nga xava kwihi swinkwa leswaku vanhu lava va kota ku dya ke?”
3188	Ku tengisiwa ekaTreason Trial Hi December 1956 ari un’wana wa vanhu va 156 van’watipolotiki lavanga khomiwa no hehliwa hi nandzu wa high treason.
3189	Ku te siku rin'wana nimadyambu (vusiku) vadyondzisiwa va Yesu va suka va nghena byatsweni ku ya phasa tinhlampfi, kambe a va khomangi nchumu.
3190	Ku thoriwa hinkwako ku ta endliwa endzhaku ka ku tiyisisiwa ka tidyondzo na mbhasiso lowu faneleke.
3191	Ku tikarhata ka hina ku ta landzelela ku amukela loku pimaka ku sirhelela na ku antswisa ntshikelelo wa ku cinca ka maxelo loku nghenenelaka eka ku vangiwa ka mintirho.
3192	Ku tika switeka nkombo wa tinhweti.
3193	Ku tikeriwa loku ku fambisana na nkarhi lowu ntlakuko wa minxavo na ntswalo swa ha ri ehenhla swinene.
3194	Ku tinghenisa ka vanhu ntsena eka endlelo ro endla swibumabumelo swi nga ha endleriwa makungu tanihi laha swi languteriwaka eka xiyenge lexi languteriwaka xa 59(1)(a).
3195	Kutirha hitimhondzo aswi fambelana na mintirho ya vavanuna, naswona swin’wana swa vutshila lebyi aswi lava kutirhisiwa kwala kaya kungari kuya xavisiwa.
3196	Ku tirhisa kahle matoto ya tihuku, hlayo ya matsakamelo wufanele wutshama exikarhi ka 20- 25 %.
3197	Kutirhisa maendlelo lawa ya humesaka mati hiwoxe i ndlela yo olova no tirheka kahle.
3198	Ku tirhisana na mimfumo yin’wana etiko xikaya na xiyenge lexi nga riki xa mfumo, hi ta hetisisa ku simeka tintambu ya le hansi ka misava.
3199	Ku tirhisana na vatirhisani van’wana va vaaki, hi ta vona leswaku, eku heleni ka lembe leri, Nongonoko wa vumbirhi wa ku Lwisana na Vumbabva wa Tiko wa pasisiwa, na leswaku pulani ya matirhelo leyi ku twananiweke hi yona na mabindzu ya simekiwa.
3200	Kutirhisa nhlayo leyi lavekaka e hokweni.
3201	Kutirhisa rose oil eka mati lawa ya hisaka laha yi hisaka kumbe kutitimela swapfuna kuhunguta kupfimba naku susa ti krempe eka misiha xikan’we notwa kuvava loko vavasati vari emasikwini.
3202	Kutirhisa tiya yakona tani hi switolwa, swipfuneta kususa swibundwani, ku hariwa ka nhlonge xikan’we naku susa tinhwala.
3203	Kutirhisiwa eka kuhlongola tinsuna, vamaki vatala ku tlakusa nantswo hikuva vakatsa lemongrass kumbe mafurha ya nkoka leswaku vata kuma nuhelo wa kahle wo hlongola switsotswana.
3204	Kutirhisiwa ka lavender oil eka swavumaki swikatsa ti detergents, switirhisiwa swobasisa nale ka swohlamba hiswona hikokwalaho ka matimba yaku dlaya ti bacteria totani hi typhoid, diphtheria, streptococcus xikanwe na pneumococcus.
3205	Kutirhisiwa ka madiromu ya oak naswona swina nhlohletelo eka wayeni leyi humaka naswona swiya hiku swiendliwe hindlela yihi naku kutirhisiwe oak yanjhani.
3206	Ku Tirhisiwa ka Phurogireme ya Mimbuyelo ya Migingiriko swi tirhisa swikongomelo swa NDP, leswi ku nga kungu ra Afrika-Dzonga ro hi yisa ekusuhi no humelerisa Xivono xa 2030.
3207	Kutirhisiwa ntsena kuhambana hi mpimo kuvona kuhambana ka swona, laha tuva ringa rintsongo swinene eka leswi mbirhi.
3208	Kutirhisiwa swiphemu swimbirhi ntsena eka ximilani lexi.
3209	Ku tisa ntshembo eka nkarhi wa ku hela matimba, hi va komba xichavo.
3210	Kutitimela naswona swina switandzhaku swoka swingari kahle eka rihanyo ra tihuku, hikuva swiendla leswaku tilava matimba yotala kuva tishama tirikarhi tikufumela.
3211	Kutiveka ngopfu mihandzu tani hileswi yipengisaka tindlopfu loko ya tshana, nkanyi I nsinya lowu rhandziwaka ngopfu laha nhoveni ya Afrika.
3212	Ku tivisiwa ka e-DNA ku tiyisisile ntiyisiso wa bayometiriki eka vahakelaxibalo no engetelela nsirhelelo wa vuxokoxoko bya munhu hi yexe.
3213	Ku tiviwa leswaku James Busby, wohuma e Scotland loyi atekiwa tani hi “father” eka mintirho ya tiwayeni e Australia, u siye swimilani loko akarhi a famba hi xikepe kusuka e Perpignan, France kuya e Australia himalembe yava 1830s.
3214	Kutiyisisa ku hanya ka wona, muhlayisi wa mpfundla vafanele ku landzelela ntlhanu wa milawu leyi tekeriwaka e nhlokweni misava hinkwayo.
3215	Kutiyisisa leswaku kuna hungu rakuya kandziyisiwa, hilulamisile leswaku ndzi tava ndziri e tafuleni ra mina eka the Mail hi awara ya 5:00 p.m. siku rinwana na rinwana.
3216	Ku tlakuka loku eka swa vupfhumba i vumbhoni lebyi nga ntiyiso bya tintswalo na ku va na rirhandzu bya maAfrika-Dzonga hi ntumbuluko naswona tinhlayo ta ntokoto wa vapfhumba tiko ri swi endlaka.
3217	Kutlakuka loku ekusunguleni aku pimiwe kwalomu ka 100km kutsemakanya, hilaha kungana Vredefort Dome.
3218	Ku tlakula mpfundla ufanele kuwu khoma endzhaku ka tindleve kutani voko lerinwani riwu khoma hile khwirini.
3219	Ku tlakusa ku fikelela ku ringana, milawu na mimpimo yin’wana leyi endleriweke ku sirhelela kumbe ku antswisa vanhu, kumbe mitlawa ya vanhu, lava tshikileriweke hi xihlawuhlawu xo ka xi nga lulamangi swi nga endliwa.
3220	Ku tlakusiwa ka swin’welo kuya hiloko tihuku tiya tikula swikumeke swirikahle eka kuhunguta kutsakama hikwalomu ka 7%.
3221	Ku tlhandlekela kwalano, Cornell University Medical College yikume swikhedza khedzani swin’wani leswingana ginger (gingerol) leyingana vuswikoti byo sivela mavabyi yanghozi swinene yotani hi stroke.
3222	Kutlhandlekela kwalano, ku tlumbiwa loku ku xandzile misava laha kunga susumeta maribye lawa yanga vonakaliki helo emisaveni.
3223	Kutlhela kuva nakuhambana hiku kula laha mhelembe yo basa yinga kula kutlula leya ntima.
3224	Kutlhela kuva na kuhunguteka ka swakudya leswi humelerisiwaka emakaya na ntshembo woka wungari kahle wa leswaku swakudya swohumelerisiwa emakaya iwa vanhu lavanga hlupheka.
3225	Kutlhela kuva na laha ungata tsala vana lavanga hoxiwa kwalano kukuma nhlayiso.
3226	Kutlhela kuva na mimpfundla, makondlo na swimanga.
3227	Ku tlhela kuva na ndzhawu yo khidela eka yona yintsongo leyi tumbetiweke le maribyeni e henhla ka nkamba.
3228	Kutlhela kuva na swiviko swaleswaku Napoleon Bonaparte u komberile bodlhela rinwe laha a etlele kona loko anga se lova.
3229	Kutlhela kuva na swivumbeko swa swirhendzevutani leswi aswikomba makhumbi ya tiyindlu leti.
3230	Kutlhela kuva na vahlayisi vambirhi vohambana lava tirhaka etlhelo ka mindzelekano lava varingetaka ku pfhumbisa, ku xavisa na ku hlayisa tindzhawu ta vona.
3231	Kutlhela kuva na vumbhoni bya nyimpi ya misava ya vumbirhi WW2 eka xiphemu lexi xa xihlala, kukongoma e Blouberg, kasi swikepe leswi rhwalaka nhundzu swihundza hikwala e tlhelo loko swiya e Cape Town harbour.
3232	Kutlhela kuva nkarhi wakahle waku tshama u ehleketa hileswi unga swivona na leswingavaka swihumelerile e khotsweni leriya.
3233	Kutlhela kuvikiwa leswaku wupfuna swinene eka kukurisa misisi, kuherisa mintolovelo naku tshikisa matitwelo yoka yangari kahle.
3234	Kutlhela kuvikiwa leswaku Yingwe yaswikota kuva yi hanya hi tinjiya na vusokoti hinkarhi lowu swakudya swikalaka.
3235	Ku tlhele kutisiwa xin’wana eka vabohiwa kuloni, lexi axi vula swotala eka xikongomelo xa vun’we na matimba yavona laha kunga vuya ku pfumela un’we.
3236	Ku tlula 36 000 wa swikoxo swa misava swi endliwile etikweni hinkwaro naswona siku ro hetelela is 2019.
3237	Ku tlula kwalomu ka 35ha ta Clairette Blanche titsuvuleriwile e Afrika Dfzonga hi (2016) xikan’we na kwalomu ka 195ha letingasala, ngopfu ngopfu eka maxelo yokufumela kufana nale Worcester (88ha), Paarl (34ha) nale Robertson (33ha).
3238	Kutlula kwalomu ka dzana, ti monks leti tikote kuva na matimu lawa yanga tiyisisiwa laha vanga tlhela vatsala na laha masimu yavona aya kula hakona.
3239	Kutlula malembe lawa yotala swinene, leswi khale akuri swintshabyana se swihundzukile ndzhawu leyingana minkova na swiganga leswi cincanaka.
3240	Ku tlula mali yo ringana R6 biliyoni yi ta tirhisiwa eka madoroba ya 13 ku kunguhata, ku aka na ku fambisa tinetiweke ta vutleketli bya swifambo swa mani na mani leti khomaneke eka lembe ximali leri.
3241	Kutlula R17 wa timiliyoni ta timali ta nhlayiso wa vaaki ta hakeriwa n’hweti yin’wana na yin’wana, ku vuyerisa kwalomu ka xanharhu xa vanhu hinkwavo.
3242	Kutluleriwa ka vanhu sweswi swivangiwa hikuva vanhu vatikuma vari eka tindzhawu letingana mavabyi yalawo.
3243	Ku tlumba ka ribye leri kote kucelela swiphemu swa nsuku, leswi hinkarhi walowo aswiri ekusuhi nale henhla ka misava, leswinga endla leswaku swisivela kubuluka ka mundzuku.
3244	Kutlumbiwa ka misava lowunga pimiwa kwalomu ka 10 na 15 kilometers lokungava kona, ku onha swinene.
3245	Ku tsakela ka n’wana i ka nkoka swinene eka mhaka yin’wana na yin’wana leyi khumbhaka n’wana.
3246	Kutsakela kolokuya ari na kona hikona kunga endla leswaku a paluxa mfumo lowu wa lunya na nsele lowu awutirhisa vana lavantsongo laha a lava ku kombeta maxangu lawa vanhu ava hlangana na wona.
3247	Ku tsandzeka ku endla tano swi ta fikelerisa laha xikombelo xi nga ta ariwa.
3248	Kutsandzeka kuhumelela Va South African Poultry Association (SAPA) vavone swihoxo swavanhu kuri swona leswi endlaka leswaku nsawutiso wunga tirhi.
3249	Ku tsandzeka ku khwajuta bokisi rin’wana na rin’wana swi ta fikisa eka ku ariwa ka xikombelo xa wena.
3250	Ku tsan’wiwa ka summit ya OAU Eka Tunis OAU summit hi June 1994, muteki wa mahungu u hlamusele President Mandela tani hi "mongo wa rito ra Africa".
3251	Ku tsarisa loku ko rhanga, ku endliwile enkarhini wa Kwirino loko a fuma Siriya.
3252	Ku tsariwile etibukwini ta vaprofeta, va ku: ‘Hinkwavo va ta dyondzisiwa hi Xikwembu.’
3253	Kutshama urikarhi u dya mihandzu yohambana hambana na matsavu swiendla leswaku munhu a kuma swakudya swa rihanyu leswi lavekaka swankoka.
3254	Kutshamisiwa ari swakwe aswi helerile leswinga endla leswaku a hetelela angaha koti kuvulavula kahle.
3255	Ku tshembeka ka mina ni rirhandzu ra mina swi ta n'wi seketela; loko a twa vito ra mina u ta tiya nhlana.
3256	Kutshembheka ka yena eka vunghana byavona, eka vanhu ntsena lava nga titsona swotala kufana na yena xikan’we naku tshembha leswaku kutava na ntshuxeko evuton’wini.
3257	Ku tshembhiwa leswaku vapfhumba vo huma eAngola va fanele ku kota ku koxa vuakitiko bya tiko ra vona bya xiviri, hikuva swivangelo leswi kombisaka munhu tanihileswi mupfhumba ku va byi nga ha riki kona.
3258	Kutshembiwa leswaku akuri na swotala swinene leswinga sala loko Mapungubwe yitshikiwile, kambe iron na koporo switala ku lahlekeriwa hi ntikelo kutlula nsuku.
3259	Kutshembiwa leswaku ava hlota leswaku vata tatisa leswi va dyaka swona.
3260	Kutshembiwa leswaku iya xinuna loko ntiko wa nereta wojikajika clockwise kasi iya xisati loko yo jikajika anti-clockwise.
3261	Kutshembiwa leswaku ndzhawu leyi yita pfuleriwa vanhu hinkwavo loko ndzhawu leyi yitiyerile naku sirheleriwa.
3262	Kutshembiwa leswaku vuhlalu byikomba xiyimo xokarhi eka vanhu, xikanwe naku hambana ka leswi byivulaka swona aswivikiwa kuya hi muhlovo.
3263	Ku tshikelela: Mbirhi-mune wa vana va beburiwa ku sukela nhlangula-nyenyankula Endzhaku ka mavhiki ya nhungu.
3264	Kutshoviwa ka ripfumelo Ku vuye kuva endhzaku ka nkarhi nyana laha President Mandela anga lahlekeriwa hi ntshembo eka De Klerk.
3265	Kutshwa hi dyambu i xiphiqo lexikulu swinene leswi endlaka leswaku matluka yava na swicoticoti swa xitshopani na buraweni ngopfu ngopfu eka matluka yak hale.
3266	Kutswala loku kuhumelela hi ximumu endzhaku ko tika 9 wa tinhweti.
3267	Kutswalana ka Cape Otter Endzhaku ko biha e mirini kuringana ka 60 kuya ka 65 wa masiku, nwana un’we kufika vanharhu hinkarhi.
3268	Kutswala swihumelele eXikarhi ka Sunguti nale xikarhi ka Nyenyankulu.
3269	Ku tumbuluxiwa ka nkwama wa mabindzu lamatsongo hi Pfhumba ra tiCEO – leri eka nkarhi wa sweswi ri yimeke eka R1,5 wa tibiliyoni – i xikombiso xa kahle swinene xa xiave lexi sekithara leyi nga riki ya mfumo yi nga xi tirhaka.
3270	Kuva ati susa entalwini wavanhu, hosi yitisusile nale ka migingiriko ya siku na siku ya vaaki.
3271	Kuva kunga byariwi kahle eka minsinya leyi swiendle leswaku masimu yanwana yatsuvuleriwa eka malembe yava 1940s.
3272	Ku va ku nga ha enetiwi swilaveko ku ya hi ndzimana leyi ku hela endzhaku ka ntlhanu wa malembe endzhaku ka loko xigwevo xi herile.
3273	Kuva madiriva ya Roussanne yanga vupfi hinkarhi wun’we swivula leswaku ntshovelo wuva kona himinkarhi yohambana hambana naswona kufanele kutshoveriwa hi voko.
3274	Kuva mihandzu yiri na chukele rale henhla swiendla leswaku wayeni yakona yiva na xihoko xale henhla.
3275	Ku va na ntokoto eka timhaka ta swa vutihlanganisi swi ta ku veka eka xiyimo xa kahle U tiva tindzimi ta Xitsonga na Xinghezi kahle.
3276	Kuva navoya bya ntima swivula leswaku awu fanelanga kuva wuhisiwa hi dyambu hikuva muhlovo lowu wuta cinca kuya eka buraweni worhosa leswinga onhaka swinene.
3277	Kuva nsinya wuri na marhavi yotala swiendla leswaku madiriva yakona yava na acid yotala swinene kumbe mihandzu yakona yinga vupfi.
3278	Kuva ntsena uri na misava yaku sungula purasi aswivuli leswaku u pfumeleriwile kuva u sungula ku fuwa tihuku.
3279	Kuva ntshuxa eka Satana ni mademona ya yena.
3280	Kuva n’wana a nga hakelo mali ya xikolo, u fanele ku tata fomo yova a nga Hakelo leyi kumekaka exikolwnei, no yisa khopi ya xileriso xa khoto.
3281	Kuva swihi olovela hita tshama hirikarhi hirivitana tuva.
3282	Kuva switirhisiwa aswinga ringanelangi, leswi aswinga hlamuseli leswaku kufanele ku akiwa miako yo durha yintshwa.
3283	Kuva tinga tikeli ngopfu swiendla leswaku ti oloveriwa hiku haha no tshama emisinyeni kuva tichava valala vatona.
3284	Kuva u susa xikhamba lexiufanele kuteka nhonga u faya mihandzu lowu laha swikhamba swakona swidyiwaka ngopfu hitimfenhe na Ndlopfu.
3285	Kuva uti xavisela hiwexe swingava kahle hikuva aswilavi mali loko uri na ndzhawu yintsongo, kambe swinga kutekela nkarhi wotala leswanga endlaka leswaku ulahlekeriwa hinkarhi waku languta vuhumelerisi loko bindzu ra wena rikulu.
3286	Kuva u vona kusaseka ka swona, ntanga lowu wu akeriwe ndzhawu ya mintsandza eka ndzhawu yale henhla swinene leswaku vanhu vata kota ku vona kahle ku xonga ka ntumbuluko.
3287	Kuva vanga voni ku cinca eka leswi ava lwela swona aswiva tisela ntshikelelo swinene, laha wanuna wa xivindzi Robert Sobukwe anga phatluka kusuka eka ANC kuva aya sungula vandla rakwe leri vitaniwaka Pan Africanist Congress (PAC), hi 1959.
3288	Kuva xikota ku khoma swotala kuva xita hanya eka nkarhi wo koma, swakudya swifanele kuva switele laha xitekaka switele.
3289	Kuva ya hatla ya vupfa swi endla leswaku ya dyiwa hi swinyenyani.
3290	Kuva yi hatla yihluka matluka swiendla leswaku yihlaseriwa swinene hi xirhami lexi vaka kona hi ximunwana.
3291	Kuva yiteka nkarhi woleha e bodlheleni swiendla leswi vange i terpene- kambe yinga dziki ngopfu, Weisser Riesling.
3292	Kuva yiti tshamele yoxe xikanwe na kufikeleleka hiswona swinga endla leswaku Robben Island yitirhisiwa kuva Khotso ra kahle.
3293	Ku veka mahanti ematshanweni ya matluka eka ku endla murhi wa xintu swiendla leswaku kuva na ntshovelo wa kahle swinene eka ximilani lexinga nghozini.
3294	Kuveka vanhu lava exihlaleni lexi, ekule na matihlo ya vanhu swivonaka onge akuri xintshuxo xa kahle eka xiphiqo lexi naswona kusukela hi 1846 kuya eka 1931, Robben Island ayitirhisiwa ku hlayisa vanhu va muxaka walowo.
3295	Ku vekiwa ka yena ximfumo exitulwnini swive kona hi siku leri landzelaka e Union Buildings e Pretoria laha akuri na ntshungu lowukulu swinene wa varhangeri va matiko mambe lava nga tshama vavoniwa e Afrika Dzonga.
3296	Kuvekiwe na xibalesa lexikulu xa vusocha kusuka eka nyimpi ya misava yavumbirhi (World War II) xivonaka hile tlhelo eximatsini, naswona ndzhawu leyikulu ya Khotso yivonaka laha emahlweni nyana.
3297	Ku velekiwa ka Hosi Yesu, mahlori lawa a ma endleke, vutomi bya Yena, ku pfuka ka Yena e kufeni, Marito ya Yena, hinkwaswo leswi swi hi komba leswaku I N'WANA WA XIKWEMBU.
3298	Kuve na kuphikizana hi xinawu kuringeta kukuma xintshunxo leswaku xihlala lexi ixa mani.
3299	Kuve na minkarhi yotala swinene, kusukela loko GAPA yisungurile, laha yinga ndzi hanyisa xikanwe na kundzi nyika matimba lawa andzi wa pfumala kuva ndziya emahlweni.
3300	Kuve na swilo swohlaya nyana swa xibejwani xa nsuku leswinga kumeka e masirheni, kambe vaceri lava ava tsalangi e hansi leswi vaswikumeke.
3301	Kuve na swivangelo swo hambana hambana leswinyikiweke swaleswaku hikokwalaho ka yini ma Afrika Dzonga vayi vitana Steen.
3302	Ku vhakacha e Robben Island Dr Peter Magubane a suka a vhakela Nelson Mandela e khotsweni ra Robben Island, leswi aswitiyisisa vuxaka exikarhi ka muteki wa swinepe wa ndhuma na president wa mundzuku wa tiko.
3303	Ku vhakela MapungubweWorld Heritage Sites Mapungubwe National Park yipfule tigede tayona hi lembe ra 2004.
3304	Ku vhakela Museum wa Mapungubwe Khemphasi ya yunivhesithi ya Pretoria yina swihlamariso swotala.
3305	Ku vika nkwetlembetano u komberiwa ku ya eka Hambiloko ku ve u kwetlembetana na xikweleti xa xibalo wa ha ri na vutihlamuleri byo hakela xikweleti loko ka ha tirhaniwa na nkwetlembetano wa wena.
3306	Kuvikiwa ka State of Emergency Eka yan’wana mapfhumba yokombisa kuvilela, kuve na Sharpeville massacre.
3307	Kuvikiwa kuva yitirhisiwa kususa ntshikelelo emirini no herisa ku pandziwa hinhloko xikan’we no lwisana na ku khohlola, mikhulhwani na swin’wani leswifambelanaka na mikhuhlwani.
3308	Kuvikiwa leswaku lexintsongo xakona (‘petite’) hi Durif i mihandzu yawona ntsena.
3309	Kuvikiwa leswaku nyarhi yiku languta onge uyi kolota mali naswona yaleyo I nhlamuselo yakahle swinene ngopfu ngopfu loko wo hlangana na yona hi milenge enhoveni.
3310	Ku vi le na ku antswisiwa ka ku nyikiwa ka vukorhokeri bya masungulo, ku katsa na mihlanganiso ya gezi eka gezi na leyi nga ri ki ya gezi, mati yo nweka eka tindzhawu ta vutshamo, nkululo na vufambisi bya malakatsa.
3311	Ku vi le na miantswiso eka xiyimo xa rihanyo lexi kombisiweke eka swikowetonkulu swo fana na ndlandlamuxo wa malembe yo hanya, ku hungutiwa ka mafu ya va le hansi ka malembe ya tlhanu no hunguteka ka mafu ya vamanana.
3312	Kuvile ni n'wana wa mufana loyi a ri ni ntlhanu wa swinkwa na tihlampfi timbirhi leti ntsongo.
3313	Ku vitana ka tona iku huhutela ko dziva ko enta ‘hryu hryu hoo’.
3314	Ku vitana ka yon aka pongo ko nonon’wa squawk, ‘zaak’.
3315	Ku vomba ka nghala I mpfumawulo lowu tsakisaka swinene naswona wu nga fananisiwa na makhwati ma Afrika.
3316	Ku vonakala ka ha vangama emunyameni, naswona munyama a wu kotanga ku ku hlula, ni siku ni rin'we.
3317	Kuvonakala ka Table Mountain kusuka e Alfred Basin ku tisa nyanyuko.
3318	Ku vonakala ka xiviri loku voningaka munhu un'wana ni un'wana, a ku ri endleleni ku ta emisaveni.
3319	Kuvonakala ko hlamarisa Loko u hundze ndzhawu ya vaaki, patu rivoyamela exineneni laha rifambaka hile dzongeni wa xihlala kuya eribuweni ra lwandle.
3320	Ku vona leswaku ku na ndlela yo valanga eka mhaka leyi, SALGA yi pfumerile ku nyika swiviko swa kotara eka ntirho lowu endliwaka.
3321	Kuvona swigalani leswi hiletlhelo swivonaka ngopfu loko se swixurhe hingati.
3322	Kuvona swilo leswi hi matihlo ya wena i ntokoto lowu lavekaka.
3323	Ku voningiwa ka ndzhawu leyi tihuku titshamaka kona naswona swina xiave eka ntshikelelo watihuku xikan’we nopfumaleka ka ndzhawu leyi nga dzwihala laha tifaneleke kuva ti wisa kona.
3324	Ku vula xikhongelo lexi kumbe xikhongelo xihi ni xihi xin’wana a swi nge ku ponisi.
3325	Ku vumbiwa na mitirho 221. Ku thoriwa na nkarhi wo tirha wa swirho Timhaka ta timali ta Swifundzankulu na ta Muganga226.
3326	Kuvuriwa leswaku nsinya lowu awutsakela swinene tintombi ta mune leti ati rhandza ku tshama ehansi ka ndhuti wa nsinya lowu laha tinga vuya ti tikumela vavanuna titekiwa leswinga endla leswaku nsinya lowu wuva na mavondzo.
3327	Ku vuye ku hlawuriwa swimila swinwana leswinga vuya switswala masimu yati Pinotage.
3328	“Kuwa ka Mapungubwe loku akunga languteriwaka kutisiwe hi maxelo lawa ayaya ya onheka kutani swiendla leswaku kutshikiwa ntsindal, leswivulaka leswaku masalela ya vuhosi ya vuye ya hlayiseka.
3329	Kuxavisa ka muxaka wokarhi hi xitalo swiva ndlela yakahle kunghenisa mali kusuka eka kufuyiwa ka mimpfundla.
3330	Kuxavisiwa ka rona swingaka swinga yimi kufikela kucinca miehleketo ya vanhu naleswi tiko riswitivisaka swona xikanwe na vahlayisi vatona.
3331	Kuxavisiwa ka Timhondzo Ku xavisiwa ka timhondzo ta tindlopfu aswitele swinene exikarhi ka Zimbabwe nale East Coast kusukela hi 800 AD, se nxavo wa swixavisiwa leswi se awu vekiwile.
3332	Ku ya ehansi ka mipimo ya mati eka madamu ya rixaka swi endlile leswaku swi fanela leswaku ku endliwa hi nkanu mialelo ya mati eka swifundzankulu swo hlaya na sweswinyana, eXifundzenikulu xa Gauteng.
3333	Kuya eka nhlawulo wa 1994 Malembe lawa yanga landzela kuya eka 1994 a kuri na vuyima yima swinene.
3334	Kuya eku heleni kava 1950s Mandela uve President ya ANC Youth League ya tiko hinkwaro.
3335	Ku ya emahlweni ka minkarhi hinkwayo ka ku pfumala ku tshamiseka ka mali ya tiko ra hina swi khumbe vumaki bya swixavisela-vambe hi ndlela yo kala yi nga ri kahle.
3336	Kuya emahlweni, kuna vanhu voringana 150 lava hanyaka exihlaleni lexi naswona vutomi byavona byinga kavanyeteka swinene hikuva vanhu votala lavanga tivekeki vakumeka varikarhi va jika jika endzhawini leyi.
3337	Ku ya emahlweni, Kungu ra Migingiriko ra Ncico Lowuntshwa wa Vumaki ra G20 ri vonile xivandla xa cinco lowuntshwa va vumaki lowu nyikiwaka eka vumaki, ngopfu ngopfu vutumbuluxi na vukorhokeri lebyi yelanaka.
3338	Kuya emasangwini swiendleka exikarhi ka Nyenyankulu na Dzivamisoko.
3339	Kuya fambisa, ku pakiwa naku tsariwa ka vito eka wona swinga nyanyisa mali leyi ufaneleke ku yihakela.
3340	Kuya hileswi kungana nguva yintsongo ya mabilomu, ntshovelo wuva kona kan’we hi lembe.
3341	Kuya hileswi muxaka lowu wunga boleku, wunga byariwa naleka tindzhawu letinga eminkoveni laha kungana misava yotsakama eka tindzhawu leti hisaka.
3342	Kuya hileswi tilangutekisaka xiswona tingava tihanye kahle ke, kumbe tivonaka titsanile.
3343	Kuya hileswi tindzhawu leti xitshamaka eka tona tikalaka swiendla leswaku xiva xinyenyani lexi kalaka.
3344	Kuya hi maendlelo lawa munhu aswi tsakerisaka swona ku kurisa na ku phamela swakudya, aswi hlohleteriwi kuhatla ku lumula vana.
3345	Kuya hi matimu, swiharhi leswi switshama etindzhawini to fana.
3346	Kuya hi matimu yikumeka laha kunga pfuleka kungana byasi kusuka e Northern Cape, Free State, khale ka Transvaal, vupela dyambu bya Lesotho, vupela dyambu bya Swaziland nale KwaZulu-Natal.
3347	Kuya hi matsalwa yahlamusela leswaku minsinya leyi yisukela kule swinene kuya fika kwalomu ka 1500 wa malembe.
3348	Kuya himatsalwa yakomba leswaku nkanyi wu tisa swakudya swinene kusukela kwalomu ka 10,000 years B.C. Nkanyi I wunwani wa minsinya leyi hlayisiwaka swinene laha Afrika.
3349	Kuya hi mbuyelo, swilanguteka onge madiriva lawa ya fike e Douro endzhaku ka 18th Century.
3350	Kuya hi mindzhavuko yin’wana, vululami akuri ntirho wa hosi yiri yoxe, kambe e Mapungubwe, tikhoto atitshame e hansi ka xintshabyani.
3351	Kuya hi minhlangano ya vurimi na swakudya ya United Nations eka Cleaning & Disinfection of Poultry Farm by Yoni Segal, vavika leswaku xisibi lexitirhisiwaka ku hlantswa swiambalo hiyona ndlela yo chipa no olova eka kubasisa.
3352	Kuya hi muhlovo lowu yingana wona wo huma eka juzi yotshuka, yikota kuhumelerisa tiwayeni ta muhlovo wakahle loko tiri eka tindzhawu letititimelaka eka misava leyingana swakudya swakahle.
3353	Kuya hi muxaka wa mpfundla wa kona na malembe ya wona loko wudlayiwa, ntsumbu wawona wu endla exikarhi ka 50% na 65 % wa ntikelo lowu yivaka na wona loko yaha hanya, laha kwalomu ka 78% na 87% kunga leswi dyekaka.
3354	Kuya hi nawu swihukwani swa siku rinwe swifanele kuva eka 34 °C kuva swihanya kahle, kusuka kwalano yinga hungutiwa kuya eka 0,3 °C siku rinwana na rinwana kufikela yifika eka 20°C eka vhiki ra vumune.
3355	Kuya hindzhavuko swirho hinkwaswo swa ximilani lexi swatirhisiwa ku endla murhi wotshungula kuya himavabyi lawa ya tshunguriwaka.
3356	Kuya hi ndzhavuko wa xi Afrika na Indian (Ayurvedic) murhi wa moringa wuna swilo sworingana 540 leswinga tshungulaka kumbe kusivela kwalomu ka 300 wa swiphiqo swa mavabyi.
3357	Kuya hiva Southern African Show Poultry Organisation Breed Standards description, Dr Coetzee u tsakisiwe ngopfu hindlela leyi muxaka lowu wutshikelaka hayona matandza, ku kota kuti hanyisa, ku ka yinga khomiwi hi mavabyi, kuva tinga lavi swakudya swotala.
3358	Kuya hiva World Health Organisation, tihuku tifanele kunyikiwa nkarhi woringeta kuva tihambanyisa vusiku na nhlekani eka gondzo ravu humelerisi bya tuhuku.
3359	Kuya hi vulavisisi bya DNA eka malembe yava 1990s byi tiyisisile leswaku France hirona tiko rantiyiso leri yinga sungula kona hikuva vatswari vakina hivumbirhi va Shiraz vahuma e dzongeni vuhuma dyambu bya France.
3360	Kuya hi vulavisisi bya DNA, ku kumeke kuyelana kantsongo na yanwana madiriva yo huma e Piedmont, leswivulaka leswaku muxaka wa Barbera wuvuye wutisiwa endzhaku ka nkarhi.
3361	Kuya hi vulavisisi laha Afrika Dzonga kwalomu ka 62% xidya ti chungama, mihandzun a switsotswana.
3362	Ku ya hi xiyenge xa 151 (4) nawu wa doroba lowu kwetlembetanaka na milawu leyi vekiweke ya tiko kumbe ya xifundzankulu a wu tirhi.
3363	Kuya i xintu ayi tirhisiwa kupfuxela vale hansi, kubasisa mimoya ya thyaka etindlwini kumbe tikamara letingana vavabyi.
3364	Ku ya Varhangeri va Matiko na Mfumo, varhangeri va vaakatiko na vakhumbheki van’wana lava va tirheke swinene eka ku humelela ka OGP.
3365	Ku yevula no susa swalendzeniRabbit Skinning and Eviscerating Ntsumbu wufanele ku bohiwa wu cinkinya nhloko yilangute e hansi leswaku khwiri na swirho swa rimbewu switava swiri ekusuhi na mahlo ya muyevuri.
3366	Ku yima na ku leha ka rendzo Maphepha yafanele ku tatiwa loko kunga se khomiwa no layichiya ka tihuku, leswaku loko va heta ku layicha vata vhela vafamba.
3367	Ku yirisiwa ka Mandela swivuye swihundzeriwa hinkarhi madyambu ya siku leringava kona kunga se sungula conference, leswinga nwi pfumelela leswaku aya humelela swinga languteriwanga.
3368	Kuyirisiwa kayena aswaha ku herisiwa laha anga humelela swinga languteriwanga entshungwini hinkarhi walowo: kutivisiwa ka vito rakwe tani hi xivulavuri swiberiwe mavoko swinene kambe se ativeka.
3369	Kuyirisiwa loku kuvuye ku herisiwa hi 1975 hikokwalaho ka leswi kuduma kungaya emahlweni kutinyika matimba emisaveni hinkwayo.
3370	Kuyirisiwa loku swipfunile kusivela ndzhuti wa tindzhawu leti kambe swinyanyisile vusiwana endzhawini.
3371	Ku yisa emahlweni ku hatlisisiwa ku kula ka ikhonomi ya hina na nhluvukiso hi ta simeka Pulani ya Maendlelo ya Pholisi ya Vumaki.
3372	Kuyisa emahlweni, ndzhavuko wunwana na wunwana awu khavisa makhuwani ya wona hi ndlela yo hlawuleka yaku tsala, ku khavisa na maendlelo lawa yanga fanaka nati triangles, chevrons kumbe milayini leyi tsemakanyaka.
3373	Ku yisa emahlweni ntirho lowu na migingiriko yin'wana hi ta tivisiwa hi ku tiyimisela ka hina ku tiyisisa leswaku Khapu ya Misava ya FIFA ya 2010 yi va leyi nga ta famba kahle swinene.
3374	Kuyisa emahlweni, Schroda yina vumbhoni byo sungula byakuu xavisiwa ka timhondzo ta tindlopfu, leswi vulaka leswaku vanhu varixaka ra Zhizo ava endla swilo swa timhondzo ta ndlopfu leswaku tita xavisiwa.
3375	Kuyisa emahlweni, vandla ra PAC na ANC yateke xiboho xaku teka matlharhi valwisana na xihlawuhlawu kuya emahlweni, laha vanga vumba ntlawa wa mavuthu wa Poqo na Umkhonto we Siswe.
3376	Kuyivirisa kusungula kutani uyi tota marinade naswona swa amukeriwa swinene leswaku nyama leyi yitava na muthotho wa kahle swinene.
3377	Kuyiviwa ka swifuwo hiswona swiendlaka leswaku kunga ngeteriwi mpimo wotlula lowu, leswi i kuya hiva South African Poultry Association.
3378	Kwalaho Mfumo wu langutise hi vuntshwa mpfhuka lowu hi wu fambeke kuya hi ku simekiwa ka vurhumiwa lebyi hi nyikiweke hi vanhu hi 2004.
3379	Kwalaho, tanihi xiphemu xa Swilaveko swa hina swa Nkoka eka nguva leyi taka hi ta hetisisa tindlela leti nga ta endla leswaku hi antswisa ntalo wa mfumo ku swi veka kahle na tipulani to hlanganisa, ku angarhela swiyenge hinkwaswo swa mfumo.
3380	Kwalaho u tekile ku xanisekela swidyoho swa mina na wena.
3381	Kwalaho Vayuda va ku ka yena: “A wu si fika ni le ka malembe ya 50, kutani xana u ri, u vonile Abrahama xana?”
3382	Kwalaho Xikwembu xi n'wi nyike xithsembhiso xo hlamarisa.
3383	Kwalano a va khongela va dzunisa Xikwembu swin'we.
3384	Kwalano hinkwavo va nkhisamile emahlweni ka Yosefa, ku kota tinyandza le tiyani e norhweni wa Yosefa wa khale, kutani va kombela tintswalo eka yena.
3385	Kwalano u vhele a vekiwa tani hi Honorary Secretary ya All-In National Action Council.
3386	Kwalano va dyondzisile vanhu hi timbaka ta Yesu.
3387	Kwalano vafuwi va tihuku vanga ringeta kutirhisa tindlela tin’wana to endla leswaku tihuku tavona tinga hlangani na letingavaka na mavabyi kumbe swin’wana swaleswinga khomaka mavabyi ya tona.
3388	Kwalomu ka 1000 wa malembe lawa ya hundzeke, laha akuri exikarhi ka nhluvuko lowukulu wa matimba swinene lowu awu xaviselana na vaxavisi vale matikweni kusuka e east coast of Africa.
3389	Kwalomu ka 10% aya fambelana na swivilelo swa vanhu kuya hi xiyimo xa tiko na milawu ya rona kumbe leyi ayi lava ku endliwa, swirhambo, swikombelo swa nkarhi wakwe swo sayina ti autographs kumbe kupfuna ka yena eka kukuma mintirho ya vutsari.
3390	Kwalomu ka 11kms unga se fika e ndzelekanini wa Pontdrift, uta vona swikoweto leswinge Mapungubwe.
3391	Kwalomu ka 1kg ya mafurha yitswongiwa kusuka eka mabilomu yotsakama yo ringana 4 000 kg.
3392	Kwalomu ka 250 wa mamiliyo wa malembe lawa yanga hundza, crust ya misava yisungule ku ku famba nyana hile tlhelo ka belt na ribye ra molten endzhaku kaloko mantle yitava yi tlakusiwile kuya e henhla hilaha kunga pandzekela misava endzeni ka sandstone.
3393	Kwalomu ka 2 billion wa malembe lawa yanga hundza (billion tani hi 1000 million) kuvile na khombo leri nga onha swinene ehandle ka ndzhawu ya Vredefort, exifundzheni xa Orange Free State.
3394	Kwalomu ka 2 wa mabiliyoni wa malembe lawa yanga hundza, kuvile naku wa ma xiphemu xa ribye lexinga wela emisaveni kwalomu ka 120k’s e dzongeni-vupela dyambu bya Joburg.
3395	Kwalomu ka 33 ha ta Chenel tibyariwe e Afrika Dzonga (2016) laha hafu (14.5ha) yinga byariwa etindzhawini ta Robertson.
3396	Kwalomu ka 342 wa swikolo swi kumile mati ro sungula.
3397	Kwalomu ka 4 wa matandza yatshikeriwa hi huku yin’we hi vhiki.
3398	Kwalomu ka 50ha ta Aloe vera (Aloe barbadensis) yi byariwile e purasini exifundzheni xa Limpopo kasi Aloe ferox yiva yitshoveriwa eka leyi milaka hi yoxe enhoveni hivan’wamapurasi e Southern na Eastern Cape.
3399	Kwalomu ka 50 wa mapapila na 45 wa tinqingho aswi fika e hofisini yakwe hi siku, naswona 90% wa mapapila lawa ay fanele ku hlamuriwa.
3400	Kwalomu ka 75ha ta Roussanne tibyariwile laha Afrika Dzonga handle ka tindzhawu tale Northern Cape, Robertson nale Worcester.
3401	Kwalomu ka malembe yava 1980s, swimilani swale Rhone Valley, leswi hinkarhi wakona akuri ndzhawu leyi ntsena emisaveni hinkwayo leyi ayikhome swimilani swa Viognier nakona swivuye swihunguteka kuya eka 20 ha.
3402	Kwalomu ka mbirhi eka nharhu wa swikepe swifayekile eka ndzhawu leyi loko kunga se akiwa lighthouse leyi akiweke hi 1863, kambe swikepe aswiya emahlweni swihlamarisiwa hi xihlala lexi.
3403	Kwalomu ka swihahlu swimbirhi swalaveka kuva switirhisiwa hi lowa xisati hikuva vana vata hambanyisiwa kuya hi rimbeweu loko se valumuriwa naswona xinwana xihahlu xita laveka kuva xa leswa xisati kasi xinwana xa leswa xinuna.
3404	Kwalomu ka vanhu voringana 5000 ava tshama ekusuhi na ntshaval, naswona leswi aswi ringanela kuva doroba rosungula rale Dzongeni wa Afrika.
3405	Kwalomuya ka 1220 AD, vanhu vale K2 va bohe kuva va rhurhela eka ndzhawu yo antswa.
3406	Kwalomuya ka 15 wa van’wamapurasi lava pfumalaka switirhisiwa va kumile nseketelo wo kuma mati yo vuhumelerisi.
3407	Laha Afrika Dzonga, Cabernet Sauvignon ayi fananisiwa na leyi tirhisiwaka yiri yoxe eka wayeni yiri yoxe kusukela hi malembe yava 1920s.
3408	Laha Afrika Dzonga, Mourvèdre yitala kuhumelerisa tiwayeni ta muxaka wun’we wa nantswo wa Rhone, xikan’we na Grenache kumbe Shiraz.
3409	Laha Afrika Dzonga nale Botswana minsinya leyi yahlayisiwa leswaku yita kota ku endla wayeni.
3410	Laha Afrika-Dzonga ri rhumelaka kona tinhundzu swinene eka matiko ya BRICS ku tshama ku ri China, ri landzeriwa hi India, Brazil na Russia.
3411	Laha Afrika Dzonga, Sangiovese yitirhisiwa ku endla tiwayeni toka tinga nyanganyi totshuka.
3412	Laha Afrika Dzonga, vito ra Afrikaans ra ‘blou blom salie’ rivula Salvia africana-caerulea (kumbe blue mountain sage).
3413	Laha Afrika Dzonga, xi tlhele xi endla mpfumelelano wa Khonferense ya 1989 ya Vumundzuku bya Xidemokrasi – ku hlanganisa varandza-tiko vo huma eka swiyenge swo hambana-hambana swa vutomi.
3414	Laha Afrika Dzonga yitirhisiwa ku endla muxaka wunwe wa wayeni xikanwe no katsiwa natinwana tiwayeni.
3415	Laha a hlamusela leswaku loko oka anga endli tano, vale hansi vata rhukana ndyangu wayena.
3416	Laha a ku ngari na mati vatlhela va dzumadzumela Muxe.
3417	Laha akuri ehenhleni ka ku thoriwa ka board ya vulawuri eka nhlangano wa vuhaxi wa tiko, South African Broadcasting Corporation, laha nkarhi walowo aku lawula mfumo wa vandal ra National Party.
3418	Laha akurileriwi leswaku muxaka lowu wunga lova kambe na leyinwana yiva e khombyeni lerikulu swinene hikuva yinga khomiwa hi mavabyi lawa yanga holeki.
3419	Laha akuri na xikombiso xa masocha ehenhla ka mirhi kaha vonaka swinene.
3420	Laha akuri xintshabyana ya maribye lawa yanga yimela e henhla kuringana 30 metres, 300 metres hiku leha naswona exikarhi ka 15 na 50 metres hiku anama.
3421	Laha anga fika a konanisiwa kona hi maphorisa.
3422	Laha, Archaean granite dome na maribye lawa yanga rhandzela y khukhuriwile ku endla minkova na maganga lawa hi wavonaka namuntlha leswi swinga vumba areka leyinga exikarhi ka Vredefort, Parys na Potchefstroom.
3423	Laha Cape Mountain yikumekaka etintshaveni ta Kapa.
3424	Laha eka ndzhawu yonghena kunga xithizi xale xikarhi, kungana ti video.
3425	Laha eku heteleleni votala vavona vanga vuya vaxitirhela.
3426	Laha emahlweni karona aku tsariwe nomboro yayena yale khotsweni ya — 46664 — leyi ayi kombisa swinene nkoka wa pfhumba leri emisaveni hinkwayo ro lemukisa hi mavabyi ya HIV/AIDS.
3427	LAha hansi ka tluka leri kusirhelela nsinya lowuwu pona eka kuhisa kumbe kutitimela ka misava laha kufikaka eka 65 'C.
3428	Laha hansi kunga cheleteriwa hi mati Swo cheletela mati swinga tirhisiwa ku engetelela kutsakama emoyeni.
3429	Laha hi 1988, ndzhawu leyi ayi sungula ku bola yinga vuya yipfuxiwa yiva Waterfront leyi hiti phinaka hiyona namuntlha.
3430	Laha hikona kungana makamara lawa munhu a tshama ari yexe eka phachisi ro ka ringa anamangi laha voningiwaka hi siwvonani swaximanguva lawa.
3431	Laha hikona laha lava ava tiveka tani hi vavangi vampfilumpfilu wa tipolotiki na lava karhataka va aki ava yisiwa kona.
3432	Laha hi laha akuri na xibedlhele, hofisi na Khotso leri munhu a tshama ari yexe kona laha a va veka vurhangeri bya tipolotiki.
3433	Laha hilaha kunga sungula kona 50 wa malembe ya ntshikelelo na rivengo – nkarhi lowunga komisiwa hikuva wuvitaniwa “Xihlawuhlawu”.
3434	Laha hilaha kunga tswariwa Defiance Campaign yava 1950s laha angava "volunteer-in-chief" wa tiko hinkwaro.
3435	Laha, hi le kaya ra swilo ha kunene hikuva u ta dyondza, u tiyisisa rirhandzu ra wena na nyunyulo wa ku hela ka vhiki.
3436	Laha i ndzhawu yo duma swinene laha Mandela na vabohiwa vanwana va nghozi ava hungasa kona loko dyambu rihumile loko vanga se tlhelerisiwa emakamareni ya vona kwla tlhelo.
3437	Laha ka chelele nale henhla ka nhloko kuna leswi milaka leswikombetaka leswaku in kuku naswona swikula kuhundza swa mbhaha.
3438	Laha ku fuyiwaka mimpfundla yoxavisiwa, vana hinkwavo va lumuriwa eka 4 wa mavhiki hikuva vamana wa vona vava varinganele kutlhelela eka timhaka ta masangu eka masiku nyana loko va hete kutswala.
3439	Laha kuga vaha gezi, matandza yanga vekiwa eka kamara leringana xinyami ya funengetiwa hi matluka ya rihlaza ku hunguta mahiselo.
3440	Laha ku hlanganka milambu e MapungubweWorld Heritage Sites Laha ku hlanganka milambu e Mapungubwe Lexi nyanyulaka ngopfu hi ntanga lowu ikuva ku hlangana milambu ya Limpopo na Shashe, hile tlhelo kuhlangana matiko yanharhu hinkarhi wun’we.
3441	Laha kuhumelerisiwaka tihuku leti xavisiwaka maxelo na moya lowunghenaka swalawuriwa leswaku kutshama ku omile naku sivela leswaku kungavi na ammonia yotala leswinga hlohletelaka switsongwatsongwana leswingavaka na nghozi swinene.
3442	Laha kuna mahungu ya video kusuka eka khale ka vabohiwa vati polotiki kusuka ekhotsweni ra Robben Island na makhotso yanwana.
3443	Laha kuna miako yohambana hambana.
3444	Laha kungana mimpfundla yotala exivaleni swalaveka leswaku mimpfundla yidya kuringanela hinkarhi wun’we.
3445	Laha kungana ntsena kutlula 350 ha ta vuhumelerisi, kasi vuhumelerisi bya Pinot gris byahari byintsongo swinene e Afrika Dzonga.
3446	Laha kungana xiyimo xakahle xo kula, Crouchen Blanc yina vuswikoti byo humesa wayeni ya khwalithi leyingana nantswo wa mihandzu xikan’we na grassy aroma.
3447	Laha kunga nghenisiwa nawu wuntshwa lowu awuku Sobukwe anga tshamisiwa e khotsweni vutomi byayena hinkwabyo, kungari na milandzu yinwana kufikela loko a tshembise mfumo leswaku angaka anga ha lweli ntshunxeko eka mfumo wa xihlawuhlawu.
3448	Laha kunga tirhisiwa swilo swa nsuku aswikoteka kutsala swinwana eka leswi endliweke swo saseka.
3449	Laha ku nga Vanakulorhi/Swirho/Vakhomi va mikavelo vambirhi kumbe ku tlula ku fanele ku tatiwa tindzhawu leti landzelaka hi Vanakulorhi/Swirho/Vakhomi va mikavelo van’wana na van’wana.
3450	Laha kunwiwaka mati na madyelo ya rihlaza hilaha titalaka kukumeka kona himintlhambi leyikulu.
3451	Laha kusungule nkarhi lowu Mandela a tlhontlhana swinene na valawuri.
3452	Laha ku tshikeleriwaka matandza nakona ku fanele ku fafazeriwa kusivela mavabyi yankoka.
3453	Laha kuwa ka mphakelo wa swakudya, swinga sungula kuva swingaha kondzeleleki kutani ntsindza wu khinsama hi matsolo.
3454	Laha loko a languta xibejwani lexi anga sungula ku pfumala ntshamiseko.
3455	Laha madzedze yangana 6 wamilenge, muxaka lowu wa swigalani loko wukurile wuva wuri na 8 wa milenge kasi leswintsongo swiva swiri na 6 wa milenge.
3456	Laha mati ya Nambu wa Olifants ya Hianganaka kona QC 1B71E Mpimo wa Khemikhali Yuniti Nhlayo ya Nkoka wa Mali ya BHN ley!
3457	Laha misaveni Sathan u byarile vanhu vo biha exikarhi ka vanhu va Xikwembu.
3458	Laha mitsembyana yitirhisiwaka tani hi murhi nakona kungari xiphemu xa swakudya swa siku na siku, yita nyikiwa ntsena eka swiharhi leswi vabyaka ntsena.
3459	Laha ndzi vhele ndzi swivona leswaku laha andzi ringiwa hikuva akuri khale swinene ndziri karhi ndzi ringeta ku vhaka vandzi byela leswaku kupfumeleriwe ntsena vandyangu ku vona Mandela.
3460	Laha ndzi yaka kona, mi nga ka mi nga yi.”
3461	Laha n’wana a sukeriweke kumbe ku loveriwa, mutirhela mfumo wa vaaki u ta ku pfuna ku endla xinavetiso eka maphephahungu no yimela nhlamulo eka vaaki ku ringana n’hweti.
3462	Laha Robben Island yikumekaka kona-Xitsonga-By IkeWorld Heritage Sites Laha Robben Island yikumekaka kona Mpfhuka wuntsongo kusuka eribuweni ra lwandle ra Cape Town Robben Island yitshame eka mpfhuka wuntsongo kusuka eribuweni ra lwande e Cape Town.
3463	Laha SARS yi nga kuma vuxokoxoko ehansi ka mitwanano yin’wana na yin’wana ya maendlelo ya cincano wa vuxokoxoko bya misava hinkwayo.
3464	Laha swikepe swa Japan swinga nghena e lwandle ra Indian Ocean laha nxungeto wo ka wunga vonaki wa German U-boats wuta hile Atlantic, leswi swi endle leswaku swiva na nkoka kuva vuhlayiseki bya Cape Town byi tekeriwa enhlokweni.
3465	Laha Swi kumekaka Kona Crested Barbets ti tolovekile eDzongeni-Afrika.
3466	Laha swikumekaka kona Khale ati hangalakile na tintshava tale Eastern na Western Cape.
3467	Laha swikumekaka kona Maxinjani xitele ngopfu evuhuma dyambu bya dzonga wa Afrika nale N’walungwini kuya exikarhi ka Afrika.
3468	Laha swikumekaka kona Nhlayo ya timhelembe leti yi hungutekile laha Afrika kusuka eka 65 000 hiva 1970 kuya eka 2 400 hi 1995 loko tihlayiwa rohetelela.
3469	Laha swikumekaka kona Nhleti yitele ngopfu e dzongeni nale vuxeni bya Afrika, ngopfu ngopfu laha ku kalaka mpfula kumbe yinga kona nyana.
3470	Laha swikumekaka kona Sowa (Oriolus larvatus) rikumeka hinkwako laha Afrika Dzonga, laha hikatsaka na hafu yale vuhuma dyambu na ledzongeni kuya fika e George.
3471	Laha swikumekaka kona Swikumeka e dzongeni swinene wa Afrika nale tindhawini tin’wana ta Europe.
3472	Laha swikumekaka kona Timfenhe tikumeka laha kunga ni mintsandza, laha kunga mananga nyana hambi tintshaveni to fana na Drakensberg.
3473	Laha swi kumekaka kona Tipigeon ta Rihlaza ti kumeka eZimbabwe, en’walungu, na vuxeni bya Botswana, n’walungu wa Namibia, Mozambique, Northern Province, Mpumalanga na ribuwa rale vuxeni wa Afrika-Dzonga.
3474	Laha swikumekaka kona Vamanghovo swihangalake ngopfu na tiko laha swikumekaka nale mananga, ekusuhi na lwandle le Kwazulu Natal kuya e N’walungwini e Mpumalanga, swifundzha swa n’walungu wa Mozambique.
3475	Laha ti kumekaka kona Kuna swipisisi swa 86 swa ti Kingfisher misava hinkwayo.
3476	Laha tikumekaka kona Tihongonyi tihangalakile kuya en’wlungwini na vuhumadyambu bya Afrika Dzonga.
3477	Laha ti kumekaka kona TiKori Bustard ti kumeka eAfrika-Vuxeni nale Afrika-Dzonga.
3478	Laha ti kumekaka kona Ti umeka eBotswana, Zimbabwe, Namibia, Mozambique nale n’walungu wa Afrika-Dzonga.
3479	Laha ti kumekaka kona Xipisisi xi anama ngopfu kumbe kantsongo hiku vuyelela hinkwako vuxeni nale dzongeni wa Afrikaku suka eribuweni ra Red sea na Ethopia na n’walungu-vupeladyambu wa Somalia kuya eribuweni ra Angola na n’walungu Afrika-Dzonga.
3480	Laha tikweni ra Afrika Dzonga ya byariwa tani hi Crouchen Blanc hikokwalaho ka leswi ya hlanganisaka nhloko himhaka ya vito ra wona leri fanaka swinene na ra xi German ra Rhine Riesling.
3481	Laha ti nga endliwa hi ndlela ya xitironiki, pfumelela nkarhi wo tsema hi wona wa bangi na nkarhi wa mbhasiso lowu nga tekaka exikarhi ka masiku mambirhi kumbe ntlhanu.
3482	Laha tin’waka kona mati no dyela kona kufanele kubasisiwa kuringanela leswaku na munhu anga n’wa mati yakona.
3483	LAha tluka rinwe rilangutekaka ingaku rina risiva lerivaka na switlukana sworingana 50. Matluka lawa ya hatimela nyana ya vevuka yatlhela yava rihlaza swinene.
3484	Laha vahakelaxibalo va nkarhinyana vo tala va endlaka mirhumelo ya vona hi ndlela ya xitironiki, SARS yi nge he posi mitlheriso ya IRP6 ku ya eka vahakelaxibalo va nkarhinyana naswona yi nge kopeki (dawunilodeki) ku suka eka webusayiti ya SARS.
3485	Laha vanakulorhi vambirhi kumbe ku tlula va endlaka xikombelo xa Xibalo xa mali leyi endliwaka hi bindzu, nakulorhi un’wana na un’wana u fanele ku tata fomo yo endla xikombelo ya le tlhelo.
3486	Laha vanga dlaya vanhu va 69, laha votala vavona vanga baleseriw enhlaneni loko varikarhi vatsutsuma.
3487	Laha vantshwa ava kambela no khavisa ti park nakona a hundza wansati loyi e henhla ka wheelchair hile ka voko ra ximatsi.
3488	Laha wukumekaka kona Muxaka lowu wa nsinya wuhangalake ngopfu, laha wukumekaka nale ka tindzhawu letinga oma swinene talaha dzongeni wa Afrika kuya e nwalungwini wa Tanzania, laha wumilaka ngopfu emagoveni na laha kungana misava ya sandi.
3489	Laha wukumekaka kona Muxaka wa nsinya lowu wukumeka e Sub Saharan Afrika e dzongeni kuya e nwalungwini wa Afrika DzongaSouth Africa Online (Pty) Ltd.
3490	Laha wukumekaka kona Nsinya lowu wukumeka eka tindzhawu totala swinene.
3491	Laha wukumekaka kona Nsinya lowu wukumeka ngopfu e tikweni hinkwaro ra Afrika Dzonga lomu kunga tlhuma na le ripaleni.
3492	Laha xifanisweni lexi hi vona nuna wa nkoka wo tiveka loyi a humaka tikweni ra Etopia.
3493	Laha xihlotaka kona swakudya ku katsa milambu, tiva natindzhawu leti nga tlhumangiki ngopfu.
3494	Laha xikombelo ehansi ka SVDP xi nga humelela SARS yi nge yi emahlweni na nchuchiso wa nandzu eka mhaka yaleyo.
3495	Laha xikumekaka kona Xihangalake ngopfu e dzongeni wa Afrika.
3496	Laha xikumekaka kona Xikumeka hinkwako kusuka e Kalahari, Free State, Northern Cape, North West nale Southern Cape provinces kuya va Beaufort-West/Graaff-Reinet district.
3497	Laha xikumekaka kona Xipitsipitsi lexi xifana swinene na muxaka lowunwani hixivumbeko na mahanyelo kambe xikumeka etintshaveni ta Lebombo e Mpumalanga nale N’walungwini.
3498	Laha yiikumekaka kona Nguluve leyi yikumeka ngopfu e sub Saharan Afrika nale swihlahleni leswi pfulekeke laha misava yakona yi olovaka, kutlhela kuva na swakudya swotala no kumeka ka mati.
3499	Laha yikumekaka kona Aswikohlwe leswaku mangwa na donki iswa ndyangu wunwe.
3500	Laha yikumekaka kona Mbavala yinyuma ngopfu naswona yikumeka hinkwako laha sub-Saharan Afrika.
3501	Laha yi kumekaka kona Mhala i xiharhi lexi kumekaka ngopfu exikarhi nale vupela dyambu bya Afrika Dzonga.
3502	Laha yikumekaka kona Minsinya leyi yikumeka eka tindzhawu tale hansi le Umtata e Eastern Cape, kuya Kwazulu Natal, Swazilad, Mpumalanga, Limpopo kuya le Mozambique.
3503	Laha yikumekaka kona Muxaka lowu wa nsinya wukumeka ntsena laha kukumekaka mati yotala lomu kungana swothomu thomu leswi hlamuselaka swinene kuva yikala laha kunga oma.
3504	Laha yikumekaka kona Nsimba yititshamela laha kunga pfuleka, emananga nalaha kungana swihlahla nyana.
3505	Laha yikumekaka kona Tiyingwe tinga voniwa eka vutshamo byatona bya ntumbuluko nale ka mintanga ya swiharhi etikweni hinkwaro ra Afrika Dzonga.
3506	Laha yi kumekaka kona Xiharhi lexi xa Cape otter lexi pfumalaka min’wala xikumeka eka tindzhawu letingana timpfula totala tale vuxeni byale lwandle e Afrika Dzonga.
3507	Laha yikumekaka ngopfu kona hile a Succulent Karoo laha yitsakelaka misava yonona swinene naswona yimila ehansi ka ndzhuti wa swihlahla.
3508	Laha yxkumekaka kona Xipitsipitsi xikumeka ngopfu etintshaveni tale Western na Eastern Cape ta Afrika Dzonga.
3509	La horisiweke a va hlamula, a ku: “Hi yo mhaka leyi hlamarisaka!
3510	La ku hlanganaka kona matsolweni iti misila lexi I xihoxo lexi xi endlilwaka swaku laha ku hlanganaka milenge ni miri kuva matsolo.
3511	Lala Palm - Mimirhi - Afrika-DzongaLaha kaya wutiveka tani hi Molala, nsinya lowo leha swinene wutala ku mila wuleha kwalomu ka 5 -7 hiku leha kambe nkarhi wunwani wa fika eka 15 m. Wutala kuva na tshindi rinwe kumbe kuva na rinwani hiletlhelo.
3512	La misaveni, mi ta va ni mahlomulo, kambe tiyani timbilu, ndzi hlurile misava.”
3513	La ndzi dzunisaka i Tata wa mina, loyi mi nge: ‘I Xikwembu xa hina.’
3514	La ndzi fularhelaka, kutani a nga amukeli marito ya mina, ú ni loyi a n'wi avanyisaka; i marito lawa ndzi ma vulaka lawa ma nga ta n'wi avanyisa hi siku ra makumu.
3515	L'a ndzi landzelaka a nga ka a nga fambi munyameni, kambe u ta va ni ku vonakala ni vutomi.
3516	Languta eka xifaniso lexi landzelaka loko u twa mfungho lowu.
3517	Languta eka xifaniso xa xitshopani loko wa ha yingisa eka xikandziyiso xa marito.
3518	Languta ematlhelo ka wena.
3519	Languta kukula ka tihuku.
3520	Langutani wanuna wa vutlhari loyi a hoxiweke enandzwini etikweni ra Egypta.
3521	Languta swifaniso leswi e xi bukawaneni xa ntimanyana u pfula eka xifaniso loko u twa mpfumawulo lowu.) Xifaniso 1: Yoshua alwa na va Amaleke Vanhu va Israel ava ngari na tika ra vona.
3522	Languta u ri etilweni, u vona leswi humelelaka; sirhelela murhi lowu wa vhinya, ximila lexi u xi byaleke hi voko ra wena, a nga n'wana loyi u nga tiwundlela yena.
3523	Languta, u ta hundzuka mbheveve, u hluleka ku vulavula ku ko ku fika siku leri swilo leswi swi nga ta humelela ha rona, hikuva a wu pfumelanga marito ya mina, lama nga ta hetiseka hi nkarhi wa wona.”
3524	Languta xifaniso!
3525	Languta xifaniso lexi!
3526	Languta xifaniso lexi landzelaka loko a twa mpfumawulo lowu.
3527	Languta xifaniso lexi landzelaka loko u twa mpfumawulo lowu.
3528	Languta, Yingisa, Hanya Buku 1GRN Scripts in Tsonga Outline: Adam, Noah, Job, Abraham.
3529	Languta, Yingisa, Hanya Buku 2GRN Scripts in Tsonga Outline: Jacob, Joseph, Moses.
3530	Languta, Yingisa, Hanya Buku 5GRN Scripts in Tsonga Outline: Elisha, Daniel, Jonah, Nehemiah, Esther.
3531	Languta, Yingisa, Hanya Buku 6GRN Scripts in Tsonga Outline: From Matthew and Mark.
3532	Languta, Yingisa, Hanya Buku 7GRN Scripts in Tsonga Outline: From Luke and John.
3533	Languta, Yingisa, Hanya Buku 8GRN Scripts in Tsonga Outline: The Young Church and Paul.
3534	Langutisa laha hansi eka webupheji leyi loko u lava ku tiva hi oditi.
3535	La rhandzaka vutomi bya yena ku tlula mina, ú ta lahlekeriwa ha byona, kambe loyi a byi nyiketaka emisaveni leyi, ú ta byi hlayisela vutomi lebyi nga heriki.
3536	La tirhelaka mali, a nga riki murisi kumbe n'wini wa tinyimpfu, ú siya tinyimpfu a tsutsuma loko a vona xinkankanka xi ta; kutani xinkankanka xi ti vutla ni ku ti hangalasa.
3537	La tsundzukaka ku hlundzuka ka wena loku chavisaka i mani ke?
3538	Lava akeke na yena ni maxaka ya yena va twa leswaku Hosi yi n'wi katekisile swinene, kutani va tsaka swin'we na yena.
3539	Lava akelaneke na yena hinkwavo va khomiwa hi ku chava, kutani timhaka leti hinkwato ti hangalaka emagangeni hinkwawo ya tiko ra Yudiya.
3540	Lava endlaka sweswo i vaaki va le Edomu ni va ka Iximaele, i va le Mowabu ni va ka Hagara; i va le Gebali ni Vaamoni ni Vaamaleke, i Vafilista ni lava akeke emutini wa Tiri.
3541	Lava endleke leswinene va ta pfuka va ya evutomini lebyi nga heriki, lava endleke leswo biha va ta pfuka va ya eku avanyisiweni.”
3542	Lava fafazelaka vafanele vatlhariha hikuva mabokisi ya swihukwani yava ya karhi ya hundzisiwa hi mabandi laha vona vahakarhaka xigubu xa murhi laha makatleni.
3543	Lava hi vona vatukulu va xinuna va Manase n'wana Yosefa hi ku ya hi mindyangu ya vona.
3544	Lava kulu vanga vulavula vantshuxekile no tiya, vakarhi vatirha swivoniwa hi vanhu nale xihundleni eka swiboho leswifaneleke switekiwa.
3545	Lava lwaka na wena va bile huwa endzeni ka Tempele ya wena; va dzimile mijeko kona ku komba leswaku va hlurile.
3546	Lava mbirhi avari makhamba tlhelo vadlayi, kambe Yesu a nga zanga a nga tshova nawu wa Xikwembu kumbe ku endla swihoxo swo karhi eka mfumo lowu awuri kona.
3547	Lavandin nayona yapfuna swinene kutiyisisa leswaku nervous system yitshamisekile notlhela yi endla leswaku yitshamisekisa misiha ya munhu, kuyitiyisa noyinyanyula.
3548	Lava nga masirheni va nga pfuka va ku dzunisa xana?
3549	Lava nga ni ndlala, ú va phamerile leswo nandziha, va dya va xurha, kambe lavo fuma ú va tlherisile va nga ri na nchumu.
3550	Lava nga ri ki vatshami a va na vutihlamuleri eka xibalo xa swihanano.
3551	Lava nga xivandleni xa vafi va nga ha vulavula hi ku tshembeka ka wena xana?
3552	Lava nwana navona va landzela vatsutsuma.
3553	Lava rhurhumela hi ku chava, va ta tlhela va ya ekaya.
3554	Lava va katsa vatirhi vale museum, varhangeri va khotso, vatirhi va National Ports Authority, vahlayisi va lighthouse, vatirhi va ndzawulo ya vatirhi xikanwe na varhandzi va ndzhawu leyi kusuka khale.
3555	Lava va landzelaka Ndlela ya Yesu, a va nga ngheni endzhaweni ya nhlomulo lowu wu nga heriki, kambe Sathan ni va landzeri va yena va ta ya kona.
3556	La va va lavaka kusuka laha va ya kwahalano ka n'wina vatsandzeka, na vona la va kwaleho, ku ta haleno va tsandzeka."
3557	La va va le misaveni le yi nene, va amukela Rito va veka mihandzu le minene hi ku tiyisela.
3558	Lava va ndzi vengaka mina HOSI, a va ta nkhinsama emahlweni ka n'wina Vaisraele, va endlisa sweswo minkarhi hinkwayo.
3559	Lava va nga pfumela e ka mahungu hi Yohane la ma humaka ka Xikwembu, va khuvuriwile hi mati (enambyeni wa Yordaan).
3560	Lava vanga swidyondzela vakota kutiva rimbewu hixinkarhani laha swingana kwalomu ka 90% kuya eka 95%, kuva na ntiyiso kasi eka lava vanga swidyondzelangiki swiva swiri kwalomu kale hansi ka 70%.
3561	Lava vanga tiveki nchumu ava fanelangi kuringeta ku vhumba rimbewu hikuva swinga endla leswaku swihukwani swivaviseka xikanwe na rifu ra swona.
3562	Lava vanharhu vatibyele leswaku swa fana vana nandzu loko vatlhelela ekaya kutani vakhandziya xikepe xa New Year’s Gift.
3563	Lava va pfumelaka va n'wi landzela a va fanelanga va va na ku chava rifu.
3564	La va va ti kukumu aka (vo matikukumuxi) va e hleketa leswaku i va kula ku tlula va n'wana a hi va landzeri va Hosi Yesu va ntiyiso.
3565	Lava va tshembaka ni ku titsongahata emahlweni ka Xikwembu a vafanelanga ku chavisiwa hi leswi nga ta humelela.
3566	Lava va xi hloniphaka xi va navelela leswinene.
3567	Lavo hlupheka vati endlele makaya yavona laha vanga khinsama e thyakeni.
3568	Lavo homboloka va nga rhumbuka kukota byanyi, hinkwavo lava endlaka leswo biha va nga humelela, kambe eku heteleleni va ta herisiwa va nyamalala.
3569	Lavo homboloka xi ta va ba hikwalaho ka vubihi bya vona, xi ta va herisa hi mhaka ya swiendlo swa vona; hakunene HOSI Xikwembu xa hina xi ta va herisela makumu.
3570	Lavo lulama va ta mila kukota ncindzu, va ta kula ku fana ni murhi wa kedari wa le Lebanoni.
3571	Lavo tala exikarhi ka ntshungu va pfumela ka yena, va ku: “Loko Mesiya a ta, xana ú ta endla mahlori lama tlulaka lawa ya endliweke hi munhu loyi xana?”
3572	Lavo tala exikarhi ka vona a va ku: “Ú ni demona, ú hlangane nhloko!
3573	Lavo tala lava humaka ematikweni, a va tlhandlukele eYerusalema, va ya tibasisa, nkhuvo wu nga si va kona.
3574	Lavo tala va ta ka yena va ku: “Yohane a nga endlanga ni xikombiso ni xin'we, kambe hinkwaswo leswi Yohane a nga swi vula henhla ka munhu loyi, swi tiyile.”
3575	Lavo tala va vanhu lava va pfumerile ka leswi Petru a swi vuleke.
3576	Lawa akuri malembe ya vusocha, laha vuthu ari tshame exihlaleni rivambe ngoma leswaku rita sirhelela tiko kuva rihlaseriwa hi majarimani.
3577	Lawa akuri masungulo ya ntlimbo lowukulu wa Afrika Dzonga lowu awuta heta ti century ti nharhu na hafu.
3578	Lawa aya bihangi ngopfu mapatu, kambe yanga kunyika swiphiqo eka mathayere.
3579	Lawa aya xavisiwi e vhengeleni.
3580	Lawa i maendlelo lawa ndzi tshembaka ku hanya nakuwa fikelela.
3581	Lawa i maendlelo lawa yanga tirhisiwaka hi mavoko kumbe yatitirhela hiwoxe.
3582	Lawa i mafurha lawa ya phyuphyisaka lawa yanga eka switolwa naswona yakota nopfuxelela eka swivati no horisa swilondza loko munhu atshwile.
3583	Lawa i mahlori ya vumbirhi lawa Yesu a ma endleke loko a fika eGaleliya a huma eYudiya.
3584	Lawa i masirha yak hale swinene lawa se ya hlakalaka lawa ya vonakaka yarikarhi ku mbundzumuka nakuva yari xikombiso xa ku zila ka vatshami vawona.
3585	Lawa i myxomatosis xikan’we na mavabyi ya haemorrhagic.
3586	Lawa yangana khwalithi yale henhla swinene ya xavisiwa leswaku yataya humelerisa swimakiwa swinwana naswona yadurha swinene.
3587	Lawa yanga ya xinuna yana muhlovo waxitshopani xobasuluka kasi lawa ya xisati iyantsongo swinene yava na muhlovo lowu sukaka eka rihlaza kuya eka xitshopani.
3588	Lebe leri hi ta yisa emahlweni ku tiyisisa matshalatshala na ntalo eka mfumo wa muganga ku fambelana na Ajenda ya Tindlela ta Mfumo wa Muganga ya 5 wa malembe.
3589	Lebyi i vumbhoni bya khale bya kutirhiwa ka manghilazi e Dzongeni wa Afrika.
3590	Le makumu ka tipapa ta lera xisati ika buraweni kasi letinga laha ndzeni nyana tisiva ita mpunwa.
3591	Lembe leri hi ta langutisa swilaveko swo karhi leswi nga swa nkoka eka ku lwisana na vusweti laha tikweni, hi ku susumeta ku katsiwa ka ikhonomi ya vaaki.
3592	Lembe leri hi tlangela lembe ra vukhume ku tumbuluxiwe vuxaka bya xidiplomati exikarhi ka Afrika Dzonga na People’s Republic of China.
3593	Lembe leri taka, hi ta rhurhela Nhlengeletano yo Langutisa hi vuntshwa ku hlela masimekelo ya swiboho swa Nhlengeletani ya Misava yo Lwisana na Xihlawuhlawu leyi a yi khomeriwe laha tikweni hi 2001.
3594	Lembe na lembe ava ya endlwini ya hosi (ndzhawu leyi a va gandzela Xikwembu e shilo).
3595	Lembe na lembe, mfumo wihi na wihi wu fanele ku kandziyisa xiviko eka switiyisiso leswi nyikiweke.
3596	Lembe ra 2015 i Lembe ra Tsalwa ra Ntshuxeko na Vun’we eka Magoza yo Yisa Ntshuxeko wa Ikhonomi Emahlweni.
3597	Lembe ra Vuntlhanu ra Kungu ra Nhluvukiso ra Rixaka (NDP) 1.3.1.
3598	Le milengeni le hansi kuna mavala yo basa.
3599	Lemuka: Loko xileriso xa khoto xi humesiwile, u nga endla xikombelo xa mali ya nhlayiso ehofisini ya le kusuhi ya SASSA.
3600	Le ncileni xivumbeko xa yona onge kova foroko.
3601	Lera xisati rita tswala tandza rin'we exisakeni lexi endliweke ensinyeni lowukulu lowu tisaka nsirhelelo.
3602	Leri i lembe leri hi cincaka xiyimo xa vukungundzwana eka mihlangano ya mfumo wa ka hina.
3603	Leri i rendzo leri tisaka mihloti, naswona vuyeni byinwana byi khomiwe hi mabibi yambilu loko byiri eka rendzo leri exihlaleni.
3604	Leri i siku leri bindzu ri nga sunguriwa hi rona.
3605	Leri i vito leri leri bindzu ri endlaka vuxavisi hi rona kumbe vito leri bindzu ri tivekaka hi rona eka vapfuniwa/ tikhasimende.
3606	Leri i vito ra xinawu leri bindzu ri nga titsarisela hi rona ehansi ka vulawuri lebyi faneleke xik.
3607	Leri ra xisati rikota kutitumbeta endzeni ka nhlonge ya xihadyani lexi ringa tshama eka xona.
3608	Leri ri tlangeriwa ehansi ka nhlokomhaka: “Ku tlangela Rifuwo ra Vanhu hi ku Tiyisisa Vutitivisi bya Hina bya VuAfrika”.
3609	Leswaku, siku rinwana vatava na ndzhawu ya vona yaku endla vulavisisi eka yona, vanga endla nhlayiso wa vona.”
3610	Leswaku tihuk tikhomiwe kuya milawu ya sweswi ya SAPA Code of Practice for Live Bird Sales.
3611	Leswale ndzeni swina mati yotsokombela swonghazi.
3612	Leswa xinuna leswinga ringanela kutswala swina muhlovo wa wasi laha nhlaneni na mpfanganiso wa wasi na xitshopani laha nhlaneni kasi laha nhlokweni xina muhlovo wa wasi wo vonakala.
3613	Leswa xisati swina mavele mambirhi yo mamisa swivanani swa swona naswona switswala kwalomu ka mbirhi kuya eka ntsevu wa vana hinkarhi wunwe laha xinwe xitikaka 20grams.
3614	Leswa xisati xiringanela masangu loko xiri na malembe mambirhi.
3615	Leswi a hi mhaka yo engetela switirhisiwa – i mhaka yo amukela swiyimo swo hambana swa matikhomelo.
3616	Leswi a ku ri antswiso wa R900 miliyoni (50%) ku suka eka lembe leri nga hundza laha R1.8 biliyoni ya swikoxo swa vumbabva swi nga siveriwa enkarhini lowu fanaka (Nguva ya Xibalo) – vumbhoni eku tiyisiseni ka matshalatshala yo hunguta nxungeto lembe leri.
3617	Leswi akuri ku ringeta kuyimisa nhlawulo hikuva ava kota kuswivona leswaku se kufikiwe emakumu ya vutomi lebyi ava tiva byona ntsena laha ava endla hiku rhandza.
3618	Leswi akuri makumu ya mfumo wa Mapungubwe.
3619	Leswi andzi switsundzuka hi Mandela akuri tinhlamulo takwe timbirhi ta nkarhi walowo.
3620	Leswi aswi endleriwe leswaku valanguteri va Khotso vata hungasa hiswona naswona swahari eka xiyimo xa kahle.
3621	Leswi aswi endliwa hikuva ku hisiwa vuhlalu lebyi kufikela byi n’oka kutani byi katsiwa na vumba.
3622	Leswi aswi endliwa ngopfu hikokwalaho ka charm ya yena, vumunhu xikan’we na kulehisa mbilu, kambe leswikulu akuri ku khumbiwa hi masalamusi yakwe.
3623	Leswi a swi fanelanga ku pfumeleriwa ku ya emahlweni hambiloko hi tekela enhlokweni vukamberi bya kahle leswaku swilaveko swa vukamberi bya tinkonta eka xiyimo xa rixaka na swifundzankulu xi tikisiwile.
3624	Leswi aswi fanele ku endliwa hi Robben Island aswinga tiveki nakambe.
3625	Leswi aswihambanangi na ku kayakayisa loku nga eka Tuva na Ngwamba, Dada kahari Sekwa.
3626	Leswi a swi hanyisa xiswona khale swi cincile.
3627	Leswi aswihlamuseriwa tani hikuka kunga twananiwangi kahle hi Xhore, laha a lava kutiva leswaku xana hikokwala kayini ma-British vasiye vanhu leswaku vata tshama eka misava ya ma Khoikhoi.
3628	Leswi aswi katsa Mapungubwe National Park, Northern Tuli Game Reserve yale Botswana xikan’we na Tuli Circle e Zimbabwe – leyinga ndzhawu leyi ringanaka kwalomu ka 136 900ha.
3629	Leswi aswi katsa na 5 wa malembe lawa ayirisiwile kufikela hi 1975.
3630	Leswi aswikatsa swikomu swandzhavuko, matlharhi, mabendlele, ti hooks, swipikiri, ti chizele na mabanga leswi aswitirhisiwa swinene himinkarhi ya khale.
3631	Leswi a swi languteleke eka nyiko ya yena ya siku ro velekiwa i ntiyiso.
3632	Leswi aswiri rosungula eka matimu ya Afrika kuva swihumelela – hambi leswi swingatava swingari swohetelela.
3633	Leswi aswisiya tihomu exikarhi ka ndzhawu ya vaaki leswi aswi endleka hindlela ya xikombiso; xikombiso xa kunghenelela ka tipolotiki na nkoka waku hlangana ka tihomu na vaaki.
3634	Leswi aswisukela eka leswi vandla ra ANC ari tshemba ngopfu eka milawu ya Mahatma Gandhi yaku pfumala madzolonga naswona kudlawa ka valungu swita endla leswaku switiyisa ku chava ka vona ka leswaku ku fuma lavangana nhlayo yale henhla.
3635	Leswi aswi tala ku hela hi 12:45 pm laha ata kuma swakudya swana nhlekani, leswi aswi vuriwa lunch.
3636	Leswi aswivulaka swingava swi kunguhatiwile naswona eka munhu loyi anga vulavula ngopfu entshungwini kufana na yena, swinga tala kuva atshama arikarhi avuyelela marito na miehleketo yakwe.
3637	Leswi aswivula leswaku president a fanele kuva a famba mpfhuka woringana 1 100 km (700 miles) kuya e Orania e Karoo exifundzheni xa northern Cape, laha mabunu lawa ava xave xiphemu xikulu swinene xa misava laha aku endliwe doroba ra valungu ntsena.
3638	Leswi aswi yisa ehansi swinene.
3639	Leswidyiwaka swikhomiwa hi tipapa loko swiri eku haheni.
3640	Leswi endlaka leswaku Rexes yihambana na tinxaka letinwana ta mimpfundla i voya lebyi yingana byona.
3641	Leswi endlaka onge wulo byariwa wu yime hi nhloko.
3642	Leswi fanaka swinga endliwa na hi tihuku ta muhlovo wa nsuku eka ta xisati na ta silivhere eka ta xinuna leswi humesaka muhlovo wobasa onge e cream eka ta xisati kasi nkuku wuva wotshukela nyana.
3643	Leswifanaka swinga vuriwa hi tihosi tale Europe, hindlela yaleyo.
3644	Leswifanelaka ku tiviwa Tani hileswi xihadyani lexi xihanyaka ngopfu navusiku, xitala ku dlayiwa hi mimovha na vanwamapurasi hikuva very xi dlaya tinyimpfu.
3645	Leswi hambi swiritano, rivuye ri khukhuriwa, kusala ntsena xivumbeko xa ndhichi xa ribye ra granite leswinga endliwa hiku vuyelela ka kubumbula ka misava.
3646	Leswi hambi swiritano switala kuhatla swivonaka eka swikukwana leswi swaha ku tlhotlhoriwaka laha kuhambana loku kungata vonaka endzhaku ka mavhiki ya mbirhi.
3647	Leswi hi faneleke ku swi endla, i ku tshamela ku kombela ka Yena hi xikhongelo ku hi pfuna ku yingisa Rito ra Yena ni ku n'wi tshemba.
3648	Leswi hi faneleke ku swi twisisa eku hetiseni mafambiselo mantshwa ya nhlayiso wa vaaki, mfumo wu ta sungula endlelo leri hetisekeke ro tsundzuxana hi ku tirhisana swin'we na vatirhisani va nhlayiso hinkwavo hi un'we un'we na hi ku tirhisa NEDLAC.
3649	Leswi hi leswi ndzi tshembaka ku hanyela kuyivona xikanwe no humelela.
3650	Leswi hileswi nga ndziyisa eka kuteka swinepe.'
3651	Leswi hi leswi va faneleke ku swi endla na leswi va faneleke ku swi endla, tliika laha.
3652	Leswi hi nga vanhu va wena, a wu nga tlheli u hi nyika vutomi leswaku hi ta titsakela eka wena xana?
3653	Leswi hi swin’wana swa timhaka leti hi faneleke ku ti tekela enhlokweni lembe leri, no vona leswaku hi fikelela swikongomelo leswi hi tivekeleke swona.
3654	Leswi hiswivula moya wa vumunhu(Ubuntu) — leswi kuya hixi Afrika, hinga vanhu hi van’wana vanhu.
3655	Leswi hiswona swi endlaka leswaku yinga hlamarisi loko hiyivona yite tani.
3656	Leswi hiswona swinga endla leswaku vaaki vakhale va Bantu vasiye swilo swotala leswi khomekaka leswi hiswikumaka namuntlha.
3657	Leswi hi ta swi endla, leswi hlohleteriwaka hi ku navela loku fanaka ka vanhu va tiko nkulu eka ku hlangana lokukulu ku fikelela ntwanano wa tiko nkulu eka swiyenge hinkwaswo.
3658	Leswi humaka eka mpfundlha Mpfundla wuhumesa swakudya swotala swinene leswi dyiwaka no xavisiwa, hinkwaswo leswinga vaka swankoka ku humesa swin’wana swakudya.
3659	Leswi hundzeke swa Mapungubwe Kuringana 100 wa malembe, vanhu lava ava tshama endzhawini ya xintshabyani xa Mapungubwe va humelerile.
3660	Leswi i Dr Kenneth Kaunda eN’walungu Vupeladyambu, Gert Sibande eMpumalanga, O.R Tambo eKapa Vuxa, Pixley ka Seme eKapa N’walungu, Thabo Mofutsanyane eFree State, Umgungundlovu na le Umzinyathi eKwaZulu-Natal, na le Vhembe eLimpopo.
3661	Leswi i ndzhaka ya tiko (xikan’we na misava hinkwayo) ya xiyimo xale henhla.
3662	Leswi I nhlamulo ya Regius Keeper wale Royal Botanic Gardens, Kew, in 1863 loko a hlamusela hi ximilani lexi e Welwitschia mirabilis.
3663	Leswi i swa nkoka eka migingiriko ya hina yo herisa swilo swo biha ni leswi nga pfuneki eka vaaki va hina leswaku hi ta kota ku vulavula hi ntshunxeko na ntsako lowu fambisanaka na ntshunxeko.
3664	Leswi i swendlo swa vugevenga leswi tiejensi to hlayisa nawu ti faneleke ku va tihlamula ti tiyile.
3665	Leswi i xidziki xa Radio xa lavantshwa.
3666	Leswi i xikombiso xo vonikela xa leswaku loko vanakulobye hinkwavo – mfumo, mabindzu na swa mitirho – swi tirha swin’we hi nga kuma nkulo wa ikhonomi no tumbuluxa mitirho leyi lavekaka swinene.
3667	Leswi i xiyenge xa mimbuyelo ya minongonoko ya mfumo ya ku ndlandlamuxa switirhisiwa swa mfumo.
3668	Leswikulu hiswona swifambaka swilava swakudya swilavela vana va kona kambe swikota kuhlangana na leswinwana sworingana ntsevu laha swihlanganaka loko swinga se etlela.
3669	Leswikulu swipimiwe kuva kwalomu ka 350mm laha makatleni ivi xitika 2.5 kuya eka 3kg.
3670	Leswikulu swiva 1,5 mm kuya eka 4 mm hiku leha, swiphambarhala naswona swina milenge leyiheleleke yalendzhaku leyi swikotaka kufamba famba hiyona.
3671	Leswi kunga sasekisa xiswona swa hlamarisa.
3672	Leswi kungava endlelo rakahle no olova eka mapurasi lawa yangariki na ntirho wotala naswona switava swinga durhi.
3673	Leswi landzelaka kova nhlamuselo yokoma ya rendzo rero.
3674	Leswi, mina na yena hipfumelelanile leswaku aswi hoxekile kuya hi nawu.
3675	Leswi mi nga pfumeriki loko ndzi mi byela hi swa laha misaveni, xana mi ta pfumerisa ku yini loko ndzi mi byela hi swa le matilweni xana?
3676	Leswi mi sunguleke hi swa Moya, xana mi lava ku ya hetelela hi swa misava xana?
3677	Leswi munhu wo tano a nga layiwa hi lavo tala va n'wina hi ndlela leyi, swi ringene; sweswi a mi ta fanela ku n'wi rivalela, mi n'wi chavelela, leswaku a nga hluriwi hi gome ku tlula mpimo.
3678	Leswi, na swin’wana swa nkoka, i xihlovo xa ku titshemba ka hina loko hi vula leswaku rixaka ri le ka xiyimo xa kahle.
3679	Leswi ndlaleriweke swifanele kulawuriwa kahle leswaku swingavi na matoto yotala na ammonia leswingata vanga mavabyi.
3680	Leswi ndzi hanyaka, na n'wina mi ta hanya.
3681	Leswi ndzi mi byelaka swona a swi humi emiehleketweni ya mina.
3682	Leswi ndzi mi lerisaka swona hileswaku mi rhandzana.
3683	Leswi ndzi swi endleke Vaegipta, mi swi vonile.
3684	Leswi ndzi swi tivaka no swi vula hi leswaku: mintlhontlho yihi na yihi leyi hi nga na yona sweswi, hi le ku lweni na yona!
3685	Leswinga endla leswaku kubuluka ka 1 000-Mt ku cinca kuva rinye leri ringanaka kwalomu ka 70 ㎦.
3686	Leswi nga le rivaleni swi nge vi leswinene ku ka ku nga tekeriwi enhlokweni leswi na swivilelo swin’wana kumbe ku swi bakanyela etlhelo tanihi vajeremiya va vunwa.
3687	Leswinga siya xivumbeko xa ndhichi leyinga kula kuringana 380 km hiku anama.
3688	Leswi nga taya emahlweni swi hi tivisa tanihi loko hi teka goza leri ku tava ku tiyimisela ka mfumo ku lwisana na vugevenga byo kondleteriwa no antswisa mafambiselo, vukoteki na vukondleteri bya vayimeri va nawu.
3689	Leswi siwngava swingari na nkoka loko wahaku sungula, kambe swinga pfuna kuva u hambanyiseka eka lava u phikizanaka na vona eka bindzu leri loko se uri na vito.
3690	Leswi swafana naleka Grenache blanc, handle kaleswaku yona ayibyariwi e Northern Cape.
3691	Leswi swi angarhela nati foggers nati evaporative cooling pads, leswinga endlaka leswaku kuva na kutsakama koka kunga heli loko kuri na xiphiqo.
3692	Leswi swiendlaka leswaku xinyenyani lexi xikota ngopfu kuhlambela, swiendla leswaku kuhaha ka xona swikhumbheka.
3693	Leswi swi endlaka swin’we timhaka ta masangu aswitshami kule na kule hambi loko swirikaarhi swihlotana na swakudya.
3694	Leswi swiendla leswaku hiswivona ku muxaka lowu wa mhelembe wuntsongo nyana eka mhelembe leyo basa.
3695	Leswi swi endla leswaku hlolwa leri ri hanya ngopfu etindzhawini leti kunga tala muhlwa lowu.
3696	Leswi swiendla leswaku kuva na kususumetana loko ku khandziyiwa xikepe, ngopfu ngopfu loko magandlati yari ehenhla vanhu vahlengeletana endzhawu yinwe leswaku vatakota ku teka swinepe swakahle.
3697	Leswi swiendla leswaku kuva na mintlawa yintshwa nakuva ku akeka rixaka.
3698	Leswi swiendla leswaku loko kufika mitsakamisi na mati swifika swinghenelela eka sawdust leswi sivelaka leswaku kuva na tinhongani eka ndzhawu yoleyo.
3699	Leswi swi endla leswaku mati yanga hahi loko ya twa kuhisa ka dyambu.
3700	Leswi swiendla leswaku mati yatsutsuma swinene kuya eka swinambyana leswintsongo leswi hambanyisiwaka hi swihlala leswintsongo.
3701	Leswi swiendla leswaku minsinya leyi yitekiwa tani hi minsinya ya masalamusi.
3702	Leswi swi endla leswaku minxaka yin’wani yi herisiwa hikuva akuna nhlayiso na nsirhelelo wa swona swimilani leswi.
3703	Leswi swiendla leswaku swiolova kubasisa ndzhawu hikuva tray leyi yinga susiwa, yibasisiwa, yihlantswiwa nakuva ku cinciwa saw dust leyinga eka yona.
3704	Leswi swiendla leswaku timhelembe leti tihambana eka madyelo tani hileswi na xivumbeko xa milomo xihambanaka.
3705	Leswi swi endla leswaku yi va ya nkoka eka ku hlayiwa eswikolweni.
3706	Leswi swi endle leswaku a vekiwa endlwini leyi ayiri ehandle ka ndzhawu ya vaaki leswaku atava kule na vabohiwa lavanwana.
3707	Leswi swiendle leswaku, hi 1959, Holobye wa vululami anga tivisa leswaku Robben Island yita tlhelela kuyava khotso nakambe.
3708	Leswi swiendle leswaku kuhumelerisiwa tilitara totala ta wayeni ya xiyimo xale hansi ya Carignan.
3709	Leswi swi endle leswaku ku va na ku ndlandlamuka ka nongonoko lowu na ku antswisa nkoka wa wona.
3710	Leswi swiendle leswaku kuyirisiwa vandla ra ANC na ra PAC naswona mfumo wu vikile state of emergency.
3711	Leswi swiendle leswaku milawu yivula ku kukhomiwa ka ti penguin nati seal swita endliwa loko munhu ari na mpfumelelo.
3712	Leswi swiendle leswaku minkarhi ya vuhosi (leyi ayiri emaninginingini e Mapungubwe) yisungula kwalomu kava 1000 AD hi ndzhavuko wa K2.
3713	Leswi swiendle leswaku tindzhawu tonghena laha tikweni tipfariwa eka vahumelerisi laha vanga boheka kutirhisa sweswi avari naswona ku antswisa no fambisa kahle mapurasi yavona.
3714	Leswi swiendle leswaku vandla ra ANC rikwata laha ringa vika leswaku ku fanele ku kombisiwa kuvilela endzhaku ka vhiki.
3715	Leswi swi endle leswaku van’watindzimi va sungula njhekanjhekisano wo lava tindlela to vona leswaku tindzimi ta Vantima ta hluvukisiwa.
3716	Leswi swiendleriwa kuva kuvana kuhangalaka ka kahle ka moya e hokweni ya tihuku xikan’we no tiyisisa leswaku akuna kukavanyetiwa ka nchumu eka tihuku.
3717	Leswi swi endliwa hikuva a komba wonge u tshame endzhutini wa murhi, ni dyambu ri ri karhi ri endla mindzhuti edzobyeni ra yena.
3718	Leswi swiendliwa hikuva swakudya swotala swikumeka eka matluka yakona, leswi swina nkoka swinene kuva lucerne hay yi vekeriwa ehenhla ka cardboard kumbe xibye xin’wana.
3719	Leswi swi endliwa hikuva xisaka xa xona xi endliwa hi vanhu.
3720	Leswi swiendliwa hikuva xivumbeko xa voya lebyi xihambanile swinene na tinxaka letin’wana.
3721	Leswi swiendliwa loko wunga se huma mabilomu.
3722	Leswi swi endliwe ngopfu hiku cukumeta thyaka eka nhulu ya thyaka rotala, leswivuriwaka xintshabyani xa thyaka.
3723	Leswi swi endliwile leswaku swi koteka ku yisa emahlweni vuvekisi ku suka eka vanhu lava va nga na mabindzu emisaveni hinkwayo.
3724	Leswi swi engeterile ku tiveka eka timakete ta misava hinkwayo swi ta tlhela swi nyika swivandla ku koka rinoko no ndlandlamuxa vupfhumba na vuvekisi byo kongoma bya matikomambe.
3725	Leswi swi famba ku fana na Kungu ra Tindlela ta Nkaye leri tivisiweke hi Phuresidente hi nkarhi wa SoNA ya 2015.
3726	Leswi swifambisana naku yita tshama nkarhi wotani hikwihi e bodlheleni.
3727	Leswi swi fanele ku katsa nghingiriko wo tiyimisela ka vuswikoti bya hina bya rixaka byo endla tinhundzu leti nga nghenisaka xuma.
3728	Leswi swifanele kutsuvuleriwa hi voko kumbe hi muchini.
3729	Leswi swi fanele ku vula eka hina leswaku i ntiyiso hi le ka nkarhi wa mintlhontlho, kambe mintlhontlho leyi fikelelekaka.
3730	Leswi swi fikisile ntsengo hinkwawo lowu nga hoxa xandla hi 17.0% eka Ntsengo wa Mali ya Xibalo, lowu nga chika ku suka eka nhlayoxikarhi ya 18.5% ehenhla ka ntlhanu wa malembe lawa ya ta ka.
3731	Leswi swi hambana na matikhomele hi ku ya hi Vumbiwa, na ku hambana na xidemokirasi xa nhluvukiso xa hina na mfanelo ya vanhu ku hlawula vayimeri va vona va miganga.
3732	Leswi swi hangalasiwa hi Ndzawulo ya Swicelwa naswona hi kona ku amukela swiringanyeto leswi wena, vaaka tiko va hina, va nga hi nyikaka swona kutani hi avelana swona.
3733	Leswi swi hi mayelana na siku ro hetelela leri hlambanyiweke hi Khomixinarankulu wa Nhlangano wa Matiko wa Vapfhumba (UNHCR) hi nkarhi wa Nhlangula 2009, na xivangelo xa matshalatshala eka ku kurisa nhlangano wa xifundza.
3734	Leswi swi, hindlela yinwana, swa amukeriwa ku khensa varhangeri lava hi mali yihi kumbe yihi leyi ungavaka uyi khomile emavokweni, naswona vuyeni byotala byiva siya na xan’wanchumu loko byi huma e khotsweni.
3735	Leswi swihlamusela kahle xivangelo xakuva swikumeka eka tindzhawu leti tsakamaka himinkarhi yotala.
3736	Leswi swihlamuseriwa hi mimbhovo leyi ayi endliwile emaribyeni kuva timhandzi tita seketela tiyindlu.
3737	Leswi swi hoxa xandla eka nhlayiseko wa Eskom wa migingiriko na timali.
3738	Leswi swi hoxa xandla eku ndlandlamuxeni ka mphakelo na muxaka wa matumbuluxele ya eneji haswimbirhi.
3739	Leswi swi hoxa Xandla eku tshamisekiseni ka gezi leswi tiyisaka mphakelo wo tshembheka wa gezi eAfrika-Dzonga.
3740	Leswi swi humelela handle ka mhaka ya leswaku mipimo ya le hansi ya xibalo eka vahakelaxibalo lava nga hansi ka vukhale bya 65 wa malembe yi engeteriwile ku sukela eka R40 000 eka lembexibalo ra 2007, ku fikela eka R73 650 eka lembexibalo ra 2016.
3741	Leswi swi humelela hikokwalaho ka ntlakuko wa ku fikelela Mali yo Pfuneta Vana, loku tlakuka ku suka eka 34 wa magidi wa vavuyeriwa hi 1999 ku fika eka 8,1 wa mamiliyoni hi 2008.
3742	Leswi swihundzuke muxaka wa mahlayiselo lawa ya kulu swinene.
3743	Leswi swi hundzuluxela eka swikongomiso leswi nga vekiwa eka Rimba ra Kungu ra Nkarhi wa le Xikarhi, leri ku nga kungu ra mfumo ro sungula ro tirhisiwa ra tlhanu wa malembe ra NDP 2030, leri angarhelaka nkarhi wo suka eka 2014 ku fikela 2019.
3744	Leswi swi hungutile hakelo ya mivuyiselo ya timali eka tiakhawunti ta vumbabva.
3745	Leswi swi katsa, emasungulweni, mpimo wa ntswalo wa le henhla wa vuvekisi bya swiyenge hinkwaswo swa mfumo na swa phurayivhete.
3746	Leswi swi katsa ku antswisa endlelo ra IT, ku letela vatirhi eka tindlela tintshwa, ku susa swilo swa vugevenga no rhangela endlelo rintshwa ra Pasi ya khadi.
3747	Leswi swi katsa ku kondletela minongonokoya Mabindzu ya Mfumo no ndlandlamuxa tipulani ta miako, ku katsa ntleketlo na malulamiselo man’wana, mahungu na thekinoloji ya vuhlanganisi, miako ya magondzo, mati na gezi, hinkwaswo kuya hi minkarhi na tindhawu.
3748	Leswi swikatsa kulawuriwa ka mahiselo kumbe ku titimela, kutsakama na nkhuluko wa moya kumbe ku hunga ka wona.
3749	Leswi swikatsa kususiwa ka ritshuri, misava, matoto na ngati leyingavaka yihalakile nakuva swiri na switsongwatsongwana leswinga tisaka mavabyi.
3750	Leswi swikatsa masiku yotswariwa na vatswari vavona eka xihari xin’we hi xin’we.
3751	Leswi swikatsa nhlayo ya 3 kota eka nhlayo hinkwayo leyi humelerisaka Tinta Barocca etikweni hinkwaro.
3752	Leswi swikatsa nxavo wa mimpfundla, swihahlu, vulawuri bya switirhisiwa na swakudya.
3753	Leswi swikatsa swimilani swa mazambani, matamatisi na rhubarb.
3754	Leswi swikatsa swodyela eka swona, swin’welo swa mati, hay ricks, ti bin tanhlayiselo wa swakudya, switirhisiwa swa mbhasiso, swisaka xikan’we na swihahlu swofambisa mipfundlha na swavutshunguri.
3755	Leswi swi katsa timhaka leti fambelanaka na Vumbiwa, vusirheleri, vuhaxi na milawu ya nhlawulo, na timhaka tin’wana leti tsakeriweke eka malembe yo tala.
3756	Leswi swi khumba timhaka to tanihi hi swiyimo swa miholo, tisisiteme to kambela vatirhi, ku tirhisiwa ka swiletelo eka mimovha yo rhwala mali ni swin'wana.
3757	Leswi swi komba ku hluleka ka ku tirha kahle ka mafambiselo ya tihuvo ta hina, hinkwaswo hi ku ya hi xithekinikali, switirhisiwa swin’wana na vufambisi.
3758	Leswi swi komba ku lulama ka HOSI Xikwembu; hi xona ribye ra mina, ku hava leswo homboloka eka xona.
3759	Leswi swi komba ku tiyimisela ka mfumo ku lwa ni khombo leri laha tikweni.
3760	Leswi swikomba mali leyi languteriweke.
3761	Leswi swi kombisa leswaku sisiteme ya milawu leyi hi nga na yona a yi ringanelanga.
3762	Leswi swi kotekile hikwalaho ka Moya lowo kwetsima wa Xikwembu.
3763	Leswi swilandzeriwe hiku pfaleriwa 98 wa masiku, kutshama e jele 6 wa tinhweti, notlhela a pfaleriwa nakambe.
3764	Leswi swi lava leswaku hi tiyisa mihlangano yo sindzisa nawu na leswaku hi yi sirhelela eka nghenelelo na nhlohlotelo wo huma ehandle wihi kumbe wihi.
3765	Leswi swina xivangelo.
3766	Leswi swinga endliwa hiku veka swakudya swobola, kufana na khavichi, endzeni ka bakiti leri cikinyaka eka pala.
3767	Leswi swinga endliwa hi sawdust, straws kumbe byasi byo oma.
3768	Leswi swinga endliwa hku pfuriwa ka makheteni e hokweni kumbe kutirhisiwa ti fan.
3769	Leswi swinga fikeleriwa hiku landzelela muxaka wokarhi wa xiharhi lexi.
3770	Leswi swi nga kota ku fikeleriwa hi mpfuno wa timali eka vumaki leswi katsaka nseketelo wa mabindzu lama nga tumbuluxaka na ku hlayisa mintirho ya nkarhi hinkwawo.
3771	Leswi swinga nonoha swinene, kambe kuna xitori xinwe xa nwana waka ntangha khume loyi anga tsandzeka kuya tsala xikambelo xohetelela hikuva lwandle ari kwatile siku rero.
3772	Leswi swinga pandzisa nhloko vanhu vati archaeologists nati historians lava ringetaka ku hlengeleta matimu lawa yoka yanga tsariwanga helo.
3773	Leswi swingariki kahle hiku omisa nyama hi xigwitsirisi hileswaku swita tlakusa gezi leritirhisiwaka, swinga lava xigwitsirisi xodurha xikanwe na michini yo dlaya hi yona yinga durha xikanwe no lava ndzhawu yikulu.
3774	Leswi swinga tirhisiwa ku khavisa laha ndzeni kati cabins swi olovile kambe swisasekile.
3775	Leswi swinga twala onge aswifikeleleki ngopfu ngopfu loko vari ekule na kule, kambe van’wamapurasi vanga burisani xikanwe no ringeta ku kuma swintshuxo eka swiphiqo leswi.
3776	Leswi swingava na nkoka swinene eka tihuku leti tiphameriwaka swakudya swodurha leswaku tita hatlisa tikula, kutlula laha tihuku tingo tshikiwa titi lavela swakudya hitoxe.
3777	Leswi swingava swi hoxe xandla eka kuva vatshike kuva na misava ya mani na mani kusungula kuva na misava ya vanhu.
3778	Leswi swinga xiswona, mabazi yatshama yarikarhi yahundza leswi swinga ntolovelo eka vana lava fambaka hi milenge kusuka exikolweni vanga tolovela kuvona swikandza leswi vanga switiveki swihlometela hi mafasitere.
3779	Leswi swinwi nyikile mafenya swinene loko arikarhi aya emahlweni kutiphina eka nkarhi wo hola endzhaku ka mintirho leyotala kusukela loko atava a humesiwile e khotswen“Sminkarhi yinwana, swile ka rixaka ra hina kuhumelela."
3780	Leswi swi nyika mfumo wa rixaka matimba ya ku lawula na ku tirhisanisa angulo wa hina etikweni hinkwaro hi nseketelo wo huma eka swifundzakulu hinkwaswo.
3781	Leswi swipimanyisiwa na 126 tale Europe, 68 ta Central America na 97 ta South America.
3782	Leswi swi seketerile 10 399 wa mintirho.
3783	Leswi swisiye Gideon ari na nwayitelo lowukulu swinene.
3784	Leswi swisukela eka leswi xirilisaka xiswona.
3785	Leswi swi sungule ku tirha hi ti1 Sunguti 2016 no tirha mayelana na malunghiselelo yan’wana na yan’wana ya kholatherali lawa ku ngheniweke eka wona hi siku rero kumbe endzhaku ka rona.
3786	Leswi swita endla leswaku mpfundla wunga dyi kahle naswona wuta twa kuvava swinene.
3787	Leswiswita endla leswaku xilondza xexo xisala xibasile.
3788	Leswi swita endla na leswaku tihuku tinga tsamiseki nova na nkanu, kuya hi Hyline.
3789	Leswi swi ta fikelela swilaveko swa mati swa switichi swa gezi swa Medupi na Matimba.
3790	Leswi swi ta katsiwa na ku tlakusa pfhumba ra ku Tinyungubyisa hi Afrika Dzonga na goza ro tiya ehenhla ka nxaviselano na matiko ya le handle loku nga riki enawini.
3791	Leswi swi ta mi pfuna leswaku mi tiva Xikwembu lexi xi hanyaka xa ntiyiso.
3792	Leswi swita sivela milenge ya wona kuva yiri ehenhla ka nsimbi nkarhi hinkwawo, kambe swankoka hileswaku mpfundlha wufanele ku kota kuveka khwiri ehansi hiku olova.
3793	Leswi swi tatisa rito ra Manana Tsotetsi loko a ku, “hambi leswi hi nge 1913 i xiphemu xa matimu, kambe i matimu lama hi mavonaka loko hi famba”.
3794	Leswi swi ta tiyisisa leswaku hi tlhela hi tlakusa magoza lama pfanganisiweke ku seketela swifundzakulu leswi hlaseriweke kutlula hinkwaswo.
3795	Leswi swi ta tlhela swi katsa sekitara leyi nga riki ya mfumo, tanihiloko hi lava ku hlengeleta swipfuno hinkwaswo ku lwisana na vuvabyi lebyi.
3796	Leswi swi ta tumbuluxa masungulo ya ntirhisano exikarhi ka vatirhisani va vaaki hinkwavo ku hatlisisa nhluvukiso wa ikhonomi ya vaaki.
3797	Leswi switekiwa tani hi xikombiso xa kukula ka xivumbeko xaku gandliwa loku.
3798	Leswi switise ku avana eka mfumo wa nhlengelo exikarhi ka J.B. Herzog wa Nationalist Party na Jan Smuts wa South African Party.
3799	Leswi swi tisile mpfapfarhuto wa Nawu wa Pholisi ya Vamaki va Vantima, leyi yisiweke eka Ntlawa wa ESEID na Komiti ya Khabinete hi Mawuwani 2015.
3800	Leswi swi tiyisisiwile hi xiyenge xa Tinhlayo ta swa Vupfhumba ta Lembe, lexi simekiweke hi Phuresidente Jacob Zuma.
3801	Leswi switlula na tipolotiki.
3802	Leswi swivangiwa hi vukalu bya switirhisiwa swa thekinoloji.
3803	Leswi swi vonakile eka milawu na vulawuri lebyi lawulaka vatirhela mfumo na van’watipolitiki lava nga khoma swiyimo swa ofisi kombiwile, vuxaka exikarhi ka vaaki na van’wamabindzu va miganga, xikan’we na tilayini ta riqingho to vika vukungundzwana.
3804	Leswi swivulaka leswaku hingo vhumba ntsena leswivuriwaka hi swilo swohambana hambana swale masirheni, xikan’we na vumbhoni lebyinga talangiki hi minhlangano ya vona.
3805	Leswi swi vulaka leswaku "Xikwembu xa yingisa".
3806	Leswi swi vula leswaku hi tiyimiserile ku fikelela xikongomiso xa miliyoni wa tindhawu ta mintirho hi lembe.
3807	Leswi swivula leswaku kufanele kutirhisiwa swobasisa swokarhi leswinga nuheku kumbe kutirhisiwa mati yo hisa kufikela eka 38 degrees Celsius,leswi ikuya hiva FAO.
3808	Leswi swivula leswaku nhlayiso wa vana lavantsongo wuna nkonka swinene.
3809	Leswi swivula leswaku swina nkoka swinene kuva na switirhisiwa swa kahle swobasisa ndzhawu leyi kutshamaka mimpfundla, endzeni nale handle, swihahlu xikanwe na switirhisiwa swoleswo.
3810	Leswi swivula leswaku van’wamapurasi vafanele vakunguhata maendlelo yakahle swinene kutiyisisa leswaku kuhava ntshikelelo.
3811	Leswi swi vula leswaku xiyimo xa vusweti xi antswile swinene, ngopfu-ngopfu eka vanhu lava tokotaka rihanyo ro tika.
3812	Leswi swi vula leswaku xiyimo xa xipfuno lexi yelanaka na muholo xa sisiteme ya nhlayiso wa vaaki ya hina xa kayivela kumbe a xi tshembekanga eka vanhu vo tala lava tirhaka.
3813	Leswi swi vula leswo, wanuna, wansati, mufana, nhwanyana un'wana na wu n'wana u fanele ku tsakela/navela ku yingisa milawu ya Hosi Yesu ni ku byela van'wana Mahungu la Manene ya Yesu ni ku endla/tirha hi matimba ya Moya lowo kwetsima.
3814	Leswi swi vula nakambe leswaku ku va na ku hunguteka ka tilevhele ta xikweleti ta mfumo loko swiyimo swi antswa.
3815	Leswi swivuye switlakuka swinene himalembe yava 1980 laha vanwamapurasi ava hlohleteriwa kufuwa mimpfundlha kuya hintwanano.
3816	Leswi swi ya emahlweni swi veka tiko tanihi ndzhawu ya vupfhumba bya swa mitlangu no tlhela swi nyika swivandla eka Xipano xa Afrika-Dzonga.
3817	Leswi swi yimela nhluvuko.
3818	Leswi tikisaka swilo swinene, hileswaku mavabyi yotala ya hatlisa kuhangalaka kufana na ritshwa hikuva himinkarhi yotala tihuku titala kupfaleriwa endzhawu yin’we laha tin’waka mati endzhawini yin’we no dya kun’we.
3819	Leswi tshovekeke aswibasiseki leswivulaka leswaku swifanele ku cinciwa.
3820	Leswi u faneleke kuta na swona i swakudya, swotima torha na tihunyi.
3821	Leswi u nga swi endlaka i ku kombela Xikwembu xi ku rivalela ha Yesu, hi ku pfumela ntsena leswaku Yesu u hakele hi rifu leswaku u rivaleriwa – u ta ku rivalela!
3822	Leswi vanhu va swi vulaka ehenhla ka wena we muti wa Xikwembu, a hi ku saseka ka swona!
3823	Leswi vavaka, ti Kingfisher leto saseka ta dlayiwa loko ti hahela mafasitera maglilasi endzhaku ka loko ku dzwiharile.
3824	Leswi vonakaka ngopfu iti African penguins.
3825	Leswivulaka kuri, kutshembiwa leswaku hirona kaya ra hosi leyinga fuma ngopfu naswona sweswo swivonaka hi ntsinda wakona.
3826	Leswivulaka leswaku aswi tiveki kahle kuri swihanyisa kuyini hambi sweswi swinwana swifuyiwaka.
3827	Leswi vulavisisi byinga fikelela swona hileswaku swakudya aswingari na kuhambana loku lavekaka kutiyisisa kuhumelela na kukula ka vana.
3828	Leswi xinga tarisa swona ekusuhi na lwandle swivikiwa kuva na xinwe eka ti kilometre timbirhi, na xinwe eka ti kilometre tinharhu e milambyeni.
3829	Leswi yangana swona swipfuna eka eczema naku tshungula psoriasis naswona ya tiveka ku vuyelerisa naku tsakamisa epidermis.
3830	Leswi yirhandzaka ngopfu mati swiendla leswaku yinga fambeli kule nalaha kunwiwaka kona mati, yifambafambela kwalomu ka 12km kusuka ematini.
3831	Leswi yi swi endla ngopfungopfu hi ku nghenela eka endlelo ra tiko ro veka milawu na hi ku endla leswaku ku va na foramu ya rixaka yo va tiko ri kambisisa timhaka leti khumbhaka Swifundzankulu.
3832	Leswo anga tiyimiselangi hiti polotiki aswihleveteriwa hi swirho swinwana swa vandla ra ANC.
3833	Leswobasa swale ndzeni swifanele kuva na haugh value yoringana 35 wati uniti.
3834	Leswo bava hinkwaswo, ni ku hlundzuka hinkwako, ni ku kariha hinkwako, a swi susiwe exikarhi ka n'wina; tshikani ku holova ni ku rhuketelana, mi susa mona hinkwawo.
3835	Leta xinuna tivekana kuya hiku hambana ka mintlhambi leswaku tita kota kusirhelela letinwani.
3836	Leti fuweriwaka ku xavisiwa tifanele kuvekiwa eka maxelo yale xikarhi ka 20 °C kuya ka 24 °C.
3837	Leti hitona tindlopfu eka swimilani, yileha yi hundza hinkwayo.
3838	Leti iti dyondzo to sungula swinene eka kufuwa mpfundla e Afrika Dzonga naswona swikahle kuva na vutivi loko unga se sungula kuva mufuwi wa mpfundla.
3839	Let ii tihuku ta kahle ta nyama laha nkuku wa kona wutikaka 3,9 kg kuya eka 4,7 kg kasi ya xisati yona yitika 3,7 kg kuya eka 4,5 kg.
3840	Leti i timhaka leti fambiselo ra vululami eka swa vugevenga ri nga sungula ku tirhana na yona na ku yi lulamisa.
3841	Leti i tiyuniti ta tsevu ta vumbirhi ta xitichi xa gezi xa vumbirhi leti nga nghenisiwa eka xigava.
3842	Leti tinga endliwa kuva tinwiwa hiku hatlisa titala kuva na nantswo wa madiriva na nuhelo wakahle, kasi letinga pfumeleriwa kuva tiheta nkarhi titala kuva tifuwile hi nantswo wa mihandzu na vulombe, caramel na toffee.
3843	Leti toka tinga pfaleriwanga titikomba hikuva tinga tsakeli kuya e xihahlwini xatona.
3844	Leti tshikelaka matandza natona tifanele ku tlhaveriwa kusivela mavabyi lawa yati tlulelaka yofana na Bursal Disease (Gumboro) na Coryza loko tingase xavisiwa.
3845	Levhi ya Nhluvukiso wa Vuswikoti (SDL) – Leyi hakeriwaka eka 1% ya ntsengo lowu hakeriwaka eka miholo ya vatirhi (ku katsa na tihakelo ta nkarhi wo engetelela wa ntirho, hakelo ya livhi, tibonasi, tikhomixini na tihakelo ta mabutsa).
3846	Lexa xisati xikota kutshikela kwalomu ka 100 wa matandza hi siku kwala xinga tshama kona kumbe ebakweni nale ka ndzhawu yin’wana na yin’wana laha kunga ekusuhi na laha xidyaka kona.
3847	Lexa xisati xiva xilulamele masangu kuringana 44 wa masiku, kubiha emirini switeka 133 wamasiku.
3848	Lexa xisati xiveka vana vaxona exisakeni xisuka kuya lavela vana swakudya, loko swifanele swisusa vana switirhisa nomo kurhurhisa vana no vaponisa enghozini.
3849	Lexa xitshopani xiphambarharile naswona yangava na xivumbeko a rectangle kumbe kuphambarhala, leswale ndzeni swobasa swivevukile nova mati.
3850	Lexi axi tsakisa ngopfu akuri swilo leswi aswi vekiwe e sirheni ra yena.
3851	Lexi hi xi tivaka hi leswaku mbangu wa swa vulawuri etikweni ra hina na tipholisi ta bajete yo rhendzeleka leswi hi nga swi amukela ku pfuna ku herisa xirilo lexi xi nga na ntshikelelo lowo biha.
3852	Lexi hlamarisaka hileswaku, archaeology yihi byela leswaku vito leri nyikiwaka mavumbelo yanwana na yanwana ya xikhuwani kuya hi ndzhavuko switala ku kumiwa kuya hi purasi kumbe ndzhawu leyi xitayele xexo xikumekaka kona rosungula.
3853	Lexi hlamarisaka ngopfu, hileswaku vuxokoxoko lebyi bya nkoka hi minkarhi na vutomi bya K2 byi kumeke hiku languta ethyakeini.
3854	Lexi i xihahlu lexikulu swinene laha kwalomu ka 10 wa vana va xisati vanga kurisiwaka endzhawini yin’we kumbe 10 wa swa xinuna swinga kurisiwaka eka yona.
3855	Lexi i xihari xoka xinga tolovelekangiki naswona axikumeki lomu kunga oma kupfumalaka mati eka swiphemu swinwana swa tiko.
3856	​Lexi i xikombiso xa leswaku muhakelaxibalo kumbe muyimeri wa munhu a nga titsariselangi muxaka wa xibalo eka eFiling naswona muxaka wa xibalo a wu hlanganisiwangi eka tiphurofayili.
3857	​ ​Lexi i xikombiso xa leswaku muhakelaxibalo kumbe muyimeri wa munhu a nga titsariselangi muxaka wa xibalo eka naswona muxaka wa xibalo a wu hlanganisiwangi eka tiphurofayili.
3858	Lexi i ximilani lexinga duma swinene xale xirhapeni naswona xikula kahle laha xikumaka dyambu namisava leyi tswongaka mati, xikota kuva xibyariwa hiku tirhisa mbewu e misaveni laha kukatsiwaka swiphemu swimbirhi swa misava na xin’we xa manyorho.
3859	Lexi i xiphemu xa rendzo leri rhangeriwaka hi khale ka mubohiwa wa tipolotiki naswona vutivi bya vona na ntokoto wa ndzhawu leyi swiendla leswaku rendzo rale khotsweni leri ringa rivaleki naku hola.
3860	Lexi I xisirhelelo xa hina, leswaku hi sirheleriwa eka Sathani.
3861	Lexi i xitori xa vumbirhi hi xirihodyana xa xingoni Pandzeka MASESEKANA.
3862	Lexi i xitori xa wanuna wa kahle swinene loyi atwa kuvava swinene loko swinwani swa swinepe swayena swinga fikeleli vateki va mahungu va misava hikuva phorisa rin’wi tekele filimi ya camera kutlula kuva phorisa rinwana rinwi tshove nhompfu.
3863	Lexi i xivumbiwa xa ntumbuluko, lexinga talela hi tinhlamuselo totala kusuka eka mintlawa yohambana hambana.
3864	Lexi i xiyimo lexi vangana xona na namuntlha kuya hi swendlo na himisava.
3865	Lexi ke, hixona xitori xa Mapungubwe.
3866	Lexi kokaka rinoko swinene i xintshabyani lexinga kona lexi nyikaka ndzhawu leyi vito, laha kutlhelaka kutshembiwa leswaku xive xona ntsinda wa vuxavisi lebyinga humelela swinene kwalomu ka 1000 wa malembe lawa ya hundzeke.
3867	Lexikulu eka hinkwaswo xa xinuna xapfumeleriwa kutinghenisa eka timhaka tamasangu naswotala swaxisati laha himinkarhi yotala swiheleketiwaka hileswi swaha kulaka.
3868	Lexi tsakisaka, hileswaku ndzhawu yale kusuhi nale K2 ayina koporo kumbe iron (ndzhawu yale kusuhi laha koporo yikumekaka kona hile Mussina, kwalomu ka 90km kusuka kona, naswona iron yingava yisukela ekule na kwalano.
3869	Lexi tsakisaka iku vaswitiva naswona vateka magoza yaku hunguta khombo leri hikuva va cinca swiambalo swavona loko vahuma eka purasi rinwana na rinwana.
3870	Lexi xiharhi xitswala nkarhi wihi na wihi kambe eka swinwani swiyimo vana vatswariwa hi ximumu.
3871	Lexi xive xin’wana xa swimilani swosungula kutirhisiwa kutshungula mavabyi hi ma Dutch e Cape, lava ava tirhisa xona ematshan’weni ya Salvia officinalis.
3872	Leya xinuna hiyona yilavaka ndzhawu yo endlela kona masangu.
3873	Leya xinuna hiyona yitikombisaka vun’winyi loko titshamile tingari ku endleni ka nchumu.
3874	Leya xinuna yi tika 1200 kg kasi leya xisati yi tika 800kg.
3875	Leya xisati yi hlayisa hi vukheta kutumbeta vbana leswaku vanga dlayiwi hi swiharhi swinwana kufana na tinghala, Cheetah na Hyena, leswinga ti tlonyaka hiku kuma swakudya swa vana lava.
3876	Leya xisati yina timhondzo to lala swinene loko ku pimanisiwa na leya xisati.
3877	Leya xisati yitshikela matandza ya 4 – 18 lamantsongo hi ximumu; lawa ya tlhotlhoriwakahi March endzhaku ka 60 - 90 wa masiku.
3878	Leya xisati yi tswala rosungula loko yiri na ntlanu kumbe ntsevu wa malembe.
3879	Leyi akuri migingiriko leyi ayitava yikotiwe hi wanuna loyi aha tsakamaka.
3880	‘Leyi akuri minkarhi leyi Mandela atirha tani hi muyimeri.
3881	Leyi akuri ndlela yo pfuneta vakokwana endzhaku kaloko vatwile switori swa vutomi byavona.
3882	Leyi akuri ndzhawu leyi akuri khale yiri kona, kwalomu ka 150 kms kusuka e n’walungu vuhuma Dyambu, leyi ayiri na ndzhavuko wa yona wa swivumbiwa.
3883	Leyi akuri ndzhawu ya wansati, naswona kutlula 90 wa masirha ya fukuriwile eka tindzhawu leti ati tekiwa tiri ta vavasati.
3884	Leyi hiyin’wani ya tindlela leti ximilani lexi xikotisaka swona kuhlayisa mati loko ximile laha kupfumalekaka mati.
3885	Leyi hi yona mhaka leyi endleke leswaku ndzi mi tsalela: Hileswaku loko ndzi fikile, ndzi nga tlhaviwi mbilu hi vanhu lava a va ta fanela ku ndzi tsakisa; hikuva ndza mi tshemba hinkwenu; ndzi tiva leswaku loko ndzi tsakile, na n'wina hinkwenu mi tsakile.
3886	Leyi hi yona mindzilekana hinkwayo ya ndzhaka ya va ka Benjamini hi ku ya hi mindyangu ya vona.
3887	Leyi hi yona mindzilekana ya va ka Yuda hi ku ya hi mindyangu ya vona.
3888	Leyi hi yona ndzhaka leyi muprista Eliyazara na Yoxuwa n'wana Nuni ni varhangeri va mindyangu ya tinyimba ta Vaisraele va yi aveke hi ku tirhisa vuhlolotwana emahlweni ka HOSI Xikwembu le Xilo, enyangweni ya Ntsonga lowo Hlawuleka.
3889	Leyi hi yona ndzhaka ya va ka Efrayimi hi ku ya hi mindyangu ya vona.
3890	Leyi i adirese leyi bindzu ri tsakelaka leswaku mapapila ya rhumeriwa eka yona.
3891	Leyi i mitsembyani leyinga fanelangiki ku tekiwa kutlula masiku ya 7 to 10 hikuva yinga ku pandzisa nhloko no rhurhumela.
3892	Leyi i ndlela ya kahle swinene yo pfula kumbe kululamisa ‘nest eye’.
3893	Leyi indlela yakuva mbewu yitlhela yiya mila hikuva yi hundze hile khwirini ra swiharhi tani hileswi mihandzu leyi yivaka yinga pfulekangi.
3894	Leyi i ndzhaka ya va ka Yuda hi ku ya hi mindyangu ya vona.
3895	Leyi i ndzhawu ya mphensamphensa ya mavhengele, laha kungana mavhengele yohambana hambana kusuka eka mavhengele ya swakudya, cinema nati Germans.
3896	Leyi i nomboro ya ntsariso leyi khoporexini leyi pfariweke, khooparethivhi kumbe khamphani yi yi kumaka loko yi titsarisela na (Ndzawulo ya Mabindzu na Vumaki).
3897	Leyi i nyama ya kahle swinene kuva yidyiwa hi vanhu na vanhu lava tinghenisaka eka swa mintlangu hikuva yi hatlisa ku pfuveleka.
3898	Leyikulu yipimiwe kuva 900mm emakatleni kasi yitika 60kg.
3899	Leyinga humelerisiwa laha tikweni ra Afrika Dzonga ya Zembrin®, yisukela eka Sceletium tortuosum.
3900	Leyi tekaka kwala ka mpfhuka wa 190km loko yihelerile, yitlhela yiva yona yikulu xikanwe naku khukhuriwa ngopfu emisaveni.
3901	Leyi ya le mitweni, hi vanhu lava va kamanye tiwaka himiringo ni swivilelo, rifuwo, va nga veki mihandzu le yi hanyaka/vupfaka.
3902	Leyi ya xisati yati lwela eka tinwana ta xisati.
3903	Leyi yi hluriwaka yi humesiwa yi tlhela yi vaviseka.
3904	Leyi yi katsa Kruger National Park, Mpumalanga na Pilanesberg National Park exifundzheni xa North West.
3905	Leyi yi nga emaribyeni, i vanhu la va va ri twaka (Rito) va pfumela e swa xinkarhinyana kambe hi minkarhi ya miringo va wa.
3906	Leyi yi nga endleleni i vanhu lava va ri twaka, kambe nala ata a teka Rito, hikuva a nga swilavi leswaku vanhu va pfumela va ta ponisiwa eswidyohweni swa vona.
3907	Leyi yitekiwa tani hiyinwana ya ti wayeni to durha swinene laha misaveni.
3908	Leyi yitiveka tani hlampfi ya ximfumo ya tiko ra Afrika Dzonga.
3909	Leyi yona hi leyi ya manyunyu.
3910	Lilac Breasted Roller - Swinyenyana - Afrika-DzongaLilac Breasted Roller Sayizi ya avareji ya Lilac Breasted Roller I tiinchi ta 14.5.
3911	Lilac Breasted Roller yita tshama emakumu ka ntsandze wa murhi wo fa, yi pima ndhawu leswaku ku hloteka yini.
3912	Limpopo Forest Tented Camp Leyi yova yona nkamba leyi ndzi yirhandzaka swinene.
3913	Loko Abraama a ri na makume-kaye-kaye wa malembe Xikwembu xi tile eka yena xiku, "Hi mina Xikwembu xa matimba hinkwawo."
3914	Loko Abrahama a tlakusa mukwana ku dlaya Isaka, ntsumi ya Xikwembu yi vulavula yi ku ka yena "Nwana yoloye u nga tshuki u n'wi endla nchumu, ni ku n'wi khumba u nga n'wi khumbi.
3915	Loko a fona nakambe madyambu yalawo, ndzi tsakisiwe swinene hi ntiyiso wakwe.
3916	Loko a ha rhelela a ya kaya, malandza ya yena ma n'wi hlanganisa, Ma n'wi tivisa ma ku: jaha ra wena ri hanyile (horile).
3917	Loko a ha rhelela ku ya kaya, malandza ya yena ma n'wi hlanganisa, ma n'wi tivisa, ma ku: “Jaha ra wena ri hanyile.”
3918	Loko ahari ekaya, ari kululamiseriweni ka vukati kuya hi ndzhavuko waka vona.
3919	Loko ahari xijaheteni, a lulamiseriwa kuva a ta teka xitulu xa vuhosi byava Thembu.
3920	Loko a hlamula uvule leswaku ivuxaka lebyinga kahle swinene.
3921	Loko a hlawuriwa no vekiwa, Xandla xa Presidente a nga ha langa ku tshama kumbe a tshika ku va xirho xa Nhlengeletano ya Milawu.
3922	Loko a humesile leti nga ta yena hinkwato, a ti rhangela emahlweni, kutani tinyimpfu ta n'wi landzelela, hikuva ti tiva rito ra yena.
3923	Loko a karhi a fa a huwelela a ku: "Hosi u nga va hlayeli swidyoho leswi va swi endlaka."
3924	Loko Akisa a hloma, Otiniele a n'wi kucetela leswaku a kombela nsimu eka Kalebe tata wa yena.
3925	Loko akuri nhlangano wa kahle swinene naswona wupfunetile kuva wu aka vuxaka bya kahle swinene exikarhi ka Afrika Dzonga na United States.
3926	Loko a lava ku ta famba, u vitanile malandza ya yena, a veka xuma xa yena e mavokweni ya vona.
3927	Loko a mi pfumerile Muxe, na mina a mi ta ndzi pfumela; hikuva a ti ri ta mina leti a nga tsala tona.
3928	Loko andzi kotile ku huma endlwini andzitava ndziye ndziya endla vanghana votala.
3929	Loko a ndzi nga endlanga, exikarhi ka vona, mintirho leyi yi nga si endliwaka hi munhu na un'we, a va nga ta va na nandzu; kambe va yi vonile mintirho ya mina, kutani va hi vengile, mina na Tata wa mina.
3930	Loko a ndzi nga tanga ndzi ta vulavula na vona, ingi va nga ri na nandzu; kambe sweswi a va na lexi va nga tilandzulaka ha xona enandzwini wa vona.
3931	Loko andzi swiendl, Ndzi anakanya leswaku ata yingisela hitintswalo, hi moya wo amukela.
3932	Loko a ndzi vitana, ndzi ta n'wi hlamula, ndzi ta va na yena emaxangwini, ndzi n'wi lamulela ndzi n'wi nyika ni ndzhuti.
3933	Loko a nga si teka vutihlamuleri, matimba na mitirho ya Holobyenkulu, Holobyenkulu wo Khomela u fanele ku hlambanya kumbe ku tiyisisa vutshembeki eRiphabliki na ku xixima Vumbiwa hi ku landza Xedulu xa2.
3934	Loko a nga si teka vutihlamuleri, matimba na mitirho ya Presidente, Presidente wo Khomela u fanele ku hlambanya kumbe ku tiyisisa ku tshembeka eRiphabliki na ku xixima Vumbiwa, hi ku landza Xedulu xa2.
3935	Loko a ri eYerusalema, enkhubyeni wa Paseka, vanhu lavo tala va pfumela eka yena, hi ku vona mahlori lawa a ma endlaka.
3936	Loko a ri karhi a aka Ngalava, Nowa a tshama a ri karhi a tsundzuxa vanhu leswaku Xikwembu xita vaherisa kambe vona a va hundzukanga etindleleni ta vona leto biha.
3937	Loko a ri karhi a lulama ni lwandle ra Galeliya, a vona Simoni, na Andriya makwavo, va ri karhi va hoxa tinkoka ta vona elwandle, hikuva a va ri vaphasi va tinhlampfi.
3938	Loko a ri karhi a vula timhaka leti, lavo tala va pfumela eka yena.
3939	Loko a ri karhi a yi hahisa, tintambhu ta yona ta tsemeka kutani yi chupuka yi sungula riendzo ro hlamarisa ra vurhena ro tsemakanya Afrika.
3940	Loko a ri mina, Nawu wu ndzi dlele.
3941	Loko a ri n'wana, a kula, a tiya, a tala hi vutlhari, kutani Xikwembu xi n'wi katekisa.
3942	Loko a ri Yesu, a kula emirini ni le miehleketweni, a tsakeriwa hi Xikwembu ni vanhu.
3943	Loko atava a hetile tidyondzo ta BA degree hiku dyondza ari ekule hi 1941, Mandela uvuye ati tsarisela ku dyondza e University ya Witwatersrand laha a tokotela tidyondzo ta LLB.
3944	Loko a tekiwa a ha ri lontshwa, ú hanyile ni nuna wa yena malembe ya 7, kutani a feriwa hi nuna.
3945	Loko atshama kusuhi na fasitere, kusungula kuva naku vonakala hi misisi ya Dr Magubane leyi yandhuma yobasa.
3946	Loko avulavula ari ehenhla ka wheelchair yakwe, ute ku hlangana na Nelson Mandela “aswiri kahle swinene'; ari xin’wana lexikulu swinene eka mina'.
3947	Loko a vulavula mavunwa, ú tikomba lexi a nga xona, hikuva i muhembi, ni tata wa mavunwa.
3948	Loko a vurile sweswo, a engeta a ku ka vona: “Lazaro murhandziwa wa hina, ú etlele, kambe ndzi ya ku ya n'wi pfuxa.”
3949	Loko avutisiwa hileswi ati nyungubyisa hiswona, ute: “Kuva ndzi hoxe xandla nakuva hitivanile; leti i tinhena.
3950	Loko a yi nga ri na makolo, a yi ta pambula timbirhi ntsena yi kota ku humesa voko yi ya dya letinwana na tona ti ta ti ta pambula na tona.
3951	Loko Baraka ni vandla ra yena ra Israele va tile emahlweni ku lwa na Sisera Xikwembu xi tisile ku hlanga-hlangana eka xiyim0 xa Kanana ni vandla ra vona, va sungule ku Sisera u tsutsuma.
3952	Loko Bowazi a pfuka u kumile Rhuti emilengeni ya yena, kutani xikan'we a swi tiva leswaku a lava ku lovoriwa hi yena.
3953	Loko byi hoxekile, tihlanganise na xikimi xa wena xa swa vutshunguri loko u nga se fayila ntlheriso wa wena wa xibalo.
3954	Loko DAFF yi pasisa xikombelo xa wena, u fanele ku yi teka eka inthanete no yisa Fomo ya 2 ku katsa na leswi landzelaka: kungu ra bindzu ra FPA, leri katsaka endlelo ra mafambiselo ya ritshwa na milawu.
3955	Loko dyambu rihisa swinene mhelembe ya wisa endzhutini kumbe e ndhopeni.
3956	Loko dyambu ringa se dzwihala xivoniwa xirikarhi xi hlota swakudya kufikela kudzwihala.
3957	Loko dyambu ri perile, hinkwavo lava a va ri ni vanhu lava karhatiwaka hi mavabyi ya tinxaka-xaka, va va tisa eka Yesu, kutani a tlhandleka mavoko ehenhla ka un'wana ni un'wana wa vona, a va hanyisa.
3958	Loko dzedze leri rikurile rifika kwalomu ka 6 mm hiku leha loko ritinghenise eka cocoon laha rihetelelaka rivuya tani hi pupae.
3959	Loko Elizabeta a twa ku xewetiwa hi Mariya, n'wana a tshuka-tshuka endzeni ka yena.
3960	Loko hi angula hindlela leyi vuyerisaka eka swilaveko swa vantshwa, i swa nkoka swonghasi leswaku vanhu lavantshwa va vula mavonelo ya vona naswona va kota ku vulavurisana na mfumo eka mpimo wa le henhlahenhla.
3961	Loko hi fularhele HOSI Xikwembu, kumbe loko hi tlurile xileriso xa xona, namuntlha mi nga hi tsetseleli!
3962	Loko hi hoxele un’wana, hi kombela ku rivaleriwa leswaku hi kondletela vuxaka.
3963	Loko hihuma exiticini xa xitimela xa Gugulethu, akuri na van emahlweni ka hina.
3964	Loko hi khomana xikatla, no tinyiketela eka ku fambisa mabindzu ya hina hi ndlela yoka yi nga tolovelekangiki, hi ta tiyisisa ndlela ya hina yo aka hi vuntshwa na nhluvukiso no swi yisa eka swiyimo swa le henhla swinene.
3965	Loko hilanguta eka kuhumelerisa mipfundla kuva nyama yita dyiwa ekaya kumbe hi vaaki, kuva yiphameriwa roughage ahi maendlelo yakahle.
3966	Loko hi le tlhelo ku humelela loku nga endliwa hi SAPS eku yiseni ehansi mipimo ya mixaka yin’wana ya vugevenga ka khensiwa, ku na xivilelo lexi nga sala eka vugevenga bya madzolonga lebyi nga ya ehenhla, ngopfu ngopfu ku dlaya.
3967	Loko hi nga yingisi Xikwembu hi ti twisa ku vava hi ta twisa ni lavan'wana.
3968	Loko hi n'wi tshemba, hi yingisa Rito ra Yena, hi hanya hi ku ya hi Rona (Rito), va n'wana va nga vona ku vonakala ka Hosi Yesu e ka hina.
3969	Loko hi n'wi tshikisa sweswo, hinkwavo va ta pfumela ka yena, kutani Varhoma va ta ta va ta lovisa ndhawu leyi ya hina, ni ku hi heta hi rixaka.”
3970	Loko hi ri karhi hi herisa vuhomboloki emiehleketweni ya hina, hi fanele ku tiyisisa hi vuntshwa leswaku ku tshemba ka hina leswaku Afrika-Dzonga i ya hinkwavo lava va tshamaka eka yona.
3971	Loko hi ri karhi hi lwa ma mintlhontlho ya eneji etikweni ra hina hi fanele hi tlhelo hi ri karhi hi lwa na vukhamba bya koporo na tinsimbhi.
3972	Loko hi ri karhi hi lwa na xirha xa HIV na AIDS, khamphani ya mfumo ya mirhi, Ketlaphela, yi simekiwile naswona yi ta hoxa xandla eka mphamelo wa murhi wo lwa ni switsongotsongwani eka Ndzawulo ya Rihanyo.
3973	Loko hi tivula swidyoho swa hina eka Xikwembu, hi tivula leswi hi swi endleke van'wana, Xikwembu xita hi rivalela.
3974	Loko hi tshembele e ka Xikwembu hi yingisa Rito ra Xona, kutani hi nga Xi tirhela hinkwako laha hi nga kona.
3975	Loko hi tshikile ku landza HOSI Xikwembu hi ku tiakela alitari leswaku hi ta humesela eka yona magandzelo lama hisiwaka, kumbe ya swa le masin'wini, kumbe ya xinakulobye, HOSI Xikwembu a xi hi be hi xoxe!
3976	Loko hi veka ripfumelo rerhu eka Yena, hi tshemba rifu rakwe exihambanweni leswaku ri ta riha swidyoho swa hina, hi ta rivaleriwa ivi hi kuma xitshembiso xa vutomi lebyi nga heriki etilweni.
3977	Loko hivuyele eka muako wa Khotso, andzi tsakile ku chika e bazini kuya nghena endzeni ka khotso.
3978	Loko Holobye a tsandzeka ku fambisa ndzawulo hi ku ya pholisi ya Khabinete, Presidente a nga kombela Holobye la khumbhekaka ku endla ntirho hi ku landza pholisi.
3979	Loko HOSI Xikwembu a xi nga ndzi pfunanga, a ndzi ta va ndzi rhelerile khale exivandleni xa vafi!
3980	Loko Hosi Yesu a hanya e tikweni ra vaYuda, vaRoma vambe a va fuma e henhla ka vona.
3981	Loko Hosi Yesu a hlurile Sathane, U yisile mahlweni hi ntirho wakwe lowu Xikwembu Xi N'wi rhumeke wona ku wu endla.
3982	Loko huku yihlaseriwe ngopfu hi muxaka lowu yitikomba hikuva na swicoticoti swantima hikokwalaho ka malongo na matandza lawa ya tshamaka eka tisiva ta tihuku.
3983	Loko huku yitsemeleriwile yinga totiwa marinade kutani yi hoxiwa endzeni ka oven kumbe ku bakiwa hambi ku oxiwa.
3984	Loko Huvo ya Rixaka ya Swifundzankulu yi nga pfumeleli nawu leri vuriwaka eka xiyengentsongo xa (6)(a), ku nga si hela masiku ya 30 ya xiboho xa yona, yi fanele ku rhumela swivangelo swo ala nawu koloko eka vulawuri lebyi hundziseleke nawu wolowo.
3985	Loko Huvo yo endla milawu ya Xifundzankulu, hi xiboho lexi seketeriweke hi vunyingi bya swirho swa wona, wu pasisa kungu ro komba ku pfumala ku tshembha eka Holobyenkulu, Holobyenkulu na swirho leswin’wana swa Huvonkulu va fanele ku lan’wa ntirho.
3986	Loko Isaka a hari mufana, Xikwembu xi ringa Abrahama.
3987	Loko ka ha tlakuka swa vatirhisi, leswi nga khutaziwa hi ku thoriwa na miholo na ntlakuko wa minxavo wa le hansi na mpimo wa ntswalo, swi teke xiave eka leswi, swa hi khutaza kuva minkarhi leyi nga ta tisa ku kula ku ya emahlweni.
3988	Loko kanyi rivupfile rina muhlovo wa xitshopani, riva robasa endzeni na nantswo wakahle.
3989	Loko khale ka sinetara a langa leswaku a nga vi xirho xa Huvo yo endla milawu ya Xifundzankulu, munhu yaloye u tekiwa ari loyi a nga lan’wa kuva musinetara ku nga si fika siku leri Vumbiwa byi nga sungula ku tirha hi rona.
3990	Loko Khomixinara wa xifundzankulu a nga ha ri na ku tshembha eka huvo ya xifundzankulu, huvo yeloye yi nga ha vumba mafambiselo yo susa kumbe ku rhurhisa, kumbe ku tshinya Khomixinara yeleyo, hi ku landza Mfumo wa milawo ya Tiko.
3991	Loko Khoto ya Vumbiwa yi boha leswaku Nawumbisi wolowo wu landza vumbiwa, Presidente u fanele ku wu pfumelela no wu sayina.
3992	Loko Khoto ya Vumbiwa yi boha leswaku Nawumbisi wu landza vumbiwa, Holobyenkulu u fanele ku wu pfumelela no wu sayina.
3993	Loko khoto yi nga eneriseki leswaku swilaveko swa xiyengentsongo xa (3) swi fikeleriwile, yi nga ha tlherisela nkwetlembetano eka swirho swa mfumo leswi khumbekaka.
3994	Loko khoto yisungula vateki vamahungu vapfumeleriwile kuva kona.
3995	Loko khwiri ra wena rinyenyela, swingava kahle kuva uta na mati ya wena na swinwani swon’wa.
3996	Loko ko kumeka nwana wa rimbewu ro hambana na leringa languteriwa, kuvikiwa leswaku nwana yaloye uva ari loyi a hlawulekeke kufikela laha a kotaku ku honisa mimoya.
3997	Loko Komiti yo Lamula yi nga swi koti ku twanana ku nga si hela masiku ya 30 endzhaku ko va wu kongomisiwile eka yona, Nawumbisi wu hundzela hi nkarhi.
3998	Loko ku fika nkarhi lowu vavanuna va va vonile vavasati.
3999	Loko kuhisa ngopfu, swina nkoka ku chela mazingi hi mati leswaku kuta hunguteka mahiselo.
4000	Loko ku hlawuriwa wa xisati kuva wuta tswala, kambela leswaku wuna mavele ya 8 eka leyi tswalaka ngopfu, 6 eka leyinga tswaleki ngopfu.
4001	Loko ku kamberiwa tihuku, kufanele ku langutisiwa swicoticoti swotshuka lomu tingavaka tilumiwe kona.
4002	Loko ku khomiwa nhlengeletano yin’wana hi ku landza endlelo ntsongo ra (1), endlelo leri vekiweke eka Xedulu xa leyi ri fanele ku tirhisiwa eka nhlengeletano yeleyo tanihi loko yi ri nhlengeletano yo sungula ya nhlawulo lowu ku vulavuriwaka hawona.
4003	Loko kukombisa kuvilela loku kurikarhi ku hangalaka na tiko hinkwaro, mfumo wuyirise mavandla ya ANC na PAC, vatisa State of Emergency naku tlhela vapfalela magidigidi wa vanhu vanga tengisiwi.
4004	Loko ku koropiwa, kufanele ku tirhisiwa swidlaya switsotswana na xisibi kutlhela kubasisiwa hi mati leswaku kuta suka matoto na vuvabyi.
4005	Loko ku kufumela loku kunga ringanelangi swinga endla leswaku swihukwani swinwani swikula ku hundza swinwana leswingata endla leswaku kungahavi na ndzingano eka tihuku.
4006	Loko ku kukuriwa kutirha nkukulu, burachi, foxolo na lapi leringa tirhisiwaka kususa ritshuri, misava na masalela ya matoto ya tihuku lawa yangavaka eka switirhisiwa hinkwaswo leswinga xihahlwini.
4007	Loko ku mila matluka eka marhavi loko kahaku hela xixika swinedla leswaku nsinya walowo wuvaviseka.
4008	Loko kunga cheletiwi swona swiendla leswaku mihandzu yi bola.
4009	Loko kungari na xirhapa xa matsavu kumbe ti herb, mafuwelo lawa yangaka yanga tirhi.
4010	Loko kunga se fika sweswo, akuri ndzhawu yotsemakanya hiyona leyi rhandziwaka hi vahloti voka vangari enawini lava ava lava ndzhawu yo balesela vari eka yona swingari enawini e Zim.
4011	Loko kunga se fika valungu, nsinya lowu awuri na baku laha vanhu avaya kona kuya gandzela nhlarhu leyi.
4012	Loko kunga se fika vanhu exihlaleni lexi, nhova leyi ayiri kona eka ndzhawu liya ayi katsa byasi na swihlahla leswintsongo.
4013	Loko ku omile mhala yohlawulela swakudya swayona kambe loko timpfula tinile tidya byasi bya rihlaza.
4014	Loko ku pfumela ku nga si ta, a hi bohiwile hi Nawu, hi fumiwa hi wona, ku fikela loko ku pfumela loku a ku fanela ku ta, ku hlavuteriwile.
4015	Loko ku ri adirese yo fana na adirese ya bindzu fungha bokisi leri faneleke hi “X”.
4016	Loko ku ri hava kumbe ku ri na ntlawa wun’we lowu nga na switulu swa 80 kumbe ku tlula eka Nhlengeletano ya Milawu.
4017	Loko kuriku aku se tshama kuva na purasi eka ndzhawu yaleyo, ndzavisiso wa leswi purasi leri ringata khumba mbango hikona wutaa lava ku endliwa.
4018	Loko kuri kudyiweni swita pfuna kulawula misava leyi vavisekeke naku hunguta kuva kurina switsotswana leswi ntswontswaka ngati.
4019	Loko kuriku kutirhisiwa ma endlelo yanwana handle ka lawa yaku mamisa kunene, swibye sweswo swifanele kutshama swirikarhi swibasisiwa naswona swingavi na nkuxu.
4020	Loko kuriku mpfundla lowu vabyaka awuri eka xivala xa nsimbi, basisa xivala lexi hi blowtorch.
4021	“Loko kuriku vanga dyondza ku zondha, vanga dyondzisiwa ku rhandza.”
4022	Loko kuriku xihahlu lexi xi endliwe hi timhandzi swikahle kuva na scraper lexingata halela laha ku tsakamaka na malongo ya wona.
4023	Loko ku ri na muhlanganisi, swi vula leswaku munhu a hi un'we emhakeni, kasi Xikwembu xona i xin'we.
4024	Loko ku ri na muyimela-ku-langwa un’we, mufambisi wa swona u fanele ku vula munhu yoloye a nga hlawuriwa.
4025	Loko ku ri na swin’wana, moya wa Matirhelo hi ndlela yo ka yi nga Tolovelekangiki wu fanele ku tirha eka vanhu lava rhwalaka nkateko wo va vatirhela mfumo.
4026	Loko kuri tihosi ta Yosefa va ve niku chava hikwalaho ka leswo biha ava swi endlile ehenhla ka Yosefa.
4027	Loko kurivusiku lebyi nga hola vaaki vavula leswaku vatwa mimpfumawulo yohambana hambana kusuka eka nsinya lowu.
4028	Loko kutirhisiwa mapani na machupu, kwalomu ka 40 wa tihuku letikulu tinga phameriwa.
4029	Loko kutirhisiwa murhi wun’wana na wun’wana, vahumelerisi vafanele ku veka no landzelela swiletelo swa matirhiselo ya murhi lowu.
4030	Loko kutirhisiwa ndhichi,tiyisisa leswaku yitele naswona vana avange weli endzeni ka yona no nwela.
4031	Loko ku tlakuriwa kumbe ku khoma mpfundla, wufanele kutitwa wuhlayisekile emavokweni ya nwinyi wa wona naswona awufanelanga kuva wutlakuriwa hi tindleve.
4032	Loko ku ve nhlamulo eka xivutiso xin’wana na xin’wana i “E-E”, bindzu ri nge ringaneli ntsariso wa xibalo xa mali hinkwayo leyi endliwaka hi bindzu eka lembe rero ra nhlelelo.
4033	Loko ku ve nkumo a wu endliwangi tanihi mbuyelo wa oditi kumbe SARS yi pasisile hi ku ya hi nhlamulo ya muhakelaxibalo eka Xitiviso xa mimbuyelo ya oditi, papila leri kombisaka hetisiso wa oditi ri ta humesiwa hi ku tirhisa eFiling, imeyili kumbe poso.
4034	Loko ku ve siku leri nga nghenisiwa ri hundza ntsevu wa tinhweti, SARS yi ta lulamisa siku ri ya eka siku ra xikombelo.
4035	Loko ku ve u eFiler u nga tirhisa chanele leyi ku rhumela tidokhumente ta wena.
4036	Loko ku ve u na tiIRP5 Tto tlula 20, ya vu 20 yi nge khiyiwi, u nga kota ku endla micinco eka yona.
4037	Loko ku ve u na tinhundzu ematikwenimambe, xileriso xi nga kumiwa leswaku tinhundzu ti vuyisiwa laha Afrika-Dzonga naswona xa masungulo mfanelo ya wena ya vuxavisi kumbe ya marendzo yi nga aleriwa.
4038	Loko ku ve vuyiselo wa mali a wu hakeriwanga eka 21 wa masiku ya bindzu, SARS yi ta fanela ku hakela ntswalo, eka mpimo lowu vekiweke, eka ntsengo lowu vuyisekaka.
4039	Loko madiriva ya vupfa yatala kuva yatalele hi nhlayo ya xihoko.
4040	Loko madzolonga ya sungula u baleseriwile ka khume nkombo e hansi ka xisuti hi matlulu.
4041	Loko ma ha ri ni ku vonakala, pfumelani eka ku vonakala, leswaku mi hundzuka vanhu va ku vonakala.”
4042	Loko malembe ya kombo ya dyandza ya fika u xavisile mavele eka vanhu va Egypt.
4043	Loko malembe yari karhi ya famba, xifaniso lexi axi anakanyiwa xivuye xiti humesela erivaleni.
4044	Loko Mandela ahari e jele, maphorisa vasuke vaya secha tihofisi nkulu ta ANC a Liliesleaf Farm e Rivonia, laha vanga fika vakhoma swirho swotani hi, Walter Sisulu, Govan Mbeki, Raymond Mhlaba, Ahmed Kathrada, Dennis Goldberg na Lionel Bernstein.
4045	Loko Mandela avuya laha Afrika Dzonga, uvye a khomiwa hiti 5 August kusuhi nale Howick e Natal.
4046	Loko Mariya a fika laha Yesu a nga kona ni loko a n'wi vona, a nkhinsama emilengeni ya yena, a ku ka yena: “We Hosi, loko onge a wu vile kona, ingi makwerhu a nga fanga.”
4047	Loko Mariya a twa sweswo, a pfuka hi ku hatlisa, a ya eka Yesu.
4048	Loko matihlo ya pfulekile, vana vata sungula kufamba famba laha vangata ringeta ku landzelela lowa xisati loko wusuka exisakeni.
4049	Loko matihlo yova ya pfalekile swivula leswaku kuna leswinga hoxeka, yava na xivumbeko xa oval, yava na muhlovo wo basa no basuluka kumbe tihuma malanga.
4050	Loko mati ma ku vonile we Xikwembu, ndzi ri loko ma ku vonile, ma chavile, kutani swidziva swi rhurhumela.
4051	Loko matimba yo endla milawu ya nyikiwa ku ya hi Mhaka ntsongo ya (1), xihi na xihi tekiwa tanihi loko ku ri leswi kongomisiwaka eka vulawuri lebyi ya nyikeweke eka byona.
4052	Loko matinu yanga hlanganangi kahle swivula leswaku matinu ya tshovekile kumbe ku vaviseka leswi hinge i malocclusion (misalignment of the teeth) naswona swivula leswaku wufanele ku dlayiwa.
4053	Loko maxinjani xichavisiwile hi tinghala xaswikota ku tiyimela hixoxe laha xikumekaka xirikarhi xitlula-tlula xiringeta ku n’waya xikandza xa tinghala loko xirhandzeriwile.
4054	Loko mfumo wa Mapungubwe wutawa swinga languteriwangi hi 1290 AD, vaaki varhurhile kuya lava madyelo ya rihlaza, tani hi ndhawu yo duma ya stone city xale Great Zimbabwe.
4055	Loko mhelembe yitsutsuma yinga kota kufika eka 55km/h.
4056	Loko mi hi komba hi tintiho leswaku ANC a yi endli nchumu, mi nga rivali leswaku swo tala leswi i timbewu ta xihlawuhlawu.
4057	Loko mi hlayisa milawu ya mina, mi ta tshama erirhandzwini ra mina, hilaha na mina ndzi hlayiseke milawu ya Tata wa mina, kutani ndzi tshama erirhandzwini ra yena.
4058	Loko mi kombela ka mina xa nchumu hi vito ra mina, ndzi ta xi endla.”
4059	Loko mi nga pfumeri matsalwa ya yena, mi nga pfumerisa ku yini marito ya mina xana?”
4060	Loko minkarhi yi bihile hifanele ku dzunisa Xikwembu.
4061	Loko minkele leyi yitshikiwile yitirhisiwa hitinwana tinguluve ta nhova na ti Jakalas.
4062	“Loko misava yi mi venga, tivani leswaku yi rhangile yi venga mina, yi nga si mi venga.
4063	Loko misisi ya mina yi tsemiwa matimba ya mina ya ta hela.
4064	Loko mi tirhela mi tlhela mi yingisa Xikwembu ntsena xi ta mi susa eka tiko leri vi saleke endzhaku ka n'wina mi ta fika e tikweni ra Kanana.
4065	Loko mi tirhela swikwembu swa hava, mi ta avanyisiwa (lova) eka tiko lerinene leri mi tshembisiweke, hlawulani namuntlha loyi mi nga ta n'wi tirhela, vanghana, Xikwembu xi hlayisa switshembiso ka Yoshuwa na Israele.
4066	Loko mi tshama eka mina, ni loko marito ya mina ma tshama eka n'wina, kombelani xin'wana ni xin'wana lexi mi xi rhandzaka, kutani mi ta endleriwa xona.
4067	Loko mitwa ku rila lo ku kulu ka mhalahala, Endla leswaku vanhu hinkwavo va huwelela ngopfu, Kutani marhango ya muti mata wa, kutani vanhu va tlhandluka va nghena hinkwavo.
4068	Loko mi twa mpfumawulo lowu (NOTI) langutani eka xifaniso lexi landzelaka.
4069	Loko mi twa pfumawulo lowu (noti) enghenani eka xifaniso xa buku ya buraweni.
4070	Loko mi yimbisa munhu hi siku ra Savata, mi endlela ku hlayisa Nawu wa Muxe; kutani xana mi ndzi karihela yini, leswi mina ndzi nga hanyisa munhu emirini wa yena hinkwawo hi siku ra Savata xana?
4071	Loko mo fularhela HOSI Xikwembu, mi ya tirhela swikwembu swin'wana, xi ta mi hundzukela xi mi ba, xi mi herisa, hambileswi xi sunguleke hi ku mi endlela leswinene.”
4072	Loko mo sungula ku xisa Xikwembu xa n'wina, ribye leri ri ta va mbhoni leyi yi nga ta mi kaneta.”
4073	Loko mpfula yi na swinene yi dlaya ngopfu swisiwana na matiko yo fana na Africa.
4074	Loko mpfundla wuhisa swinene (over 25℃) wuta hatla wuwa.
4075	Loko munhu a famba ninhlekanhi, a nga khuguriwi, hikuva ú vona ku vonakala ka misava leyi; tiawara ta 12, kumbe: mahora ya 12. kambe loko munhu a famba nivusiku, wa khuguriwa, hikuva ku vonakala a ku kona eka yena.”
4076	Loko munhu aku makala rhama ra xinene, n'wi nyike ni rhama ra ximatsi a ri makala na rona.
4077	Loko munhu a navela ku endla ku rhandza ka Xikwembu, ú ta tiva loko dyondzo leyi yi huma eka Xikwembu, kumbe loko ndzi tivulavulela swa mina ntsena?
4078	Loko munhu a ndzi tirhela, Tatana ú ta n'wi komba mafundzha.
4079	Loko munhu a teka hembe ya wena, a teke na rona jasi ra wena.
4080	Loko munhu la nga xirho xa Huvo yo endla Milawu ya xifundzankulu a thoriwa ku va murhumiwa wa nkarhi hinkwawo, munhu yoloye wa yima ku va xirho xa mfumo wa milawu yeleyo.
4081	Loko murhi wucheriwe ematini yon’wa, tiyisisa leswaku mati yalawa ayana chlorine hikuva yita endla leswaku murhi wunga tirhi.
4082	Loko muthori wa hina aku, 'Basisani hinkwako mitlhela mi ayina swondlalela mubedwo hinkwaswo,' ahita heta kaha sele nkarhi wotala, hambi loko kuriku ahitirha eka yindlu leyikulu.
4083	Loko muxe a khome nhonga ya Xikwembu Yoshuwa na va Israele va ta swi kota ku hlula va Amaleke.
4084	Loko Muxe nandza wa HOSI Xikwembu a ndzi rhuma ndzi sukela eKadexe-Bariniya leswaku ndzi ta valanga tiko, a ndzi ri ni malembe ya 40. Leswi ndzi nga tlhela ndzi ya n'wi vikela swona, a wu ri ntiyiso lowu heleleke.
4085	Loko namuntlha mi fularhela HOSI Xikwembu, mundzuku xi ta hlundzukela ntshungu hinkwawo wa Vaisraele.
4086	Loko nandza lowo rhanga a nga si heta ku vulavula, ku fika nandza wa vumbirhi.
4087	Loko Nawumbisi lowu kongomisiweke eka Nhlengeletano ya Milawu hi ku landza ndzimana ya (f) kumbe ya (h) wu nga pasisiwi hi Nhlengeletano ya Milawu, Nawumbisi wolowo wu hundzela hi nkarhi.
4088	Loko ndyangu kumbe va aki vanga se languta mpfundla tani hi swakudya, kuna swilo swotala leswifaneleke kuva kona.
4089	Loko ndyangu wa Mandela wuhetelela wuhumelela, ntshungu wusukumeti swinene laha kungava naku phijana.
4090	Loko ndza ha lulamisa Mbulavulo lowu, un’wana exikarhi ka hina u ringanyete leswaku tiko ra hina ri le ku susumetiweni hi moya lowu hungaka hi matimba lowu endlaka swi tika ku vona laha tiko ra hina ri yaka kona mundzuku.
4091	Loko ndza ha ri laha misaveni, ndzi ku vonakala ka misava.”
4092	Loko ndzi anakanya Xikwembu, ndzi twa ku vava; ndzi hela matimba loko ndzi ehleketa tindlela ta xona.
4093	Loko ndzi fikile eTrowasi ku twarisa kona Mahungu Lamanene ya Kriste, yena ú ndzi pfulerile nyangwa yo tirha ntirho wa yena.
4094	Loko ndzi hlometela ndzi vona movha lowukulu e handle, andzi vilela leswaku kungava mani naswona kungava kuri khale ndzi langutiwile ke.
4095	Loko ndzi nga hlamuli eka xikombelo xa ntiyisiso?
4096	Loko ndzi nga se sungula, ndzi lava kululamisa swinwana.
4097	Loko ndzi nga vula leswaku a ndzi n'wi tivi, ndzi ta va muhembi ku fana na n'wina.
4098	“Loko ndzi tivekela vumbhoni, vumbhoni bya mina a byi na ntiyiso.
4099	Loko ndzi tlhela ndzi pfuxa mikhuva leyi a ndzi yi hlanhlile, hi kona ndzi nga ta tikomba ndzi ri muhoxi hakunene.
4100	Loko ndzi veke rinqingho e hansi ndzi byele nsati wa mina Anne leswaku, 'Lowu kuve mburisano wohlamarisa swinene hi rinqingho lowu ndzi nga tshama ndzi va na wona evuton’wini.'
4101	Loko ndzi vona eka swilo leswi Xikwembu xi hi ariseke ku swi teka, ntambhu leyo saseka ni silivhere, xilaya xa golidi, ndzi swi tekile ndzi ya swi tumbeta erivaleni endzeni ka tende" vavanuna van'wana va swi kumile va swi tisa eka Yoshuwa.
4102	Loko ndzi vona ngati etindlwini ta n'wina ndzi ta hundza ndzi nga endli vubihi eka n'wina.
4103	Loko ndzi vulavula ntiyiso, hikwalaho ka yini mi nga ndzi pfumeli?
4104	Loko ndzi yile ku ya mi lunghisela kona, ndzi ta vuya; kutani ndzi ta mi teka mi ta ka mina, leswaku laha ndzi nga kona, mi va kona na n'wina.
4105	Loko nhlamulo ku ri “E-e”, tindzhawu leti landzelaka ti ta kombiwa ti pfulekile no tsaleka eka tona: Ejensi ya Poso kumbe Yuniti-ntsongo Yin’wana (loko yi ri kona) (xik.
4106	Loko nhlangano wu eneriseka hi mimbuyelo, wu ta ku veka eka Rhijisitara ya Vana lava Wundliwaka na Vatswari vo Wundla (Register of Adoptable Children and Adoptive Parents) (RACAP) loko hi le tlhelo va pfuna ku lavisisa n’wana loyi a nga kona ku wundliwa.
4107	Loko nhlayo ya mali ya mpfuneto a yi ri eka 2,5-wa mamiliyoni ya vavuyeriwa hi 1999, hi 2008 nhlayo leyi yi engetelekile ku fika eka 12,4-wa mamiliyoni.
4108	Loko nhleti yi tsutsuma nala yi tumbela emabyasini yo leha kumbe xihlahla xotlhuma.
4109	Loko ni pfuka nampundzu I pray, Mhani u ni dyondzisile ku khongela, Tatana wa hina la nga matilweni, Rito ra wena hi lero hlawuleka, Ku rhandza ka wena a ku endleki la misaveni, Tani hi loko swiendleka tilweni.
4110	Loko nkarhi wa Elizabeta wa ku kuma xihlangi wu fikile, a veleka n'wana wa mufana.
4111	Loko nkarhi wakutswalana wusungula, kuva na kuhlongorisana swinene hitinyenyani leti laha tikombaka kukhumbana no vumbuludzana.
4112	Loko nkarhi wa xileriso xa khoto wu hundzile, endzhaku ko langutisa hi vuntshwa xiringanyeto, muofisiri ku suka eka mutirhela mfumo wa vaaki () a nga engetela nkarhi wa xileriso xa khoto.
4113	Loko nkarhi wu fikile, Yesu u ta vuya na kambe.
4114	Loko nkhuvo wu ri exikarhi, Yesu a tlhandlukela eTempeleni a sungula ku dyondzisa.
4115	Loko nkosikazi (nsati wa hosi) a nga n'wi tsakisanga a n'wi susa a n'wi siva hi u n'wana.
4116	'Loko nkulukumba Mandela avona vana avhela a n’woka kunene.
4117	Loko nsinya lowu wu dzudze matluka wu languteka onge hiloko nsinya wu tsuvuriwile timintsu tisale e handle ivi wu yimisiwa hinhloko.
4118	Loko ntshovelo wuhatlisile kuva kona wayeni leyi yitisa nantswo wa grassy na green pepper, kasi loko ntshovelo wuve kona loko se madiriva ya vupfile swiendla leswaku yiva na nantswo wa bubblegum.
4119	Loko n’wana ri kona, va ta ku vitana ehofisini ku ta n’wi vona no ku vutisa loko u n’wi tsakela ku n’wi wundla.
4120	Loko n’waswimawusa a faneriwile hi vuyiselo wa mali, SARS yi fanele ku hakela vuyiselo wolowo wa mali eka masiku ya 21 ya bindzu loko yi kumile ntlheriso wa VAT lowu tatiweke mayelana na vuyiselo wolowo wa mali.
4121	Loko nyarhi yihlaseriwa yiri entlhambi, letinwani tilwisa nala loyi ati hlaselaka.
4122	Loko nyimpi yitava yi herile hi lembe ra 1945, magovela yotala ya susiwile kusuka e Robben Island.
4123	Loko oak yitirhisiwe hi vutlharhi, yinga nyika Pinotage nantswo wa chocolate kumbe coffee.
4124	Loko oat hay yi cheriwe eka swakudya leswi yinga tlhava vana endzeni ka khwiri ku kondza vana va lova.
4125	Loko onge munhu luya a nga humanga eka Xikwembu, ingi a nga kotanga ku endla nchumu.”
4126	Loko onge ndza ha ringeta ku endla sweswo, a ndzi nga ta va nandza wa Kriste.
4127	Loko Palamende yi nga hlengeletanangi loko ku biwa hungwe ra xiyimo xa vusirheleri bya rixaka, Presidente u fanele ku rhamba Palamende eka nhlengeletano yo hlawuleka ku nga si hela masiku ya nkombo ku tivisiwile.
4128	Loko Pandzeka a n’wi komba tiko lerintshwa ra ku hlaya ni tibuku, Ntsakisi a dyondza leswaku swi tele swo dyondza swona handle ka ku huwelela a ba pongo ntsena “Sweswo ndza swi tiva!”
4129	Loko Peter akarhi a chayela exikarhi ka Sophiatown kuya e Soweto, a tsundzuka vuhlangi byakwe eswitarateni leswi.
4130	Loko Peter a nyikela kutlula dzana ra swinepe eka Nelson Mandela ute 'Ndzi rhandza ku khensa Madiba kuva andzi tshembile, xikan’we no ndzi nyika nkateko waku hlayisa xiphemu xa xutomi byayena.'
4131	Loko riri roxe ari kholeriwi hilawa yanga eka nkarhi wo tswalana naswona ari pfuneti ku endla xisaka.
4132	Loko ri sungula ku xa, Munhua a yimile eribuweni ra lwandle, a ku ka vona: Hoxelani rikoka hi tlhelo ra xinene ra byatso, mi ta phasa.
4133	Loko rito ri hetile ku vulavula vadyondzisiwa va vonile Yesu ntsena.
4134	Loko ritshuri ritava ri tshamisekile, kusele kuri na xivumbeko xa xirhengele lexinga pimiwa exikarhi ka 200 na 300 kilometers hiku anama xisele xirikona lexi sukaka e Welkom edzongeni vupeladyambu bya Pretoria e n’walungu vuhuma dyambu.
4135	Loko ri xile, a huma a ya emananga, kutani vanhu lavo tala va n'wi lava, va ko va ya n'wi kuma, kutani va ringeta ku n'wi sivela leswaku a nga hambani na vona.
4136	Loko Samsoni a ya endlwini ya wansati loyi, nghala yi n'wi hlasela.
4137	Loko Samuel a n'wi vona a teka bodlhela ra mafurha hi loko a chela Saul hi wona e nhlokweni.
4138	Loko Sangiovese yahari yintsongo yikombeta cherry ya furexe, no dzungela nyana eka leyi hetisisiweke.
4139	Loko se byitikile vuvabyi lebyi, ahi kuhefemula ntsena leswi khumbhekaka kambe na swirho swatihuku swakhumbheka laha swinwana swikhumbhaka swirho swale ndzeni.
4140	Loko se Call-Back yi endliwile hi ndlela yo humelela, u ta vekeriwa nomboro elayeni naswona u nga veka riqingho ehansi no yimela ejente ya SARS leyi nga na vunghana swinene ku ku bela riqingho endzhaku.
4141	Loko se huku yihlaseriwe ngopfu swiva na swita ndzhaku swobiha swinene eka tihuku ta xinuna hikuva tiva tinga naveli timhaka ta masangu, kutshikeriwa ka matandza hi leta xisati xikan’we no nyuhela eka swihukwani.
4142	Loko se riheta malembe manharhu muhlovo wusungula ku cinca wuya eka muhlovo wa lerikulu kunga ra ntima na ko basa kuya eka mpunwa.
4143	Loko se u tlhelele e Waterfront, kusaseka ka doroba ra Cape Town ka vuya nakambe, naswona ntsako wa Afrika Dzonga leyi ntshuxekeke wuvuyela eka wena.
4144	Loko se uvuyerile eka ndzhawu leyi ya vaaki, bazi rijikela eximatsini ritlhelela e khotsweni.
4145	Loko se wufile u kangetela ngati hi xibye leyingatava yi huma hitinhompfu.
4146	Loko siku leri ringa se fika, akuri na xiyimo lexi axi fikelele ndzhawu leyi.
4147	Loko siku ra kona ri fika, mi ta kombela hi vito ra mina, kambe a ndzi vuli leswaku ndzi ta mi kombelela eka Tatana, hikuva Tatana hi xiviri xa yena wa mi rhandza.
4148	Loko swaha tetano, akuri na vabohiwa vanwana va tipolotiki ehandle ka maXhosa lava vanga pindzuka e khotsweni leriya ra Robben Island himalembe yava 1800s.
4149	Loko swakudya swiva swakhale, swilahlekeriwa hinkoka leswivulaka leswaku kulaveka swakudya swotala kutiyisisa leswaku tihuku tikuma swakudya leswinga ringanela leswaku tihanya kahle.
4150	Loko sweswo se swikumeka, ndzi nga hlohletela leswaku u teka rendzo rero.
4151	Loko sweswo swiherile, kuvekona tinyimpfu na mimpfundla.
4152	Loko swidyoho swa hina swi nga rivaleriwi, hi ta xaniseka hi laha ku nga heriki hikokwalaho ka swidyoho swa hina (Matewu 25:46; Yohane 3:36).
4153	Loko swihahlu leswi swi endliwe e henhla ka ndzhawu leyingana concrete swikahle kusungula ku cheriwa sawdust eswihahlwini.
4154	Loko swihahlu swiendliwe swilandzelelana hi mintila tiyisisa leswaku kuna ndzhawu yoringanela leswaku unga kota kutirha leyisalaka exikarhi.
4155	Loko swihambanyisiwile naswona swingaya eka ndzhawu yaswona kuya kulela kona.
4156	Loko swiharhi leswi swifambisiwa hi movha swifanele kuva swihlayisekile, eka mabokisi lawa yangheneriwaka kahle hi moya xikan’we no sirhelela swiharhi leswi eka rendzo leri.
4157	Loko swihukwani leswi swirikarhi swikula swisungula kuhumesa kukufumela, moya wale henhla walaveka kususa kuhisa loku xikanwe na ku tiyisisa mahefemulele lawanene.
4158	Loko swikatsana na moya wa matimba na gamboko lerisukaka e lwandle ra Atlantic, leswi hinkwaswo swikunyika nhlayo yale henhla swinene ya swikepe leswinga fa.
4159	Loko swilo leswi hinkwaswo swi soriwa erivaleni, ku vonakala ku ta komba leswi swi nga swona, hikuva xin'wana ni xin'wana lexi kombiwaka leswi xi nga xiswona, xi hundzuka ku vonakala.
4160	Loko swi nga ri tano, layisense na disiki ya setifikheti yo va movha wu lulamerile ku famba epatwini a yi nga pirintiwi.
4161	Loko swi nga ri tano, magandzelo ya hina eka Xikwembu ma ta va swa hava no nga vuli nchumu.
4162	Loko swingaritano,vanwamapurasi vanga tirhisa swirhapa swamatsavu kuva vaveka tihuku eka swihahlu leswi fambafambisiwaka leswitivekaka tani hiti chicken tractors.
4163	Loko swirho swa xihundla swa wona swiri swintsongo na muhlovo wa pink wobasuluka, ufanele kuwu tlherisela e xihahlwini xa wona, uwukhomakhoma kusuka enhlokweni kuya e ncileni kuwu nyanyukisa naswona utlhela uwu kamba hi siku leri landzelaka.
4164	Loko swiri hi ntlawa, swinyenyana swi famba hi ntila woka wu nga bohiwanga swi lava swakudya.
4165	Loko swiritano lowa xisati wunga tirhisiwa naswona swifanerile, kusukela loko se wufikelerile ntikelo wa vukulu.
4166	Loko swi ri tano, tshikelela batheni la hansi leyi nge "Se ndzi amukele Kreste namuntlha."
4167	Loko swi ri tano, xiyani swinene mahanyelo ya n'wina; mi nga hanyi tanihi vanhu lava nga twisisiki nchumu, kambe hanyani tanihi lavo tlhariha.
4168	Loko swita eka timhaka ta masangu mixaka yatimhala hinkwayo ya pfunana leswi endlaka leswaku vuxaka byi kula.
4169	Loko switele munyu, tihuku tinga khomiwa hinchuluko leswi swingana xiave eka kubasa ka xihahlu.
4170	Loko swiya nghena exisakeni xaxona, xichikela nyana ehansi se xinghena hi xipidi lexikulu.
4171	Loko swiya swikula, switala kutikomba leswaku hixihi xa xinuna naswona xa xisati hixihi.
4172	Loko tata wayena vatava valovile hi 1930, uvekiwe eka nhlayiso wa khazi wayena, David Dalindyebo, loyi a khomerile eka vuhosi byava Thembu.
4173	Loko thyaka rakona ritsakama ngopfu, kutiyela kumbe kubakeka, sweswo swikomba leswaku kuna swiphiqo eka kulawuriwa ka thyaka kwala ndzhawini yaleyo leswinga vangaka mavabyi kumbe kuvaviseka ka tihuku.
4174	Loko ti hlota tihlampfi ti nghenisa nhloko ku sungula ematini kutani ti vuyela evutshameni bya tona ku dlaya no dya swihlotiwa ta swona.
4175	Loko tihuku leti tinga pfaleriwangi, tifanele kuva tikuma ndzhuti wo wisa eka wona.
4176	Loko tihuku tikurisiwa laha tinga pfaleriwa, xiyimo xa maxelo xalawuriwa kutlakusa no hungutiwa ka mahiselo kuya hi maxelo.
4177	Loko tihuku tinyikeriwa murhi lowu awufanelanga kuva tinyikiwa wunwana hinkarhi walowo hikuva leswi swinga endla leswaku murhi lowu wunga tirhi.
4178	Loko timasipala vambirhi va ri na matimba yo ringana ya xibalo xa vanhu na mitirho hi tlhelo ra ndhawo yin’we, ku avanyisa ko ringana ka matimba walawo na mitirho swi fanele ku endliwa hi ku landza mfumo wa milawu wa tiko.
4179	Loko timpfula ni mabubutsa swi ta, yindlu leyi a yi wangi.
4180	Loko tiri eka courtship, leya xinuna yi gemba ya xisati hi rimhondzo laha xisutini.
4181	Loko tiri nhoveni tidya timintsu na mihandzu.
4182	Loko tisekhurithi leti longoloxiweke ti xaviwa kumbe ti rhurhiseriwa hi ku tirhisa kumbe ku sukela eka xirho kumbe mungheneleri, xirho kumbe mungheneleri loyi a nga vutihlamuleri byo hakela xibalo.
4183	Loko u aka mabindzu ya nhlengelo ri nga bindzu ra ku hlangana ka vanhu va hlanganisa mavoko leswaku lexi va xi endlaka va kota ku tsemelana hinkwavo, u lava ndzhawu.
4184	Loko u aka xibedlhele kumbe feme u lava ndzhawu.
4185	Loko u famba u tlhelela eka harbour, unga famba hile ka ndlela leyi nga kona kuya vona ti penguins, kumbe uya vona xivhengelani xa tinyiko lexinga ekusuhi.
4186	Loko u fanele ku tiyisisiwa naswona phurosese ya ntiyisiso yi hetisisiwile, timhaka ta wena ta xibalo ti nga ha rhumeriwa eka oditi tanihi phurosese ya nandzeleriso ya SARS.
4187	Loko u fike exihlaleni, vanhu hinkwav va chika exikepeni vanghena eka mabazi yambirhi lawa yanga yima kwala tlhelo.
4188	Loko u fikile emakumu ya ntila … Loko u fikile emakumu ya ntila … Pfunani!
4189	Loko u fuwa muxaka wo leha swinene u fanele ukambela ntiko wa leyi ya xisati.
4190	Loko u fuwile muxaka lowu swina nkoka kuva u xava muchini wa spinning no kuma vuleteri byo wutirhisa, kambe loko se uri na vuswikoti swina vutomi lebyinene eka n’wamapurasi wotani.
4191	Loko u ha yingisile khasete leyi, languta swifaniso e ka buku le yi yo tshwukanyana (pinki).
4192	Loko u hetile ku basisa ntsumbu lowu, se swiva swiringanerile leswaku ungayi tsemelela.
4193	Loko u hetile ku buka, unga hundzela eka xithizi xale hansi laha ungata khandziya kona xikepe.
4194	Loko u hlangana na swirhalanganyi swin’wana na swin’wana loko u ri karhi u tata Tihakelo ta Nkwama wa Rhithayamente Anyuwithi eka Ntheriso wa Xibalo xa Mali leyi nghenaka (ITR12) ya wena, tlilika laha.
4195	Loko u hlawuleriwile ntiyisiso, u ta tivisiwa hi SARS hi ku tirhisa papila ra ximfumo.
4196	Loko u hlundzukile, ku hava loyi a nga yimaka emahlweni ka wena.
4197	Loko u humesa mpfundla e xivaleni hi nyangwa lowuntsong, ufanele kuwu humesa hi xindzhaku, laha kufaneleke kusungula ku huma ncila wa wona.
4198	Loko u hundze Vivo kuta ndzhawu yo hlota ya Alldays.
4199	Loko ui khomiwa, u na mfanelo yo miyela, ku yisiwa ekhoto ku nga si hela 48 wa tiawara na mfanelo wo va na muyimeri wa swa na nawu.
4200	Loko u kume sagwadi kusuka eka wanuna wotani hi Mandela — waha lava yini?
4201	Loko u kunguhata kuva na swifuwo swotala, swina nkoka swinene kuva uva na loyi ungata vutisa yena loko swinwani switshuka swinga fambi kahle.
4202	Loko u languta hile ntsungeni uvona Table Mountain, Devil’s Peak na Lion’s Head laha tintshava leti tinga yima kahle hile mpfhukeni naswona tisasekisa leswi uswivonaka kusuka exihlaleni.
4203	Loko u languta leswinga eka swondlalela leswi kufanele kuva kuri na: Yifanele ku kota ku tswonga no hatla ku oma.
4204	Loko u lava ku amukela Yesu Kreste a va Muponisi wa wena, hi lexi xikhongelo xa xikombiso.
4205	Loko u lava ku amukela Yesu Kreste tanihi Muponisi wa wena ivi u kuma ndzivalelo eka Xikwembu, khongela xikhongelo lexi.
4206	Loko u lava ku endla xikombelo xa ntshuxeko wa vulawuri bya cincano, kwalaho u fanele ku tata fomo ya SVDP01.
4207	Loko u lava ku languta vuxokoxoko bya wena n’winyi, u ta kuma papila hi ntalo ra leswi NLRD yi nga ku khomela swona hi wena.
4208	Loko u lava ku mpfuno wo engetelela, tihlanganise na Mutirhi wa SARS loyi a vuriweke eka papila ra Xitiviso xa Oditi.
4209	Loko u lava malulamiselo ya mahakelelo u komberiwa ku tihlanganisa na hina naswona hi ta ku pfuna no ku nyika tidokhumente leti faneleke.
4210	Loko u lava mpfuno wun’wana na wun’wana endzhaku ka hetisiso wa oditi, tihlanganise na Contact Centre ya SARS eka 0800 00 7277.
4211	Loko unga etleli kona aswi bihile swinene hikuva aswiri na khombo.
4212	Loko u nga hlamuli hi ku rhumela kumbe ku nyiketa matsalwa lawa ya faneleke, papila ra vumbirhi ri ta rhumeriwa eka wena.
4213	Loko u nga hlamuli hi ku rhumela matsalwa lawa ya faneleke loko ya komberiwile, SARS yi ta endla nhlelelo hi ku landzela vuxokoxoko lebyi yi nga na byona kumbe lebyi kumiweke eka vandla ra vunharhu.
4214	Loko unga khomeki kahle hi moya lowuhungaka exihahlwini, na tihuku natona ati khomeki kahle.
4215	Loko unga ndlalelangi, susa matoto himinkarhi hinkwayo e hokweni.
4216	Loko u nga pfumelelani na xikweleti xa wena xa xibalo, u nga vika nkwetlembetano.
4217	Loko u nga ri na nomboro ya rheferense ya xibalo u nga nyika Ejente ya SARS Contact Centre nomboro ya wena ya ID kumbe nomboro ya ntsariso wa bindzu.
4218	Loko u nga ri na xona xitiviso xo pfuxeta, tata tifomo ta ALV (Xikombelo xa Layisense ya Movha).
4219	Loko unga se sungula bindzu ra tihuku, u fanele ku hleketa leswaku uya xavisa yini na kona kwihi eka bindzu lera tihuku.
4220	Loko unga se xava tihuku kumbe switirhisiwa, u fanele kutiva leswaku uya xavisela vamani, naleswaku makete wu lava yini, wulava kuhakela malimuni naswona switaku durhela malimuni kuhumelerisa leswi ulavak kuswihumelerisa.
4221	Loko u nga swi koti ku hakela xikweleti xa wena xa xibalo sweswi, u komberiwa ku tihlanganisa na SARS handle ko hlwela.
4222	Loko unga switwisisi, vutisa Dokodela kumbe munhu loyi angina vuswikoti.
4223	Loko u n'wana a landzela Sathan, u fana na nyimpfu leyi lahle ke ke.
4224	Loko u pfula fomo yo endla xikombelo ya TT01, u ta komberiwa ku tata Xikambelwana xa Xihatla loko fomo yi nga se pfula ku ya emahlweni.
4225	Loko u pfula ti drowara ta kona uta kuma switirhisiwa swo hambana hambana swa khale kusuka exihlaleni lexi: mazankozi, mapapila ya vabohiwa, minkumba yale khotsweni, switifikheti swo endliwa ekaya leswi aswi nyikeriwa emintlangwini.
4226	Loko u pfumela, va ta rhumela xiviko xa wena eka Khoto ya vana ku hetisisa ku wundla no humesa xileriso xo wundla.
4227	Loko uri e Mussina, jikela e ximatsini eka R521 kutani u chayela kuringana 60 kms kuya eka gede leyikulu.
4228	Loko u ri karhi u yingisela Khasete, languta swifaniso leswi nga eka buku leyo tshuka.
4229	Loko u ri muaka tiko, no va na kwalomu ka 18 wa malembe u nga vhota.
4230	Loko uri mufuwi wa mimpfundla switala kuva na nkoka kulangutisisa swinene tindlela to xavisa.
4231	Loko u ri muthori, u nga tiyisisa mibumabumelo ya vatirhi va wena eka nhlayisa-switiviwa.
4232	Loko u ri na papila ra vulawuri ehenhla ka thirasiti, u nga tlhela u endzela ra le kusuhi na wena loko u lava ku nghenisa swintshwa eka vuxokoxoko.
4233	Loko u ri na vuyiselo wa mali lowu u faneleke ku wu kuma, vuyiselo wa mali wu nge hakeriwi loko ntiyisiso wa ha ri eku endliweni.
4234	Loko u ri yena Mesiya, hi byele xikan'we u nga rhendzeleki.”
4235	Loko u sweka leswi unga katsi xivindzi loko u endla muthotho hikuva leswi swita endla leswaku swiva na nantswo woka wunga tsakisi.
4236	Loko uteka upfula mbewu leyi ukuma lexi endlaka leswaku mbewu leyi yitlulatlula.
4237	Loko utitshemba xikan’we no lwa himatimba ulwela leswo lulama, uta humelela.'
4238	Loko u tsandzeka ku pfuxeta layisense ya wena, u ta boheka ku hakela mindziho yo hlwela ku hakela layisense na mali yo salela endzhaku.
4239	Loko u twa mpfumawulo (beep) u pfula xifaniso lexi landzaka.
4240	Loko u twa mpfumawulo (NOTI) pfula papila leri landzelaka.
4241	Loko uya emahlweni u hundza laha bazi rijikaka kona kusuka emakumu ka lwandle kuya le henhla kungana lighthouse, usiya ndzhawu leyi hluvukeke leyi kunga xiphemu xa xihlala kutani unghena enhoveni u kongoma e nwalungu-vupela dyambuyou bya xihlala.
4242	Loko uya eximatsini kuya e Leokwe Camp, unga vhakela Treetop Walk, kuvona na laha kuhlangaka milambu na Picnic Spot.
4243	Loko u yime hile makumu ka biloho, Botswana yiva yiri eximatsini kasi tiko ra Zimbabwe rile vokweni ra xinene.
4244	Loko va basisiwile hi valanguteri, kutani vata yisiwa eka hosi, leyi ayita tshama hile tlhelo endlwini ya vukosi, yivavona hi fasitere leri aririkona e khumbini.
4245	Loko vadyondzisiwa va Yesu lavo tala va twile leswi, va ku: “Rito leri ra nonon'hwa; i mani la nga ri tiyelaka xana?”
4246	Loko va famba, va engeteleriwa matimba masiku hinkwawo, va ko va fika emahlweni ka wena eSiyoni, we Xikwembu.
4247	Loko va fanele ku hakela nxavo, nxavo wa lowo wu hakela hi matiko ya ‘Third World’.
4248	Loko va fihlurile (dyile), U vulavurile na vona.
4249	Loko va ha fambile nyangwa wu pfariwa.
4250	Loko va ha humile ekhempeni kutani Davida a huwelela ehenhla leswaku a pfuxa vavanuna lava etleleke, Kutani aku eka Abner, wanuna loyi a fanele ku hlayisa hosi, "Anga (wu) hlayisanga hosi ya yena".
4251	Loko vahambana hi 1957, u teke nsati wa vumbirhi, Winnie Madikizela hi 1958.
4252	Loko va ha ri eGiligala, va nyimba ya ka Yuda va ya eka Yoxuwa; kutani Kalebe n'wana Yefune lowa Mukenizi a ku ka Yoxuwa: “Ndza tshemba wa ha tsundzuka leswi HOSI Xikwembu xi leriseke Muxe munhu wa xona eKadexe-Bariniya hi tlhelo ra mina na wena.
4253	Loko va huma esinagogeni, va ya emutini wa Simoni na Andriya va ri na Yakobo na Yohane.
4254	Loko va huwelerile eka mina HOSI Xikwembu, ndzi tisile munyama exikarhi ka vona ni Vaegipta, ndzi khubumeta Vaegipta hi mati ya lwandle.
4255	Loko Vaisraele va hetile ku avelana tindhawu hinkwato ta tiko, leti a ti fanele ku va ndzhaka ya vona, va nyikile Yoxuwa n'wana Nuni ndzhaka ya yena exikarhi ka vona.
4256	Loko va ka Dani va tsandzekile ku teka tindhawu leti va averiweke tona, va tlhandlukile va ya hlasela muti wa Lexeme va wu hlula.
4257	Loko va ka Rhuveni ni va ka Gadi ni hafu ya nyimba ya va ka Manase va fika exifundzheni lexi xi nga kusuhi ni nambu wa Yordani, etikweni ra Kanana, va akile alitari leyikulu swinene kwala kusuhi ni nambu.
4258	Loko vakhongelela mfpula, swibyariwa naku hlota lokunene, nhlarhu leyi ayi hlamula swikhongelo swavona.
4259	Loko valala va yena va n'wi vona a khongela va tsutsuma va ya ka hosi va ku: "Daniel a nga yingiseli nawu lowu wu wu endleke.
4260	Loko vana lava hinkwavo vari va muxaka un’we xikanwe na muhlovo, fungha lavanga tisiwa hi koki pen leswaku swita tiveka leswaku mana wa vona hi wihi.
4261	Loko vana vahaku tswariwa lexa xisati xitshama na vona exisakeni kuringana 10 wa masiku kasi eka vhiki rohetelela ra 10 wa masiku lawa vatswari hi vumbirhi vatshamelela kwala kusuhi emarhavini ya nsinya.
4262	Loko vana valanguteka va ondzile, kambela leya xisati hikuva u khoma khwiri ra yona.
4263	“Loko vana va yena va tlula milawu ya mina va nga landzeleli swiletelo swa mina, loko va tshika swileriso swa mina va nga endli ku rhandza ka mina, ndzi ta va ba hi mintungu, ndzi va bela swidyoho swa vona ni milandzu ya vona.
4264	Loko va nhlokono va fika e mixaxeni ya vaSiriya, va kume ku ri hava munhu kwalano.
4265	Loko vanhu va fika, mati aya kala swinene naswona tiyindlu ati akiwa hi mati yampfula lawa aya hlengeletiwa.
4266	Loko vanhu van’wana vaya va fuma, hambiswiritano, ku cinca ka swiyimo swa vutomi aswitava swicince mahanyelo ya vanhu kufikela lavo fuma vatava vave van’wa tipolotiki vo duma.
4267	Loko van'wana exikarhi ka ntshungu va twile marito lawa, va ku: “Loyi hi yena Muprofeta hakunene.”
4268	Loko van’wana vahlawule tipolotiki kuva valwisana na ntshikelelo xikanwe na xihlawuhlawu, Peter a hlawule camera.
4269	Loko va omile wusungula ku mamisa.
4270	Loko vari e handle vuxaka bya vona abyi languteka byiri bya xinghana naswona ava angulana kahle, hambi leswi akuri na kutlulana milenge exikarhi ka vona.
4271	Loko va ri emananga, Vaisraele va tiarisile ko tala eka Xikwembu, va xi vavisa mbilu ematikweni lawa ya ku oma.
4272	Loko va ri hahlurile, va nembeleta masangu lawa loyi a khwanyaleke swirho a etleleke ka wona.
4273	Loko varikarhi vadya, vasungula ku vona leswaku ava ambalanga nchumu.
4274	Loko va ri karhi va n'wi khandla a khongela a ku: "Hosi Yesu, amukela moya wa mina."
4275	Loko va ri tekile ri va ra vona, va tshamile eka rona.
4276	Loko va ri va ka Levhi, vona a va nga averiwi ndzhaka exikarhi ka n'wina.
4277	Loko vateki va mahungu vasiveriwa kunghena e Soweto, Dr Peter Magubane se ari endzhawini yoleyo a lulamele ku tirha ntirho wakwe.
4278	Loko vatirhela-tiko lava va vuavanyisi va nga si sungula ntirho wa vona, va fanele ku hlambanya kumbe ku tiyisisa, hi ku landza Xedulu xa 2, leswaku va ta seketela no sirhelela Vumbiwa.
4279	Loko va tlutile mpfhuka wo ringana 5 km kumbe 6 km, va vona Yesu a ri karhi a famba ehenhla ka mati, a ta kusuhi ni byatso; kutani va chava.
4280	Loko vavanuna lava a va fanele ku ya tsala-tsala tindhawu ta tiko va lava ku famba, Yoxuwa a va lerisa a ku: “Mi rhendzeleka ni tiko hinkwaro mi ri karhi mi tsala-tsala tindhawu ta rona, kutani mi tlhela mi vuya haleno ka mina.
4281	Loko va vanuna lava va nharhu va huma e ndzilweni a va nga tshwangi na swi tsanana.
4282	Loko va vuya hile nyimpini va hlangana na hosi,tani hi loko mi swi vona eka xifaniso lexi.
4283	Loko va xurhile, a ku ka vadyondzisiwa va yena: “Hlengeletani mahlanhla lama saleke, leswaku ku nga cukumetiwi nchumu.”
4284	Loko VRA yi nga ri na vukona hi nyama, u fanele u endla xikombelo hi ku tsalela VRA.
4285	Loko vuvabyi bya HIV/Aids byi khumba vutomi bya wena Loko u fikile emakumu ya ntila … Loko nchavo wa madzolonga ya xindyangu wu wonga vutomi bya wena Loko vugevenga na vukungundzwana swi ku tshikelela … (c) Bible Society of South Africa.
4286	Loko vuvabyi bya HIV/Aids byi khumba vutomi bya wena … Loko vuvabyi bya HIV/Aids byi khumba vutomi bya wena Pfunani!
4287	Loko wa ha kanakana na sweswi loko ku ve u fanele ku fayila ntlheriso wa xibalo enkarhini wa Nguva ya Xibalo ya 2017, tlilika laha.
4288	Loko wansati a lava nwana wa jaha ku tirhisiwa swona kuva kukumeka nwana wa rimbewu rero.
4289	Loko wansati a veleka, ú twa ku vava lokukulu, hikuva nkarhi wa yena wu fikile; kambe loko a velekile n'wana, wa rivala maxangu ya yena hikwalaho ka ku tsaka, hileswi ku nga velekiwa munhu emisaveni.
4290	Loko wanuna a tlhakisa wansati akuna mucatu wukulu kumbe nguvo yobasa.
4291	Loko wasati a tshikela matandza ma yena, swi toloverekile leswakuu wasati a nga endli swisaka swo bumbula, a ngaha matshikelela nale hansi.
4292	Loko wo teka mbewu leyi uyi veka endzelweni laha kungana dyambu leri hisaka swinene, kutlulatlula swiya emahlweni hi xiyimo xale henhla.
4293	Loko wotshama e hansi ka nsinya lowu swaskoteka leswaku uta vona mbewu ya kona kumbe kuyitwa loko yi baleka.
4294	Loko wu sungula ku tirha, nawu lowu wu ta yimisa ku titshega hi endlelo ra ku Navela ka Muxavi – ku Navela ka Muxavisi mayelana ni vukumi bya misava hi mfumo.
4295	Loko wutifela hi woxe wusungula hiku bola endzeni kutani wuhetela hikuwa wutifela hiwoxe laha wusiyaka ndhundhuma ya masalela ya wona leswi endlaka leswaku vanhu va ehleketa leswaku awu fi nsinya lowu kambe wonyamalala.
4296	Loko xigwevo xa yena xiherile, mfumo awunga lavi kunwi tshunxa hikuva ativeka ari nghozi swinene.
4297	Loko xikombelo xi nga humeleli nakona xi nga vanga na xivono xo nyawula xo humelela, Khoto ya Vumbiwa yi nga ha lerisa vakomberi ku ri va hakela tihakelelo.
4298	Loko xikombelo xi nga humeleli, no va xi nga kombisangi ku va na vuswikoti byo humelela Khoto ya Vumbiwa yi nga lerisa vakomberi ku va va hakela tihakelelo.
4299	Loko Xikwembu xi ri karhi xi va herisa, Vaisraele va vuyele eka xona, va hundzuka va xi khongela.
4300	Loko xiri eku haheni, xivonakala xidzwiharile, na tipiku to leha, xilala.
4301	Loko xiri eku hloteni swakudya xijika jika eka ndzhawu leyi hlawulekeke naswona hirivilo xirikarhi xihalahala kukuma swakudya.
4302	Loko xitifikheti xa wena xi onhakile, u fanele ku tlherisa xitifikheti lexi onhakeke eka Ndzawulo ya Dyondzo ya le Hansi.
4303	Loko xitswarile vana vahlayisiwa hivatswari hinkwavo.
4304	Loko xivona swakudya swa xona xiswi juma xikhoma hi nhamu xiswi kandziya ku kondza xidlaya.
4305	Loko xiyimo xa tihoko xiri lexi omeke, naswona swiendla leswaku tiva na ntsikelelo wa ritshuri leswingata endla leswaku tinga tshamiseki.
4306	Loko xiyimo xitikile swinga fika na laha huku yi hundzaka emisaveni, ngopfu ngopfu swihukwana na tinyenyani.
4307	Loko Yakobo a vona n'wana wakwe Yosefa a n'wi hakarha, hinkwavo va sungula ku rila.
4308	Loko yakota ku khomana ya endla bolo, swivula kuri yatsakama ngopfu.
4309	Loko yatirhisiwa tani hi manyoro, leswo ndlalelo swifanele swikota ku fayeleleka hiku olova.
4310	Loko Yesu a ahari jaha a fana na samuel, uswi tivile leswaku u tele ku ta tirhela Xikwembu.
4311	Loko Yesu a fa exihamban'weni a tlhela a pfuka eku feni, u hlurile Sathani.
4312	Loko Yesu a fika kona, Lazaro a ri na masiku ya mune esirheni.
4313	Loko Yesu a hari ku khongeleni, Moxe na Eliya va tile va ta humelela.
4314	Loko Yesu a khongela, xikandza xa yena xi sungurile ku cinca xi basa xitlhela xivangama.
4315	Loko Yesu a n'wi langutile, a ku: “U Simoni, n'wana Yohane; u ta thyiwa Kefasi” (hileswaku Petro, Ribye).
4316	Loko Yesu a n'wi vona a ri karhi a ba nkosi a rila, ni loko a vona Vayuda lava n'wi heleketaka na vona va ri karhi va ba nkosi va rila, a tlhaveka swinene emoyeni ni ku twa ku vaviseka lokukulu; kutani a ku: “Mi n'wi vekile kwihi xana?”
4317	Loko Yesu a pfuka eku feni, u kombisile leswaku u hlule matimba ya swidyoho, rifu na Sathani ri a katsaku (hlanganisaka) vanhu hinkwavo.
4318	Loko Yesu a ri karhi a huma e matini, ku humelela xihlamariso xo karhi.
4319	Loko Yesu a ta hundza kwalano, U langutile e henhla a ku: "Zakiya, hatlisa u xika, hikuva ndzi fanele ku ya tshama emutini wa wena namuntlha."
4320	Loko Yesu a tile, va Yuda vo tala a va pfumelangi ka Yena.
4321	Loko Yesu a twa sweswo, a ku ka vona: “Lava tsakeke emirini a va lavi n'anga, kambe yi laviwa hi lava vabyaka.
4322	Loko Yesu a twa sweswo, a ku: “Vuvabyi lebyi a byi nga yisi eku feni, kambe i bya ku dzunisa Xikwembu, ni leswaku N'wana wa Xikwembu a dzunisiwa hikwalaho ka byona.”
4323	Loko Yesu a vona ku pfumela ka vona, a ku ka loyi a khwanyaleke swirho: “N'wananga, u rivaleriwile swidyoho swa wena.”
4324	Loko Yesu a vurile sweswo, a suka a ya tifihla kule na vona.
4325	Loko Yesu a vurile timhaka teto, a karhateka emoyeni, kutani a boxa, a ku: “Ndzi tiyisisile, ndzi ri ka n'wina: Un'wana wa n'wina ú ta ndzi xenga.”
4326	Loko yi chavisiwile ya kalakala.
4327	Loko yichavisiwile yi etlela ehansi kumbe yitsutsuma yirikarhi yikolola.
4328	Loko yi heta kutswala, yi basisa nwana yihetelela hikudya xinkavani.
4329	Loko yihlamarisiwile laha kunga pfuleka yi yima yinga tshukunyuki kambe yiringeta ku famba kantsongo yiza yikuma vutumbelo.
4330	Loko yi nwiwa kufana na tiya, mitsembyani yi horisa colic, mpfimbelo ekhwirini naku susa manyokanyokani.
4331	Loko yi ri karhi yi tirhisa matimba ya yona yo endla milawu, Palamende yi bohiwa ntsena hi Vumbiwa, kutani yi fanele ku tirha hi ku landza, na hi ku tirhela endzeni ka swipimelo swa Vumbiwa.
4332	Loko yiri na ntshikelelo, ku chela murhi eka mati lawa yinwaka wona swinga pfuna swinene xikanwe na mbango wo hola.
4333	Loko yiya mamisa rhole yidya na malongo yayona leswaku swiharhi leswinwani swinga switivi leswaku kuna rhole endhawini yaleyo.
4334	Loko Yobo a hlanganile na Xikwembu hi vunntshwa u tisorile embilwini.
4335	Loko Yobo a twile mahungu lawa, a ya byewula nhloko a tiwisela hansi a rila hi gome lerikulu.
4336	Loko yotirhisiwa yiri yintsongo yitirha tani hi stimulant kasi loko yitirhisiwa tani hi antibiotic.
4337	Loko yova na nkuxu swiendla leswaku yiva na nghozi eka swiharhi leswi vulaka leswaku hay yifanele kuhlayisiwa kahle leswaku yitshama yiri fresh.
4338	Loko Yudasi a humile, Yesu a ku: “Sweswi N'wana-wa-Munhu ú dzunisiwile, na xona Xikwembu xi dzunisiwile eka yena.
4339	Loko Yudasi a xi dyile, a ngheniwa hi Sathana.
4340	Loko Zakariya a ri karhi a tirha ntirho wa yena wa vuprista emahlweni ka Xikwembu hi masiku ya ku tirha ka ntlawa wa yena, swi wela yena hi nawu wa vuprista ku nghena eTempeleni ya Hosi, a ya hisa magandzelo ya risuna.
4341	Loku ribzariwa la kungana mpfumelo ya msava lou ngana matimba ya alluvial ya kumakala kuva susceptible kufiks ks downy mildew na botrytis.
4342	Loku yipfariwa hi conopy tifruits takona tina flavour yo hluka ngopfu kuna nalyi ya canopy yo pfariwa.
4343	L’Ormarins vahumelerise wayeni leyi ya Pinot gris rosungula hi 1980s, leyi ayixavisiwa tani hi Pinot Grigio ehansi ka lebulu ya Terra del Capo.
4344	Lowa matimba hinkwawo ú ndzi endlerile leswikulu, vito ra yena ri hlawulekile, ni tintswalo ta yena i ta minkarhi ni minkarhi eka lava n'wi chavaka.
4345	Lowa xinuna wuta khandziya kasi waxisati wuta yimisa xiphemu xale ndzhaku.
4346	Lowa xinuna wuta tshunela laha masangu yangata sungula naswona swiendleka hi xihatla swinene.
4347	Lowa xisati lowungana nkanu aswitalanga kuva wuva mhani wakahle eka vana va wona.
4348	Lowu akuri ntirho lowukulu wa matimba, lowunga ehleketiwaka nova wantikelo swinene lowu avafanele vawu endla.
4349	Lowu awuri nkarhi wohlawuleka swinene evuton’wini bya mina: Ndzi tshame exitulwini emahlweni ka nghilazi lerikulu swinene, hiloko ata nghena Nelson Mandela, mavoko yayimele e henhla laha a komba kuxeweta.
4350	Lowu hi wona ndzilekana wa le dzongeni.
4351	Lowu hi wona ndzilekana wa va ka Yuda wa le dzongeni.
4352	Lowu hiwunwani wa leyi byariwaka swinene laha misaveni.
4353	Lowu i mpfanganyiso exikarhi ka ndyangu wa Pinot na leto hambana hambana leti wuriwaka Gouais Blanc.
4354	Lowu i Mpimo wa Nkulo wa Lembe na Lembe lowu Vuyelelaka (CAGR) wa 8.0% eka nkarhi kaye wa malembe ku nga si fika 2016/17.
4355	Lowu i muxaka lowu tirhaka kahle swinene eku xavisiweni, wufuyiwa ngopfu e USA laha kuhumelrisiwaka swinene nyama yoxavisiwa.
4356	Lowu i nsinya lowu kulaka kuya e henhla kambe wunga hluphiwi hi moya, Grenache Blanc wutirha kahle eka tindzhawu letinga oma na misava leyingana maribye na sandi.
4357	Lowu kuve ntirho lowu awu hlohleteriwa hi ti agencies to hlaya, kukatsa na Peace Parks Foundation, naswona Dzonga wa Afrika rina nkateko kuva na tindzhawu to hlaya letinga sirheleriwa letingana mindzilikani ya tipolotiki leyi endliweke.
4358	Lowungana nkatsakanyo wa ntsandza Bukettraube lowungana nuhelo wa botere na swipayisisi nyana.
4359	Lowu wa xinuna wunga kotia kutirha eka 10 ya leya xisati hinhweti yinwe leswi endlaka leswaku ngati yawona wuhangalaka eka vana votala kutlula wa xisati wun’we.
4360	Lowu wu hundzuluxa Nawu wa Xihoko xa Tiko, 2003 (Nawu wa 59 wa 2003).
4361	Lowu wu pasisiwile swin’we na Pholisi yo hetelela ya Xihoko xa Tiko, leyi ololoxaka mitlhontlho leyi kanganyisaka ku tirha hi ku hetiseka ka Nawu no fambisa mpfapfarhuto wa Nawumbisi.
4362	Loyi a amukeleke milawu ya mina, kutani a yi hlayisa, hi yena loyi a ndzi rhandzaka; kutani loyi a ndzi rhandzaka, ú ta rhandziwa hi Tata wa mina; na mina ndzi ta n'wi rhandza, ndzi va ndzi tipfuletela eka yena.”
4363	Loyi a dyaka nyama ya nga ni ku nwa ngati ya nga, ú ni vutomi lebyi nga heriki, kutani mina ndzi ta n'wi pfuxa hi siku ra makumu.
4364	Loyi a dyaka nyama ya nga ni ku nwa ngati ya nga, ú tshama eka mina, na mina ndzi tshama eka yena.
4365	Loyi a hi nyikeke tindleve, xana a nge twi xana?
4366	Loyi a hi vumbeke mahlo, xana a nge voni xana?
4367	Loyi a humaka eka Xikwembu, hi yena ntsena la voneke Tatana.
4368	Loyi a ndzi vengaka, ú venga na Tata wa mina.
4369	Loyi a ndzi voneke, ú vonile Tatana; hikokwalaho ka yini u ku: ‘Hi kombe Tatana’?
4370	Loyi anga la ka foto hi mina Gladys na Nwana wa mina Tinyiko.
4371	Loyi a nga ndzi rhandziki, a nga hlayisi marito ya mina; kutani rito leri mi ri twaka, a hi ra mina, kambe i ra Tatana la ndzi rhumeke.
4372	Loyi a nga ndzi seketelaka a lwa ni lavo biha i mani xana?
4373	Loyi anga tsakeli kuva ximuwu ximila no kula exirhapenio xa yena leswinga endla leswaku acukumetela misinya leyi ehandle ka maisava leyi ayiri kusuhi hambi leswi minsinya leyi yinga fika yi dzima hinhloko yiye emahlweni yi mila hambi switetano.
4374	Loyi a pfumelaka eka N'wana, a nga avanyisiwi; kambe la nga pfumeriki ú avanyisiwile ni sweswi, hikuva a nga pfumelanga eka N'wana wa Xikwembu loyi a nga un'we eka xona.
4375	Loyi a pfumelaka eka N'wana, ú ni vutomi lebyi nga heriki; loyi a nga yingisiki N'wana, a nga ka a nga kumi vutomi, kambe vukari bya Xikwembu byi tshame henhla ka yena.
4376	Loyi a rhandzaka nsati wa yena, wa tirhandza, hikuva a ku si tshama ku va ni munhu la vengaka nyama ya yena, kambe wa yi fihluta, wa yi kufumeta, tanihi leswi Kriste na yena a endlelaka Kereke, hikuva hina hi swirho swa miri wa yena.
4377	Loyi a rhumiweke hi Xikwembu, ú vula marito ya Xikwembu, hikuva Xikwembu a xi pimi loko xi nyika Moya wa xona.
4378	Loyi ari prince yale Indonesia loyi ayirisiwile kutani aya tshama kona e Robben Island eka kuva a rhangerile tipolotiki laha ava lwisana na Dutch Each India Company, naswona u hundzile emisaveni hi lembe ra 1754.
4379	Loyi ari wanuna loyi angati vumba notiyimisela hivuenti swinene evuton’wini bya yena.
4380	Loyi ataka ka mina, a nga ka a nga twi ndlala na loko anga pfumela ka mina ange tlheli atwa torha.
4381	Loyi a vitaniwa Isawu ari muhloti lonkulu.
4382	Loyi a vulavulaka swo huma emiehleketweni ya yena, ú tilavela ku dzunisiwa, kasi la lavaka ku dzunisa loyi a n'wi rhumeke, ú tshembekile, kutani ku hava ku homboloka eka yena.
4383	Loyi a xikeke, wa ha ri yena loyi a tlhandlukeleke ehenhla, ku hundza ni matilo hinkwawo, leswaku a tata matilo ni misava hi vukona bya yena.
4384	Loyi i nhwana wa malembe ya le hansi ka khumentlhanu loyi a hluphekeke, a xaniseka evuton’wini.
4385	Loyi i wanuna loyi misava hinkwayo yin’witsakelaka swinene laha se a tlakuseriwe ehenhla kuya fika eka xiyimo xosungula xa saint.
4386	Loy ii wanuna loyi valungu votala va Afrika Dzonga ava hleketa leswaku utava a hambanile.
4387	Loyi un'wana wa nuna u akile e saveni.
4388	Lucerne i swakudya swakahle ku phamela ti protein naswona swa hlohleteriwa kuphameriwa mpfundla nakuva yinga tirhisiwa tani hi hay.
4389	Lucerne yinga phameriwa yiri fresh naswona yifanele kunghenisiwa kahle eka swakudya swampfundla hikuva yitwala kahle enon’weni naswona ya tsokombela.
4390	Lucerne yoka yingari kahle yitisa mpfimbelo eka swiharhi naswona yinga wu dlaya mpfundla.
4391	Lydenburg Heads tile ka nkombiso eka South African Museum in Cape Town, laha kungana swofana naswona eka museum wale kusuhi wale Lydenburg.
4392	MaAfrika-Dzonga hinkwavo, tani hi ntolovelo, va fanele ku seketela swipano swa rixaka.
4393	MaAfrika-Dzonga hinkwavo va na matimba yo lumeka mavoni.
4394	MaAfrika Dzonga lawa ya yimela ku tshemba na ku alela loku nga swihlawulekisi swa tiko ra hina.
4395	MaAfrika-Dzonga ma ta tivisiwa hi nkarhi loko swo tshika swi lavekile ku teka goza rero, ku endlela leswaku hinkwerhu hi ta kota ku pulana hi mfanelo.
4396	MaAfrika-Dzonga va fanele ku pfulela vupfhumba bya hina timbilu ta vona, tindlu to fuleriwa hi byanyi na tirhandzavula.
4397	Mabasiselo ya ngati yatlakukile eka ntlawa wa vaxisati lava avari na cellulite, lavanga tola cream leyingana 0.5% wati ximenynic acid.
4398	Mabendlele yotala yo endliwa hi rimhondzo randlopfu naswinwana leswinga hlengeletiwa aswi kumeka e K2, naswona hi nhlayo yale hansi.
4399	Mabilomu na mihandzu Mabilomu ya nsinya lowu wa laha Afrika Dzonga ya pfuleka swinene nivusiku laha swirhabyani leswinga ya khoma swiendla leswaku ya cinkinya kahle.
4400	Mabilomu na mihandzu Nsinya lowu wu bloma exikarhi ka August na November.
4401	Mabilomu na mihandzu Nsinya lowu wutswala mihandzu yotala swinene leyi dyiwaka hi swiharhi swa nhova na swale kaya xikanwe na vanhu.
4402	Mabilomu na mihandzu Ximuwu xina mabilomu lawa ya kulu lawa ya pfulekaka navusiku.
4403	Mabilomu yahuma yatele endzhawini yinwe ya ntsandza wa nsinya lowu.
4404	Mabilomu yakona ya fuwile swinene yava na muhlovo wotshuka naswona ya bloma hi xitalo eka marhavi lawa yanga tlhuma, marhavi ya kona ya tlhava eka lawa ya khala hi ximunwana ekikarhi ka (August na November).
4405	Mabilomu ya na swakudya leswinga tala swinene leswi khapaka Kunene leswi endlaka leswaku nsinya lowu wuthyiwa vito ra nsinya lowu rilaka hi xilungu.
4406	Mabilomu ya nsinya lowu yava kona hi September naswona mbewu yakona yivakona hixivumbeko xa tinyungu tinharhu leti waka loko tikurile hi November ehenhla ka matluka loko ya wile.
4407	Mabilomu yawona ya huma eka matluka lamantsongo laha kusungulaka swirhabyani.
4408	Mabilomu ya xona yobasela nyana yatlhela yava na mavoya yava na mbewu nyana yatirhisiwa ku pangeriwa eka swikhigelo.
4409	Mabindzu lamatsongo swinene lawa ya nga na mali hinkwayo ya xibalo leyi endliwaka hi bindzu ya R 1 miliyoni hi lembe kumbe ehansi ka yona.
4410	Mabindzu lawa ya hundzuka van’waswimawusa lava tirhaka tanihi ejente ya mfumo eku hlengeleteni ka VAT.
4411	Mabindzu lawa ya nga kona khale: mabindzu lamatsonngo lawa ya kona khale ya nga titsarisela kumbe ku cincela eka xibalo xa mali leyi endliweke hi bindzu ku nga si sungula lembexibalo lerintshwa.
4412	Ma British ava lwa na va aki himatlhelo hinkwawo leswaku vata kota kukurisa ndzhawu ya vona laha Afrika Dzonga.
4413	Ma Bushmen na ma Khoikhoi ava yisiwa kona hikokwalaho kakuva va hoxe xandla eka Bokkeveld Rebellion ya 1824.
4414	Mabyanyini, tindhawini leti pfulekeke ta tihunyi na swifundza laha mincele yi kulaka hi wun’we-wun’we.
4415	Machudeni lawa ya ta hlawuriwa hi ku tirhisa endlelo ra sampula ya xikongomelo laha ku nga ta hlawuriwa machudeni ya khumetsevu ku suka eka swikolo swo hambanahambana swa le yunivhesiti leyi.
4416	Madala!" hileswi vandzi vitanaka swona, "Ndzi lava kuya kaya."
4417	Madiba a hleka loko ntanghu yayena yihluvuka loko a raha boloMandela 100 - The Fight for Freedom Madiba a hleka loko ntanghu yayena yihluvuka loko a raha bolo Madiba la hleka loko ntangu yakwe yihluvuka loko aringeta ku raha bolo.
4418	Madiba akuma Honorary Doctorate kusuka e WitsMandela 100 - The Mandela Legacy Madiba akuma Honorary Doctorate kusuka e Wits Mandela akuma Honorary Doctorate e University ya Witwatersrand e Johannesburg.
4419	Madiba a xeweta vaseketeri e SowetoMandela 100 - The Charm of Mandela Madiba a xeweta vaseketeri e Soweto Madiba a xeweta valandzeri e Soweto.
4420	Madiba u vhakerile e New York Boston, Atlanta, Detroit, Los Angeles nale Oakland eka rendzo roya tlakusa nkwama wa vandla ra African National Congress (ANC) xikanwe naku vhakela swikolo, kuya eka ti rally naku famba famba na tiko.
4421	Madiriva lawa aya tirhisiwa ntsena kuhumelerisa tiwayeni ta minantswo ya Bordeaux-style kufikela hi 1998 loko Norma Ratcliffe waleka Warwick Estate kusuhi nale Stellenbosch, ave mu Afrika Dzonga wosungula kuyitirhisa kuhumelerisa wayeni yinwe ntsena.
4422	Madiriva lawa humelerisaka wayeni yotshuka yihanya kahle eka misava ya alkaline, deep alluvial kunga misava yale Klein Karoo, kasi lawa ya yobasa ya hanya kahle eka misava ya loamy.
4423	Madiriva lawa ya hangalake kuya fika e France kwalomuya ka malembe yava 16th Century naswona yitlhele yiva wayeni yo duma swinene e Rhone Valley, kufikela loko ntungu wa phylloxera wuta sungula kuhlasela.
4424	Madiriva lawa ya humelerisa wayeni leyingana nantswo wa mihandzu yovevuka kusuka eka mihandzu yohambana hambana kuya eka ti berries nati pomegranates.
4425	Madiriva lawa ya humesa minantswo leyi fambelanaka na ti black berries, mulberries, violets, roses xikanwe na dark chocolate.
4426	Madiriva lawa ya khotseka no kokova ehansi kambe nsinya wakona wuva kahle.
4427	Madiriva lawa ya Nouvelle yahumelerisa wayeni yobasa leyingana nantswo wokarhi loko ya byariwe eka tindzhawu leti hisaka.
4428	Madiriva lawa ya tekiwa tani himutswari wa madiriva yotala yankoka lawa ya byariwaka masiku lawa.
4429	Madiriva lawa ya tirhisiwa ku endla muxaka wa wayeni yotshuka, kambe Roobernet nayona yifambisana kahle no katseriwa nayona ku engetelela muhlovo lowulavekaka eka wayeni leyi.
4430	Madiriva lawa ya tiveka nale California hi mfuwo wa yona wa nuhelo wa wayeni lowungana nantswo wa black pepper.
4431	Madiriva lawa ya vupfa kuri khale exikarhi ka nguva, kusukela exikarhi ka March.
4432	Madiriva lawa ya vupfa se kuri khale exikarhi ka nguva kusukela eka hafu yavumbirhi ya nhweti ya March.
4433	Madiriva lawa ya vupfa se kuri khale exikarhi ka nguva kusukela eka xiphemu xosungula xa nhweti ya March.
4434	Madiriva yakona yahatlisa ku vupfa exikarhi ka nguva, kusuka eka hafu yosungula ya February.
4435	Madiriva ya kona yahatlisa kuvupfa exikarhi ka nguva – Pinot gris kusukela eka hafu yosungula ya February kasi Pinot blanc, eka hafu yavumbirhi.
4436	Madiriva ya tsoveriwa exikarhi ka nhweti.
4437	Madiriva ya vupfa hiku hatlisa exikarhi ka nguva kusuka eka hafu yosungula ya February.
4438	Madiriva ya vupfa hiku hatlisa, kusukela eka vhiki ravumbirhi ra February.
4439	Madiriva ya vupfa kuri khale exikarhi ka nguva, kusukela emakumu ka February kuya exikarhi ka March.
4440	Madiriva ya wona ya hatlisa kuvupfa emasunguleni ya nguva, kusukela emakumu ka February kuya emasunguleni ka March.
4441	Madiriva ya wona ya vupfa kusuka exikarhi ka nguva kusukela emakumu ya February.
4442	Madiriva ya wona ya vupfa se kuri khale exikarhi ka nguva kuya emahelweni ya March.
4443	Madokodela na lava tirhanaka na swiharhi vani khombo swinene hikuva vatirha na swiharhi leswivabyaka eka mapurasi yo hambana hambana.
4444	Madokodela vahi byele leswaku a khomiwe hi xitsongwatsongwani xa HIV, hambi leswi ahinga switwisisi leswaku swivula yini.
4445	Madokodela ya swifuwo yafanele kuvoniwa hiku hatlisa leswaku yata kota kutiva xivangelo xa ntiyiso xa mavabyi.
4446	Madoroba ya Dendron, Vivo and Alldays yana tindzhawu tochela mafurha na swivhengelani leswintsongo kambe akuna lawakulu.
4447	Madurhelo ya swondlalela yana nkoka swinene kuwa langutisa hikuva sweswo swingava na xiave eka mbuyelo wa timali leti endliwaka eka bindzu ra tihuku.
4448	Madyambu yalawo, Rhuti na Nawumi a va vulavula hi laha Bowazi anga lungha ha kona.
4449	Madyambu yan'wana loko Samsoni a etlele.
4450	Madzanadzana ya mimpfundlha yifuyiwile kambe ayivonakanga laha yidlayiwaka kona kuva navuxavisi.
4451	Madzanadzana ya vanhu valahlekeriwe hi magidigidi ya tirhandi leswinga endla leswaku vuxavisi byi onheka.
4452	Madzana rharhu wa vona va n'wile mati hi mavoko ya vona, ndzi ta nyika eta va Midian emavokweni ya n'wina (hlulani va Midian).
4453	Madzedze lawa yaswikota kutshama eka swimilani ya yimela kuva yakuma lexi yangata tshama eka xona ya tswonga ngati, kambe himinkarhi yotala yatshama eswisakeni eka tindzhawu letinga tumbela.
4454	Madzedze yakota kuva yavoniwa hi matihlo, switsakela kukhomelela eka swirho leswingale nhlokweni ya huku nale matlhelo ya matihlo ya tona.
4455	Madzedze ya vanga swiphiqo leswikulu loko yatshama yanga siveriwi kumbe kususiwa ngopfu ngopfu loko tihuku titshama titele eka ndzhawu yin’we leyintsongo.
4456	Madzolonga ya le mindyangwini a ya pfumeleriwi.
4457	Madzovo kusuka eka mpfundla lowu dlayiweke yanga hlengeletiwa ya yisiwa eka lava ya tirhisaka kumbe kutirhisiwa kwala kaya.
4458	Madzovo yanga tirhisiwa eka swilo swa fexeni laha kunga endliwaka swotala kusuka eka swotlangisa swa vana, mimetse, tintanghu tokufumela naswin’wana naswona swinga endliwa hi voko.
4459	Maendlele lama ma ku hanyisa (horisa) ma komba leswaku Yesu u ni timfanelo ni matimba ya Xikwembu yo hanyisa no ponisa siku rin'wana na rin'wana hambi ku ri rona Siku ra Sabata.
4460	Maendlele ya ta katsa ku avanyisiwa ka swikolo hi mintlawa hi ku ya hi vusuhi bya swona na switirhisiwa swa netiweke.
4461	Maendlelo kuya hivaka OIE, vavika leswaku kubasisa swifanele kusunguriwa ehenhla kuya ehansi leswaku kuhunguteka kusalela ka mavabyi lawa yangavaka kona ngopfu ngopfu lomu kunga basisiwa.
4462	Maendlelo lawa aya se pfumeleriwa laha tikweni ra Afrika Dzonga hikokwalaho ka switandzhaku swa nsawutiso lowu eka kuxaviselana ka matiko naswona nsawutiso lowu wunga endla leswaku switika swinene kuva swivonaka loko mavabyi lawa se yanghenile.
4463	Maendlelo lawanga laha ehansi ya tiyisisa leswaku nhloko ya susiwa eka miri laha yingata yevuriwa yiri yoxe kumbe yiya fambisiwa na malusi.
4464	Maendlelo lawa, tihuku titshama eka ndzhawu yin’we kuringana nkarhinyana laha eku heteleleni tisukaka tiya eka xivandla lexi landzelaka.
4465	Maendlelo lawa ya fanele kutlhomiwa tihlo kusukela loko kutava ku fike tihuku xikan’we no tiyisisa leswaku lomu kupfutaka ka lulamisiwa hi xihatla.
4466	Maendlelo lawa yanantiyiso kufana nakuva ku hoxiwa mali emoyeni kutiva leswaku rimbewu ritshamise kuyini laha ku vhumba swona swinga ehenhla swinene ngopfu ngopfu loko uri munhu wa nkateko.
4467	Ma endlelo yakahle ikuva kuyimiwa mavhiki mambirhi kumbe manharhu mpfundla wunga se tlhelela emasangwini ngopfu ngopfu hiku languta xiyimo xa wona.
4468	Maendlelo yakona ya fambelana na makaya ya xintu ya xi-Venda, xikan’we na makhumbi yotiyela lawa yanga sindziwa tani hi xirhendzevutani ya muhlovo wa ochre wa tiyindlu leti wufambelana kahle na ndzhawu leyi tinga eka yona.
4469	Maendlelo yakuva tihuku titswontswa Kunene mati ya languteka yari kahle loko swita eka kubasisa no hlayisa mati kuhlula lawa ya cheriwaka enkambanini.
4470	Maendlelo ya leswaku mali yi ya laha ku nga na mali, tipeni ti ya eka tipeni a yi nga lunghisi Afrika Dzonga.
4471	Maendli ya mfambo ma nga aviwa hi mitlawantsongo mimbirhi ku nga maendli ya mfambo yo tsutsuma na maendli ya mfambo yo khunguluka.
4472	Maendli ya miehleketo ya swiendliwa swinharhu a ya katsiwangi eka ntirho lowu.
4473	Mafambiselo ya kahle ya vatirhi na mikhuva yo hluvukisa ntivo-ntirho, ku tlakusa vuswikoti bya vanhu, ya fanele ku byariwa.
4474	Mafambiselo ya tiko ya fanele ku va na vutihlamuleri eka vanhu.
4475	Mafi lawa ya humaka eka nsinya lowu yahlohlonya loko ya hlangana na nhlonge kumbe matihlo.
4476	Mafurha lawa hi ndzhavuko yatala ku horisa lomu kunga pfimba, Mashinini yo pfimba, kambe ya vuyerisa misisi leyinga oma swinene, ya pfuxelela milomo leyinga babaruka, yatlhela ya tirhisiwa ku tola eka nhlonge xikan’we naku herisa muna emirini wa munhu.
4477	Mafurha lawa kutshembiwa kuva yari na vuswikoti bya kahle byaku nuherisa hikwalaho ka ‘male’ (spicy) nuhelo.
4478	Mafurha lawa ya beriwa mandla swinene eka kuva yakota ku enhlisa moya eka munhu nakuva kuri lawa yatsakeriwaka ngopfu kuva ya pfuna eka nkelunkelu, ku pfumala vurhongo no pandziwa hinhloko.
4479	Mafurha lawa ya endliwaka kusuka eka nkanyi ya tirhisiwa ku tola tani hi mafurha.
4480	Mafurha lawa ya Eucalyptus aya fanelanga ku tirhisiwa hi vamanana lavanga tika e mirini, vana va vanhu lava ngana low blood pressure, diabetes kumbe kidney, liver na swiphiqo swa makhwiri.
4481	Mafurha lawa ya fuwile swinene hiti fatty acids naswona ti molecules letinga eka wona tikahle eka kusirhelela nhlonge nakuyi pfuxelela naswona ya tirha eka tinxaka hinkwato ta nhlonge leswi pfunetaka eka makulelo ya kahle.
4482	Mafurha lawa yahumaka eka yin’wana na yin’wana yatona yahambana naleswi yatirhisiwaka swona swahambana, xikombiso, mafurha kusuka eka lavandin yana mafurha yonyanganyela lawa yatirhisiwaka eka perfume.
4483	Mafurha lawa yahumaka endzhaku ko sila mbewu leyi endzhaku ko omisiwa.
4484	Mafurha lawa ya humesiwaka ya tirhisiwaka eka switolwa, tani hi swinuherisa (ku tisa nantswo wa blackcurrant) xikan’we na hiku cinca muhlovo wa swakudya.
4485	Mafurha lawa ya khoma ndzilo swinene naswona yafanele kuhlayisiwa ekule swinene na mindzilo leyi pfulekeke kufana na makhandlhela.
4486	Mafurha lawa yakumeka hikuva ku endliwa leswi vange i steam distillation laha yahumaka hiku tirhisa swiolovisiwa.
4487	Mafurha lawa yale henhla hi vitamin C na E naswona ya fuwile hiti fatty acids leswi endlaka leswaku mafurha lawa ya tshamiseka noka yanga hahi eka nhlonge ya munhu.
4488	Mafurha lawa yana nhlayo yikulu ya thujone naswona ya fanele kutirhisiwa hi vukheta loko munhu a bihe emirini kumbe ari na vuvabyi byo wa.
4489	Mafurha lawa yanga exikarhi hiku fuwa ya rhetela leswi endlaka leswaku yava kahle kuva ya tirhisiwa eka ti massage.
4490	Mafurha lawa yangatirhisiwa yabasile yari woxe kumbe kumbe kukatsiwa nayan’wana kutotiwa laha yanga kongomisiwa kona.
4491	Mafurha lawa yankoka yakumeka eka mabilomu lawa yangana mafurha yotala swinene naswona yana khwalithi ya xiyimo.
4492	Mafurha lawa ya nuhelaka kahle yatlhela yava mati nyana ya ximuwu ya dyiwa, kambe yatirhisiwa ngopfu eka ku endla swotola.
4493	Mafurha lawa ya Rose xakumiwa kusuka eka mabilomu yotsakama hikuva ku endliwa leswi vange i steam distillation naswona ya humesa mafurha ya xitshopani xo basuluka nyana lawa ya cincaka nyana muhlovo loko se yari eka mahiselo yale ndlwini.
4494	Mafurha lawa yatirhisiwa yatirhisiwa eka switolwa hikuva yanga pfimbisi no kota ku horisa.
4495	Mafurha ya Artemisia yatirhisiwa ku pfula tinhompfu loko tipfalekile hi mukhuhlwani naswona yanga katsiwa eka mati yohlamba leswaku yata horisa swivavi leswi fambelanaka na masiku ya vavasati kumbe loko vaheta ku kuma nwana.
4496	Mafurha ya Buchu yana xiyimo xa GRAS laha ya tekiwaka ya hlayisekile swinene hiva FDA nava European Union.
4497	Mafurha ya endliwa hikuva ku katsiwa matluka ya aloe, mafurha lawa yahumaka eka grapeseed kumbe sweet almond oil, mapa yakona yatirhisiwa eka mimirhi naswona matluka yawona lawa ya tsakamaka yanga tirhisiwa eka nhlonge kuva ya horisa kuhisiwa hi dyambu.
4498	Mafurha ya Eucalyptus ya tiveka hikuva ya susa switsongwatsongwanna xikanwe no pfuna eka swikoweto swa kukhohlola na mukhulhwani.
4499	Mafurha ya Ginger ya xi AfrikaMafurha ya Ginger ya xi Afrika African Ginger (Siphonochilus aethiopicus) i murhi wandhuma swinene wa xintu xa xi Zulu lowu aku tshembiwa swinene leswaku wusirhelela eka tinyoka na tilo.
4500	Mafurha ya nkoka ya Blue mountain sage yahumelerisiwa laha Afrika Dzonga.
4501	Mafurha yankoka ya humelerisiwa kusuka ematlukeni.
4502	Mafurha yankoka yalaha kaya ya tirha swinene.
4503	Mafurha ya tinyungu ta kona yale henhla hi zinc (Zn) leyi tatisaka eka swirho swa nsirhelelo.
4504	Mafurha ya yona yatirhisiwa hikuva ya susa ku hlohlonya eka nhlonge leyi nyenyelaka, dermatitis, kutshwa hi dyambu na swivavi.
4505	Mafuyelo lawa ya lava xiyimo xale henhla xohumelerisa nyama ya mpfundla.
4506	Magaisa u ri hambi loko vutomi byi nga hi nandzihela ka njhani, hambi loko masiku ya ku hanya ya nga hi xinga ka njhani; emakumu swa boha ri ta pela.
4507	Ma Gama ma nyimpi ma tirhisa avareji ya 85% ya nkarhiwwa vona m wisile naswona ma haha ngopfu ni mpundzu (10am).
4508	Magandlati a ma nghena byatsweni byi ko byi lava ku bombomela.
4509	Magidigidi ya vuhlalu bya nsuku byikumeke byi hangalakile emasirheni laha abyitava byi huleriwile eka rigoda kumbe eka byewu ku endliwa ti necklaces nati bracelets.
4510	Magidi gidi ya vuhlalu lebyi, xikan’we na swirhengele swo phambarhala leswi aswi endliwe kusuka eka matandza ya yimbho na vuhlalu lebyi fayekaka kusuka eka swikhamba swa tihumba, swikumekile eka ndzhawu liya.
4511	Magoza hi mfumo ya fanele ku twala U na mfanelo ya goza ra mafambiselo leri nga le nawini, ro twala no va kahle.
4512	Magoza lawa ya faneleke ku landzeleriwa: Bela riqingho eka SARS Contact Centre no kombela xitatimende xa akhawunti.
4513	Magubane a hlamusela hilaha vuxaka bya yena na Mandela byinga tiya hikona eka rendzo leri ra 'passage of peace' swinwe.
4514	Magubane a languta hi fasitere.
4515	Magubane a lavana na swifanyetani leswintsongo leswi aswi tirha eka ndzhawu liya.
4516	Magubane u xiximiwile laha tikweni ra Afrika Dzonga nale matikweni mambe,laha anga nyikiwa ti honorary doctorates ta 9. U tsale kutlula 23 wa tibuku xikan’we no endla minkombiso ya swifaniso yotala swinene.
4517	Magweta vana rhengu ravumbirhi leri vari tlangaka.
4518	Mahanti yakona iya buraweni wodzwihala nyana laha matluka yakona yavonakaka ingaku yalo handzuleleka.
4519	Mahanti yakona ya kota no sivela mavabyi ya Malaria.
4520	Mahanti yakona yatirhisiwa ku endla dayi ya buraweni wovonikela.
4521	Mahanti yakona yatirhisiwa ku endla dayi ya muhlovo wotshuka kuya eka buraweni.
4522	Mahanyelo ya Cape Otter Xihari lexi xa Cape otter xihanya xoxe naswona axi khomeki loko xiri enhoveni.
4523	Mahiselo na matitimelelo lawa ya pfumeleriwaka eka tihuku ya hambana kuya hi muxaka wa tihuku, kufana na n’warikolwani leyikotaka kukondzelela maxelo yo hisa kutlula tinxaka letinwana.
4524	Mahiselo ya kahle yavula mati lawa yanga kona e moyeni.
4525	Mahlahluvelo yo yisa emahlweni ya rendzo hi vatirhi vo huma eka Ndzawulo ya Nhluvukiso wa Vanhu na masipala swi ta endliwa eka muako wa wena.
4526	Mahlori lawa, hi wona layo sungula lawa Yesu a nga ma endla, loko a ri emutini wa Kana eGaleliya, a komba ku twala ka yena; kutani vadyondzisiwa va yena va pfumela eka yena.
4527	Mahlo ya mina ma fehla hikuva ndzi le ku rileni.
4528	Mahlo ya xona yalangute emahlweni, kasi xitirhisa swintihwana na minwala ku khomelela emisinyeni.
4529	Mahungu lama kamberiwaka eka ndzavisiso lowu ma tirhisiwa eka swivulwa hi xikongomelo xo kuma mikhuva ya tinhlamuselo leti humelelaka.
4530	Mahungu ya ndzavisiso lowu ma xopaxopiwa hi ku tirhisa nxopaxopo wa patironi ya khophasi (Corpus Pattern Analysis) leyi eka yona nhlamuselo ya rito yi fambelanisiwaka ni matirhiselo ya rona eka tipatironi ta tikholokhexini.
4531	" Mahungu yan’wana kusuka eka ndyangu wun’wana e Seattle, Washington, e United States ya hundzisa "kunavelela lokunene" kuya eka President xikan’we no ngetelela, "Hatshemba uta hi vhakela nkarhi lowutaka loko uta e Seattle".
4532	Mahungu yotala aya langutane na swiphiqo swa tiko ra Afrika Dzonga eka madzolonga lawa ayari kona e tikweni, hungu leri ari tshama riri ekuteni himinkarhi.
4533	Majaha ma dlawe hi ndzilo, vanhwana a va ha twanga tinsimu ta minkhuvo ya vukati.
4534	Majaha man'wana va n'wi rhwarile va ya n'wi lahla.
4535	Majaha na tintombi lavanga bomba se vahumile kuya hungasa, vabombile swinyawula.
4536	Majaha ya yena ya lovole va sati va va Mowabu kambe majaha ya lovele ko kwalaho.
4537	Makamba ya kanyi yanga swekiwa ku endla swonwa kumbe ku hisiwa ya endla tiya.
4538	Makamba ya mhangana ya vumbeke tanihi yinhla-nharhu leyi fanaka na vuvatli bya Afrika.
4539	Makanyi aya tirhisiwa tani hiswakudya kusukela khale ka malembe laha Afrika.
4540	Makanyi yana mati lawa ya tsokombelaka swinene naswona iya xivumbeko lexintsongo kuringana ku hoxiwa enonweni.
4541	Makanyi ya rhwaleriwa ehansi, ya hlantswiwa, ya rhumburiwa.
4542	Makanyi yatshame yari swakudya swikulu e Afrika Dzonga, Botswana na Namibia eka minkarhi yak hale.
4543	Makete lowunga lawuriweki wa laha Afrika Dzonga wunga tsakela tihuku letikulu swinene naswona wuva na ntsakelo wa muxaka wokarhi wa tihuku.
4544	Makete, lowu vuriwaka hi DA, wu nge swi koti ku endla hinkwaswo.
4545	Makete wa ximfumu wu langutela kuteka tihuku leti titikaka kwalomu ka 1,8 kilogram, kasi laha kukumekaka swakudya swa xihatla vatsakela letintsongo nyana.
4546	Makete ya swibyariwa leswa ha ku tshoveriwaka yi tumbuluxiwile exifundzheni xa Masipala wa Thungulu eKwaZulu-Natal.
4547	Makhadi ya swihahlu, tibuku ta nhlayiso wa vuxokoxoko naku funghiwa ka mimpfundlha kuta burisaniwa hiswona eka ‘Rabbit Management’.
4548	Makhombo lama taka nivusiku, hambi yi ri miseve leyi copiwaka ninhlekanhi, a wu nga swi chavi; a wu nga chavi mavabyi lama ku ongaka exinyamini, hambi swi ri switlhavi leswi dlayaka dyambu xi lo hosi!
4549	Makhomelo ya kahle ya mpfundla yana nkoka swinene.
4550	MaKhoyisani i vanhu va khale swinene lava va nga tshama etikweni leri khale ka khaleni, na swona vukona bya vona i vumbhoni bya vumunhu bya hina na ndzhaka ya hina tani hi vanhu va Afrika Dzonga.
4551	Makhumbi ya maribye lawa aya kombeta ku akiwa ka muti lowukulu wa Zimbabwe, ya akiwile leswaku yata komba vukulu bya le vuhosini, xikan’we naku hambanyisa muti wa vuhosi na vaaki.
4552	Makhwati, tisavvana na swirhapa swale madorobeni, ti thickets ta tindhawu ta tihunyu na ti watercourses.
4553	Makumu ya xihlala yale dzongeni yafikeleriwa hi rendzo ra bazi naswona unga tsandzeka ku tsakela naku amukela vusaseki bya kona ehandle kaloko wo hunguta rivilo ukuma swon’wa.
4554	Makungu yanwana ya lulamisiwile kutiyisa vusirheleri exihlaleni.
4555	Makwembe, squash na swimilani swa makavatla aswikahle eka mimpfundla.
4556	Malandza ma hlamula, ma ku: “A ku si va na munhu ni siku ni rin'we la vulavulaka ku fana ni munhu loyi.”
4557	Malandza ma n'wana ma byerile hosi leswi swi endlekeke.
4558	Malandza ya hosi lawa ava chelele hosi vhinyo leswaku a nawi, ni muphameri wa xinkwa xa hosi a hoxiwe ekhotsweni.
4559	Malandza ya mina hinkwawo, va muti wa ka hina va swi tiva leswaku u wansati wo xiximeka wa mahanyele la maneno.
4560	Malandza ya Naaman va n'wi khongotela va ku atshike ku kariha ni ku ti kukumuxa.
4561	Malangavi lama ya ndzilo ma hundzuka swindzin'wana swi tshama enhlokweni ya mupfumeri un'wana na u n'wana.
4562	Malbec yihetelele yiva yona wayeni yoduma yotshuka ya tiko leriya ra Argentina.
4563	Malembe kusukela hi 1990 kufikela eka nhlawulo wa xidimokirasi wa mani na mani wa 1994 yave matimu.
4564	Malembe ya dzhana na makume nharhu (130) ku ya emahlweni, hi nga hlamula ku tshemba na ku alela loku nga va kona eka timbilu teto.
4565	Malembe ya khume ra madzana emahlweni ka wena ma fana ni siku ra tolo loko ri hundzile, kumbe nkarhinyana wo koma nivusiku.
4566	Malembe yakuhumelelaka matimu Ntirho wa Magubane wusungule eka Drum, laha Jurgen Schadeberg, loyi hinkarhi walowo ari Chief Photographer, un’wi tekile kun’wi letela naku tirha nayena.
4567	Malembe yosungula ya Nelson MandelaNelson Mandela Early Years Malembe yosungula ya Nelson Mandela Xifaniso xa Playboy lexi axi anakanyiwa Eku heleni ka malembe yava 1950, Nelson Mandela ari murhangeri loyi atiyimiserile swinene wa vandla ra ANC.
4568	Mali hinkwayo leyi tirhisiweke eka bindzu yifanele ku tsaria.
4569	​ ​Mali leyi nghenaka leyi nga tivisiwangiki leyi hi ntiyiso yi nyikeke ntlakuso eka tinhundzu leti vuriweke laha henhla a yi nge khumbheki eka ku hakela xibalo xa mali leyi nghenaku, xibalo xa swihanano, swikweleti swa xibalo xa miako swa khale.
4570	Mali leyi nghenaka ya thirasiti ku suka eka ku tlula thirasiti yin’we yi fanele yi nga hlanganisiwi, kambe yi fanele yi tivisiwa eka ndzhawu yo hambana.
4571	Mali leyi nghenaka ya vuvekisi na swiendlo swin’wana leswi a swi hakerisiwa xibalo ku nga si fika ti1 Nyenyankulu 2015 a swi nge khumbheki eka ku hakela xibalo.
4572	Mali ya Tiko leyi averiweke ku hundza hi le ka xifundzankulu yi ri ya mfumo wa muganga wa xifundzankulu xelexo, hi ku landza xiyenge xa 214 (1), i hakelo yo kongoma ya Nkwama wa Mali ya Tiko wa xifundzankulu xelexo.
4573	Mali yi nga humesiwa ku suka eka Nkwama wa Timali ta Tiko ntsena - ku ya hi ku pfumeleriwa hi Nawu wa Palamende; kumbe tanihi ntsengo wo kongoma ehenhla ka Nkwama wa Timali ta Tiko na Rixaka, loko swi hlamuseriwa eka Vumbiwa kumbe Nawu wa Palamende.
4574	Malocclusion eka matinu ya mpfundla i xiphiqo lexikulu swinene naswona swivangiwa hi kuvaviseka kumbe kutswariwa na swona.
4575	Malongolokelo ya laha mati ya hlanganaka kona ya langutiwile eka ku yisa ndzavisiso emahlweni, swotala swa swona swi langutisiwile eka ndhawu ya mindzavisiso.
4576	Malusi Gigaba, u ya emahlweni na ku burisana na tisekithara to hambanahambana hi kungu ra nghingiriko wa ku kula ka ikhonomi leri katsaka hinkwaswo, leswi lavaka ku khutaza ku tshemba eka tiko.
4577	Manana lontshwa a aneka swiambalo e darateni, kasi nwana wa mufana ari eku titlangeleni eritshurini.
4578	Manana Mahlangu na BMW va fungha anivhesari ya vu 25 eka ntirhisano wa vona wo tiveka eka Frieze Art Fair eLondon exikarhi ka ti 5 na ti 9 Nhlangula 2016.
4579	Manana wa kona uta endla xisaka hiku tirhisa byasi na voya bya yena byale xifuveni nale khwirini leswaku vana vata tshamiseka.
4580	Manana Xipikara, Mutshama-xitulu na Swirho swa Vachaviseki; Tanihi leswi ndzi vuleke leswi ndzi swi vuleke, ndzi vuya eka xivutiso: hi xihi xiyimo xa tiko ra hina loko hi sungula 2008!
4581	Manana Xipikara, Mutshami wa xitulu na Swirho swo Hlawuleka; Ku sukela loko hi nyikiwile matimba hi 2004, hi veni ku humelela ka kahle eku cinceni Afrika Dzonga leswaku ri va tiko ro antswa.
4582	Manana Xipikara na Mutshami wa xitulu; I ntsako eka mina ku mi vikela leswaku hi mayelana na ku tiyimisela kun'wana na kun'wana loku ndzi ku boxeke, mfumo tirha hi matimba ku tiyisisa leswaku swikongomelo swa tiko swa fikeleriwa.
4583	Manana Xipikara na Mutshami wa xitulu: Ku humelela lokukulu ka vanhu va Afrika emalembeni mambirhi na hafu lama hundzeke ku ve ku pfuxetiwa ka ku rhula eXifundzeni xa Mativa Lamakulu.
4584	Manana Xipikara na Mutshami wa xitulu; Ku ya emahlweni wu antswisa ntirho wa wona eka vanhu, mfumo wu fanele ku tirhisa vuswikoti bya wona na mafambiselo ya kahle.
4585	Manana Xipikara na Mutshami wa xitulu; Ndza tshemba leswaku hinwkerhu hi ta pfumelelana leswaku loko hi tirhisana ku fikelela ntsako lowu fambisanaka na ntshunxeko swi ringana na ntlhontlho wo lwa na vugevenga.
4586	Manana Xipikara na Mutshami wa Xitulu wo Hlonipheka; Leswi hi swin’wana swa swikombiso leswi nga tisiwa hi demokrasi; na ku humelela loku mfumo wu nga va na kona ku fikelela xileriso xa nhlawulo.
4587	Mana tipelati to tala leti kombeteleke naswona ma tlhela mava na risema.
4588	Mana wa vona u sele na vingi va yena xa mbirhi etikweni rolero.
4589	Mana wa yena a ku ka malandza: “Endlani hinkwaswo leswi a nga ta mi byela swona.”
4590	Mandela 100 - The Fight for Freedom Mandela a rhandziwa swinene hi vaseketeri va yena naswona ari xikombiso xa ntshuxeko eka vanhu hinkwavo.
4591	Mandela a boheka kuya tumbela leswaku anga khomiwi hi maphorisa.
4592	Mandela a catisa nwana wakwe Zindzi hiku tinyungubyisaMandela 100 - The Mandela Legacy Mandela a catisa nwana wakwe Zindzi hiku tinyungubyisa Mandela a nyikela nwana wakwe evukatini Zindzi hisiku ra mucatu hi October 1992.
4593	Mandela ahlamula, 'Ahi valungu hinkwavo vangana timbilu to basa.
4594	Mandela anga pfumelanga.
4595	Mandela anga pfumelanga mhaka leyi.
4596	Mandela ari kona eka ntirho lowu kambe anga vanga na rito.
4597	Mandela ari 'Volunteer-in-chief' ya tiko hinkwaro ya Defiance Campaign.
4598	Mandela a tiveka hiku rhandza ngopfu munanga naswona a tekiwa ngopfu swinepe ari eku cineni emintlangwini emisaveni hinkwayo.
4599	Mandela atshama akari a kumeka ku nyika switsundzuxo eka un’wana na un’wana loyi a lava ku tsundzuxiwa.
4600	Mandela a vhakela Orania Kambe leswi akungari leswi aswilanguteriwile eka President loyi kuva aya nyanyula nsati wa mufi khale ka Prime Minister John Balthazar Vorster.
4601	Mandela a xeweta vaseketeri e handle ka Synagogue e PitoriMandela 100 - Timeless Madiba Mandela a xeweta vaseketeri e handle ka Synagogue e Pitori Mandela a xeweta vaseketeri vakwe ehandle ka Synagogue ra Pitori.
4602	Mandela, hibyakwe leswi aswitwisisa ku antswa.
4603	Mandela hinkarhi walowo u burisanile na ntshungu e Cape Town, Soweto xikan’we na Durban leswi nga koka rinoko ra vanhu votala swinene.
4604	Mandela, loko a humelela emahlweni ka vona, ava hlonipha kambe ava kombeta leswaku u yimela mhaka ya yena.
4605	Mandela (loyi avitaniwa Black Pimpernel hinkarhi walowo) ari munhu loyi ari kulaviweni hi maphorisa kuringana lembe na hafu.
4606	Mandela na mfumo ava chavisiwanga hi sweswo, nhlawulo wuye mehlweni kuya hileswi aswi kunguhatisiwe xiswona.
4607	Mandela na vabohiwa kulobye vasusiwile e Roben Island kuyisiwa endhawini yo antswa ya Pollsmoor prison.
4608	Mandela na vahehliwa vanwani vatiyimerile hi voxe endzhaku kaloko vayimeri vavona vatava vatshike kuva yimela hinkarhi wa 1960 state of emergency.
4609	Mandela na valwela ntshuxeko lavanwana avari na vaseketeri lava ava tile e khoto kutava seketela minkarhi hinkwayo loko vafanele kuya tengisiwa.
4610	Mandela na Walter Sisulu vafambile tiko hinkwaro exihundleni vakarhi valulamisela xitereka lexi.
4611	Mandela se a hlangane naswona leswi eti khoto taka majistarata laha a tirha tani hi muyimeri xikan’we na muyirhi kulorhi wakwe eka ANC, Oliver Tambo.
4612	Mandela, tani hi xirho xavakulukumba, uvuye ati humesa eka ku hoxa xandla eka ntirho lowu.
4613	Mandela u burisane navona hiku vuya ekaya naleswaku ava laveka kufika kwihi leswaku vata pfuna eka ku aka Afrika Dzonga lontshwa.
4614	'Mandela undzi bele mandla swinene eka ntirho lowu andziwu endla wo teka swinepe lowu andziwu endla waku humesela manyala ya tiko ndzi nga chavi nchumu.’
4615	Mandela undzi byele leswaku ari na ntirho wotala ngopfu, lero anga lavi kuteka ntirho wotala hinkarhi wun’we, hikuva hinkarhi walowo ari eku hetiseni ntirho lowu se avawu sungurile.
4616	Mandela undzi komberile leswaku ndzi tlhela ndzi vhaka nakambe, leswaku hitava na nkarhi woleha swinwe, kambe ange ndzi voni loko ndzi nga tangi na nghamu ya mina Anne.
4617	Mandela u tekiwile a yisiwa e khotsweni ra Robben Island tani hi un’wana wa 1 400 kumbe kutlula wa vabohiwa lava ava pfaleriwile kona.
4618	Mandela u tengisiwile e Pretoria's Old Synagogue nakona hi November 1962 a gweviwa ntlhanu wa maelmbe kuva a humile laha tikweni swingari enawini.
4619	Mandela u vekiwe kuva murhangeri.
4620	Mandela u vumbe All-in African National Action Council, vandla nyana leri ari bayizisa onge rifana na leri ari yirisiwile ra ANC.
4621	Mandela uvuye a vhakela murhangeri wa vandal ra ANC President - Oliver Tambo e Sweden, kambe u boheke kuhatla a vuya hikwalaho ka kupfumaleka ntshamiseko e Afrika Dzonga.
4622	Mandela uye emahlweni a kula tani hi munhu.
4623	Mandela yena o fanele ku famba famba ari yena hi xiviri anga tirhisi na peni wotshuka.
4624	Ma ndzi chavisa, onge hi loko leswi ndzi nga tikarhata ndzi mi endlela swona swi nga pfunanga nchumu.
4625	Ma ndzi hlamarisa: Hi nkarhinyana wu nga ri wungani, mi fularhele loyi a mi vitaneke hi tintswalo ta Kriste, kutani mi tsutsumela eka Evhangeli yin'wana.
4626	Mangama yatala kuhanya yari mambirhi vutomi hinkwabyo no tshama exisakeni xin'we kuringana malembe lawa yotala.
4627	Ma nga ndzi byela, n'wina lava tsakelaka ku va ehansi ka Nawu: Xana a mi swi twi leswi Nawu wu vulaka swona ke?
4628	Manghenelo hi xin’wana xa goza leri fanaka handle ko lumbetana.
4629	Manghezi avari eka tlhelo ra Britain xikanwe nalava vangana matimba.
4630	Manghovo lexi xina minxaka ya 18 yo vukula leswi wun’wana na wun’wana wungana nhlamuselo ya yona.
4631	Manghovo - Timamali - Afrika-Dzonga Manghovo (Mungos mungo)Manghovo xa xinuna xatikela kutlula lexa xisati loko swaha kula.
4632	Manghovo - Timamali - Afrika-Dzonga Manghovo xa Afrika ixihadyani lexintsongo eka tiko ra Afrika hambi leswi xikumekaka ngopfu kambe axivonaki ngopfu hikwalaho kakuva xijikajika ngopfu navusiku.
4633	Manghovo xidya switsotswana, xinantswa mberha na mati ya mpfula lomu kungana kupandzekela.
4634	Manghovo xinwe xa xisati xikota kutswala kwalomu ka swivanani swimbirhi kuya eka swinharhu xirixoxe, endzhaku kaloko xitava xitikile kuringana nhungu kuya eka nkaye wa mavhiki.
4635	Manghovo xitiveka hi nhloko ya xona leyo endla onge yina ti khona tinharhu, xikandza xo tontswa na tindleve to phambarhala.
4636	Mangwa leyi yale dzongeni yina mikhwalalati ya buraweni ehenhla ka leyo basa leswi swi endlaka leswaku yihambana swinene na leyi kumekaka en’walungwiniSouth Africa Online (Pty) Ltd.
4637	Mangwa leyi yina tindleve ta xirhendzevutani letinga leha 160 kuya eka 170mm.
4638	Mangwa - Timamali - Afrika-Dzonga Mangwa (Equus Zebra Zebra)Muxaka lowu wa mangwa I wuntsongo swinene eka letinwani tinxaka ta timangwa nakona yina ntiko wa 230 – 260 Kg kasi makatla ya yona yale xikarhi ka 1.16m kuya eka 1.28m.
4639	Mangwa yikumeka ngopfu laha kungana byasi byo koma swinene.
4640	Mangwa yin’wani na yinwani yina mikhwalalati yayona yo hlawuleka tani hileswi na vanhu vangana migandlu ya tintiho to hambana.
4641	Manyoro kusuka eka mpfundla yatirhisiwa exirhapeni kuya nonisa misava kuva matsavu yata kula kahle.
4642	Manyoro yakona yanga tlhelerisiwa exirhapeni kuya pfuneta kunonisa xirhapa kumbe kuhoxiwa emaphakitini kutani ya xavisiwa.
4643	Mapapa a ma chulula mati, tilo ri duma, miseve ya rihati yi ba hala ni hala.
4644	Mapapila kusuka e Robben Island Endzhaku ka khume ra malembe, loko Mandela ari e khotsweni ra Robben Island, undzi tsalele papila.
4645	Mapatu hinkwawo lawa yayaka e gedeni leyikulu ya Mapungubwe yana xikontiri naswona yale ka xiyimo xa kahle.
4646	Mapa ya moringayanga tirhisiwa kuyimela tipilisi ta iron, leswi endlaka leswaku wutshungula anemia.
4647	Maphepa ya vuxoko-xoko byo tala ya kona ku va ya hlahluviwa e-hofisini ya Mininjhere hi nkarhi wa ntirho: Spatial Planning and Land Use Management, Bushbuckridge Municipality, Thulamahashe ku ringana masiku ya 28 ku sukela 22 Nyenyankulu 2013.
4648	Maphepha ya ntwanano ya sayiniwa Mandela u kombetile leswaku hi September 1992 atiyimiserile ku hlangana na De Klerk ntsena loko a yirisa kuva ku kombiwa ka matlharhi swiya emahlweni xikanwe na kuva ku humesiwa vabohiwa va tipolotiki.
4649	Maphorisa va kotile ku lawula swendlo swa 13 575 swa mayelana ni ku pfumala ntshamiseko etikweni, leswi nga si ki tshama swi va kona, naswona leswi swi katsa 1 907 wa swendlo swo pfumala ntshamiseko, na 11 668 wa swendlo swo rhula.
4650	Mapilipili, masekwa, tinguluve, tinyimpfu ni tihomu leti tshamaka epurasini ra André, ekusuhi swinene ni le xivindzini xa doroba.
4651	Mapulangi hinkwawo lama kevetliweke va ma fayeterile hi swihloka ni tihamula.
4652	Mapungubwe akova thikithi ntsena.
4653	Mapungubwe Ecology, Flora and Fauna Mapungubweyi hanbanyiseka hi nhlangano wa misinya ya mixanyatsi na ya savannah.
4654	Mapungubwe i ndzhawu leyinga oma nyanya ya laha tikweni, naswona timpfula ta lembe tiva exikarhi ka 350-400 mm, laha yinaka hi tinhweti ta ximumu.
4655	Mapungubwe Museum yikumeka eka muako wa vutshila wa khale, xivumbeko xosaseka swinene ya sandstone yak hale lexingana switepisi na mafasitere.
4656	Mapungubwe National Park ayina vhengele laha unga xavaka swilaveko swa wena, kambe swikahle kuva uta u tiyimiserile hiku hetiseka, lero loko wotshuka uheleriwile hi matandza, awu boheki ku chayela 70kms kuya e Alldays kumbe Mussina kuya kuma mandza.
4657	Mapungubwe National Park yipfule tigede tayona hi lembe ra 2004.
4658	Mapungubwe on the Banks of the Limpopo River Lexi i xiphemu xa patu leri fambaka hile tlhelo ka ribuwa ra nambu wa Limpopo.
4659	Mapungubwe yi FununguriwaWorld Heritage Sites Kukumeka ka swivumbiwa swa nsuku Kulemukisiwa ka ximanguva lawa kosungula ka kuxavisiwa e Mapungubwe kusungule kuvonaka hiva 1930s, loko valungu vasungule ku dyondza swotala hita xintshabyani rosungula.
4660	Mapungubwe yisungula ku kombeta ndhuma yayona hikuva indzhawu ya kahle swinene kuyi vhakela.
4661	Mapungubwe yisungula kuva na ndhuma hikuva indzhawu yakahle swinene kuyi vhakela.
4662	Mapungubwe yitekiwa tani hi ndzhawu ya malaria, swilava leswaku u teka murhi wo chavisa tinsuna.
4663	Mara loku kari ukha ufamba akha wa bzaleka kahle kuri otolovela.
4664	Marhavi lawa yangana mimitwa yatirhisiwa ku endla khele ra swiharhi.
4665	Marhavi layo tano ma hlengeletiwa, kutani ma hoxiwa endzilweni ma tshwa.
4666	Marhavi ya nsinya ya kokiwa hi nomo wale henhla ya hoxiwa enonweni se ya tsemeleriwa hi matinu.
4667	Marhole yatswariwa exikarhi ka Ndzhati na.
4668	Marhole ya tswariwa exikarhi ka Sunguti na Dzivamisoko laha swinga tala ngopfu kutswala hi Nyenyenyani.
4669	Maria a ehleketa leswaku I murimi wa ntanga, a ku loko u susile miri wa Yesu, ndzi byele lomu u wu vekeke kona.
4670	Maria a nga se tiva wanuna loko a veleka Yesu.
4671	Maria a sungula ku rila ngopfu, a korhamela hansi a hlometela e sirheni.
4672	Maribye lawa yanga fayeleleka ya endle swintshabyani leswinga yima ekusuhi na ndzhawu leyi, vumbhoni lebyinga erivaleni bya mintirho ya vabohiwa lava avari e khotsweni.
4673	Ma ri: “Hlongola nsati lowa hlonga ni n'wana wa yena, hikuva n'wana wa hlonga a nga na ku averiwa ndzhaka swin'we ni n'wana wa nsati wa xitekwa la nga riki hlonga.”
4674	Marinade yinga endliwa hi mafurha, tomato sauce, wayeni, garlic, munyu na viriviri kumbe xin’wana na xin’wana lexinga kona kumbe mitsembyana yofana na parsley na thyme.
4675	Marion Keller (mutsari wa buku ya ‘Rabbit Breeding in South Africa' published in the mid-‘70's) iwun’wani wa van’wamapurasi wosungula kuva a sungula purasi rakwe e Johannesburg laha akuhumelerisiwa tinyama ta mimpfundla na timbuti ta Angora.
4676	Marito lawa ma vuleke hi va ka Rhuveni ni va ka Gadi ni hafu ya nyimba ya va ka Manase ma tsakisile muprista Finiyasi ni varhangeri va ntshungu ni tinhloko ta mindyangu ya Vaisraele, loko va ma twa.
4677	Marito lawa ndzi mi byelaka wona, i moya ni vutomi.
4678	Marito na miehleketo yayena aswikongoma swinene evanhwini laha ari na mafenya hile tlhelo leswi akuri xitayele xayena.
4679	Marito ya Mandela loko a ri e bokisini ute, "Ndzi tiyimiserile ku fa" leswinga vuya swiduma swinene emisaveni hinkwayo.
4680	Mariya a nga si tshama a vona kumbe ku hlangana ni wanuna.
4681	Mariya ari mana wa Yesu, kambe Xikwembu ari tata wa yena.
4682	Mariya a tshukisiwa hi marito ya ntsumi, a hlamala leswaku xana ku xeweta ka yona hi loku ko yini?
4683	Mariya mana wa Yesu anga tivi wanuna, tata wa Yesu akuri Xikwembu xa le henhla-henhla etilweni.
4684	Mariya ú tshamile na Elizabeta tin'hweti leti laveke ku ringana tinharhu, kutani a tlhelela ekaya.
4685	Marta a ku ka yena: “Ndza swi tiva leswaku ú ta pfuka hi siku ra makumu, eku pfukeni ka vafi.”
4686	Marta makwa wa mufi a ku ka yena: “Kambe Hosi, sweswi ku fanele ku va na ku nun'hwa, hikuva ku hundzile mune wa masiku a file.”
4687	Martial Eagle - Swinyenyana - Afrika-DzongaHi lama kulu eka Magama ma Afrika Dzonga naswona mana matimba swinwne, mana vuswikoti byo lata wanuna lonkulu hansi.
4688	Marula, sourplum, wild plum swimila e Mpumalanga, KwaZulu-Natal, Limpopo nale xifundzheni xa Eastern Cape.
4689	Masagwadi ya lo vuya, timendlele tona a ha ha vuli.
4690	Masagwadi yanwana lawa anga hatla aya kuma laha kaya ya katswa excellence in journalism award leyi ayi nyikiweke hi Walter Cronkite naswona ayi seketeriwe hi Stellenbosch Farmers’ Winery.
4691	Masalela eka xihlambelo lexi, aya vuriwa Baths of Bethesda, yahari kona na namuntlha, mati ya ntima swinene lawa ya kumekaka kusuhi na khumbi ra maribye lawa yaw aka eka ndzhawu ya vaaki lavanga tsakangiki.
4692	Masalela ya madulu yakombeta ntshovelo wa millet, sorghum na cotton.
4693	Masalela ya ribye rotshuka (leri hlamuseriwaka tani hi ‘petrified desert dunes’) swikatsana na byasi bya xitshopani eminkoveni kunyika vuyeni muhlovo nyana wokarhi.
4694	Masangu ya mhelembe yatala kuva na nyimpi swinene.
4695	Masekwa yari ekudyeni exikarhi ka byasi lebyikulu etlhelo ka patu.
4696	Masiku hinkwawo, nkhensani Xikwembu Tatana hikwalaho ka swilo hinkwaswo, hi vito ra Hosi ya hina Yesu Kriste.
4697	Masiku hinkwawo va le ku tsakeni hikwalaho ka wena, va tiya nhlana, hikuva wa va lwela.
4698	Masiku hinkwawo Yesu a dyondzisa etempeleni (endlwini ya Xikwembu) kambe varhangeri va maJuda a va langutile ndlela yo dlaya Yesu.
4699	Masiku mambirhi lama hundzuke, Tinhlayohlayo ta Afrika-Dzonga ti humesile tinhlayo ta mintirho ya kotara leyi hundzeke ya 2014.
4700	Masiku nyana loko kunga se hlawuriwa swirho swa AWB, the Afrikaner Weerstandsbeweging (Afrikaner Resistance Movement) swivuye swi tirhisa ti bomb letinga dlaya vanhu votala swinene.
4701	Masiku yaku dlaya ya fanele ku kandziyisiwa xikanwe na ntiko wa mpfundla loko wunga se dlawa na loko se wudlawile.
4702	Masiku ya ntwelavusiwana ya hlayeriwa ku suka eka siku leri layisense ya disiki ya sweswi yi helaka ha rona.
4703	Masimu lawa ayari ya tikereke yavuye yanyikeriwa mindyangu e Burgundy hinkarhi lowu akuri naku cinca e France hiva 1789.
4704	Masimu lawa yanga eka ndzhawu yopfaleka notshikiwa nkarhi woleha kuva ya vupfisisa yava na nantswo wa plum yovupfa na wa berry, kasi lewanwani ya tisa nantswo wa spicy.
4705	Masimu yak hale lawa nasweswi yaha humelerisaka ya byariwile hi 1981 e Zevenwacht.
4706	Masimu ya khale lawa ya kumekaka ya byariwe hi 1979 emapurasini ya Laaiplaas etindzhawini ta Robertson.
4707	Masimu yakhale yangava na switsongwatsongwani leswi petselelaka matluka.
4708	Masimu ya wona yakumeka eka tindzhawu hinkwato ta vuhumelerisi e Afrika dzonga, laha Paarl yingana ndzhawu yikulu swinene, yilandzeriwa hi Stellenbosch na Swartland.
4709	Masimu ya yona ya kota kuhanya kahle hambi kuri eka maxelo ya xixika laha kutitimelaka na lomu maxelo yakufumelaka.
4710	Masipala u na mfanelo yo fuma, hi ku ti sungulela ka yena, timhaka ta mfumo wa muganga ta vaaki va yena, hi ku landza milawu ya tiko na ya xifundzankulu, tanihi laha swi endleriweke makungu eka Vumbiwa leri.
4711	Masocha lama tiyeke ma hlaseriwile ma ha etlele, ma tekeriwa leswi a ma swi phanghile; a ku vanga na nhenha na yin'we leyi koteke ku tlakusa voko.
4712	Masocha va yile va ya n'wi vamba exihambanweni.
4713	Masungulo ya Nelson MandelaNelson Mandela's Beginnings Nelson Rolihlahla (Madiba) Mandela i wanuna wohlamarisa swinene loyi anga cinca matimu ya Afrika Dzonga na ku tisa xidimokirasi erixakeni.
4714	Masungulo ya ti “primaries”nati “coverts” i ta rihlazanyana- wasi wo kwalala naswona tinsiva tale handle t ncila ti lehisiwile naswona ita ntimanyana.
4715	Masungulo ya vuhosi bya wena i nawu ni ku lulama, rirhandzu ni ku tshembeka i malandza ya wena.
4716	Maswekelo ya nyama ya mpfundlaHow to Cook Rabbit Meat Nyama yampfundla yilarile, i yo basa naswona yi hanye kahle kuyi dya.
4717	Ma tala ku hlota eka masiku motala, kutani ma hundzela eka yin’wana, ku sukela mivilelo yo dlaya yi talaku ku humeseriwa rivaleni masiku mohlaya hiku hemelela endhawini yalelo.
4718	Matandza ma tshikeriwa exikarhi ka Ndzhati na N’wendzamhala.
4719	Matandza ya 2 - 4, minkarhi yinwana 3, kuya eka 5 na 7 intinhlayo ta mandza leti nga tshama ti hlayiwa; matandza ya kona ya xitshopani nyana yatlhela ingaku yanavu buraweni nyana.
4720	Matandza yakona yangava eka mpunwa kuya eka kubasa naswona ya tshikeriwa himintlawa.
4721	Matandza yanga vekiwa e khuwanini leringa celeriwa kufikela exikarhi ka rona.
4722	Matandza yava yari lawa yantsongo ekusunguleni kambe yaya yakarhi yakula eku heteleleni.
4723	Matewu 1:18-25; Vagalatiya 4:4-5 Rito ra Xikwembu I ntiyiso.
4724	Mati aya fanelanga kuva na chlorine yotala hikuva leswi swingava na xiave xobiha swinene eka ndlela leyi tin’waka hakona mati leswinga vangaka swiphiqo swa tinsu.
4725	Mati eka ntlawa lowu a ya fanelanga ku tirhisiwa tanihi mati yo nwa handle ko va ya tengisiwa ku ringanela ku tshineta mati ku ya eka ntlawa wa le hansi wu theta wu hlayiseka.
4726	Matihlo yafanele kuva xirhendzevutani, yapfuleka no hatima.
4727	Matihlo ya xona aya swikoti ku jikajika laha ka tindololo leswi endlaka leswaku xijikisa nhloko loko xiri kulaveni swakudya.
4728	Matihlo ya xona iya xitshopani, milenge na swikun’wani iswa wasi wobasuluka ingaku swiya eka mpunwa.
4729	Matihlo ya xona iyo tshuka yatlhela ya hatima ya rhandzeriwa hi muhlovo wa orange.
4730	Matikhomelo ya vun’we no mpfumala xihlawula mbala Eku sunguleni Mandela na vatirhi kulobye avanga tshembi mintlawa ya tinxaka leto basa laha vanga landzelela maendlelo ya xi Afrika.
4731	Matiko lamakulu, xikombiso Englnd na USA, hi wona lawa humesaka gasi yo tala ya ‘Carbon dioxide’.
4732	Matiko lamakulu ya ha ri emavokweni ya valungu vo hlayiwa hi tintiho.
4733	Matiko lawa yotala ava tsandzeka no tikhoma eka kulangutela ku hetisisiwa ka mburisano kuva wu hela e Afrika Dzonga.
4734	Matiko yotala yale handle ya tise ntshikelelo eka mfumo wa tiko ra Afrika Dzonga leswaku va chucha Mandela e khotsweni, loyi hinkarhi walowo ari mubohiwa wo duma swinene loyi a khomeriwe swa tipolotiki emisaveni hinkwayo.
4735	Mati lama a ma hundzukile vhinyo leyo nandziha swinene.
4736	Mati lawa ya pfumalaka murhi tinga nyikiwa endzhaku ka sweswo.
4737	Matilo ma pfuleka ni Moya lowo kwetsima wu xikela e henhla ka Yena wu fana na tuva Kutani rito ri huma hi le tilweni riku: "U N'wananga la rhandzekaka, loyi ndzi n'wi tsakelaka."
4738	Matimba na mitirho leyi endliwaka hi masipala un’wana na un’wana.
4739	Matimba yakuva na munhu Hiku languta kutikeriwa ka vutomi bya vakokwana, kova ntsena kuva na munhu unwana na ku khomisana tani hi vakokwani eka nhlangano wa GAPA (Grandmothers Against Poverty and Aids) leswiva tiyisaka.
4740	Matimba yo fambisa mitirho na yo veka milawu ya haverisiwile Huvo ya Masipala.
4741	Matimba yo yela a henhla, yi pfumela ku fika aka 10t/ha ku fika ka 15 t/ha.
4742	Matimu yatiyisisile e Southwestern Cape laha swinga rhurhiseriwa kona.
4743	Matimu ya vuxavisi bya mimpfundla e Afrika DzongaHistory of the South African Rabbit industry Matimu ya vuxavisi bya mimpfundla e Afrika Dzonga A huge Flemish giant doe.
4744	Mati na mahiselo swifanele switekeriwa enhlokweni loko ku endliwa ntirho lowu.
4745	Matinu yafanele kuva ya vonaka kahle.
4746	Matinu ya mpfundla yatshama yari eku kuleni loko yanga hlangani kahle.
4747	Matirhiselo ya yena ya ririmi na mikongomelo leyi a yimbelelaka hi yona hi swona swi nga ta kombisa mhaka leyi.
4748	Matitimelelo kumbe mahiselo ku veka tihuku swiya hiku kutsakama swifika kwihi.
4749	Mati yakona lawa yavikiwaka kuva ya horisa swinene swilondza.
4750	Mati yakona yana ti antioxidants, vitamins (A, C na B12) xikanwe na bradykinase, kunga swin’wana leswi pfunaka swinene eka nhlonge.
4751	Mati yakona yapfuna eka ku horisiwa ka nhlonge eka kuhisiwa hi miseve ya dyambu, ku hlohlonyiwa, kulumiwa hi switsotswana naswona yitirhisiwa swinene eka ku endla switolwa swotala xikanwe na leswi horisaka.
4752	Mati ya milambu hinkwayo ya Vaegipta, xi ma hundzurile ngati, va nga ha koti ku ma nwa.
4753	Mati ya thyaka yafanele kuhalatiwa hindlela leyinga tiseku mavabyi kumbe kuvanga khombo eka tihuku.
4754	Matlhelo ma xidlodlo enhlokweni ma ndlandlamukela kuya ka kepisi ya ntima.
4755	Matlhelo yakona ayari e henhla swinene naswona akuri na matlhelo ya mune ya ku khandziya kuya e nhlonhlorini, laha hinkwawo ayata rindzeka hiku olova.
4756	Matluka aya kulangi ngopfu kambe kuna lawa yakulaka swinene, yava rihlaza rodzwihala yatlhela yava na swiphemu swa ntlhanu.
4757	Matluka aya kulangi ngopfu, yana muhlovo wa rihlaza ro dzwihala, xirhendzevutani naswona yana swiave swimbirhi kumbe swinharhu.
4758	Matluka aya tirhisiwa hi rixaka ra ma Khoi ku tirhana na swiphiqo swava manana na swivavi swa xifuva.
4759	Matluka iya rihlaza ro dzwihalan, aya kulangi ngopfu, iya xirhendzevutani yatlhela yava na swiphemu swantlhanu.
4760	Matluka lawantsongo yatirhisiwa eku swekeni kumbe ku horisa mukhuhlwani.
4761	Matluka lawa ya endla leswaku misava leyinga e hansi ka rona yititimela notshama yirikarhi yitsakama.
4762	Matluka lawa yakokaka e hansi yatlhela yasivela ku khukhuriwa ka misava hi moya.
4763	Matluka lawa ya kufumetiweke yanga chukucheriwa emirini leswaku yata lwisana na arthritis kasi loko yitirhisiwa tani hi mafurha yihorisa mavabyi ya hemorrhoids.
4764	Matluka lawa yanga endliwa mapa ya pfuna ku tirhana na kuka munhu anga tswali xikanwe na mukhuhlwani.
4765	Matluka lawa ya tirhisiwa eka ti massaging ku endla leswaku miri wutitwa kahle na kuva ngati yi khuluka kahle emirini.
4766	Matluka, mihandzu nale ndzeni ka mahanti yana nantswo wotiyela wa viriviri naswona ntshovelo wa wona wu kavanyetiwa himihandzu leyinga duma swinene eka tinhongani na minkawa leyi dyaka mihandzu leyi.
4767	Matluka na mabilomu ya susiwa eka ximilani kutani kuya hmuesiwa mafurha eka wona.
4768	Matluka, ti gums, timintsu, mabilomu xikanwe nati kernels switirhisiwile ku lawala matiyela ya nhlonge, cardiovascular na xivindzi, ku lulamisa glucose eka ngati na cholesterol.
4769	Matluka ya Chenel’s aya kulangi ngopfu, ya rihlaza rokwalala yava na swibundwani yatlhela yava xirhendzevutani yatlhela yava na swiave swinharhu hi xivumbeko.
4770	Matluka ya chukucheriwa eka nhlonge, etinyangweni kumbe ya cheriwa endzilweni ku hlongola tinsuna.
4771	Matluka yakona ayaakulangi ngopfu, ya bumburile yatlhela yakhotseka nyana.
4772	Matluka yakona iya rihlaza ro dzwihala, aya kulanga ngopfu, iya xirhendzevutani ya tlhela yava na swiphemu swantlhanu.
4773	Matluka yakona (marhavi ya kwalomu ka 50 cm kusuka ehansi) yatshoveriwa kutani yaya hundza eka maendlelo ndzhavuko yaku vila leswikatsaka ku hutheka naku tsakamisiwa ka matluka hi mati naku pfumeleriwa leswaku ya nghenelela kufika ku hela 12 wa tiawara.
4774	Matluka yakona nawona yana mafurha emakumu ka wona naswona yatisa aroma yotiya loko ya chukucheriwa.
4775	Matluka yakona ya fana swinene na fan lawa yanga ya rihlaza leri sukaka eka mpunwa.
4776	Matluka yakona yanga xaviseka tani hitiya leyinga fuwa hiti antioxidant, yi pfumala caffeine, xikanwe na mitsembyana.
4777	Matluka yakona yatala kuva eka 1.4 cm hikubumbula.
4778	Matluka yakona ya tirhisiwa ku endla murhi wa mukhuhlwani.
4779	Matluka ya kwalomu ka 25cm hiku leha naswona ya humesa ti seed pods tolala to leha ta muhlovo wotshuka kuya eka buraweni.
4780	Matluka ya minsinya leyi yiri yimbirhi iya rihlaza ro dzwihala, ya bumbula, yava xirhendzevutani na swiphemu swinharhu.
4781	Matluka yanga tshoveriwa hiku tsemiwa kusuka e henhla ka ximilani loko xikurile kuringana 1m, leswi siyaka kwalomu ka 30cm.
4782	Matluka ya nkanyi wona yakahle ku phamela swifuwo swotani hi tihomu, kasi mahanti ya nsinya lowu yatirhisiwa ku endla dayi kasi ntsandza wakona wu kahle eka swivatliwa.
4783	Matluka ya Nouvelle iya xiyimo xale xikarhi kuya eka lawakulu, yava na kwalomu ka swiave swinharhu kuya eka ntlhanu, yava na muhlovo wa rihlaza naswona yatlhela ya vevuka.
4784	Matluka ya nsinya lowu aya kulanga ngopfu, iya xirhendzevutani laha hi xitalo yana swiave swinharhu lawa yangana muhlovo wa rihlaza ro vonikela swinene.
4785	Matluka ya nsinya lowu hiwona ya hanyaka vutomibyo leha eka swimilani kumbe eka rixaka ra minsinya naswona yatshama yari rihlaza, ya huma yari mambirhi ya anama no phambarhala.
4786	Matluka ya nsinya lowu iya xirhendzevutani yava na swiave swa ntlhanu naswona yana muhlovo ya wona iya rihlaza rovonikela.
4787	Matluka ya nsinya lowu yantsongo swienene naswona ya vonaka ingaku I tisiva nyana.
4788	Matluka ya rihlaza yodzwihala kufana na xipinichi, matluka ya beetroot, nettle, nightshade, amaranth na blackjack ya hlohleteriwa xikanwe na matsavu yofana na squash (‘calabash’), green pepper, lettuce, makwembe, matamatisi nati baby marrows.
4789	Matluka ya timanga hiwona yanga chipa naswona yanga tirhisiwaka eka tindzhawu leti tinga kona kambe yangava na switsotswana leswi swinga karhataka tihuku.
4790	Matluka yawona aya kulanga ngopfu, yana swiave swa ntlhanu yatlhela yava na misisi yoleha eka wona matluka lawa.
4791	Matluka ya wona aya kulangi ngopfu naswona iya xirhendzevutani ya tlhela yava na swiphemu swinharhu kuya eka ntlhanu.
4792	Matluka ya wona aya kulangi ngopfu, yangava na swiave swinharhu kumbe ntlhanu.
4793	Matluka ya wona aya kulangi ngopfu yatlhela yava na muhlovo wodzwihala wa rihlaza yava na swiave swa ntlhanu.
4794	Matluka ya wona iya rihlaza ro dzwihala, aya kulanga ngopfu naswona iya xirhendzevutani nyana yava na xivumbeko xa tinsu.
4795	Matluka ya wona iya rihlaza rodzwihala, kambe yiva ya rihlaza rovonikela nyana kutlula matluka ya Cabernet Sauvignon, aya kulanga ngopfu, yava xirhendzevutani na ntlhanu wa swiave.
4796	Matluka ya wona iya rihlaza rodzwihala yatlhela yava yanga kulanga ngopfu yava na swiphemu swa ntlhanu.
4797	Matluka ya wona ya khiwa kusuka eka misinya leyinga byariwa eswirhapeni nale mapurasini.
4798	Matluka yawona yakurile, iya rihlaza rodzwihala yatlhela yava na swiave swa ntlhanu.
4799	Matluka ya wona ya kurile swinene loko ku pimanyisiwa na tinxaka tinwana ta muxaka lowu.
4800	Matluka ya wona yakurile, yava na mbhovo na swiave swinharhu yatlhela yava na muhlovo wa rihlaza rovonikela.
4801	Matluka yawona yana muhlovo wa rihlaza rodzwihala, ayakulanga ngopfu, ya xirhendzevutani naswona yana swiave swinharhu.
4802	Matluka ya wona ya rhetela, iya rihlaza rodzwihala, yale xikarhi hikukula naswona yana swiave swa 5.Switsotswana na mavabyi Muxaka lowu wutala kuva wukondzelela mavabyi lawa yanga endlaka leswaku ya bola laha hinga katseku downy mildew.
4803	Matluka ya wona yatala ku cikinya swinene, yava na swiave swa 5 naswona yana voya endzhaku ka wona.
4804	Matluka ya wona yava himintlawa yoringana 4 kuya eka 6. Eka tindzhawu leti hisaka nsinya lowu wutshama wuri rihlaza.
4805	Matluka ya ximilani lexi ya tshoveriwa ka nharhu kumbe ka mune hi lembe naswona ya virisiwa leswaku yata humesa mafurha lawa yangana muhlovo wa xitshopani na rihlazanyana.
4806	Matluka ya ximilani ya tirhisiwa tani hi swipfuneti eka ku basisa miri naku pfuneta eka swivavi eka vamanana loko vari emasikwini sikanwe na mpfimbelo.
4807	Matluka ya xona ya tshoveriwa kan’we hi lembe naswona swi endliwa hi voko.
4808	Matoto lawa ya tsakamaka yatlhela ya vanga ti mbvupye, kutshwa ka nhlonge, ku nwayanwayeka nova tinga hanyi titsakile tihuku.
4809	Matoto yotsakama ya vanga ti breast blisters, kutshwa ticondzo na mintsumbu.
4810	Matsalwa lawa ya faneleke ya ta hambana hi ku ya hi muxaka wa xibalo.
4811	Matsalwa lawa ya faneleke ya ta hambana hi ku ya hi muxaka wa xibalo na xikopu xa oditi.
4812	Matsalwa ma ri: “U va ni xichavo eka tata wa wena ni ka mana wa wena” (hi wona nawu lowo rhanga lowu nga ni xitshembiso), “leswaku u kateka, ni leswaku u hanya masiku layo tala emisaveni leyi.”
4813	Matsavu yakahle eka mimpfundla i ticarrots, xipinichi, kale, marog (also known as wild spinach), matluka ya cauliflower, tinhloko ta cauliflower, broccoli xikan’we na beetroot.
4814	Matsavu yanwana ya dlaya naswona aya fanelanga ku phameriwa mimpfundla.
4815	Matshalatshala lawa ya ta tekiwa ku ndlandlamuxa ku nga ri ku yisa ehansi ka vuxaka lebyi hi nga na byona na Nhlangano wa swa Xibalo xa le mindzilikanini ya Afrika Dzonga (SACU).
4816	Matshalatshala yo hlanganela na vutihlanganisi ya le xivindzini xo tihlamulela eka timhangu ta xihatla.
4817	Matshamelo: Nkala wu rhandza ndzhawu yo oma kufana ni nhova.
4818	Matshamelo ya ndzhawu: Misava leyi lavaka ku hluvukisiwa yi le ka mpfhuka wo ringana kilomitara yin'we hi tlhelo ra vu pela dyambu bya dhoroba ra Thulamahashe eka patu ra D3932.
4819	Matsungulelo lawa yafanele ku endliwa kotala evhikini kufikela switsotswana leswi swi fa hinkwaswo.
4820	Matwelo yakona ya flavour yahambanili kuya hikuri ndawo la yinga kumakala kona yinjani, masiku motala ti berries takona to tekia loku siyi bupfili nahambi loku yikha yi sogorisiwa hi botrytis.
4821	Mavabyi lawa yangatoloveleka ku tshunguriwa yatele eka vaxisati kufana na PMS hambi swiphiqo leswi fambelanaka na kuyima kuya emasikwini ka vamanana, kususa ntshikelelo naku tshamisekisa.
4822	Mavabyi ya H5N1 ya kumeke rosungula e Hong Kong hi lembe ra 1997, kuya hiva World Organisation for Animal Health, yavuye ya hangalaka kusuka e Asia kuya e Europe nale Africa kusukela hi lembe ra 2003.
4823	Mavabyi ya NewcastleMavabyi ya Newcastle Mavabyi ya Newcastle iya mavabyi lawa yangana nghozi swinene eka tihuku emisaveni hinkwayo.
4824	Mavabyi ya phylloxera lawa ayari kona emahelweni ya 19th Century nawona yapfunile swinene eka swibyariwa leswi, hikuva van’wamapurasi vakote ku cinca masimu lawa yakhumbhekaka himisinya yoleha swinene.
4825	Mavandla lama ya na vutihlamuleri eka Palamende ya Rixaka, naswona ma fanele ku vika migingiriko na maendlelo ya wona eka nhlengeletano ya Milawu kan’we kumbe ku tlula hi lembe.
4826	Mavandla lama ya tiyimele hi woxe, ma lawuriwa hi Vumbiwa na nawu ntsena, kutani a ma fanelanga ku voyamela tlhelo ro karhi naswona ya fanele ku tirhisa matimba ya wona no tirha mitirho ya wona handle ko chava, ku hlawula matlhelo kumbe ku ya hi nghohe.
4827	Mavandla ya CITES na valanguti va languteriwa ku tinghenisa eka mimbhurisano ya matimba no ta na swintshuxo leswi yisaka emahlweni ntirho lowu a wu ri ku teni khale eka mabindzu ya swimilani na swiharhi.
4828	Mavanti yakona yafanele kuva lawa yanga tiya swinene kusivela leswaku mimpfundlha yinga humi hi yoxe.
4829	Maveriveri ya hangalakile na makhumbi ya khotso naswona mfumo hi ndlela ya tihanyi awu pfumelanga ku humesa xitatimende xohetiseka eka mhaka leyi.
4830	Maveriveri yaya emahlweni yava kona eka milawu yokuma nsuku lowunga eka vahlengeleti voka vangari va mfumo.
4831	Mavito lawa yotala ya tatisa xiyimo xin’wana xa ‘Sangiovese’ xikombiso ‘dolce’ kumbe ‘grosso’.
4832	Mavizweni ya yona yikatsa: Petit Verdau, Petit Verdot noir, Verdau, Bonton Blanc, Bouton, Carmelin, Heran, Lambrusquet noir, Verdot xikan’we na Plant de Palus.
4833	Mavoko ya phokoteriwile ya rhasa swinene.
4834	Mavondlo yakona yavonaka ngopfu hihnweti ya December kuya fika May laha swinyamalalaka eka tinhweti ta xixika kuya laha ku kufumelaka ngopfu ngopfu evupela dzambu na vuhuma dyambu bya lwandle.
4835	Mavondlo yakula kwalomu ka 35-40 wamasiku naswona ya phameriwa swakudya hi vatswari hinkwavo.
4836	Mavondlo ya suka exisakeni loko yari na 60-66 wamasiku.
4837	Mavonelo lawa ya fambisana na hinkwaswo swa ximunhu, hi laha swi nga kombisiwa ha kona eka Swikongomelo swa Nhluvukiso wa Mileniyamu swa Nhlangano wa Matiko ya Misava.
4838	Mavoni yafanele kuvekeriwa kahle leswaku tingakumeki titele eka ndzhawu leyinga voningiwa ntsena.
4839	Mavoya ya wona yabasulukile nyana kuya eka braweni.
4840	Mavoya ya xona iya buraweni wodzhwihala, ehandle kale khwirini, marhama na nomo wale henhla laha kunga ko basa.
4841	Mavumbiwelo ya Khomixini ya fanele – ku va vuyimeri byo anama bya vanhu va Afrika Dzonga hi tlhelo ra mfuwo, vugandzeri na ririmi leri tirhisiwaka; na ku kombisa hi ku angarhela hi tlhelo ra mavumbelo ya rimbewu ya Afrika Dzonga.
4842	Mavumbiwelo ya Palamende 43. Matimba ya Riphabliki yo endla Milawu 44. Matimba yo endla milawu ya tiko 45. Milawu leyi hlanganeriweke na swileriso na tikomiti to hlanganeriwa Nhlengeletano ya Tiko46.
4843	Mawaku loko ingi mi nga tiva rirhandzu ra yena, hambiloko swi nga endleki ku ri tiva hi ku hetiseka; kutani, matlhelo hinkwawo, mi ta tala hi vukona hinkwabyo bya Xikwembu.
4844	Maxinjani - Timamali - Afrika-DzongaCape Ground Squirrel Maxinjani (Xerus inauris)Maxinjani ixinwani xa swihadyani leswintsongo swalaha tikweni ra Afrika Dzonga.
4845	Maxinjani xi biha mirini kuringana 32 wa masiku kutani xitswala.
4846	Maxinjani xina miri wolala na swinengani swokoma, xitlhela xiva na milayeni ya ntima no basa laha nhlaneni wa xona, e henhla ka nhloko na ncila wo basa.
4847	Maxinjani xitala kudya mintsembyani leyi katsaka timintsu leti xitihandzaka himinwala na matinu ya xona yale mahlweni.
4848	Maxitiva Xikwembu xin'we xa ntiyiso?
4849	Maxonja na swifufunhunu swinwani swikota kutshama enkanyini laha swikotaka no tswallelana kona.
4850	Max Sisulu, Tinhenha ta nyimpi ya ntshunxeko, Swirho swa vuxaka bya xidipulomati, Eka mina i nxiximo lowukulu na nkateko ku va na xivandlanene xa ku nyika Mbulavulo wa Xiyimo xa Rixaka (SoNA).
4851	Mayelana na leswi, hi moya wa Matirhelo hi ndlela yo ka yi nga Tolovelekangiki, Khabinete yi pfumerile eka ntlawa wo cinca loku lavekaka ku tumbuluxa endlelo ra vululami rintshwa, ra masiku lawa no ri hundzuluxa.
4852	Mayelana ni ikhononi ya le lwandle xikongomelo xa Operation Phakisa i ku pfula tinyangwa ta swiyenge swa swikepe, vurhiyi bya tihlampfi, vubyari bya swimilani ematini, emigodini, oyili na gasi, bayithekinoloji na vupfhumba.
4853	Mayelana ni xandla lexi va xi hoxeka, vanhu va hina va vilerisiwa hi vugevenga, magondzo, vufikeleri bya dyondzo, swikimi swa vadyondzi bya mintirho swa vantshwa, mati, gezi na nseketelo wa mabindzu lamantsongo, exikarhi ka swin’wana na swin’wana.
4854	Mbavala ayitiveki tani hixiharhi lexi xingana vundhawu kambe xitifambela xoxe laha xikotaka kutilwela hixona loko tibihile naku sirhelela vana naleti taxisati.
4855	Mbavala yidlawa ngopfu hi tinghala, yinge, mhinsi na loko tiri kutsutsumeni, kambe loko yiri eku khombyeni leyi ya xinuna yatilwela yitlhela yiva na nghozi swinene.
4856	Mbavala yina vuxaka lebyikulu na mhalamhala.
4857	Mbavala yitlhariha ngopfu navusiku kambe yikota no hanya kahle na nhlekani.
4858	"Mbewu i Rito ra Xikwembu.
4859	Mbewu leyi yihangalasiwa hitindlopfu eka vulongo bya tona loko tirikarhi tijika jika na nhova.
4860	Mbewu ya Kalahari melon yina nhlayo leyifanaka ya omega-6, ti fatty acid (68%) kuya eka primrose (72%), leyitiyisisaka leswaku akuna kuhlohlonya kungatava kona, yivuyisela nhlonge naku susa ti wrinkles.
4861	Mbewu yakona leyifanaka na timhondzo ta mbuti (kuya hi vito ra Afrikaans - ‘bokhorings’) yiva kona emasunguleni ya ximumu.
4862	Mbewu yakona yina mbuyelo walehenhla kufika eka (60-70%) wa mafurha lawa yanga omeki lawa yahumesiwaka lokiu kutitimela.
4863	Mbewu yibyariwa eka ti seedbeds kumbe swimilani swinga simuriwa swibyariwa hindlela yoleyo.
4864	Mbewu yi n'wana yi wele e ndleleni, tinyenyana ti ta ti ta yidya.
4865	Mbhaha wa kona wutika kwalomu ka 1,32 kg eka 16 wa mavhiki kasi 1,54 kg eka 20 wa mavhiki hivukhale.
4866	Mbhaha wona wutika 1,1 kg loko yiri na 16 wa mavhiki, 1,4 kg loko yiri na 20 wa mavhiki kasi 3 kg loko yikurile.
4867	Mbhaha wutika kwalomu ka 1,4 kg eka 16 wa mavhiki hivukhale, 1,7 kg eka 20 wa mavhiki kasi 3,5 kg loko yikurile.
4868	Mbhaha wuva mhani wakahle naswona nkanu wayona wu endla leswaku yikota ku tiyimela loko xiyimo xibihile.
4869	Mbilu yakona wuya eka ntima naswona awu dyiwi hi muhlwa kumbe ku bola naswona wutirhisiwa ngopfu ku endla fenichara na mapulanga yo endla floor.
4870	Mbilu ya nsinya lowu yidyiwa tani hi matsavu naswona yitiveka hi vito ra Delta as 'gau'.
4871	Mbulavulo lowu a wu fanele wu nyikiwile vhiki leri nga hundza, kambe wu hlwerisiwile ku endlela leswaku hi ta kota ku lawula hindlela ya kahle na hi vukheta timhaka ta cinco wa xipolitiki.
4872	Mbulavurisano wusungule kahle hambi leswi vanhu ava chuhile kusuka eka vurhangeri bya mfumo leswaku mubohiwa loyi angava pfuxa e hansi.
4873	Mburisano walowo awu hlundzukise mfumo swinene.
4874	Mbuyelo hileswaku moya lowu awu pfarile wuta chucheka.
4875	Mbuyelo, ku nga tekeriwi enhlokweni xiphemu xa xikhume xa vunharhu na swiphemu leswi landzelaka loko swi ri kona, i mpimo wa switulu swa ndzawulo.
4876	Mbuyelo wa kahle wuvakona loko swirhapa swa madiriva swi seketeriwa hi timhandzi.
4877	Mbuyelo wa kona wu katsa ku tumbuluxiwa ka mintirho, ku hluvukisiwa ka ikhonomi na ku antswisiwa ka mphakelo wa tikapa na timbalele.
4878	Mbuyelo wa swibyariwa swa swakudya swale kaya: Swimilani leswi kulaka, leswinga kahle eka ku cinca ka maxelo.
4879	Mbuyelo wo fuwa mimpfundla: nyama ya mpfundla yina ti protein totala swinene leswi vulaka leswaku mphakelo wa nyama leyi hambi wuri wuntsongo wuna xiave xikulu.
4880	Mbuyelo wuhlayiwa tani hi swakudya e tafuleni, ku kurisiwa ka xiharhi kumbe kuxavisiwa ka xona.
4881	Mbuyelo wukwalaho ka 1-2% kusuka eka matluka ya furexe.
4882	Mekoro ya humesiwa eka tshindi ra nsinya lowu na timintsu ta wona.
4883	Merlot - Madiriva - Afrika-DzongaMerlot i madiriva lawa ya endlaka wayeni yotshuka, leyi vaka kona loko ku katsiwa Cabernet Franc na Magdeleine Noire des Charentes.
4884	Merlot yitirhisiwa kuhumelerisa wayeni yinwe xikanwe no katsiwa leswaku kuta humelela tinwani tinxaka ta tiwayeni tofana na Cabernet Sauvignon xikanwe na Cabernet Franc.
4885	Merlot yitiveka ngopfu tani hi Merlot noir, leswaku yita hambanyiseka na leyo basa wayeni leyi vuriwaka Merlot blanc.
4886	Meyara Joyce Bila a Burisana na vaaki va ka Xihosani eka mapfhumbha ya ku ntlangela ku velekiwa ka khale ka presidente Nelson Mandela hi ku tirhisana na xitichi xa Mala FM na va OBC Malamulele.
4887	Mfanelo ya lavakulu yo vhota, nxaxamelo lowu fanaka wa vavhoti wa rixaka, minhlawulo ya nkarhi na nkarhi na endlelo ra mavandlanyingi ya mfumo wa xidemokrasi, ku tiyisisa vutihlamuleri ku hlamula no tirhela erivaleni.
4888	Mfanelo ya mbango lowu hlayisekeke Yi nyika vana mahungu mayelana ni leswi swi nga ku endliweni hi xitsongwatsongwana lexi vitaniwaka HIV na AIDS, ni leswi va nga swi endlaka ku tisirhelela ni ku yimisa ku hangalaka ka yona.
4889	Mfanelo ya wena ya xihundla yi katsa miri wa wena, ndyangu na nhundzu.
4890	Mfenhe ya dlaya vana va swiharhi swofana na timhunti na tiyingwe.
4891	Mfenhe yidya swimilani na nyama kufana na minkolombyani, swinyenyani na matandza ya swona.
4892	Mfenhe yi hanya ngopfu e hansi.
4893	Mfikelelo wa mati na mbhasiso se wa antswa.
4894	Mfumo awulava kutiyisisa leswaku himpela Mandela ari kumbe wahari khomonisi.
4895	Mfumo wa Afrika Dzonga wutivisile hi ravuntlhanu leswaku Mandela uta humesiwa hi siku leri landzelaka.
4896	Mfumo wa hina wu thola miliyoni yin’we ya vatirhelamfumo.
4897	Mfumo wa hina wu ti yimiserile ku aka mintirho.
4898	Mfumo wa milawu wa Swifundzankulu wu nga ha lava leswaku Khomixinara wa Swifundzankulu a humelela emahlweni ka wona kumbe eka tikomiti tihi kumbe tihi ta wona ku hlamula swivutiso swin’wana.
4899	Mfumo wa milawu wa swifundza wu fanele wu kombisa tinxaka to hambana ta timasipala leti faneleke ku simekiwa eka xifundzankulu Mfumo wun’wana na wun’wana wa xifundzankulu wu fanele ku simeka timasipala eka xifundzankulu xa wona.
4900	Mfumo wa milawu wa tiko wu fanele ku nyika xivumbeko xo simeka, matimba, mitirho na vulawuri bya ntirhelo wa maphorisa ya ka masipala.
4901	Mfumo wa milawu wu nga ha lava leswaku murhumiwa wa nkarhi hinkwawo a va kona eka mfumo wa milawu kumbe tikomiti ta wona.
4902	Mfumo wa muganga i vutihlamuleri bya un’wana na un’wana.
4903	Mfumo wa Riphabliki 41. Misinya ya mfumo wa ntirhisano na vuxaka bya le ndzeni ka mfumo Kavanyisa ka 4: Palamende (42-82)42.
4904	Mfumo wa rixaka na mfumo wa Swifundzankulu, hi milawu na swipimelo swin’wana, yi fanele ku lawula no langutisisa matirhiselo ya tindzimi ta ximfumo, hi ku tirhisa milawu na matshalatshala man’wana.
4905	Mfumo wa Swifundzankulu wu na vutihlamuleli eku rhambeni; ku tlakusa, kun’wana no hlongola swirho swa mfumo endzeni ka mafambisela ya vona eka swipimelo leswi tirhaka eka mitirho ya vaaki.
4906	Mfumo wa tiko ra Afrika Dzonga wuhlamule hiku hatlisa swinene.
4907	Mfumo wa yena wu ta tiya kukota matilo, vuhosi a byi nga suki endyangwini wa ka vona.
4908	Mfumo wu fanele ku teka milawu leyi faneleke na swipimelo swin’wana, eka switirhisiwa leswi nga kona, ku fikelela ku langutela ko ya emahlweni ka timfanelo tin’wana na tin’wana.
4909	Mfumo wu fanele ku teka milawu leyi faneleke na swipimelo swin’wana, eka switrhisiwa leswi nga kona, ku fikelela ku vona ndzima ya mfanelo lowu.
4910	Mfumo wu fanele ku teka milawu yo twala na swipimelo swin’wana, eka switirhisiwa leswi nga kona, ku susumeta swiyimo leswi endlaka leswaku vaakatiko va fikelela misava hi ndlela yo ringana.
4911	Mfumo wu fanele ku vona leswaku vanhu va kuma tindlu ta kahle.
4912	Mfumo wu fanele wu nghenelela laha makete wu tsandzekaka.
4913	Mfumo wu hlawurile tindhawu ta 16 to aka 12 wa tikhemphasi ta Tikholichi ta Vuleteri na Dyondzo ya Vutirhi na Xithekiniki no tlhela ku pfuxetiwa tikhemphasi timbirhi.
4914	Mfumo wu le ku hetisiseni ka nkwama wa mabindzu lamatsongo na maendlelo layantshwa lawa pakanisiweke.
4915	Mfumo wu rhekhodile ku humelela loku endlaka ku hambana eka vutomi bya vanhu loko hi le tlhelo wu ololoxa swiphiqo leswi khumbhaka mphakelo wa vukorhokeri.
4916	Mfumo wu ta endla ntirho wa wona ku tiyisisa leswaku mintirhisano leyi ya tirha, na leswaku ha tirhisana hinkwerhu ku endla vutihlamuleri bya hina byo sirhelela vaaki va hina.
4917	Mfumo wu ta humelerisa Mintwanano leyi ku twananiweke yona na mabindzu na vatirhi, ku katsa na ku langutisisa miholo ya rixaka ya le hansi leyi munhu a faneleke ku holo yona.
4918	Mfumo wu ta sungula ku simeka pfhumba ku vona leswaku ku na timboni to ringanela, ku hisa mati hi solara na mafambiselo ya kahle ya gizara emindyangwini, ku katsa swiyimo swa tindlu eka tindlu hinkwato letintshwa na miako.
4919	Mfumo wu ta tlhela wu nyiketa khale ka masocha tindlu to ringana 5 000. Mfumo wu ta tlhela wu tirha hi matimba ku herisa swiphiqo swa vun’wini bya tindlu leswi humeleleke ku nga se fika 1994 na le ndzhaku ka rona.
4920	Mfumo wu ta ya emahlweni wu vekiwa eka ku ndlandlamukisa mfikelelo wa dyondza ya masungulo ya risima na ku antswisa mivuyelo ya swikolo swa vaaki.
4921	Mfumo wu tirhisa endlelo ro tihlanganisa ku kumisisa maendlelo ya ntirhiso wa xiboho lexi.
4922	Mfumo wu twile timhaka leti nga vuriwa hi swichudeni, leti ti kumaka ku tekeriwa enhlokweni.
4923	Mfumo wu vekile R74 wa timiliyoni ya ku hunguta ku twa ku vava ku angula eka dyandza leri yaka emahlweni eKapa-Vupeladyambu.
4924	Mfumo wuvuye wu lahlela thawula eka maendlelol yalawo, kambe hiva 1980 vatlhele varingeta nakambe kuva van’wi humesa ntsena loko atshembisa leswaku akungahavi na madzolonga e tikweni.
4925	Mfumo wu ya emahlweni wu endla ku humelela loku vonakaka eka ku simeka mivuyelo ya swirhangana ya 14, leyi humaka eka Rimba ra Maqhinga ra Theme ya le Xikarhi ya 2014-2019, leri ri hi tshunetaka ekusuhi na ku fikelela Xivono xa NDP xa 2030.
4926	Mfungho lowuntshwa wa Rixaka wu tiyisa fambiselo ra Batho Pele i xivuriso xa Xisuthu lexi vulaku leswaku Vanhu ku Sungula, leswi swiboha vatirhela-mfumo leswaku va tirhela vanhu hinkwavo va Afrika Dzonga.
4927	Mfungho wa ntshuxeko na kuti tshunxa Kuringana kwalomu ka 400 wa malembe Robben Island, leyinga 12 wati kilomitara kusuka e Cape Town, leyi akuri ndzhawu ya lava yirisiweke xikanwe vuchavela whawha.
4928	Mfungho wa Rixaka wa Afrika Dzonga wu simekiwile hi Siku ra Ntshuxeko, 27 Dzivamisoko 2000.
4929	Mfungho wa Rixaka wu kondleteriwe hi xirhendzewutana xa xiyimo xa tandza lexi nga veketeriwa e henhla ka xin'wana.
4930	Mfungwa yi kumeka ka tindzhawu to oma na laha kungana byasi nile Afrika Dzonga.
4931	Mfungwa yina phunga ro karhi yi tshamaka na rona ku fika tin’wheti tinharhu.
4932	Mfungwa yini matinyu ya makume-mune.
4933	Mfungwe - Timamali - Afrika-Dzonga Mfungwe (Civettictis civetta)Mfungwe yi ni voya ro koma ra muhlovo wo basuluka ni mavala ya ntima.
4934	Mfungwe yi dlaya hi nghala, mhisi na yingwe.
4935	Mfungwe yi dya ti nyama ya swihari swi nga fa, makondlo, swinyenyana, matandza, tinyoka, mikokotso, vusokoti, mihandzu, tihuku ni swinyimpfani swa tekiwa nkarhi wun’wani.
4936	Mfungwe yini matinu yo leha ku suka.
4937	Mfungwe yi tshama yiri yoxe handle ka loko yi lava ku endla swa masangu, Mfungwe yina vutivi byo helela hikuva yi tlharamukile, yi tlhela yiva na swihundla.
4938	Mhaka hileswaku i mutirheli wa mali ntsena, a nga vuli nchumu hi tinyimpfu.
4939	Mhaka hileswaku ku yiva hi ku tirhisa dzolonga emindyangwini na le ka mabindzu ku tlakukile; na vugevenga eka vavasati na vana a byi hungutekanga hi mpimo wo vonaka, leyi i mhaka yo vilerisa swinene.
4940	Mhaka iku xihlala lexi akungari ndzhawu ya munhu lero un’wana na un’wana ata kumeka ari eka yona laha vale Orange Free State kumbe Transvaal vanga tshama.
4941	Mhaka leyi, mintlunya a yi nga yi tivi, ni swiphunta a swi nga yi twisisi.
4942	Mhaka leyi vilerisaka i ya leswaku eka vamasipala lava vo tala va vona ku na swivandla swa mintirho swa le ka xiyimo xa mafambiselo ya le henhla na xiyimo xa xiphurofexinali.
4943	Mhaka leyi yelanaka na vumbiwa swi katsa na mhaka yihi na yihi leyi khumbhaka nhlamuselo, ku sirhelela na ku landzeleriwa ka Vumbiwa leri.
4944	Mhaka ntsongo ya (1) yi hundzela hi ntirho malembe mambirhi endzhaku ka loko Vumbiwa lebyintshwa byi sungurile ku tirha.
4945	Mhaka ya hina na wena hi yihi ke, wena Yesu wa Nazareta?
4946	Mhaka yaleswaku moringa wubyaleka hiku olova swiendla leswaku wutshama wurikona ku lulamisa laha swakudya swingariki kona kahle e mirini – ematikweni yo fana na Senegal nale Benin vana vatshunguriwa hi moringa.
4947	Mhaka ya leswaku xiyenge xo tiyimela xa ha ri endzhaku hi ku cinca xiyimo xa vulawuri na mintirho ya vuswikoti, eka nhluvukiso wa mabindzu na swin’wana eka xiphemu lexi endlaka tiko ra hina ri kula.
4948	Mhaka ya nkoka, eku tlakuseni Ajenda ya Afrika lembe leri, ku tava ku tiyisisa mavandla ya Afrika, ku katsa Nhlangano wa Afrika na nongonoko wa nhluvukiso, NEPAD.
4949	Mhaka ya Swilaveko swa Nkoka swa mfumo yi ta kongomisiwa eka timhaka ta nhluvukiso wa vuswikoti.
4950	Mhaka ya vumbirhi i ya tindhawu na mavito ya tona, leswi lavaka endlelo ro landzelela eka swifundhzankulu hinkwaswo ku endlela leswaku hi ta tumbuluxa masungulo ya ku cinca loku hi ku ringanyetaka.
4951	Mhaka yin’wana ya Nkoka i ku hlamusela ku hlanganisa no twisiseka ka endlelo ro lwisa vusweti ngopfu-ngopfu swiyenge swa ntalo wa vanhu leswi khumbhiweke hi xiphiqo lexi.
4952	Mhala leyikulu na nwana wa kona.
4953	Mhala - Timamali - Afrika-Dzonga Kuvonaka ka mhala enhoveni.
4954	Mhala yawudya nsinya lowu kambe vahloti vatirhisa vukheta loko va khome nyama ya mhala laha kungana minsinya leyi laha vatiyisisaka leswaku swalendzeni asikhumbani na nyama yinene.
4955	Mhala yikumeka ngopfu emintangeni yaswifundzha, ya mfumu nayoka yingari ya mfumo.
4956	Mhala yitsakela ngopfu mabilomu non'wa mati kambe laha mati yakalaka yidya swirhabyani leswo tsakama.
4957	‘Mhani wa wena vafanele vaha eka ntlawa wa nseketelo’ Social worker leyi nwana wa mina Phyllis avona yona siku rinwana yinwi byele kuri, 'Tisa mhani wawena haleno.
4958	Mhelembe - Timamali - Afrika-Dzonga Xiharhi lexi xihatla xitiveka hi xivumbeko xa xona xakuva na rimhondzo emombyeni wa xona.
4959	Mhelembe ya ntima yona yikumeka ngopfu eswihlahleni swa miitwa no tlhuma e dzongeni wa Skukuza na Pretoriuskop nale dzongeni wa Lower Sabie kusuhi na Crocodile bridge.
4960	Mhelembe yi etlela yilo yima kumbe yi etlela e hansi naswona yi kota ku etlela kuringana nhungu wa tiawara hi siku hi minkarhi yo hambana hambana.
4961	Mhelembe yinga kumeka yi etlele e hansi ka nsinya eka siku leri hisaka swinene kambe loko yi etlela vurhongo yi etlela ehansi yi khondla milenge e tlhelo rinwe.
4962	Mhofu yi hava nkarhi wo bebula, e Afrika dzonga, ku ni tinwheti to karhi laha yi bebulaka ngopfu ku tlula tinweheti tinwani.
4963	Mhofu yinwe yi beburiwa ka ti nweti ta kaye.
4964	Miako ya basisiwa yitlhela yifafazeriwa loko kunga se nghena ntlawa naloko ntlawa walowo se wuhetile xiphemu xawona xa vuhumelerisi, leswi swiendleriwa kusivela mavabyi kuva yangalaka kusuka eka ntlawa wun’wani kuya eka wun’wani.
4965	Miako yotala yakhaleyi mbindzimuxiwile laha masalela yanga tirhisiwa ku endla harbour yintshwa e Murray’s Bay.
4966	Mianakanyo hinkwayo ya munhu ni ku navela ka yena, a swi pfumelelana ni swa Xikwembu.
4967	Miantswiso yo tala leyi vaaki va lavaka ku yi vona a yi durhi, ku fana no n’wayitela, ku khoma tikhastama hi nhlonipho, ku va na vunene loko u nyika mahungu no tisola loko swilo swi nga fambi kahle.
4968	Miburisano yo hlamarisa E kaya e Johannesburg hi muqivela unwana ni mixo, Winnie u bile rinqingho a khunguvanyekile swinene: a byeriwe leswaku Mandela ari na mavabyi ya cancer naswona a lava leswaku ndziya kambisisa loko leswi swiri ntiyiso.
4969	Micincano ya maendli yo cinca ka xiyimo hi ku kongomisa eka rixakantsongo ra maendli yo tshova eka Xitsonga http://hdl.
4970	Miehleketo na swikhongelo swa hina swi na mindyangu ya lava loveke no vaviseka.
4971	Miehleketo ya wena yi entile ngopfu!
4972	Mi fanele kuva ntlawa wa vanhu lava kumekaka ehansi ka xiyenge lexi vuriweke laha henhla, va tshama eka ndhawu yin’we.
4973	Migingiriko leyi hinkwayo, Manana Xipikara na Mutshami wa xitulu yi fanele ku fambisana swin'we na nghingiriko wo antswisiwa ka vusirheleri na vuhlayiseki bya vaaki.
4974	Mihambanile na leswi nandza wa mina Yobo a swi andleke."
4975	Mihandzu ahiyona ntsena leyinga tirhisiwaka.
4976	Mihandzu leyi iya xitshopani kuya eka rihlaza, kasi leyi humelerisaka leyo tshuka yona yisuka eka kubasuluka kuya kaku tshuka ko dzwihala nakona swiya hiku yakumeka kwihi.
4977	Mihandzu leyi – yifika eka 12 cm hiku leha – loko yi omile eminsinyeni yawa kutani yirhwaleriwa tani hi ntshovelo.
4978	Mihandzu leyi yihumelerisa brandy na wayeni swa kahle swinene leswingana minantswo yo hambana hambana.
4979	Mihandzu leyi yilulamisiwa yitlhela yi omisiwa laha yi vitaniwaka “sesema” laha yikotaka kutshama nkarhi woleha yite tano naswona yiva swakudya swakahle hi xixika leswi tsokombelaka.
4980	Mihandzu leyi yina mati ya kahle yotsokombela yatlhela yava na nantswo.
4981	Mihandzu leyi yitirhisiwa swinene hi vanhu va San (Bushmen) tani hilaha vakumaka kona mati, kasi hiletlhelo tani hi xitoriwa no sirheleleka eka dyambu kambe mihandzu leyi yidyiwa hi tihomu.
4982	Mihandzu leyo tsokombela na mbewu ya kona swilaveka ngopfu laha tindzoho ta mabilomu ya wona yo suka eka misinya leyi kumekaka laha Afrika na le Australia tikatsiwaka na mati swi endla glue.
4983	Mihandzu lowu ringanaka na plum, wukwalomu ka 3.5cm hiku leha, wulanguteka tani hi matandza naswona wuwela e hansi loko wuvupfile exikarhi ka March kuya eka May.
4984	Mihandzu na matluka yakona yana swakudya swotala naswona yidyiwa ngopfu hi swiharhi na tihomu.
4985	Mihandzu wa Red Milkwood wutele Vitamin CRed Milkwood Fruit High in Vitamin C Mihandzu wa Red Milkwood wutele Vitamin C Red milkwood (Mimusops zeyheri) leyi tlhelaka yivitaniwa moepel, Mmupudu, umPushane, Nhlantswa na Mubululu yile kaya laha Afrika.
4986	Mihandzu yakona ayikulangi ngopfu naswona iya xirhendzevutani.
4987	Mihandzu yakona ayikulangi ngopfu, yiva na xivumbeko xa oval laha yingana nhlonge yoka yinga tiyelangi.
4988	Mihandzu yakona iya rihlaza leriyaka eka xitshopani, ayikulangi ngopfu yiva na xivumbeko xa tandza.
4989	Mihandzu ya kona iya xitshopani loko yahari ntsongo kasi loko se yikurile iya buraweni yiva na mbewu yinwe endzeni.
4990	Mihandzu ya kona iyikulu naswona yina tartaric acid na vitamin C leyinga tswontswiwaka kumbe ku cheriwa ematini kuva yi endla juzi.
4991	Mihandzu yakona iyintsongo nyana, yiva na xivumbeko xa oval yitlhela yiva ya wasi kuya eka ntima hi mihlovo.
4992	Mihandzu yakona iyintsongo swinene, iya xirhendzevutani yiva na muhlovo wa purple kuya eka wasi.
4993	Mihandzu yakona leyi ya rihlaza yifana swinene na ti soseji naswona yiteka tinhweti kukula kuringanela no tika kutlula 10 pounds.
4994	Mihandzu yakona leyi yivaka yobasa kuya eka rihlaza yi cinca yiva xitshopani kuya eka buraweni loko yivupfile.
4995	Mihandzu yakona yibaleka yiri ensinyeni eka nguva ya ximumu (February kuya eka May).
4996	Mihandzu yakona yichava ngopfu kutshwa hi dyambu.
4997	Mihandzu ya kona yidyiwa hi tinhuntlwa na swiharhi swinwana.
4998	Mihandzu ya kona yikurile, yiva xirhendzevutani yitlhela yiva na nhlonge yotsindziyela.
4999	Mihandzu ya kona yikwalomu ka 100 mm hiku leha kasi 13-25mm hiku anama, vito ra mihandzu ya kona ira xi latin leswivulaka “ Ku hundzuka ntima” leswi sukelaka kaleswi loko mihandzu leyi yivupfile yivaka ya ntima.
5000	Mihandzu yakona yintsongo swinene, yina xivumbeko xa oval yibumbula nyana na nhlonge ya ntima.
5001	Mihandzu yakona yintsongo swinene, yiva naxivumbeko xa oval na mihlovo leyi sukelaka eka violet-blue kuya eka purple na ntima.
5002	Mihandzu ya kona yintsongo, ya xirhendzevutani na muhlovo wa rihlaza rokwalala kuya eka xitshopani.
5003	Mihandzu yakona yintsongo, ya xirhendzevutani naswona iya muhlovo lowuyaka eka xitshopani loko yivupfile.
5004	Mihandzu yakona yintsongo, yi olovile, iya xirhendzevutani, naswona iya ntima.
5005	Mihandzu yakona yintsongo, yivana xivumbeko xa tandza na nhlonge leyi vevukaka.
5006	Mihandzu yakona yintsongo, yiva na xivumbeko xa tandza, yiva na muhlovo wa wasi wo dzwihala swinene kuya eka ntima loko yi vupfile.
5007	Mihandzu yakona yiringana na tennis laha yi cincaka muhlovo loko yirikarhi yi vupfa kusuka eka rihlaza kuya ka orange na buraweni wo dzwihala.
5008	Mihandzu yakona yiteka kwalomu ka malembe mambirhi ku kula yitlhela yiteka malembe yanwana mabirhi kuva yiwa ensinyeni.
5009	Mihandzu yakona yitiyile swinene, yifana na rihunyi, kwalomu ka 20mm leyingana voya bya xitshopani.
5010	Mihandzu ya kona yiva yisongananile swinene yiva buraweni hi muhlovo naswona yiwela kwala hansi yitlhela yinga pfuleki loko yiwile.
5011	Mihandzu ya Nouvelle iyintsongo kuya eka leyoka yinga kulangi ngopfu, yina xivumbeko xa oval yitlhela yiva namihlovo wo vonikela swinene.
5012	Mihandzu ya nsinya lowu iya xitshopani xoya eka rihlaza naswona ayikulangi ngopfu kasi swichocho swakona swikurile swinene switlhela swiva na xivumbeko xa xirhendzevutani.
5013	Mihandzu ya nsinya lowu ya hambana kuya hi ndzhawu leyi yikumekaka eka yona kambe hixitalo yiva ya rihlaza kuya eka orange wobasuluka laha yihetelelaka yiva ya buraweni loko yikula, xivumbeko xa yona xifana na pear wuva 60-80mm yitlhela yinuhela swinene.
5014	Mihandzu ya nsinya lowu yirhandziwa ngopfu hi swiharhi leswi mamisaka, swinyenyani na vanhu kasi mbilu ya nsinya lowu yitirhisiwa tani hi matsavu.
5015	Mihandzu ya Pinot noir, Pinot gris na Pinot blanc yilave kufana swinene hi xivumbeko no kula, yintsongo yiva na xivumbeko xa oval.
5016	Mihandzu ya Red milkwood yikota ku herisa vukalo bya vitamin C, ngopfu ngopfu hi mhaka yaku mihgandzu leyi yikumeka exikarhi ka nguva ya ximun’wana laha vitamin C yikalaka swinene ematiko xikaya.
5017	Mihandzu ya wona ayikulanga ngopfu, iya xirhendzevutani naswona yina muhlovo wa wasi kuya eka ntima loko ya vupfile.
5018	Mihandzu ya wona hileyikulu ya xivumbeko xa oval leyingana nhlonge yotsindziyela no tiyela.
5019	Mihandzu ya wona iya muhlovo wa wasi kuya eka ntima naswona yivekeke kahle eka swichocho yitlhela yiva na nhlonge yotsindziyela.
5020	Mihandzu ya wona iya ntima, ya xirhendzevutani, naswona ayi kulanga ngopfu.
5021	Mihandzu ya wona iya rihlaza leriyaka eka kubasa naswona iya xirhendzevutani.
5022	Mihandzu ya wona iya wasi kuya eka ntima hi muhlovo, yiva xirhendzevutani, yintsongo, yitlhela yitiyela nyana kutlula mihandzu ya Cabernet Sauvignon.
5023	Mihandzu ya wona ya hatlisa swinene ku vupfa kusukela eka hafu yavumbirhi ya February.
5024	Mihandzu yitala kutswariwa hinhlayo yale henhla swinene kufika kwalomu ka 2000 hi nsinya wunwe laha yitekaka kwalomu ka malembe mambirhi ku vupfa na malembe yanwana yambirhi kuva yiwa.
5025	Mihandzu yitlhela yiengetelela swakudya eka leswi dyiwaka naleswi swibyariwaka e Afrika Dzonga kukatsa na; mango, papawa, avocado, makanyi na kalavatla.
5026	Mihandzu yiva kona exikarhi ka April na June.
5027	Mihlangano ya swa timali yin’wana yi kumile Afrika-Dzonga tanihi rin’wana ra timakete leti tumbulukaka to hisa eka 2018.
5028	Mihlangano ya valulamisi bya vugevenga yi le ku tekeni mapfhumba lama ya nga ta hi kotisa ku tirhana na vukungundzwana hindlela leyi vuyerisaka.
5029	Mihlovo leyi yo vonikela swinene yitirha tani hi xikombiso xaleswaku xinyenyani lexi xina muhlekisani wa xona.
5030	Miholo, mali ya mpfuneto na ya swikhenso leswi hakeriwaka swirho swa mfumo wa milawu wa xifundzankulu i xikweleti lexi rhwariwaka hi Nkwama wa Timali ta Tiko ta Xifundzankulu.
5031	Miholo, mali ya mpfuneto na ya swikhenso swa timali swa vaavanyisi a swi fanelanga ku hungutiwa.
5032	Miholo, swipfuneto hi timali na swipfuno leswi hakeriwaka swirho swa Nhlengeletano ya Tiko i ndzhwalo lowu rhwariwaka hi Nkwama wa Mali wa Tiko.
5033	Miholo, timali ta mpfuneto na swipfuno swa khale ka musinetara loyi a thoriweke tanihi murhumiwa wa nkarhi hinkwawo kumbe tanihi xirho xa Huvo yo endla milawu ya Xifundzankulu a swi nge hungutiwi hi xivangelo ntsena xa ku thoriwa koloko.
5034	Mi huwelerile eka mina mi ri emaxangwini, kutani ndzi mi lamulerile; ndzi mi hlamurile ndzi ri emapapeni lama dzindzaka, ndzi mi kamberile eswihlobyeni swa Meriba.
5035	Mikanerisano eka Ntwanano wa Vubindzurisi bya Mahala bya Tikokulu yi le ku yeni emahlweni hi rivilo ra matimba, naswona ku languteriwa leswaku ntwanano wa rimba wu nga fikisiwa emakumu ku nga ri khale.
5036	Mikarhi yotala vatswari va chela swakudya exisakeni switlhela swihaha leswaku switaya vuya na swotala swakudya.
5037	Mikoka ya masungulo na milawu ya mafumelo ya vulawuri bya vaaki 196. Khomixini ya Mitirho ya Vaaki Kavanyisa ka 11: Mitirho ya Vusirheleri (198-210)198.
5038	Mikondzo yin’wana yati dinosaur nayona yivonakile, laha masalela yayona yanga voniwa eka maribye ya ndzhawu liya.
5039	Mikwetlembetano exikarhi ka milawu ya rixaka na ya Swifundzankulu 148. Mikwetlembetano leyi nga ololoxekiki 149. Xiyimo xa milawu leyi nga tluriki leyin’wana 150. Nhlamuselo ya mikwetlembetano Kavanyisa ka 7: Mfumo wa Muganga (151-164)151.
5040	Milambu ya pfuma we HOSI, yi pfuma ngopfu, mpfumawulo wa yona wu twakala kule.
5041	Milandzu leyi yo duma ya "Treason Trial" leyinga koka rinoko ra misava hinkwayo naku koka kuringana 5 wa malembe.
5042	Mi lavisisa Matsalwa, hikuva mi anakanya leswaku, eka wona, mi ta kuma vutomi lebyi nga heriki; kasi hi wona lama vekaka vumbhoni ehenhla ka mina.
5043	Milawu leyi endliweke ya tiko leyi vuriwaka eka xiyengentsongo xa (1)(b) yi fanele ku simeka endlelo ya matholele leyi pfumelelaka Minhlangano na swilaveko leswi tikombaka endzeni ka Huvo ya Masipala na leswaku matholele, ya komba vuyimeri lebyinene.
5044	Milawu leyi endliweke ya Xifundzankulu yi na matimba ku tlula milawu ya tiko loko xiyengentsongo xa (2) kumbe (3) xi nga tirhi.
5045	Milawu leyi faneleke eka mhaka leyi yi pasisiwile hi palamende, ku katsa na ku cinca loku faneleke ku vumbiwa.
5046	Milawu leyi ya mafambiselo yi fanele ku tivisiwa hi ndlela leyi Presidente wa Khoto ya Vumbiwa a swi vekisaka xiswona.
5047	Milawu na swipimelo swo thoriwa eka Mitirho ya tiko swi fanele ku lawuriwa hi milawu ya tiko.
5048	Milawu ya doroba ya masipala yi fanele ku fikeleriwa hi mani na mani.
5049	Milawu yaku tiyisa xihlawuhlawu ayitikomba swinene kusuka e palamende ya valungu ntsena naswona vandla ra ANC ari lwa na swona.
5050	Milawu ya mafambiselo leyi hlanganeriweke, na swileriso swi fanele ku endla makungu ya, ku kambisisiwa nakambe ka Nawumbisi hi Palamende ya Tiko na ku nghenisa xandla hi Huvo ya Rixaka ya Swifundzankulu eka maendlelo.
5051	Milawu ya mafambiselo ya Huvo leyi tirhaka xikan’we ’we loko Vumbiwa byintshwa byi sungula ku tirha, yi fanele ku tirhisiwa hi mayelana na ntirho wa Huvo ya Rixaka ku fikela laha yinga tirhisiwaka, hi ku landza vuhundzuluxi byihi na byihi kumbe ku herisa.
5052	Milawu ya mafambiselo ya Huvo yo endla milawu ya Xifundzankulu leyi tirhaka loko Vumbiwa byintshwa byi sungula ku tirha, yi ya emahlweni no tirha, ku ya hi hundzuluxo wihi na wihi kumbe ku herisa.
5053	Milawu ya mafambiselo ya Palamende ya Rixaka leyi a yi tirha loko Vumbiwa byintshwa byi sungula ku tirha, yi ya emahlweni no tirha, ku ya hi hundzuluxo wihi na wihi kumbe ku herisa.
5054	Milawu yankoka yo fuwa mpfundlha Tiyisisa leswaku u fuwa mimpfundlha ya khwalithi leyi ungata yikota.
5055	Milawu ya Palamende leyi boxiweke eka xiyengentsongo xa (1) yi nga tirhisiwa ntsena endzhaku ka swiringanyeto swihi na swihi swa Khomixini ya Timali na Timhaka ta Timali swi langutisiwile.
5056	Milawu ya rixaka yi fanele ku tirhisiwa sivela xihlawuhlawu lexi nga amukelekiki.
5057	Milawu ya tiko leyi vuriwaka eka xiyengentsongo xa (1) yi nga endliwa nawu ntsena endzhaku ka swiringanyeto swa Khomixini ya Timali no Koteka swi langutisiwile.
5058	Milawu ya tiko leyi vuriwaka eka xiyengentsongo xa (1) yi nga ha vekiwa ntsena endzhaku ka loko swibumabumelo swihi na swihi swa Khomixini ya Timali na Minkwama swi kambisisiwile.
5059	Milawu ya tiko yi fanele ku lulamisela ku kumiwa, ku lahlekeriwa no vuyisela vuaka- tiko.
5060	Milawu ya tiko yi fanele ku tirhisiwa ku nyika mpfumelelo eka mfanelo lowu, naswona yi nga nyika swipimelo swo twala ku antswisa mafambiselo na ndzhwalo wa swa timali eka Mfumo.
5061	Milawu ya tiko yi fanele ku veka matimba na mitirho ya Mitirho ya maphorisa no tlhela yi endla leswaku Mitirho ya maphorisa yi kota ku tirha timfanelo ta yona hi ku hetiseka, ku karhi ku tekeriwa enhlokweni swilaveko swa Swifundzankulu.
5062	Milawu ya tiko yi fanele ku veka pulani ya matirhelo leyi eka yona milawu ya matirhelo leyi yi vuriwaka eka xiyengentsongo xa (2) yi nga ha tirhisiwa.
5063	Milawu ya tiko yi nga lawula ku simekiwa ka xiyenge lexi, ku katsa maendlelo laya vumbiweke hi xiyenge lexi.
5064	Milawu ya tiko yi nga lemuka malongoloxelo ya nsirhelelo wa nhlangano lawa ya kumekaka eka mintwanano yo angarhela.
5065	Milawu yintshwa yinghenisiwile leswaku swita olova kuva ku khomiwa naku pfaleriwa ka varhangeri va mavandla ya tipolotiki.
5066	Milawu yo endliwa ya tiko yi fanele ku vonisisa leswaku Valawuri va Vuchuchisi – va thwase ku ringana; na leswaku va na vutihlamuleri bya vuchuchisi eka swiyenge xwa vulawuri swo karhi, ku ya hi xiyengentsongo xa (5).
5067	Milenge iya buraweni na ko basa laha henhla ka nenge wale mahlweni.
5068	Milenge yale ndzhaku nayona yina vala ro basa.
5069	Milenge ya xona yikomile yiva na swinkunwani swinharhu.
5070	Milenge yayona leyo tiya yina voya byo ntimela na swinkunwani swamune eka milenge yale mahlweni kasi ntlhanu eka milenge yale ndzhaku.
5071	Milenge yifanele kuva yitiyerile, yiloloka no rhetela naswona yitala kuva ya xitshopani hi muhlovo.
5072	Milovo ya ndhuma ya Afrika leyi vekiweke eka mhangana i – rihlaza, golidi, tshuka na ntima.
5073	Mimbhovo yifanele ku boxiwa e hansi ka bakiti leri, se swivanana switaya laha hansi ka rona.
5074	Mimbuyelo na mihlengeleto yin’wana leyi sukaka eka migingiriko ya vuxavisi kumbe ya bindzu swi nge hakerisiwi xibalo.
5075	Mimbuyelo ya rihanyo yo ka yi nga ri kahle yi nga va leyi fanaka swinene ngopfungopfu na ntirhiso lowu nga lehisiwa ku hundza malembe yo tala, kumbe na ntirhiso wa nkarhi wo leha.
5076	Mimbuyelo ya swa vumburhi yi nga, loko swi ri tano, yi nga va erivaleni.
5077	Mimitwa ya kona yi larile.
5078	Mimovha leyinga le hansi ya xaniseka swinene.
5079	Mimoya ya n'wina ni miehleketo ya n'wina a swi hundzuke swi va leswintshwa.
5080	Mimpfumawulo leyi yi endleka loko xikhovha xihefemula naswona leswi switekiwa tani hindlela yo vitanela kumbe ku bula naswinwani.
5081	Mimpfumawulo leyi yitwala yivevuka loko kupimanyisiwa na vukulu bya xinyenyani lexi.
5082	Mimpfundla hinkwayo yifanele ku kamberiwa hikuva ku langutiwa swinene endzeni ka tindleve nakuva switshunguriwa hiku hatlisa.
5083	Mimpfundla hinkwayo yina tinxaka timbirhi ta voya leti hetisisaka voya bya mpfundlha.
5084	Mimpfundla Ku dlaya na nawuSlaughter of Rabbits And The Law Loko unga se sungula ku fuwa mimpfundlha yo xavisa, swina nkoka swinene ku endla makete wa leswi ungata swixavisa.
5085	Mimpfundla leyi tshamaka yiri karhi yi khomiwa yitolovela kutshemba vinyi va yona naswona ayi nwayi kumbe ko luma loko yi khomiwa.
5086	Mimpfundla yale kaya yifanele ku pfaleriwa exivaleni hivahlayisi, kuva wu hlayiseka nakuva kuhlayisiwa mbango.
5087	Mimpfundla yikota kutitumbeta eka swihlahla leswinga kona naswona timhala tifamba famba hikurhula eka misava leyinga biyeleriwangiki.
5088	Mimpfundla yilava ndzhawu yintsongo swinene kuyi fuwela kona.
5089	Mimpfundla yinga swincankunya kambe swa olova kuswicinca.
5090	Mimpfundlha yive mixaka yintshwa ya nyama leyi nga kumeka endzhaku ka nyimpi e Europe laha masocha yanga yitsakela swinene loko vavuya enyimpini.
5091	Mimpimo leyi yi ta landzelela pholisi yo hlamula ya swa timali ya ndzendzeleko.
5092	Mimpimo ya Ntshikelelo mimbirhi yo hambana (SRK, 2009, Exigo, 2009 na WSM, 2014)) yi amukeriwile - hambileswi ku hambana lokukukulu exikarhi ka swihlovo swimbirhi ku xiyaxiyiweke eka tikheyisi to Maya.
5093	Mina a ndzi nga n'wi tivi, kambe ndzi tile ndzi ri la khuvulaka hi mati, leswaku a ta humeseriwa erivaleni eka Vaisraele.”
5094	Mina a ndzi nga n'wi tivi, kambe Xikwembu lexi ndzi rhumeke ku khuvula hi mati, xi ndzi byerile, xi ku: ‘Loyi u nga ta vona Moya wu xikela ka yena, wu tshama ehenhla ka yena, hi yena loyi a khuvulaka hi Moya lowo Kwetsima.’
5095	Mi nag hi avanyisi tani hi vanhu lava nga eka mfumo malembe ya makume nhungu.
5096	Mina na Mandela a hi rhumelana mahungu nkarhi lowu a hilava ku hlangana.
5097	Mina na Nhlengani Bolo yo tshwuka Siku lerikulu ra Nyiko" "Ha kula Xitsonga Stage 1 Big Book Leswi tintiho ta wena ti vulaka swona?
5098	Mina na Nhlengani Bolo yo tshwuka Siku lerikulu ra Nyiko" Ha kula Xitsonga Stage 1 Big Book Leswi tintiho ta wena ti vulaka swona?
5099	Mina na Otto ahiri e Cape Town loko Vusi a sungula kuvabya, khwiri rivava naku pandziwa hinhloko.
5100	Mina ndza n'wi tiva, hikuva ndzi huma eka yena, naswona hi yena la ndzi rhumeke.”
5101	Mina ndzi ku vonakala, kutani ndzi tile emisaveni leswaku un'wana ni un'wana la pfumelaka eka mina, a nga tshami emunyameni.
5102	Mina ndzi mi khuvurile hi mati, kambe yena ú ta mi khuvula hi Moya lowo Kwetsima.”
5103	Mina ndzi mi rhumile ku tshovela lexi mi nga tikarhatelangiki xona; van'wana va tikarhatile va tirha, kasi n'wina mi lo ta hi ku tshovela swa nyuku wa vona.”
5104	Mina ndzi ri: Rirhandzu ra wena ri ta va kona hilaha ku nga heriki, ku tshembeka ka wena ku tiyile kukota matilo.
5105	Mina ndzi swi tivile leswaku masiku hinkwawo wa ndzi yingisa, kambe ndzi vurile swilo leswi hikwalaho ka ntshungu lowu yimeke kwala, wu ta kala wu pfumela leswaku hi wena la ndzi rhumeke.”
5106	Mina ndzi tile hi vito ra Tata wa mina, kambe a mi ndzi amukeri; kasi loko un'wana a nga ta hi vito ra yena n'wini, mi ta n'wi amukela.
5107	Mina ndzi vulavula hi leswi ndzi swi voneke eka Tatana, kambe n'wina mi endla leswi mi swi tweke swi huma eka tata wa n'wina.”
5108	Minantswo ya Afrika Dzonga yifananisiwa na lamula, mapecisi,nkatsakanyo wa mihandzu, vulombe na swipayisisi swa matimba.
5109	"Mina Xikwembu ndzi ta rhumela ndhambi emisaveni kutani swivumbiwa hinkwaswo swi ta dyiwa hi mati.
5110	Mina Yohane ndzi swi vonile, kutani ndzi vekile vumbhoni ndzi ku, loyi hi yena N'wana wa Xikwembu.”
5111	Minchavo leyi na ku pfumaleka ka nsirheleleko swi nyikile ku tlakuka ka malembe ya alelo.
5112	Mindlandlamuxo ya sweswinyana ya vatokoti hi swa xibalo na vayimeri lava tsarisiweke eka eFiling, hlaya swo tala laha.
5113	Mindyangu ya Mandela na Benjamin PogrundMandela and Benjamin Pogrund's Family Mindyangu ya Mandela na Benjamin Pogrund Ndyangu wamina wuve na nkateko wo tiva malwandla ya nkulukumba Mandela.
5114	Mindyangu yo tala yotivana yi tshama ndzhawu yinwe yi tivana kahle.
5115	Mi ndzi vula ‘Mudyondzisi’ ni ‘Hosi’; ma vurisa, hikuva ndzi yena.
5116	Mi nga anakanyi leswaku mina ndzi ta mi mangalela emahlweni ka Tatana; loyi a mi mangalelaka i Muxe, yena loyi mi nga veka ku tshemba ka n'wina eka yena.
5117	Mi nga hlamaleni hi mhaka leyi, hikuva nkarhi wa ta lowu hinkwavo lava nge masirheni va nga ta twa rito ra yena, kutani va ta huma.
5118	Mi nga kholwa leswaku ku ni purasi exikarhi ka doroba ra Kapa?
5119	Mi nga khomisi Moya lowo Kwetsima wa Xikwembu tingana, hikuva i mfungho wa Xikwembu wo komba leswaku mi vanhu va xona, ni leswaku siku ra ta, leri xi nga ta mi kutsula ha rona.
5120	Mi nga nwi vhinyo yi mi pyopya, hikuva swi vanga vundendele, kambe ematshan'wini ya sweswo mi tala Moya.
5121	Mi nga pfumerisa ku yini ke, kasi mi tsakela ku dzunisana, mi nga lavi ku dzunisiwa loku humaka eka Xikwembu, lexi nga xin'we ntsena!
5122	Mi nga tirhisi marito ya ku rhuketela, ni ya vuphukuphuku, ni ya mafenya, hikuva a ma laveki; tirhisani ntsena marito lama nkhensaka Xikwembu!
5123	Mi nga tshuki mi tirhela swikwembu swin'wana, mi nga nkhinsameli swikwembu swa vanhu vambe.
5124	Mi nga yi hi nghohe loko mi avanyisa, kambe avanyisani hi ku lulama.”
5125	Minghenelelo ya Kungu ra Tindlela ta Nkaye ro nghenelela yi ta tswala mihandzu eminkarhini yo hambahambana enkarhini wa sweswi, wa le xikarhi na nkarhi lowu leha.
5126	Minghenelelo ya nkarhi wo leha na ya nkarhi wo koma yi le ku tirhisiweni loko hi le tlhelo nandzeleriso na nhlelo wa matshalatshala swi ri eku yeni emahlweni.
5127	Minhlangano hinkwayo ya G20 na ku tihlanganisa na minhlangano ya ku tirhisana-nyingi, mfumo wa hina wu lave ku nghenelela ka xihatla ka matiko lawa ya nga hluvuka loko ntshikelelo wu sungula ku tika.
5128	Minhlangano ya hina ya swa timali i swikombiso swa khale leswi nga hi sirhelela eka swidzedze swa ikhonomi eka misava hinkwayo.
5129	Minkarhi hinkwayo a tshama a kombela leswaku Yesu a hlongola moya wa demona e ka n'wana loyi, Yesu a n'wi byela leswaku u tile ku ta pfuna va Yuda ku sungula.
5130	Minkarhi hinkwayo, rhwalani ku pfumela, xi va xitlhangu xa n'wina, kutani mi ta kota ku timela ha xona miseve hinkwayo leyi pfurhaka ya nyavuntswaka.
5131	Minkarhi hinkwayo ú ta yima a tiyile a kota n'weti, yona mbhoni yo tshembeka ya le henhla etilweni.”
5132	Minkarhi mi n'wana a biwa, a khandliwa, a va hava swa ku dya a va hava ni kaya.
5133	Minkarhi na minkarhi ata tiyisa vanhu nhlana hikuva a humelela eka tinhlengeletano, ava na rito atlhela a nyamalala.
5134	Minkarhi yin'wana, ku fana na Abrahama na Sara, hi ringeta ku endla swilo hi tindlela ta hina.
5135	Minkarhi yinwana yivikiwa kuva yiyime hinloko, marhavi ya wona lawa yoka yanga basanga ya tshembiwa kuva yi languteka onge i timintsu letinga yima emoyeni.
5136	Minkarhi yinwana yivonaka yiri eka mintlawa yavo 100. Yikota no cinca muhlovo loko yitshama ngopfu eka mati lawo yoka yanga entangi ngopfu.
5137	Minkarhi yinwani yidya namihandzu eka tindzhawu leti kungana mapurasi.
5138	Minkarhi yo tala Nandzana a yi hlayeriwi nkarhi wo bebula, Nandzana ya xisati yi hlangana ni nwanuna ku fikela ka nharhu.
5139	Minkele ya nguluve leyi yilehe kuringana 13m naswona yina mabaku yo hambana hambana lendzeni na minyangwa yo hlaya.
5140	Minkova na maganga lawa cincanaka Ndzhawu ya ntanga lowu yilanguteka kahle naswona wuna swotala swihumelelaka.
5141	Minkuku yinga xavisiwa tani hi tihuku to hanya loko tiri na 12 wa mavhiki hivukhale.
5142	Minkwama ya Timali ta Swifundzankulu 227. Swihlovo swa rixaka swa timali ta Swifundzankulu na mimfumo ya tindhawu 228. Swibalo swa Swifundzankulu 229. Matimba ya timali ta timasipala na mitirho 230. Timali to lomba ta Swifundzankulu 230A.
5143	Minongonoko ya ikhonomi leyi hi hlamuseleke hi yona yi vumba xiphemu xa nghingiriko lowu vanhu hinkwavo va Afrika Dzonga va faneleke ku nghenelela eka wona ku hunguta swiyimo swa vusiwana na ku pfumala ku ringana ka vaaki va hina.
5144	Minsinya leyi ayi kumani na downy mildew naswona yinga khomiwa hi botrytis loko yibyariwe eka misava leyi nga nona.
5145	Minsinya leyi yibyariwile eka tindzhawu hinkwato tavuhumelerisi, laha ndzhawu yikulu yikumekaka e Cape South Coast, yilandzeriwa hi Stellenbosch, Robertson na Paarl.
5146	Minsinya leyi yitirhisiwa ngopfu hitinyenyani leti endlaka swisaka swa tona emabakweni.
5147	Minsinya yakona ayikulangi ngopfu kufana na khazi wa kona, Muscat d’ Alexandrie (leyi tivekaka tanihi Hanepoot e Afrika Dzonga).
5148	Minsinya yakona ayikuli ngopfu, laha hintolovelo yifikaka eka 22t/ha kuya eka 23t/ha.
5149	Minsinya ya madiriva lawa aya kuli ngopfu kambe wurhandza ku kokova ehansi wuva na marhavi yo lala.
5150	Minsinya ya minkanyi yikula swinene kuringana 18 wa timitara hiku leha.
5151	Minsinya ya muxaka lowu yotala yitala kuva na matshindi yotala lawa ya endlaka xivumbeko xa V. Mahanti yayona iya muhlovo wa mpunwe naswona yalehile nyana.
5152	Minsinya yotala yakumeka eka tindzhawu tinwana.
5153	Minsiya leyi yimila laha kungana misava ya kahle.
5154	Mintanga leyin’wana, hitlhelo lerin’wana, yivonaka tani hiku engeteleriwa ka maendlelo ya xihlawuhlawu naswona vantiva avanga pfumeleriwi.
5155	Minthlontlho yo fana na leyi yi kona eka swiyenge swa phurayivhete.
5156	Mintiko yakona ya hambana kusukela eka 1.5 -2.5kg.
5157	Mintirho 13:38 yi ri, “Hikokwalaho swi tiveni, vamakwerhu, leswaku hikwalaho ka Yena ndzivalelo wa swidyoho wa twarisiwa eka n’wina.”
5158	Mintirho leyi hinkwayo yi ta sungula hi awara ya khume ni mixo… Ku katekile voko leri nyikaka ku tlula leri amukelaka.
5159	Mintirho leyi ndzi yi endlaka hi vito ra Tata wa mina, yi veka vumbhoni ehenhla ka mina.
5160	Mintirho yi kurile hi 203 000. Vuvekisa bya hina eka mintirho ya vantshwa byi le ku tswaleni ka mihandzu.
5161	Mintiyiso ya MapungubweWorld Heritage Sites Mapungubwe yitshame e nwalungu vupela dyambu emakumu ka tiko ra Afrika Dzonga, laha ku hlanganaka milambu ya Limpopo na Shashe.
5162	Mintlawa hinkwayo yini timhondzo ti nga tumbetiwa hi ti nhutwa.
5163	Mintlawa leyimbirhi ya valungu na vantima xikanwe na tinoni ta varhangeri va valwela ntshuxeko ayinga se tshama yihlangana.
5164	Mintlhontlho kuyi hlula Swapfumeriwa leswaku, akuri na mintlhontlho yotala leyi ayifanele ku hluriwa.
5165	Mintlhontlho leyinga langutana na swakudya swale kaya: Ku pfumaleka ka mbewu na swirhabyani swo byala hi swona.
5166	Mintlhontlho ya hina i ku hundzuluxa mavonelo lawa ya va minongonoko na tiprojeke leti nga simekiwaka kahle.
5167	Mintlhontlho yo tala entirhweni wa hina leyi hi yi kumeke yi suka eka ku tsana eka mapulanelo.
5168	Mintsembyana yofana na parsley na stinging nettles yinga katsiwa eka swakudya leswi.
5169	Mintus rakona rina rhizome nati buds totalanyana matluka yakona ya humelela loku kuri Nhlangula.
5170	Min’wala leyo tsindziyela ya milenge yale mahlweni yitirha ku handza.
5171	Minxavo ya swicelwa swa tinsimbhi, malahla, pulatinamu na oyili ya ha ri ehansi ka minxavo ya le henhla ya 2008.
5172	Minyangwa ya swihalhu leswi yifanele kukula kuringana leswaku swita koteka ku nghenisa no humesa mpfundlha xikan’we no tiyisisa leswaku xabasiseka.
5173	Mipfundla yifanele ku famba fambisiwa naswona swikahle kutirhisa mabokisi yaku tirhisa wona loko leswi swihumelela.
5174	Mipfundlha hinkwayo yinga tirhisa ndzhawu yinwe ntsena yakutipfunela eka yona.
5175	Mipfundlha yaxisati yotala yi amukela vana lavanga tisiwa hiku olova.
5176	Mipimo ya vusweti yi tlakukile hi 2015, ku pfumaleka ka mitirho ku tlakukile naswona nkandzingano wu phikelerile.
5177	Mirhi leyi laviwaka hi mimpfundlha yinga cheriwa kwla matini leswaku swiharhi switayi kuma kona.
5178	Mirhi yifanele kusirheleriwa eka kuhisa na dyambu.
5179	Mirhi yin’wana ayitirhi eka swikukwana naswona kufanele kutirhisiwa leyi pfunetaka hinkarhi lowu faneleke.
5180	Mi rhumerile vanhu eka Yohane, kutani ú vekile vumbhoni ehenhla ka ntiyiso.
5181	Miri hinkwawo wu tiyisiwa hi yena, swirho hinkwaswo swa wona swi ri karhi swi hlanganisiwa ni ku khomana swinene, swi endla xilo xin'we.
5182	Miri wa wona wa hatimela no vevuka kambe awu fani na yinwana minsinya kasi muhlovo wa wona iwa pink kuya eka mpunwa kasi nkarhi wunwani wuna muhlovo wa koporo.
5183	Miri wa xona wulave kuyelana na cinnamon himuhlovo, xiva na bandi ro basa laha matlhelo.
5184	Miri wa Yesu a wu nga ri kona.
5185	Miri wa yona wufana swinene na tshindi ra nsinya.
5186	Miri wa yona wuna xivumbeko xa disk lexinga phambarhala swinene yiva na tipiku ta xivumbeko xa triangle.
5187	Miri wona iwa buraweni laha kungana muvala wo vonikela laha nhlaneni wa yona.
5188	Misava ayifanele ku vona mhaka leyi yochavisa swinene, nsele lowu awuri na mfumo wa xihlawuhlawu leswi aswiri eka film leyi.
5189	Misava hinkwayo yi pimiwile hi wena, u endlile ximumu ni xixika.
5190	Misava leyi hi yi vonaka namuntlha, a yi nga ri kona.
5191	Misava leyinga laha kungana vutumbelo lebyi ayi tekeriwe e hansi swinene, kambe ntumbuluko wule kuvuyeleleni hindlela ya kahle swinene laha ku pfuxelelekaka na ndzhawu ya mapurasi.
5192	Misava leyi sweswi ya karhi ya avanyisiwa, kutani mufumi wa misava leyi ú ta hlongoriwa sweswi.
5193	Misava yikote ku vona hindlela leyi atshembisaka xiswona eka ntshuxeko, kuxiximiwa ka ximunhu, timfanelo xikanwe naku navela kufikelela milorho.
5194	Misava yilava varhangeri Akuri Peter Gabriel loyi anga hlamusela nhlokomhaka leyi: Hi ntolovelo,lavakulu hivona lava tisaka swintshuxo laha kungana swiphiqo,ku ehleketa ka nkarhi wo leha xikan’we notirhisa vutlhari laha byi lavekaka swinene.
5195	Misava yi nga ka yi nga mi vengi, kambe mina ya ndzi venga, hikuva ndzi tiyisa vumbhoni bya leswaku mintirho ya yona yi bihile.
5196	Misava yi nga ka yi nga n'wi amukeli, hikuva a yi n'wi voni, a yi n'wi tivi.
5197	Misava yin’wana yahari ya vanhu, yanwana yaya emakaya ya vanhu lava tirhaka entangeni kasi yanwana yaha antswisiwa mapatu naswona yata pfuriwa loko yaherile kululamisiwa.
5198	Misinya hinkwayo leyi voniwaka namuntlha yi byariwe hi munhu kwalomu ka 500 wa malembe lawa yanga hundza, hi xikongomelo xaku endla leswaku xihlala lexi xiva kaya.
5199	Misinya hinkwayo ya ximuwu iminsinya leyikulu swinene leyinga leha kuringana 5 kuya ka 20 wa timitara.
5200	Misinya leyi yahlwela kukula naswona yinga tshoveriwa loko yiri na 10 wa malembe hi vukhale, kambe yiteka 20 wa malembe kuva yikula.
5201	Misinya leyi ya khale ayiri kona na loko vanhu vakhale vale Mapungubwe Hill va lahla tihosi naswona yiye yikula kuya hi malembe ya wona.
5202	Misinya leyi yihanya kahle eka maxelo yo hola swinene.
5203	Misinya leyi yikota ku hanya kahle na laha ku hisa swinene.
5204	Misinya leyi yikumeka eka tindzhawu hinkwato tavuhumelerisi ta laha tikweni laha Swartland, Paarl na Stellenbosch tingana tikota tinharhu ta vuhumelerisi.
5205	Misinya yakona yimila enhoveni eka tindzhawu leti tihisaka e East Africa, Afrika Dzonga nale Botswana na Angola.
5206	Misinya ya Mongongo (Schinziophyton rautanenii), loyi tlhelaka yitiveka tani hi manketti, yikumeka e Dzongeni wa Afrika ngopfu ngopfu eka misava yo enta ya sandi yale Kalahari.
5207	Misisi yo tiya yi leha yi kumeka ncileni.
5208	Mi ta duma hi swi swa ku kopela Suka la wa ni nyenyetsa (suka la wa ni nyenyetsa) Twana beat yo rila, ha yi swa ku yiva M'rapper wa ku boha fayiduku a nga dlayi a nga dlayi Tswe tswe tswe!
5209	'Mita fanela kuhinyika homu yinwe yo engetelela ku riha nandzu walowo.
5210	Mi ta hlongola Vakanana va suka etikweni leri, hambileswi va nga ni makalichi ya nsimbhi, va tlhela va tiya swinene.”
5211	Mi ta lemuka leswaku Xandla xa Phuresidente Cyril Ramaphosa u rhangela ntirhisano exikarhi ka van’wamabindzu ni vatirhi ku antswisa vuxaka bya vatirhi.
5212	Mi ta va mi twile hilaha Xikwembu, hi tintswalo ta xona, xi ndzi nyikeke ntirho lowu leswaku ndzi mi pfuna, hikuva xi hlavuterile xihundla xa makungu ya xona eka mina, xi ndzi tivisa xona.
5213	'Mitekile nwana wa mina minga kumanga mpfumelelo wa mina,' Kuvula tatana wa mina hiku kwata.
5214	Mithavela ya mati yi baleka kutani misava hinkwayo yi funengetiwa hi ndhambi.
5215	Miti hinkwayo ya vatukulu va muprista Aroni ni madyelo ya yona ya swifuwo i 13. Mindyangu leyin'wana ya Valevhi va ka Kohata yi nyikiwile miti exikarhi ka vanhu va nyimba ya ka Efrayimi.
5216	Miti leyi a yi katsa tindhawu leti ti fikaka endzilekaneni wa Egipta ni le lwandle ra Mediteraniya ni tindhawu leti nga eribuweni ra lwandle leri.
5217	Miti leyi hinkwayo i mune.
5218	Miti leyi hinkwayo yi nyikiwile va ka Efrayimi, ni swimitana swa yona.
5219	Miti leyi i mimbirhi.
5220	Miti leyi i mune.
5221	Miti leyi nga dzongeni ra xinkobyana, exikarhi ka miti ya va ka Manase, i ya va ka Efrayimi.
5222	Miti leyi ni swimitana swa yona hi yona ndzhaka ya va ka Dani hi ku ya hi mindyangu ya vona.
5223	Miti leyi, vadlayi va ta ya tumbela eka yona loko va chava ku dlayiwa hi varihiseli.
5224	Miti leyi yi nyikiwile mindyangu yin'wana ya Valevhi va ka Kohata, lava va nga vatukulu va Aroni, hikuva hi vona va nga sungula ku averiwa.
5225	Miti ni swimitana swa yona i 12. Miti yin'wana hi leyi: Gibiyoni, na Rhama, na Beroto; na Rekemu, na Yiripele, na Tarala; na Sela, na Hayelefe, na Yebusi (hileswaku Yerusalema), na Gibeya, na Kiriyata-Yeyarimi.
5226	Miti ni swimitana swa yona i 14. Leyi hi yona ndzhaka ya va ka Benjamini hi ku ya hi mindyangu ya vona.
5227	Miti ni swimitana swa yona i 16. Miti leyi ni swimitana swa yona hi yona ndzhaka ya va ka Isakara hi ku ya hi mindyangu ya vona.
5228	Miti ni swimitana swa yona i 19. Miti leyi ni swimitana swa yona hi yona ndzhaka ya va ka Neftali hi ku ya hi mindyangu ya vona.
5229	Miti ni swimitana swa yona i 22. Miti leyi ni swimitana swa yona hi yona ndzhaka ya va ka Asere hi ku ya hi mindyangu ya vona.
5230	Miti ni swimitana swa yona i mune.
5231	Mitirho ya Khansele yi katsa, exikarhi ka swin'wana, ku tivisa no tsundzuxa Holobye hi nhluvukiso na nhlanganiso wa vukorhokeri bya mahungu na layiburari etikweni.
5232	Mitirho ya Khomixini Khomixini ya Ndzingano wa Rimbewu187.
5233	Mitirho ya Khomixini ya Ndzingano wa Rimbewu Mukambelatinkota wa Swin’wana na swin’wana188.
5234	Mitirho ya Khomixini ya Timfanelo ta Ximunhu ya Afrika Dzonga ya Afrika Dzonga Khomixini yo Tlakusa no Sirhelela Timfanelo ta Mfuwo, Vukhongeri na Miganga ya Tindzimi185.
5235	Mitirho ya maphorisa ya rixaka yi fanele ku vumbiwa no tirha eka swiyenge swa rixaka, swa Swifundzankulu, naswona laha swi lavekaka, eka xiyenge xa mfumo.
5236	Mitirho ya musirheleri wa vanhu Khomixini ya Timfanelo wa Vanhu ya Afrika Dzonga184.
5237	Mitirho ya vusirheleli yi fanele ku tirha hi, naswona yi fanele ku dyondzisa no lava swirho swa yona leswaku swi tirha, hi ku landza Vumbiwa na nawu, ku katsa nawu wa le handle wa xintu na mintwanano ya le handle leyi bohaka eRiphabliki.
5238	Mitirho yo ringana 6517 yi tumbuluxiwile eka tisekithara to hambanahambana.
5239	Mi tiva hilaha ndzi nga xanisa ni ku herisa kereke ya Xikwembu hakona, ndzi nga tsetseleri munhu.
5240	Miti ya kona hinkwayo i mune.
5241	Miti ya va nyimba ya ka Benjamini hi ku ya hi mindyangu ya vona hi leyi: Yeriko, na Beta-Hogila, na Emeke-Kesisi; na Beta-Araba, na Semarayimi, na Betele; na Kefara-Amonayi, na Ofini, na Geba.
5242	Mitlhambi ya tinyarhi yitala kuva leyikulu laha yitlhelaku yi avana kuva na mitlhambi leyintsongo himinkarhi ya dyandza.
5243	Mitlheriso leyi languteriweke yi tivisiwile hi mirhumelo ya lembe leri nga hundza na vuxokoxoko bya IRP5 ku suka eka vathori, ku nga katsiwi vahakelaxibalo va nkarhinyana.
5244	Mitlheriso ya VAT na tihakelo hi ntolovelo swi rhumeriwa / endliwa hi kumbe ku nga si fika ti siku ra ti 25 endzhaku ka nkarhi wa xibalo.
5245	Mi tsemakanyile nambu wa Yordani mi ya fika eYeriko, kutani vavanuna va muti lowu, ni Vaamori, ni Vaperesi, ni Vakanana, ni Vahiti, ni Vagirigaxi, ni Vahivhi, ni Vayebusi va lwa na n'wina, kambe ndzi va nyiketile emavokweni ya n'wina.
5246	Mitsembyani ayitekiwi ntsena tani hi swakudya kambe yipfuna swinene tani hi mirhi ya ntumbuluko.
5247	Mitsembyani leyi yikatsa lavender, bay leave, marigold, eucalyptus, oregano, peppermint, wormwood xikan’we na spearmint.
5248	Mitsembyani yina nkoka kufana na matsavu.
5249	Mi va dyondzisa ku dzunisa hinkwaswo leswi ndzi swi leriseke.
5250	Mi vahlawuriwa va Xikwembu, kutani vuoswi, ni swa thyaka hinkwaswo, ni makwanga, a swi laveki exikarhi ka n'wina, ni ku kumbuka swi nga kumbukiwi.
5251	Mi vanakulorhi loko mi endla leswi ndzi mi lerisaka swona.
5252	'Mivula leswaku hambi ndzo rhumela swiwitsi sworingana 1kg mita phakela vabihiwa voringana 1 400?' Ndzi vutisile.
5253	Mivuyiselo ehansi ka Xikimi xa Vuyiselo wa Dizele yi phurosesiwa ntsena hi ku tirhisa sisiteme ya mafambiselo ya VAT.
5254	Mixupulo ya le henhla yi nga ha tirha loko ku kumiwa leswaku mpimanyisohansi wu humelerile.
5255	Mixupulo ya vukari swinene yi vekeriwile ka vaonhi lava vuyelelaka kumbe vahakelaxibalo lava pfumalaka ntirhisano.
5256	Mi yengiwile hi mani xana, n'wina lava mi hlamuseriweke swinene ta ku vambiwa ka Yesu Kriste exihambanweni, onge hi loko swi humelerile mi ri karhi mi swi vona hi mahlo?
5257	Mordekai a byela Ester leswaku u fanele ku ya kombelela vanhu va ka vona leswaku va nga dlayiwi (eka hosi).
5258	Mordekai a ta gandzela Xikwembu Xin'we xa Ntiyiso.
5259	Moringa i murhi wa masingitaMoringa: Miracle Medicine Xinsinyani xintsongo lexi kulaka hiku hatlisa xotiyela moringa oleifera lexitivekaka hi vito ra drumstick tree, horseradish, been oil tree kumbe ‘peperwortelboom’ hi Afrikaans.
5260	Moringa wuna ti vitamins, minerals, xikan’we na ti amino acids ta nkoka emirini, leswi endlaka leswaku wuva nati protein totala.
5261	Movha lowu wu nga hava layisense ku ringana mune wa malembe wu ta va wu tisurile hi woxe.
5262	Moya lowo Kwetsima a wu ri ka yena.
5263	Moya lowo kwetsima wa ta xikela ka wena ni matimba ya loyi ange le henhla hikwalaho n'wana loyi uta vuriwa n'wana wa Xikwembu.
5264	Moya lowu awu swi tiva leswaku Yesu I nwana wa Xikwembu.
5265	Moya lowu humaka hile handle wunga endla leswaku tihuku tiya yima laha wukumekaka hiku olova.
5266	Moya lowu i xitiyiso xa ndzhaka ya hina leyi hi nga ta yi kuma, siku Xikwembu xi nyikaka ku ntshunxeka loku hetisekeke eka lava nga va xona, ku endlela leswaku va dzunisa ku twala ka xona.
5267	Moya lowu wo homboloka wu ni matimba ngopfu, kambe wu ta susiwa hi vito ra Yesu ni matimba ya (Xikwembu) Moya lowo kwetsima.
5268	Moya lowu wufanele wuri lowu tengeke naswona tihuku atifanelanga tiva tikarhatiwa hinchumu.
5269	Moya lowu wu huma u karhi wu huwelela, a rhurhumela a wa a va tani hi mufi, la vo tala va ku "U file."
5270	Moya wakona wu hunga hindlela yoka yinga tolovelekangi naswona ya hlamarisa.
5271	Moya wu tsutsumile wu ya nghena eka tinguluve ekusuhi.
5272	Mpfanganyiso lowu wa timbewu wuhumese timbewu ta mune, leti Perold anga tibyala e xirhapeni xa muti wakwe epurasini ra Stellenbosch University’s Welgevallen Experimental.
5273	Mpfhumba leri ari simekiwile hi nkulukumba Nelson Mandela na nghamu Graca Machel xikan’we na nkulukumba Archbishop Desmond Tutu.
5274	Mpfhundla wa xinuna wuna nkoka swinene eka ntlhambi lowu naswona wufanele wuva wa xiyimo xale henhla.
5275	Mpfukamelo wu teka nkarhi wale xikarhi ka 13 kuya ka 17 wa masiku, ku sunguriwa hi tandza ra vumbirhi kumbe ravunharhu naswona hi xitalo hi wasati.
5276	Mpfumaleko waku yisiwa emahlweni ka swibyariwa leswi hiswin’wana swa swirhalanganya kuva swakudya leswi swinga fikeleli ti makete leti xavisaka swakudya leswi.
5277	Mpfumelelo wo hetelela wu tirha loko muvuyeriwa loyi a tekaka rhurhiso a ri “xaka” ra mutumbuluxi wa Thirasiti naswona a nga hakeli tihakelo tin’wana na tin’wana xik. rhente ya vutshamoo, hambi ku ri ku kongoma kumbe ku nga ri hi ku kongoma.
5278	Mpfundla awuna nkarhi wotswala hikuva wutswala nkarhi wunwana na wunwana wa lembe hambi leswi kuvikiwaka leswaku wutswala ngopfu himinkarhi ya timpfula.
5279	Mpfundla awuphikizaneli swakudya swavanhu naswona wukota kudya malakatsa yo huma exitangeni, engadeni na swimilani leswi tsuvuleriweke hambe leswi swinga hlohleteriwiki leswaku swiva swakudya swa wona ntsena.
5280	Mpfundla lowunga tsaka swa tika kuva wu vabya.
5281	Mpfundla lowu wuhambanyiseka hiku olova swinene hikuva i wuntsongo nyana eka lowu hinga wutolovela wutlhela wuva wunga basangi e kwhirini ra wona.
5282	Mpfundla wa xisati eka muxaka lowu wukurile kuhundza wa xinuna.
5283	Mpfundla wa xisati eka muxaka lowu wutswala 5 – 8 wa vana hikan’we naswona swiva swiri kwalomu ka kamune hi lembe.
5284	Mpfundla wukota kutswala exikarhi ka 5 na 8 wa vana hikan’we endzhaku kaloko wutswale ka 4 kumbe ka 6 hi lembe kuringana malembe manharhu kumbe ntlhanu naswona swiya hiku yihlayisisiwe kuyini laha yinga fuyiwa kona.
5285	Mpfundla wukota swinene ku cinca swakudya swoka swinga talangi ti protein leswaku swiva natona naswona wukota ku humesa 2.72 kg ya nyama kusuka eka swakudya swoleswo na mati lawa homu yilavaka wona kuva yihumelerisa 450 gm wa nyama.
5286	Mpfundla wunwana na wunwana wufanele kuva na swakudya sworinganela na mati yo tenga masiku hinkwawo kuva wukula no kota ku andzisana.
5287	Mpfundla wu rhandza kutshama laha kunga pfuleka swinene, laha kungana byasi byo koma na lomu kunga tala byasi kambe kuva kupfulekile swinene.
5288	Mpfundla wuta tshika lawa wungawa tsakeleki wudya leswi wuswirhandzaka handle kaloko wuri na ndlala ngopfu (leswi nga fanelangiki swihumelela).
5289	Mpfundla wuti famba fambela woxe kambe lowu wunga eka xiyimo xaku endla masangu wulandzeleriwa hi wa xinuna kuringana nkarhi nyana wokoma.
5290	Mpfundla wutswala ngopfu vana kambe votlula 10 vakala swinene.
5291	Mpfundlha i swakudya eka swivumbiwa swotala swinene kufana na timbyana, tinyoka, swimanga swanhova, makondlo na tinyenyani letikulu to fana na swikhovha.
5292	Mpfundlha wa Satin nawona wuta hi mihlovo yohambana hambana naswona voya bya kona bya hatima swinene.
5293	Mpfundlha wa xinuna wufanele kutshama wuri woxe minkarhi hinkwayo.
5294	Mpfundlha wa xinuna wunga vekiwa eka xihahlu lexi tsongo nyana loko kupimanyisiwa na lowa xisati tani hileswi wutshamak wuri woxe handle kaloko wutiseriwe lowa xisati hinkarhi wa masangu.
5295	Mpfundlha wufanele wukota ku tlula tlula kusuka eka tlhelo rin’wani kuya eka rin’wani hiku tshunxeka, xikan’we nakuva wu etlela wunga khumbi makhumbi ya xihahlu lexi.
5296	Mpfuxelelo wa kuyirisiwa ka yena swiendle leswaku swiva swa nkoka kuva Madiba atshika ntirho eka ANC hi September 1953.
5297	Mphakelo wa mati akuri lawa yangana munyu, maxelo ayangari na ntwela vusiwana, xivundza axikarhata swinene naswona mavabyi yofana na dysentery aya tele swinene.
5298	Mphakelo wa swakudya swa nkoka e mitini yale makaya.
5299	Mpimo wa ku pasa wa ka matiriki wu engeterile kusuka eka 60,6% hi 2009 kufika eka 75,1% n’waxemu.
5300	Mpimo wa mahiselo lowu hlohleteriwaka eka tihuku toxavisiwa wuya hi vukhale bya tihuku toleto.
5301	Mrs Ntsiki Biko, noni ya mulwela ntshuxeko Steve Biko loyi anga xanisiwa no dlawa hi maphorisa ya xihlawuhlawu karhi lowu a konanisiwa anga n’wi pfumelelangi.
5302	Mrs Truter undzi byele leswaku loko unwani a gongondza enyangweni ndzi fanele ku hlometela hi mbhovo lowunga kona enyangweni kuvona leswaku i mani, loko kuri maphorisa ndzinga hlamuli.
5303	Muaka-tiko un’wana na un’wana lonkulu u na mfanelo - yo vhota eka minhlawulo ya huvo yihi kumbe yihi leyi vumbiweke hi ku landza Vumbiwa, na ku swi endla exihundleni; na ku yimela hofisi ya vaaki na, loko a hlawuriwile, a va na hofisi.
5304	Muaka-tiko un’wana na un’wana u na mfanelo ya minhlawulo ya nkarhi hinkwa yo tshunxeka, yo ka yi nga voyameri etlhelo eka huvo ya milawu yihi kumbe yihi leyi vumbiweke hi ku landza Vumbiwa.
5305	Muako lowunga kona sweswi wu akiwile hi lembe ra 1969, naswona ntirho lowu vuriwaka Khalifa wuva kona lembe rinwana na rinwana.
5306	Muako lowu wo olova, awu endliwile hi Sir Herbert Baker tani hi ndzhawu yodzunisela eka yona ya vanhu lava hanyaka na mavabyi ya leprosy, lava hinkarhi walowo avari vatshami vale General Infirmary.
5307	Muako wa vufambisi, tani hi xikombiso, wu akiwile hi switirhisiwa leswinga laveki pende naswona yaha tiyile nakuva xikombiso xa khale ka tihofisi ta khotso leswi atiri xiswona.
5308	Muavanyisinkulu i nhloko ya vuavanyisi naswona u tirhisa vutihlamuleri ehenhla ka ku sunguriwa na vulanguteri bya milawu na mipimo yo endla mitirho ya vuavanyisi ya tikhoto hinkwato.
5309	Mubohiwa u fanele ku pfumeleriwa ku va ekhoto yihi na yihi leyi kambisisaka ku pfaleriwa ka yena, ku yimeriwa hi mutirhi wa swa nawu eku tengisiweni koloko, na ku endla vuyimeri eka ku phikizana no yisiwa emahlweni ka ku pfaleriwa ka yena.
5310	Mudlayi ú ta tshama emutini wolowo ku kondza ku fika siku leri a nga ta ya yima emahlweni ka ntshungu a avanyisiwa.
5311	Mudlayi ú ta tsutsumela eka wun'wana wa miti leyi, a fika a yima enyangweni, a hlamusela mhaka ya yena eka vakulukumba; kutani va ta n'wi nghenisa emutini, va n'wi komba ndhawu ya yena leswaku a ta tshama na vona.
5312	Mudyondzisi na muleteri wa ntokoto loyi angata tiyisisa leswaku rifuwo ra humelela naswona akuna khombo roka kunga khomiwi kahle ka mpfundla hikokwalaho ko pfumala vutivi.
5313	Mudyondzisiwa loyi a voyamela eka Yesu, a hlevetela a ku: “Hosi, i mani xana?”
5314	Mufumi u huwelerile eka Abraham aku ndzi kombela u rhuma xisiwana lexi xi ta ndzi nyika swimatana, kambe Abraham aku: "E xikarhi ka n'wina na hina ku ni riwa lerikulu leri ahlameke.
5315	Mufumi wa hina, a nga loyi a hi sirhelelaka, ú le mavokweni ya wena we HOSI Muhlawuleki wa Israele.
5316	Mufumi wa n'wina hi loyi, wa ta, ú gadile n'wana wa mbhongolo.”
5317	Mufuwi anga switivi leswaku kuta huma yini loko a endle nkatsakanyo wa swiharhi.
5318	Muhakelaxibalo a nga tlhela a hlawuleriwa oditi eka xiyimo xa mpfumaleko wa nkunguhato kumbe nandzelelano.
5319	​Muhakelaxibalo na muyimeri wa muhakelaxibalo havambirhi va fanele ku titsarisela eka eFiling naswona muyimeri wa muhakelaxibalo u fanele a hlanganisiwa eka mixaka ya xibalo na tiphurofayili.
5320	​Muhakelaxibalo na muyimeri wa muhakelaxibalo havambirhi va fanele ku titsarisela eka naswona muyimeri wa muhakelaxibalo u fanele a hlanganisiwa eka mixaka ya xibalo na tiphurofayili.
5321	Muhakelaxibalo un'wana ni un'wana a nga hlawuriwa hi SARS ku oditiwa hi xikongomelo xa vufambisi bya kahle bya xibalo, ku katsa na hi xiyimo xa nxungeto.
5322	Muhakelaxibalo wo fana loyi, a nga na mali leyi nghenaka leyi hundzuluxeriweke miengetelo leyi pimiweke hi ntlakuko wa mixavo hi 2016 u kumile R344 653, kambe u vi le na mpimo wa xibalo wa 18.3%, leswi siyaka nsalo wa mali endzhaku ka misuso.
5323	Muhandzu lowu iwa xirhendzevutani (loko wu mila e nhoveni) kumbe oval (loko wurimiwe ekaya) naswon a wuna muhlovo wa rihlaza rovonikela na milayeni ya rihlaza leringa dzwihala.
5324	Muhaxi wa TV, Debora Patta, utsundzuxe Bizos leswaku a rhurheriwa xihuku swinene eka kuva a ponisile Mandela navatirhi kulorhi kuva vakuma xigwevo xa rifu', laha Bizos anga hlamula kahle aku, 'Onge se ndzi khensiwa ngopfu.'
5325	Muhlanganisi wa vamanana lava wa muntima angari kona—hambi leswi aswiva chicha xiyimo kuva va tlhavulana na vantima vo huma e handle hikuva se ava nghene eka class ya vanhu va matiko mambe.
5326	Muhlovo wa hambana kusuka ehenhla kuya ehansi wuri wa ntima kumbe mpun’wa hikuya hi laha swi tshamaka kona.
5327	Muhlovo wakona iwa beige wutlhela wuva na ka wasi laha ehenhla.
5328	Muhlovo wa matluka lawa yatala kuva yotshuka yatlhela ya vonikela.
5329	Muhlovo wa ntima ni mabala yo basa.
5330	Muhlovo wa nwana wakona wa lembe rinwe wuva wuri buraweni wo dzwihala.
5331	Muhlovo wa xona wusuka eka buraweni wo vonikela kuya eka mpunwa.
5332	Muhlovo wa xona wusuka eka mpun’wa kuya eka braweni, xiva na milayeni ya ntima laha nhlaneni wa xona.
5333	Muhlovo wa yona wa braweni ka xisati na braweni wo ntima nyana ka xinuna.
5334	Muhlovo wa yona wa hambana kuya hi tindzhawu leti yikumekaka eka tona, ku katsa buraweni, yotshuka, orenji, xitshopani, beige no basa.
5335	Muhlovo wa yona wukatsane na voya byotshuka na byobasa kambe xivonaka xiri xotshwuka.
5336	Muhlovo wayona wuna vu pink kuya ka mpunwe na braweni yo tiyela na voya bya xitshopani.
5337	Mukambelatikonta wa Swin’wana na swin’wana u na matimba na mitirho yo tlhandlekela leyi vekiwaka hi milawu ya tiko.
5338	Mukambelatinkota wa Swin’wana na swin’wana u fanele ku yisa swiviko swo kambisisa eka mfumo wa milawu wihi na wihi leri khumbekaka hi ku kongoma hi ku kamberiwa kwaloko, na le ka vulawuri byihi na byihi byin’wana lebyi vekiweke hi milawu ya tiko.
5339	Mukambelatinkota wa Swin’wana na swin’wana u thoriwa ku tirha nkarhi lowu nga cinciwiki, wu nga pfuxetiweki wa le xikarhi ka malembe ya ntlhanu na khume.
5340	Mukhomeri wa Holobyenkulu u na vutihlamuleri, matimba na mitirho ya Holobyenkulu.
5341	Mukhomeri wa Presidente u na vutihlamuleri, matimba na mitirho ya Presidente.
5342	Mukomberi loyi a nga na xileriso a nga cinca vuxokoxoko bya le bangi ntsena eka swiyimo swo hlawuleka.
5343	Mulanguteri wa khotso a ehleketa leswaku vabohiwa va balekile.
5344	Mulanguteri wa nyangwa wa n'wi pfulela, kutani tinyimpfu ti twa rito ra yena; ú vitana tinyimpfu leti nga ta yena hi mavito ya tona, a ti humesela handle.
5345	Mulanguteri wa poso Charlé, undzi byele leswaku u amukela kwalomu ka 2000 wa mapapila hinhweti naswona poso leyi yale xihlaleni lexiya yi amukele masagwadi yakuva yitirha kahle swinene.
5346	Mundzuku ndzi ta yima ehenhla ka ntshava na nhonga ya Xikwembu emavokweni ya mina.
5347	Munghana la rhandzekaka, u tilulniserile ku famba na Yesu xana?
5348	Munghana Lonene FM yina xivandla xa Mubumabumeri wo navetisa Mingongonoko na Xitichi … Independent Professional Voice Over Artist.
5349	Munhu a nga kombiwi ndzivalelo hikwalaho ko va a faneriwa hi ku rivaleriwa.
5350	Munhu ango anakanya ntsena hita swihlamariso swa Limpopo-Shashe TFCA.
5351	Munhu la amukelaka vumbhoni bya yena, ú tiyisa leswaku Xikwembu xa tshembeka.
5352	Munhu la fambisaka eka nhlengeletano leyi eka yona ku tirhaka Xedulu leyi u fanele ku lava leswaku ku hlawuriwa mavito ya vayimela-ku-langwa eka nhlengeletano yeleyo.
5353	Munhu la nga fanelangiki ku va xirho xa huvo ya masipala hi ku landza xiyengentsongo xa (1)(a), (b), (d) kumbe (e) a nga ha va muyimela-ku-langwa eka huvo, ku ya hi swipimelo swihi na swihi leswi simekiweke hi milawu ya tiko.
5354	Munhu loyi a endlaka xihanano (muhanani) u na vutihlamuleri eka xibalo kambe loko muhanani a tsandzeka ku hakela xibalo eka nkarhi lowu vekiweke muhanani na mahananeriwa va ta va na vutihlamuleri eka xibalo hi nhlanganelo (xiphemu 59).
5355	Munhu loyi a hlamula aku: "Ndzi vona vanhu, ndzi vona va famba famba va fana ni mirhi."
5356	Munhu loyi a kholwa leswi Yesu a n'wi byeleke swona, kutani a famba.
5357	Munhu loyi a nga thoriwa u fanele a sayina papila ra mpfumelelo wa vuyimeri bya munhu ku kombela vukorhokeri nkarhi wun’wana na wun’wana loko a endzela rhavi.
5358	Munhu loyi a tshukaka a dlayile un'wana, kambe ku nga ri havomu, ú ta tsutsuma a ya tumbela eka yona.
5359	Munhu loyi vito ra yena ri langhiwaka u fanele ku kombisa ku amukela ku langhiwa hi ku sayina ku nga va ku ri fomo yo langela mavito kumbe hi xivumbeko xihi na xihi xo komba ku pfumela xo tsariwa kunene.
5360	Munhu u endla yini hi rivoni exinyameni?
5361	​Munhu un’wana na un’wana kumbe khamphani leyi lavaka ku tivisa timhaka ta yona ta xibalo eka SARS, loko ku ve hi ku va ringanerile VDP.
5362	Munhu un’wana na un’wana loyi a endlaka bindzu a nga titsarisela VAT.
5363	Munhu un’wana na un’wana loyi sekhurithi leyi nga longoloxiwangiki yi nga rhurhiseriwa eka yena u fanele a tivisa khamphani leyi humeseke sekhurithi yaleyo ya rhurhiso eka 30 wa masiku ya rhurhiso wolowo.
5364	Munhu un’wana na un’wana u na ndzhuti na ku va na mfanelo yo va ndzhuti wa yena wu hloniphiwa no sirheleriwa.
5365	Munhu un'wana wa nhlokonho a ta ka yena, a nkhinsama emahlweni ka yena, a n'wi khongela a ku: “Loko u swi rhandza, u nga ndzi basisa.”
5366	Munhu un’we, endzhaku ko hlangana na Mandela, ute: "Aswifana na ku vona matilo hi matihlo ya mina.
5367	Munhu u tshemba leswaku Vredefort Dome yita tiya naku kuma matimba kuya himinkarhi.
5368	"Munhu wa matimba hilonkulu hikuva nayena i munhu naswona una kutsandzeka ka yena" -Archbishop Desmond TutuSouth Africa Online (Pty) Ltd.
5369	Munhu wihi kumbe wihi loyi a lavaka ku hlawula munhu loyi a nga ta tirha eka Khansele u fanele a tata fomo ya ximfumo yo hlawuyla no yi yisa eka Ndzawulo ya Vutshila na Mfuwo.
5370	Munhu wihi na wihi la lavaka ku thoriwa ekhoto ya Vumbiwa nakambe u fanele ku va muaka-tiko wa Afrika Dzonga.
5371	Munhu wihi na wihi la nga susiwa eka ntirho wa Presidente hi ku landza xiyengentsongo xa (1)(a) kumbe (b), a nga ha kumi swipfuno swa ntirho wolowo, naswona a nga ha tirhi ka ntirho wihi na wihi wa tiko.
5372	Munhu wosungula wa mulungu ku dyondza hi Devil’s Claw akuri mu German, G.H. Mehnert, loyi anga dyondza hi ximilani lexi kusuka eka tinxaka ta San na Nama tale Namibia hi 1904.
5373	Muofisiri u ta humesa xileriso xa khoto a pfumelela ku vekiwa ka n’wana eka vatswari vo hlayisa.
5374	Mupfumeri un'wana u fanele a tirhisa rito ra Xikwembu (bibele) ku herisa vun'wa bya Sathani.
5375	Murhangeri eka xiphemu lexi xa rendzo uva ari loyi ari ekhotsweni, naswona utsundzuka kahle hindlela leyi vutomi abyiri xiswona ehansi ka mfumo wa xihlawuhlawu naku dzunga ka vutomi byebyo.
5376	Murhangeri wa xiyenge xa swa ti mali eka masipala wa Lim345 Shandrack Maluleke u vile a kombisa hi laha pimanyeto wu nga tshamisa xiswona eka lembe ximali ra 2017/18 eka masipala wa Lim345.
5377	Murhi lowu awu endliwa hiku katsa tiya ya S.africana-caerulea na Epsom salts xikan’we na lemon juice ku horisa swivavi swale khwirini, kukatsa na colic na nchuluko.
5378	Murhi lowu endliwaka kusuka eka matluka wutirhisiwa ku basisa matihlo, kutshungula ti tonsillitis xikan’we nakususa switswonga ngati emirini.
5379	Murhi lowu wufanele kukatsiwa kahle naswona loyi achelaka ufanele ava na vukheta swinene.
5380	Murhi lowu wunga tlhela wunyanyisa ntshikelelo kumbe kunyanyisa mavabyi.
5381	Murhi wufanele kutirhisiwa loko wahaku katsiwa.
5382	Murhi wunga tlhela wukota kucheriwa eka mati lawa n’wiwaka hi tihuku.
5383	Muscadel yo basa na yotshuka, xikanwe na Pontac yo tshuka, Frontignac yo basa na Steen, tihlayiwa eka tiwayeni leti nga endla leswaku tiwayeni tonyanganya ta Constantia eka mepe kwalomuya ka malembe yava 18th na 19th Century.
5384	Muscate D'Alexandrie - Hanepoot - Madiriva - Afrika-DzongaMuscate D'Alexandrie Muscat d’ Alexandrie i wayeni ya madiriva yobasa, yitiveka ngopfu hiku humesa tiwayeni to nyanganya swinene.
5385	Museum wuna switirhisiwa swo antswa kutlula leswinga e ntangeni wa swiharhi.
5386	Musirheleri wa Vanhu u fanele ku kota ku fikeleriwa hi vanhu hinkwavo na vaakatiko.
5387	Musirheleri wa Vanhu u thoriwa nkarhi wo ringana nkombo wa malembe laha a nga ta ka a nga thoriwi ra vumbirhi.
5388	Musi wakona wuna phoyizeni leyi humaka eka tihunyi ta kona naswona phoyizeni yi dlaya tihlampfi naswona loko titirhisiwa tani hi tlhari, tadlaya.
5389	Muteki wa swinepe wa mulungu loyi a kume xiyimo xavumbirhi a ala kun’wi tlhavula hi voko.
5390	Muteki wa swinepe wa ximfumo wa Nelson Mandela Hi lembe ra 1990, Dr.
5391	Muthori a nga tsarisa vatirhi hi ku tirhisa phurosese ya Ntsariso wa Xibalo xa Mali leyi Nghenaka (ITREG).
5392	Muti wa Betaniya a wu ri kusuhi na Yerusalema; mpfhuka wa kona a wu ri kwalomu ka 3 km.
5393	Mutsari un’wana wa mahungu eka phepha hungu, William Saunderson-Meyer, u hlamurile hiku hlamala naswona aringeta kulava kutwisisa swivangelo swa rito leri ‘bizarre' intention.
5394	Mutshama Xitulu hi yena a fambisaka eka ku hlawuriwa ka Swandla swa Mutshama Xitulu.
5395	Mutshama Xitulu na un’we wa Swandla swa Mutshama Xitulu va hlawuriwa va huma eka varhumiwa va nkarhi hinkwawo, ku tirha ntlhanu wa malembe handle ka loko nkarhi wa vona wo tirha tanihi varhumiwa wu hela nkarhi wolowo wu nga si fika.
5396	Mutshami wo toloveleka swinene.
5397	Muvabyi a n'wi hlamula, a ku: “Hosi, a ndzi na munhu loyi a ndzi petaka evuhlambelweni, loko mati ma ha ku pfindluka; kutani loko ndzi ku ndzi ya kona, un'wana a ndzi rhangela, a nghena.”
5398	Muxaka loiwu wa xinyenyani wutshama ngopfu enhoveni lomu kunga tlhuma hi swihlahla.
5399	Muxaka lowu awu byariwa e Rhone valley kuringana madzana nyana ya malembe.
5400	Muxaka lowu awu fuweriwi kuva wuhumesa nyama.
5401	Muxaka lowu hixitalo wuhumesa nantswo wa ti berries, na mpfangnyiso wa cranberry, strawberry na raspberry.
5402	Muxaka lowu humelerisaka wayeni ya khwalithi wusungule kuva kona hi lembe ra 1991.
5403	Muxaka lowukulu swinene wa ta xisati tinga tisa swiphiqo eka kutswala loko totshikiwa nkarhi woleha kumbe wunyuhela ngopfu.
5404	Muxaka lowu kuya hindzhavuko wutekiwa tani hi wayeni leyi tirhisiwaka masiku hinkwawo, laha yi n’wiwaka na swakudya swofana na pasta, pizza, cheese kumbe salami.
5405	Muxaka lowu, namuntlha wutiveka hivito ra wona ra xi French, Mourvèdre.
5406	Muxaka lowunwana wa nguluve nhova, vanhu na timhisi hiswona swidlawaka swinene.
5407	Muxaka lowu wa Helichrysum wuna kutlula 600 wa tinxaka na 240 leyi milaka laha Afrika Dzonga.
5408	Muxaka lowu wa hongonyi wuna mitlawa yinharhu ya mintlhambi laha kungana leti rhandzaka kuva vinyi va ndzhawu, leto tsakela kutsakisa ta xisati na tingwhendza.
5409	Muxaka lowu wa manghovo wu dlayiwa ngopfu hi swikhovha, tinyoka, Ndloti, Nsimba-maxanatsi.
5410	Muxaka lowu wa Manghovo wu itiveka hiku tshama emisinyeni laha xitlharihaka swinene navusiku.
5411	Muxaka lowu wa nsinya lowu wutlhela wubyariwa e Israel.
5412	Muxaka lowu wa nsinya wukota ku hanya kahle na hambi kuri na dyandza kambe laha ku waka xirhami awukondzeleli.
5413	Muxaka lowu wa nsinya wukumeka laha kungana maribye nale ka misava ya sandi kuya eminkoveni kambe laha kungana mati ayitsakeli kukumeka.
5414	Muxaka lowu wa nsinya wutlhela wutiveka tani hi Vegetable Ivory Palm hikokwalaho ka xikhamba xa mihandzu ya kona na mbewu yakona leyo basa.
5415	Muxaka lowu wa nyoka wutlhela wutiveka tani hi “Twig Snake” leswi sukelaka eka kuva yifana swinene na swirhabyani leswintsongo ensinyeni kasi eka tinwani tindzhawu yitiveka tani hi “Bird Snake” hikokwalaho ka leswi yirhandzaka ku dya swinyenyani.
5416	Muxaka lowu wa Sutherlandia, lowu sweswi wunga e Lessertia, awuri na kwalomu ka 6 wa tinxaka, leti hangalakeke e Dzongeni wa Afrika.
5417	Muxaka lowu wa tinyenyani wutshama wurikarhi wutswalana swinene.
5418	Muxaka lowu wa wayeni kufana na tinwana wulanguteka onge wukume vito ra wona kusuka eka tindzhawu leti yinga tumbuluka kona, eka leyi kona yisukela eka madoroba yale Spain ya Mataro kusuhi nale Barcelona nale Murviedro kusuhi nale Valencia.
5419	Muxaka lowu wa wayeni wuhumesa minantswo yohambana hambana kusuka eka lowu twalaka onge wufambelana na xikatsa xa mabilomu, honey nati raisins.
5420	Muxaka lowu wa Whale shark hiwona lowukulu swinene lowu hanyaka eka tihlampfi naswona wunga tika kuya fika eka 13 tons.
5421	Muxaka lowu wa xinyenyani wutshama swinene e ribuweni ra lwandle nakona switswalana ngopfu hi ximumu nale swihlaleni swofana na guano, Reniers Kraal, Bredasdorp nale Strandfontein.
5422	Muxaka lowu wubyariwa eka tindzhawu hinkwato ta vuhumelerisi ta laha tikweni laha Stellenbosch yingana ndzhawu yikulu swinene ya vuhumelerisi, yilandzela hi Paarl na Robertson.
5423	Muxaka lowu wubyariwe hinkwako laha kuhumelerisiwaka wayeni laha Afrika Dzonga ehandle kale Little Karoo nale Northern Cape.
5424	Muxaka lowu wudumile swinene e Amerika laha tinga tlhela tifika na laha tikweni ra Afrika Dzonga hi 2007 tifikisiwa hiva Blaauwklippen winery.
5425	Muxaka lowu wuhlawuriwile hikuva wukula hiku hatlisa, ku hatlisa ku mila tisiva xikanwe no tshikela matandza lawayakulu ya buraweni.
5426	Muxaka lowu wuhumesa dzovo ramavalavala, laha ringa na kotshuka na mavala ya charcoal.
5427	Muxaka lowu wu komba swinene kutiyela eka tindzhawu tinwana laha swikombaka vuhlayiseki bya letinwani.
5428	Muxaka lowu wukota kukondzelela eka tindzhawu to titimela laha misava yakona yinga fuwa hi lime.
5429	Muxaka lowu wukota ku tirha kahle eka maxelo lawa ya kufumelaka, khwalithi yo antswa leyi humesiwaka hi wayeni leyi yifananisiwa na madiriva lawa ya humaka eka tindzhawu to titimela.
5430	Muxaka lowu wukote kuhumelela eka ndzhawu liya leswinga endla leswaku leyotshuka kuva yona leyi humelerisiwaka e Beaujolais kusuka kwalomu kava 17th Century.
5431	Muxaka lowu wukula swinene laha wungana kuringanela vuhumelerisi byo fika eka 12 t/ha kuya eka 15 t/ha.
5432	Muxaka lowu wukumeka lomu kunga oma nale kusuhi swinene na lwandle.
5433	Muxaka lowu wulava ku hlayisiwa swinene hikokwalaho ka voya bya wona, naswona yitala kuva yipfimba milenge leswivulaka leswaku yifanele ku endleriwa tindhawu takahle swinene totshama eka tona.
5434	Muxaka lowu wuna matimba yokota kuhumelerisa swinene laha yinga eka xikarhi ka 15 t/ha kuya eka 20 t/ha.
5435	Muxaka lowu wuna mihlovo yohambana hambana, laha yobasa, ntima na buraweni kunga mihlovo leyi vonakaka ngopfu.
5436	Muxaka lowu wuna swilaveko swoyelana na swa muxaka wa New Zealand White naswona wuhumesa dzovo robasa.
5437	Muxaka lowu wutekiwa tani hilowu kotaka ngopfu kutshikela matandza e Venda, sayizi yara Matabele kasi kutiyela kuhuma eka Ovambo.
5438	Muxaka lowu wutekiwa tani hilowu wunga enghozini swinene.
5439	Muxaka lowu wutirhisiwa ku endla wayeni yinwe kambe yitirhisiwa ngopfu kuva yikatsiwa natinwana leswaku tita vevuka nova na nantswo kufana na Carignan, Shiraz na Grenache.
5440	Muxaka lowu wutirhisiwa ku humelerisa tiwayeni ta port-style na letotshuka toka tinga nyanganyi.
5441	Muxaka lowu wutiveka himavito yanwana yotala ku katsa na Achéria, Bidure, Boubet, Bouchet, Cabernet gris, Carmenet, Cabernet Franco na Véron.
5442	Muxaka lowu wutiveka tani hi Spätburgunder e Germany, Brazil nale Canada; Pinot Nero kumbe Blauburgunder e Greece, Hungary nale Italy; kumbe Burgundac ematikweni ya United States na Yugoslavia.
5443	Muxaka lowu wutiveka tani hi tihuku leti tshikelaka swinene matandza.
5444	Muxaka lowu wutiveka tani hiyinwana yaleyi yinga nghozini.
5445	Muxaka lowu wutlhela wutiveka tani hi Carignane e tikweni ra United State, Carignano e Italy, Carignan noir e France nale Tinto Mazuela kumbe Samsó e Spain.
5446	Muxaka lowu wutsakela ngopfu kudya swakudya leswinga tala roughage naswona wutswala hikunonoka swinene.
5447	Muxaka lowu wuvonaka onge wusukela e Cahors, France, naswona ayi byariwa ngopfu e dzongeni- vupela dyambu bya France khale ka malembe.
5448	Muxaka na mitirho ya swiyenge swo hambana, mafambiselo kumbe swiyenge swa mafambiselo ya timhaka ta vaaki i timhaka ta nkoka ku leni ka milawu ya mafambiselo ya vaaki.
5449	Muxaka wa Chinchilla Giganta i muxaka lowu kulaka hiku nonoka wa xiharhi, naswona wutsakela ngopfu kudya roughage naswona wutiveka hiku tswala vana lavakulu swinene.
5450	Muxaka wa Dijon wuntshwa, wululamerile kuhumelerisa tiwayeni ta kahle tantolovelo, leti nga kona e Afrika Dzonga hiva 1990s.
5451	Muxaka wa mpfundla lowu humelerisaka nyama Loko unga se hlawula muxaka wofuwa wona, languta mafuwelo lawa yafambelanaka na swilaveko swawena.
5452	Muxaka wa New Zealand Red wuna dzovo ro fuwa ra kahle rotshuka, leringa hambanangiki ngopfu himuhlovo nira Impala buck.
5453	Muxaka wa swakudya leswi kuvuyiwaka naswona kutala kuva kuri switsotswana.
5454	Muxaka wa tinwana wuna mihlovo leyi unga yilangutelaka kuva u vona rimbewu.
5455	Muxavi loyi a ringaneleke, a nga koxa vuyiselo wa VAT hi ku rhumela xikoxo xexo eka VAT Refund Administrator (Pty) Ltd (the VRA).
5456	Muxavi loyi a ringaneleke u na mfanelo yo koxa vuyiselo wa VAT.
5457	Muxe a ku ka va Isarele, "mi nga chavi, mi ta vona hi laha Xikwembu xi ngata miponisa ha kona".
5458	Muxe aku ka vona, hikwalaho ka yini midzumadzumela mina minga byeli Xikwembu.
5459	Muxe ari murhangeri lonkulu wa tiko ra Israel loyi hi tlhelo ari muprofeta.
5460	Muxe na Eliya na vona avari ekutsakeni swin'we na yena.
5461	Muxe ni hinkwavo lava ava pfumerile ka Xikwembu va ha hanya na le tilweni Muxe ari murhangeri lonkulu, tlhelo ari muprofeta wa Xikwembu, kambe Yesu I n'wana wa Xikwembu, Yesu u hundza Muxe.
5462	Muxe u kurile endyangwini wa hosi, Muxe u khomile milawu hinkwayo ya va Egypta a tlhela a va munhu wa nkoka swinene.
5463	Muxe u rhangerile va Israele ku hundza nile lwandle ku suka ni le tikweni ra Egypta.
5464	Muxe u rhangerile va Israele ku sukela etikweni ra Egypta.
5465	Muxe u rhumele varhangeri va khume mbirhi ku katsa na Yoshua na Kalebe.
5466	Muxe u sungurile ku rila, kutani n'wana wa hosi a n'wi twela vusiwana, kutani u vile ni makungu ya ku n'wi teka a ya n'wi hlayisa leswaku a va n'wana wa yena.
5467	Muxe u velekiwile etikweni ra Egypta hi lembe ra 300 endzhaku ka Yosefa.
5468	Muxe u yile entshaveni kutani xivulavula na yena, "hi mina Yehova Xikwembu xa wena, unga tshuki u va na swikwembu swin'wana handle la mina.
5469	Muyeni un’wana wa mudyuhari wo huma e Thohoyandou undzi byele leswaku munhu un’wana na un’wana loyi ataka e Mapungubwe ulava leswaku yiva yayena.
5470	Muyivi ú tela ntsena ku yiva, ni ku tlhava, ni ku lovisa; mina ndzi tile leswaku tinyimpfu ti va ni vutomi, ti byi kuma hi ntalo.
5471	Na 351 wa swikolo swi kumile mbhasiso wa xiyimo xa le henhla kasi 288 swi na gezi.
5472	Naaman a hlundzuka (kariha) a ku: "A ndzi ku uta humela eka mina, u ta yima a khongela Xikwembu xa yena, a ndzi khumba hi voko, a hanyisa nhlokono wa mina."
5473	Naaman a ri mufambisi wa mavuthu ya le Siriya ni nala wa vaIsrayele.
5474	Naaman a ri nhenha ni matimba swinene, kambe a ri ni nhlokomo (vuvabyi bya nhlonge).
5475	Naaman u tsake ngopfu.
5476	Na hina hi fanele ku aka ti yindlu ta hina e ka masungulo la ma tiyeke.
5477	Na hina hi fanele ku kombela Xikwembu Xi hi pfuna ku endla leswinene ni ku Xi tshemba minkarhi hinkwayo.
5478	Na hina swa hi khutaza leswaku, hambi loko ku sungula ku vonaka eka ku humelela ka vanhu va Riphabliki ra Xidemokrasi ra Congo eka gondzo ra vona ra ntshamiseko na ku humelela loku nga vonakaka.
5479	Na hinkwaswo leswi engeteleriweke na vutihlamuleri xikan’we na vulawuri, hosi ayi sungula ku chava xikan’we nakuya titshamela yoxe.
5480	Nakambe hi August 1976, utlhele a pfaleriwa kuringana 123 wa masiku na vatirhi kulorhi vayena — leyi akuri ndlela yin’wana yo vasivela ku tirha eka ku paluxa manyala ya mfumo wa xihlawuhlawu.
5481	Nakambe hi khensa Springboks kuva makomba ndlela loko va hlurile Mphikizano wa Misava wa Rugby eka lembe leri nga hundza.
5482	Nakambe hi ku tiva leswaku nhlayo leyikulu ya vanhu lava nga riki na mintirho i vantshwa, hi nga endla swo antswa hi ku tirhisa ku nghenelela ko fana ni ka Vukorhokeri bya Lavantshwa wa Rixaka na nhluvukiso wa van'wamabindzu lavantshwa.
5483	Nakambe hi ta ya emahlweni hi teka magoza lama faneleke ku tirhisa nongonoko wa nghingiriko lowu faneleke lowu nga ta va kona hikwalaho ka endlelo ra vukamberi bya xinghana.
5484	Nakambe hi ya emahlweni hi kombisa ku tsandzeka eku tirhiseni nongonoko wa Dyondzo ya Masungulo ya Lavakulu.
5485	Nakambe Khabinete yi kombela vatirhi ku tirhisa tindlela leti nga kona, leti nga enawini ku lulamisa swivilelo na ku nghenela eka mikanerisano ya miholo hi moya wa matimba wo lwela xidemokirasi xa hina.
5486	Nakambe Khabinete yi tlhela yi vula leswaku ku tiyimisela ka yona eka ku rhula, ku humelela na ntshamiseko wa Afrika hi ku tirhisa ku nghenela na tiphurogireme to hambanahambana, ku katsa mapfhumba yo tisa ku rhula.
5487	Nakambe Khabinete yi vuyelela leswaku xiyimo xa swipimelo swa eneji swa fanele eka vuhlayisi bya nkoka nakambe na le ka timhaka ta swa xithekinikali leti endliwaka ku nga ri hi vomu ha vumbirhi ku katsa vukhamba bya ka yiviwa ka tikhebulu.
5488	Nakambe, ku simekiwa ka Tshalatshala ra G20 eku Seketeleni ka Vumaki eAfrika na tiLDC ro tiyisa nkulo wo katsakanya na ku koteka ka nhluvukiso hi swiboho swo tinyiketela swa pholisi.
5489	Nakambe ndzi rhumela rito ro nkhensa eka khale ka Phuresidente Jacob Zuma eka mukhuva lowu a tirhaneke na endlelo lero tika na ku va ro khumba.
5490	Nakambe ndzi ta kuma nkarhi wa ku hlangana na varhangeri va mfumo wa swifundzakulu na miganga ku tiyisisa leswaku mfumo, hinkwawo ka wona, wu angula eka swilaveko leswi lavaka ku tekeriwa magoza ya xihatla swa vanhu va ka hina.
5491	Nakambe ndzi tlhela ndzi tinyungubyisa swinene hi vanhu lava amukeriweke ku va va nyikiwa ti-National Order leti ta nkoka swinene.
5492	Nakambe, susa swakudya handle ka hay na mati yo tenga.
5493	Nakambe ximunhu namuntlha xi langutane na nghozi ya leswaku swikongomelo leswi vekiweke swi nga hundziseriwa eka malembe yo hlaya lawa ya ha taka, loko ku nga ri makume ya malembe, hi xivangelo xa xirilo xa ikhonomi loku nga hlasela misava hinkwayo.
5494	Naked Neck i huku leyi tekiwaka yiri huku ya xikaya leyi tswariweke hi huku ya n’warikolwani leyi humaka e Malaysia himalembe yava 17th Century.
5495	Nakwale xihlaleni atekiwa tani hi munhu loyi a chavisa swinene laha anga pfumeleriwi ku tshama e khotsweni navanwana.
5496	Na laha kuphameriwaka swakudya kufanele kuva tano.
5497	Nala wa hina I Sathani, kambe hi na murhangeri lonkulu loyi a hluleke Sathani, I Yesu Kriste n'wana wa Xikwembu, hi fanele ku n'wi dzunisaka hikuva u tshembisile ndhawu ematilweni hi laha ku nga heriki.
5498	Na le kusuhi na minkova e mananga kufana na le Niger, Mali na Chad.
5499	Naleswaku ndzi pfumeleriwile kuva na xiaveeka vutomi bya vona hileswi ndziti nyungubyisaka hiswona.”
5500	Na Mavandla ya 181, CITES yi tshama yi ri yin’we leyi nga na switirhisiwa swa matimba swinene swo hlayisa swimilani na swiharhi hi ku lawula mabindzu eka swiharhi na swimilani swa nhova.
5501	Nambu a wu tele kambe hi nkarhinyana loko mu prista a khumba mati, nambu wu oma hi tlhelo, wu yima ku khluluka.
5502	Nambu wa Vaal hiwona kuya hi South African standards lowu phakelaka Joburg na tindzhawu ta vumaki tale kusuhi hi mati.
5503	Nambu wa Vaal wutsemakanya hilaha kunga sala granite, wukhulukela evupela dyambu kukongoma e lwandle.
5504	Na mina mi ndzi khongelela, leswaku Xikwembu xi ndzi pfula xifuva loko ndzi lava ku dyondzisa, ndzi ta kota ku vulavula ndzi nga chavi nchumu, ni ku tivisa vanhu xihundla xa Evhangeli.
5505	NAM i ntlawa lowukulu ehandle ka UN naswona wu pfumelela tinxaka leta ha hluvukaka ku hlohlotela timhaka ta misava hinkwayo no tiyisisa leswaku mitsakelo ya vona yi tekeriwa enhlokweni.
5506	Namunhla rihari giriba ro hloniphiwa ngopfu ritlangaku ndima a Bordeaux.
5507	Namuntlha, akuna swikombiso leswivonakalaka swa vatshami vale Schroda naswona vayeni ava pfumeleriwi kuya eka tindzhawu letinga tsariwangiki nchumu loko kungari na munhu loyi ava kombetaka ndlela kumbe kungari na mpfumelelo.
5508	Namuntlha hi kuma milawu ya xona eritweni ra xona ebibeleni.
5509	Namuntlha hi ni tindzimi to hambana hikwalaho ka ku tiarisa ka vona.
5510	Namuntlha i wanuna worhula loyi a hatlisaka ku hleka, swatikomba leswaku anga pfumelelanga maxangu lawa ku tala embilwini ya yena.
5511	Namuntlha, Khotso leri arina nchumu naswona ra titimela, kambe munhu ango hleketelela hindlela leyi akuri xiswona loko kutele hi ntshungu xikanwe na huwa leswi aswiva kona.
5512	Namuntlha kuna kwalomu ka 15 Springbok, 100 Steenbuck, 200 European Fallow Deer, nati Bontebok, Eland nati yimbho tintsongo.
5513	Namuntlha, magidigidi ya vanhu vavhakela ndzhawu leyi ayiri khotso vhiki na vhiki kuva vaya tivonela hi voxe ndzhawu leyi ya masingita ya Robben Island.
5514	Namuntlha, murhi lowu wukumeka hi ndlela ya tipilisi, capsules, tiya, tinctures na cream yotola.
5515	Namuntlha, nambu wa Vaal wuhundzuke ndzelekano exikarhi ka xifundzha na North West na Free State.
5516	Namuntlha, ndzhawu leyi yale K2 yina goji rikulu leringa ceriwa himalembe yava 1930s naswona akuna nchumu.
5517	Namuntlha Peter Magubane u langutise eka ku hambanana ka ndzhavuko na mfuwo wa tiko ra Afrika Dzonga.
5518	Namuntlha, swilo switshamisekile naswona moya wu hunga kahle etlhelo ka nambu.
5519	Namuntlha vuvekisi lebyi nga hundzukeki tanihi xidzana xa Swikumiwa swa laha Tikweni - byi lava ku endla ku ringana 18,4% - leswi kombisaka leswaku byi le henhla swinene ku sukela hi lembe ra 1991.
5520	Namuntlha, xivumbeko xikulu xi khukhuriwile hi mati laha kunga khumbarhetiwa ti leyara tintshwa ta maribye, laha kungana masalela ya ‘Dome Mountain Land’ loku kungaha vonakalaka kukondza kuya fika eka doroba leri hiritivaka namutlha e Parys.
5521	Nandza loyi u bindzurisile a kuma tin'wana ta ntlhanu timali (talente).
5522	Nandzana - Timamali - Afrika-Dzonga Nandzana/Caracal (Felis caracal)Xiharhi lexi xikulu, xi tshama xi ri rufous- xi tsanile xa tindleve leti kulu ta ntima, phomisaka hansi ka khwiri, ni muhlovo wa xilamula ni milenge yo leha.
5523	Nandzana ya swikota ku hanya nkarhi wo leha yi ri hava mati, ku fana ni swiharhi swin’wani, yi hanya hi rinoko ra swiharhi leswi hlotaka.
5524	Nandzana yi ni mavala yo tsakisa xikandzeni.
5525	Nandzani yi tiyile, ya hatlisa yi tlhela yi hlota swiharhi leswi tsongo swo fana na jerboas, sand rat, ground squirrel na rock hyrax, yi kota no wisa swiharhi leswi kulu swofana na reedbuck na duiker.
5526	Nandza u komberile swinene eka hosi leswaku yi nwi khomelanyana (lehisela mbilu swi tsanana) a ta kondza a kota ku hakela mali leyi.
5527	Nandza un'wana a tisa mahungu yo biha kutlula hinkwawo aku, "Vana va wena a va tildyela nkhuvo endhawini yin;we, hiloko ku sungula bubutsa ra moya leri nga wisa yindlu kutani va fa hinkwavo."
5528	Nandza u tshunxiwile na muphameri u dlayiwile ku ya hi leswi Xikwembu xi kombeke Yosefa.
5529	Nandza u yingisile Abrahama kutani a ya etikweni ra Nakor.
5530	Nandza wa vunharhu a fika a byela Yobo a ku valala va hi hlaserile kutani va byisile tikamela hinkwato.
5531	Nandza wa vunharhu u nyikiwile talenta yin'we, a yi teka a yi celela, a yi tumbeta, a nga endlanga nchumu hi yona ku bindzurisa.
5532	Nandza wo sungula a tile hi ku tsutsuma a ta n'wi byela leswaku valala va dlele malandza ya Yobo kutani va byisile Mitlhambi ya yena ya tihomu ni timbhongolo.
5533	Nantswo lowukulu wa Pinot noir wu hlohleteriwa hiswinwana kukatsa na ndzhawu ya vuhumelerisi maxelo na ndlela leyi mahumeleriselo yanga xiswona.
5534	Nantswo lowu kumekaka eka muxaka lowu hilowu fanaka na wild blackcurrant, liquorice, spice xikan’we na dzovo, kambe varingi van’wana vahlamusela leswaku nantswo wa Souzão’s wa khwaxela nova na ti raisin.
5535	Nantswo na risima, hambiswiritano, aswiringanelangi kuva Athrixia yi tirhisiwa ku endla swinuherisi, kambe switirhisiwa kuva switisa nantswo eka swakudya na swonwa swona.
5536	Nantswo wa berry jam eka wayeni wukombeta madiriva lawa yakulaka swinene.
5537	Nantswo wa tiwayeni ta Shiraz wuya hiswilo swotala kukatsa xiyimo xa maxelo, ndzhawu ya vuhumelerisi na ndlela leswi nsimu ya madiriva yi hlayisisiwaka xiswona kuya fika eka nkarhi wa ntshovelo.
5538	Nantswo wa Zinfandel’s wusukela eka mabilomu nyana kuya eka nuhela wa mihandzu yotani hi ‘plummy’.
5539	Nantswo wotala wa wayeni leyi wusukela eka mihandzu na mabilomu yakona, laha yi khumbhaka na mihandzu yotshuka yofana na ti plums nati raspberries, xikawe na mabilomu yati violets na peonies.
5540	Nan’waka hi ta simeka phurogireme yikulu yo lwa ni vuvabyi bya TB, ngopfu ngopfu hi ta hoxa tihlo eka miganga yinharhu, swivocha eka ndzawulo ya Vutirheli bya Vulami, vatirhi va le migodini na miganga ya le swidorobanini swa le migodini.
5541	Na n'wina mi akiwa ehenhla ka masungulo lama vekiweke hi vaapostola ni vaprofeta, ribye lerikulu ra masungulo a ri yena Kriste Yesu hi xiviri.
5542	Na n'wina vini, endlisani sweswo eka mahlonga ya n'wina: Tshikani ku va holovela-holovela, mi ri karhi mi tiva leswaku n'wina ni mahlonga ya n'wina mi ni n'wini un'we ematilweni, ni leswaku a nga yi hi nghohe.
5543	Nasweswi, endzhaku ka malembe, kuve na minkombiso yotala swinene ya mani na mani e Yunivhesithi ya Pretoria, naswona hungu leri ritsariwile nale maphepheni.
5544	Nasweswi, ndzi mi byerile swilo leswi, swi nga si humelela, leswaku loko swi humelela, mi ta kota ku pfumela.
5545	Naswona Afrika Dzonga a yi yoxe: kuna mintshikilelo eka mphakelo mayelana na tiphrojeke leti ndlandlamukaka eChile na Brazil.
5546	Naswona ahi tsundzukeni marito yambirhi ya nkoka lawa yang a tsariwa eka xivatliwa lexi yimeke enyangweni wa Dachau nati nkamba tinwana na Nazi: Plus Jamais – never again.
5547	Naswona a ku na munhu loyi a chelaka vhinyo leyintshwa eminkwameni ya khale ya madzovo, hikuva loko a endlisa sweswo vhinyo yi ta handzula minkwama, yi halaka, na yona minkwama yi ta onhaka; kambe vhinyo leyintshwa va yi chela eminkwameni leyintshwa.”
5548	Naswona, a ku ri na vanhlokonho lava tala etikweni ra Israele eminkarhini ya muprofeta Elixa, kambe a ku vanga na un'we wa vona la basisiweke, loko a nga ri Naamani wa le Siriya.”
5549	Naswona aku sele kantsongo yirivariwa.
5550	Naswona, ari na ndhuma yoka yinga tolovelekangi yakuva un’wana wa vayimeri voka vanga talangi vavantima lava vaha ku amukeriwaka tani hi vayimeri.
5551	Na swona a swi tiva leswaku un'wana na u n'wana ufanele ku yingisa Rito ra Xikwembu (Bibele).
5552	Na swona a tlhela a ku ka vona: "Mi nga tirheleni swakudya leswi swi onhaka ka, kumbe swi nga riki swa nkarhi, kambe a swi ve swakudya leswi swi tekaka nkarhi wo leha ku nga vutomi lebyi byi nga heriki leswi N'wana waMunhu a nga ta mi nyika swona."
5553	Naswona eka kutirhisana kun’we, ndzi ve na nkateko wo vona kutiyimisela ka yena eka kufikelela milorho yoleyo.
5554	Naswona hi endle ntirhisano waku fambisa Mapungubwe hinkwayo.”
5555	Naswona hi fanele ku vona leswaku hi tiyisisa manghenelelo lawa.
5556	Naswona, ku fana na leswi, enkarhini wolowo, n'wana wo velekiwa kukota vanhu hinkwavo a nga xanisa n'wana wo velekiwa hi matimba ya Moya, nisweswi swa ha ri tano.
5557	Naswona kuna nhlayo ya swivangelo swa ndzhawu leyi ayisele yoxe.
5558	Na swona ku xanisiwa ka vavasati na vana ka ha ya emahlweni hi ndlela yo kala yi nga amukeleki.
5559	Naswona lavo tala va ta tsakela ku velekiwa ka n'wana, hikuva ú ta va nkulukumba emahlweni ka Hosi; a nga ka a nga nwi vhinyo ni byalwa, kambe ú ta tala Moya lowo Kwetsima a nga si velekiwa.
5560	Naswona loko vantima avanga hanyi hindlela leyi ayi laveka kumbe kulandzelela milawu leyi, ava yirisiwa, kutshamisiwa e tindlwini hinkanu, ku pfaleriwa e khotsweni kumbe ku dlawa.
5561	Naswona lwandle a ri sungula ku karhata, hikuva a ku hunga bubutsa lerikulu.
5562	Naswona mfumo wa hina wu ta tshama wu langutisa leswi humelelaka eKenya, Chad, Burundi, Darfur eSudan, Sahara Vupeladyambu, Cōte d’Ivoire, Somalia, Comoros na Central African Republic ku kuma ku rhula loku nga heriki na ntshamiseko.
5563	Naswona mi ta ku: ‘Leswi hi swi tweke swi endliwa hi wena eKapernawume, swi endle ni kwala tikweni ra wena!’
5564	Naswona mi ta tiva leswaku a ndzi endli nchumu hi ku tirhandzela ka mina, kambe ndzi vula swilo leswi hilaha Tatana a ndzi dyondziseke hakona.
5565	Naswona ndzivalelo a wu hakerisiwi eka Xikwembu.
5566	Naswona nkarhi awufikile, avatwa hindlela yoleyo, ku endla ntsinda lowunga lulamela kuyimela mafambelo yavona yale henhla swinene.
5567	Naswona ntanga wuna tindzhawu tinharhu ta nkoka ta archaeology kunga xintshabyani xa Mapungubwe, K2 na Schroda.
5568	Naswona swi le rivaleni leswaku matimu ya ve ntshikilelo eka hina namuntlha.
5569	Naswona swilo aswinga fambi hindlela leyi aswi kunguhatiwe xiswona.
5570	Naswona Tatana a nga avanyisi munhu ni un'we, kambe ú nyikile N'wana ntirho hinkwawo wo avanyisa, leswaku hinkwavo va va ni xichavo eka N'wana, kukotisa leswi va nga ni xichavo eka Tatana.
5571	Naswona, Tatana la ndzi rhumeke, na yena hi xiviri xa yena ú vekile vumbhoni ehenhla ka mina.
5572	Naswona, ú n'wi nyikile matimba ya ku avanyisa, hikuva i N'wana-wa-Munhu.
5573	Naswona vanhu lavo tala a va yile va ya hlanganisa Yesu, hikuva a va twile leswaku ú endlile mahlori walawo.
5574	“Naswona va te: “ ‘Ti ta ku qhavulela emavokweni ya tona, leswaku nenge wa wena wu nga tshuki wu vavisiwa hi ribye.’
5575	Naswona vuhlayisi ahi vutshila ntsena kambe, vuhlayiselo bya mahungu, vuxokoxoko na matimu.
5576	Na swona Xikwembu Xite: "Loko nala wa wena a ri ni ndlala, n'wi nyike swakudya a dya, loko ari ni torha n'wi nyike swa ku nwa (mati) a nwa."
5577	Naswona xi lavile leswaku vana lava va nga fani ni vatata wa vona, va nga vanhu lava tiariseke va ala ku yingisa, vanhu lava kanakanaka, lava nga tshembekangiki eka Xikwembu.
5578	Nataniele a ku ka yena: “Xana eNazareta ku nga huma xilo lexinene xana?”
5579	Nataniele a n'wi hlamula, a ku: “Rabi, u N'wana wa Xikwembu, u Hosi ya Israele.”
5580	Na tinguva ta yena tibasile ti tlhela ti vangama.
5581	Na Tito loyi a ndzi ri na yena, hambileswi a nga Mugriki, a nga sindzisiwanga ku yimba.
5582	Na varhangeri va Koranna Wars, valwile etibuweni ta milambu ya Orange River hivo 1870 na 1879, navona vapfaleriwile kona endzhaku kaloko vatsan’we Queen na tiko.
5583	Na vona va hatlisile va landza Yesu loko a va vitanile.
5584	Na vona va huwelela xikan'we vaku: "N'wi suse, n'wi-suse U n'wi vamba!"
5585	Na vona va le Axuru va nghenile emakungwini ya kona, va tshembisa va ka Lota leswaku va ta va pfuna.
5586	Na wena, nhlomulo wu ta ku tlhava mbilu kukota tlhari.”
5587	Na wena wa ku hlayisa.
5588	Na wena xihlangi, u ta vuriwa muprofeta wa Loyi-a-nge-henhla-henhla, hikuva u ta rhangela Hosi emahlweni ku lunghisa ndlela ya yona, ni ku tivisa tiko ra yona leswaku ri ta ponisiwa, hi ku rivaleriwa ka swidyoho swa rona.
5589	Na wona mademona ma huma eka lavo tala, ma huwelela ma ku: “U N'wana wa Xikwembu.”
5590	Nawu lowu awuvuriwa “Robert Sobukwe clause”.
5591	Nawu lowu wu ta vitaniwa Nawu wa SAQA wa 1995.
5592	Nawumbisi lowu hundzuluxaka Vumbiwa a wu fanelanga ku nghenisa timhaka tin’wana handle ka swihlawulekiso swa vumbiwa na timhaka leti yelanaka na swihlawulekiso leswi.
5593	Nawumbisi lowu hundzuluxaka Vumbiwa leri nga humesiwa hi Palamende ya Tiko ya Milawu na loko, laha swi endlekaka, hi Huvo ya Rixaka ya Swifundzankulu, ri fanele ri kongomisiwa eka Presidente ku va a pfumelelana na rona.
5594	Nawumbisi lowu pasisiweke hi Nhlengeletano ya Milawu hi ku landza ndzimana ya (c) wu fanele ku yisiwa eka Presidente leswaku a wu pasisa.
5595	Nawumbisi lowu pasisiweke hi Nhlengeletano ya Milawu hi ku landza ndzimana ya (e),(i) kumbe (j) wu fanele ku yisiwa eka Presidente ku va a wu pasisa.
5596	Nawumbisi lowu pfumeleriweke no sayiniwa hi Presidente wu va Nawu wa Palamende, wu fanele ku tivisiwa hi ku hatlisa, kutani wu sungula ku tirha loko wu tivisiwile kumbe hi siku leri vekiweke hi ku landza Nawu wolowo.
5597	Nawumbisi lowu, xikan’wekan’we loko wu pasisiwile tanihi nawu, wu ta tiyisisa ntiyisiso wo lawula lowu nga kona, wu nyika nsirhelelo eka nkarhi wa ku tirha na ku antswisa mitsakelo ya ikhonomi na vaaki ya MaAfrika-Dzonga hinkwavo.
5598	Nawumbisi wa NHI sweswi wu lunghekile ku tirhiwa hi mfumo naswona wu ta rhumeriwa ePalamende eka mavhiki ya nga ri yangani lawa ya landzelaka.
5599	Nawumbisi wa Timfanelo Kavanyisa ka 2: Nawumbisi wa Timfanelo (7-39) Nawumbisi wa Timfanelo lowu i phupha ya xidemokrasi laha Afrika Dzonga.
5600	Nawumbisi wa Timfanelo wa tirha eka nawu hinkwawo, no boha Huvo yo endla milawu, huvonkulu, vuavanyisi na swiyenge hinkwaswo swa mfumo.
5601	Nawumbisi wu kongomane no tiyisisa leswaku mfumontirhisano na mitirho yo langutisisa swa antswisiwa na leswaku ntshembho wa vulawuri na switandzhaku swo biha swo gembula swa hunguteka swinene.
5602	Nawumbisi wu ta tiyisisa leswaku mitlawu leyi khumbhekaka yo fana na lavantsongo na vagemburi lava nga swiphiqo va sirheleriwa naswona va ta kota ku kuma mpfuneto ku suka eka mihlangano yo fana na Vulawuri bya Vugemburi bya Tiko.
5603	Nawumi aku: "Xikwembu axin'wi katekise, I xaka ra hina ra le kusuhi.
5604	Nawumi na Rhuti a vari swisiwana.
5605	Nawumi u ehleketile ku tlhelela etikweni ra Israele.
5606	Nawu wa mina hi lowu: Hileswaku mi rhandzana, kukotisa leswi na mina ndzi mi rhandzeke.
5607	Nawu wa Palamende wu fanele ku lawula mafambiselo yo thola swirho swa Khomixini.
5608	Nawu wa Palamende wu fanele ku nyika endlelo ro kumisisa nhlayo ya swirho swa Palamende ya Tiko.
5609	Nawu wa tiko wu tlhela wu lawula matirhelo ya tiajensi ta vuthori bya vanhu ta le xihundleni na vukorhekeri bya vuthori bya xinkarhani, ku sivela ku xanisiwa ka vanhu lava lavaka va nga swi langutelanga.
5610	Nawu wa vona hi leswaku a vafanelanga ku tirha hi siku rhero.
5611	Nawu wa Xibalo xa Mali leyi Nghenaka (xiphemu 11D) wu pfumelela nsuso hi ku ya hi Ndzavisiso na Nhluvukiso leswi nga endleriwa tikhamphani naswona hikwalaho wu susiwile eka ITR12T.
5612	Nawu wu tile hi tintsumi, ti wu nyika muhlanganisi hi voko.
5613	Nayena ari na leswi arina swona endzhaku kaloko a lovile laha akuri swilo swa xikhale leswi aswiri swa nsuku – laha xinwana xa swona axifana na ngwenya.
5614	Na Yesu Kriste uri, "loko undzi rhandza uta hlayisa hinkwaswo leswi ndzi ku lerisaka swona".
5615	Nayona yiwela eka tinwana leti kalaka swinene hikuva yi hlayisa mandza e nonweni kufikela ya tlhotlhoriwa.
5616	Nchuluko eka tihuku laha tinga humesaka matoto ya rihlaza no basa kungava swinwana swa swikombiso swaleswaku se yanghenile.
5617	Ncila wa kona iwobasa lowungana vala ehansi ka wona.
5618	Ncila wayona lowo koma iwa buraweni.
5619	Ncila wa yona wulehile swinene.
5620	Ncila wuna mabhandi mo anama ma mpunganyana- ribungu na basa.
5621	Ncila wutiyerile wu tontswa emakumu.
5622	Ndhawu Ieyi Tsakamaka ya le mayelana na ku antswisa REC.
5623	Ndhawu Ieyi Tsakamaka ya le mayelana na ku antswisa REC. antswisa xiyimo xa sweswi.
5624	Ndhawu ieyi Tsakamaka ya le may Tlhelo sirheleriwa Tlhelo >, REC g/C C/D Nhlayoxi karhi ya le henhla EIS.
5625	Ndhawu leyi Tsakamaka ya mayelana na ku antswisa REC.
5626	Ndhawu leyi yi nga ndzhaka ya vona yi famba ku ya fika eSaridi.
5627	Ndhawu ya vubindzurisi bya mahala yi ta katsa timakete ta 26 wa matiko lawa nga na vanhu va kwalomu ka 625 wa timiliyoni.
5628	Ndhawu ya vunharhu i xifundzha xa Dori.
5629	Ndhurho wa ku hanya wu tshama wu ri karhi wu tlakuka.
5630	Ndi ta hlamusela hi laha swilo leswi humeleleke hakona.
5631	Ndlela leyingana ntiyiso ngopfu yaku kuma rimbewu eka tihuku tirhisa tisiva, kuyi languta le ndzhaku xikan’we naku yima uvona.
5632	Ndlela leyi ya eco-route i ndlela yakahle yaku tiva ndlela leyinga tivekeki yale vupela dzambu bya ntanga naswona switeka tindzhawu ta kahle nalaha ku tumbelaka swihari.
5633	Ndlela leyi yilehe kuringana 45 kms hiku leha naswona yiteka exikarhi ka 5 na 6 wa ti awara.
5634	Ndlela yakahle swiene yaku sivela ikuva tihuku ti sawutisiwa na nsivelo wakahle.
5635	Ndlela yakahle yo lawula mavabyi eka kukurisiwa ka tihuku ikuva kusiveriwa kuhangalaka ka mavabyi lawa.
5636	Ndlela ya kahle yo phamela dried lucerne hileka ndhichi leyi tshamaka yirikarhi yibasisiwa.
5637	Ndlela yakwe yakuti tumbeta akuri kuva a ambala tihovhorolo ta vatirhi, hambi leswi atinga siveli ngopfu vukona bya yena.
5638	Ndlela ya ndzhavuko ya vutomi bya xi Afrika hixitalo yiva yiri kahle eka mbango.
5639	Ndlela ya vavanuna vanene Patta avutisa aku, 'Xana awu tshovekile moya loko vakuma xigwevo xo tsham e jele vutomi hinkwabyo ke?'
5640	Ndlela ya vumbirhi iku femba majenje.
5641	Ndlela yin’wana kungova kutirhisa swokarhi kuhalela naku bracha matandza leswaku ya basa.
5642	Ndlela yin’wana na yin’wana leyi uyi tirhisaka ku phamela mpfundla yilulamile, kambe swina nkoka kuva uswilandzelerisa hi ndlela leyi fanaka.
5643	Ndlela yinwani yaku tiva rimbewu iku yima u vona.
5644	Ndlela yin’we yo kuma vutombi lebyi nga heriki i ku kombisa ripfumelo ntsena eka rifu ra Yesu exihambanweni!
5645	Ndlela yo antswa yobyi herisa ikuva kuherisiwa tihuku letinga hlaseriwa hi ti red mites, kubasisiwa kahle nova kufafazeriwa xihahlu.
5646	Ndlela yo olova kuva swivonaka loko tihuku tiri nantshikelelo wa maxelo yo hisa kumbe kutitimela ikuva kulangutiwa mahanyelo ya tona.
5647	Ndlela yo sungula i leyi vuriwaka nxopaxopo wa nkoka hi ku landza mikongomelo (thematic qualitative analysis), kasi ya vumbirhi yi vuriwaka manyikelo ya tinhlamuselo eka tiagumente ta swivulwa hi riendli (theta-role assignment).
5648	Ndlopfu - Timamali - Afrika-Dzonga Ndlopfu I xiharhi lexi kulu, xi tika swinene xi tlhela xi fikelela 3.3 m emakatleni.
5649	Ndlopfu ya Afrika yi le ka mintlawa yimbiri leyi tivekaka ngopfu I AfriKa bush elephant (loxondota Africana) ni leyitsongo African forest elephant (loxondota cyclotis) e cental Africa.
5650	Ndlopfu ya chuha loko yi voniwa nandzu wo ringeta ku tlula nawu.
5651	Ndlopfu yidya matluka lawa yahakuhlukaka eka nsinya lowu lawa yavikiwaka leswaku ya xawulo no nuhela kufana na coconut.
5652	Ndlopfu yo pfumala va twari yi hlayisiwa hi tindlopfu tinwani ta xisati.
5653	Ndololo yakona iya mpunwa yitlhela yiva na xitshopani.
5654	Ndyangu na vanghana va muyimbeleri wa opera la nga bebuleriwa eAfrika-Dzonga la tivekaka eka misava hinkwayo, Tatana Johan Botha.
5655	Ndyangu wakona wufika kwalomu ka 14 na 120 wa tinxakaxaka.
5656	Ndyangu wa muxaka lowu wa hlampfi wuna tinxakaxaka ta 26. Himinkarhi yinwani yitekiwa onge kova Stonefish.
5657	Ndyangu wa Rhincodontidae wuna muxaka wunwe (1) na rixaka rin’we (1).
5658	Ndyangu wa yona i 1 lowungana tinxaka timbirhi.
5659	“Ndza ha ri ni leswo tala leswi ndzi fanelaka ku mi byela swona, kambe swi nga mi tikela sweswi.
5660	Ndza ku tiva leswaku u mani!
5661	Ndza ku tiva leswaku u mani, u lowo Hlawuleka wa Xikwembu.”
5662	Ndza mi kombela vamakwerhu, hundzukani lava fanaka na mina, hikuva na mina ndzi hundzukile la fanaka na n'wina.
5663	Ndza mi tsundzuxa, vamakwerhu, leswaku Evhangeli leyi ndzi mi dyondziseke yona, a yi humanga eka vanhu.
5664	Ndza nkhensa Hosi Yesu hikuva U file e Xihambanweni, U rhwele maxangu ya swidyoho swa mina.
5665	Ndza swi tiva leswaku Swirho swo Hlonipheka swi ta pfumelelana na mina leswaku eka nkarhi wa hina wa xidemokrasi hi fanele ku kuma nhlamuselo ya hi laha hi nga langutelaka lava nga ekhombyeni erixakeni.
5666	Ndza switiva leswaku vanghana vamina vanga swikota ku ku endla leswi hinkwaswo.
5667	Ndza swi tiva leswaku xihuhuri lexi kulu lexi xi mi humelela hikwalaho ka swidyoho swa mina."
5668	Ndza tshemba leswaku tiko ra ka hina ri nghenile eka nkarhi wa ku cinca.
5669	Ndza tshembha leswaku vakulukumba vangava swikombiso swakahle swinene- eka kurhangela, ku kombisa no seketela leswi lavaka kufikeleriwa,eka vona hi voxe na van’wana vanhu.
5670	Ndza tshembha vata swiendla, kambe leswi aswinge olovi.
5671	Ndzavisiso ku ya hi nkoka hi wona wu nga ta tirhisiwa eka xitsalwana lexi.
5672	Ndzavisiso lowu wu boxa no kanela mitlhontlho leyi ku hlanganiwaka na yona eka vuhundzuluxi lebyi khumbaka Xichangana eZimbabwe.
5673	Ndzavisiso lowu wu endliwa ehansi ka thiyori ya thitha (theta-theory), ku nga thiyori leyi tirhanaka na vuxaka bya riendli ni swiphemu swa swivulwa leswi ri tirhaka na swona, leswi kumekaka eka tindhawu ta nhlokomhaka na swiendliwa.
5674	Ndzavisiso lowu wu kongomisa eka maendli ya mfambo yo tsutsuma.
5675	Ndzavisiso lowu wu kumile leswaku ku na mitlhontlho ya swa ririmi leyi ku hlanganiwaka na yona eka swiyimo swa fonoloji, mofoloji, vulongoloxamarito na semantiki loko ku hundzuluxiwa switsariwa exikarhi ka Xichangana na Xinghezi.
5676	Ndzavisiso lowu wu kumile leswaku Thomas Hasani Chauke u tlanga xiave xikulu swinene eka ku tlakusa na ku hluvukisa Xitsonga na ndhavuko wa Vatsonga.
5677	Ndzavisiso lowu wu kumile nakambe leswaku mitlhontlho yin’wana yi tisiwa hi timhaka ta matsalelo laha vahundzuluxi va tirhisaka matsalelo yo hambana ya Xichangana.
5678	Ndzavisiso lowu wu ni nkoka swinene eka vanhu lava vatsakelaka ku hlaya ni ku hluvukisa tindzimi ta Xintima.
5679	Ndzavisiso lowu wu simekiwile eka Thiyori ya Affordances.
5680	Ndzavisiso lowu wu tlhela wu xopaxopa mitlhontlho ya vuhundzuluxi leyi khumbaka swa ndhavuko.
5681	Ndzavisiso lowu wu tlhela wu xopaxopiwa hi ku tirhisa nxopaxopo wa maavelo ya ntsengo (Quantitative Distributional Analysis) ku kuma tipatironi eka ntsemakanyo wa xiyimo xa nkoka xa swa tinhlayo ta tikholokhexini ta marito lama valangiwaka.
5682	Ndzavisiso lowu wu wela eka xivumbeko xa nhlawulo naswona ku tirhisiwa tindlela to hlengeleta mahungu ta nhlokohliso wa swivutiso ni ntlhatlho wa vundzeni.
5683	Ndzavisiso lowu wu xopaxopa mitlhontlho leyi eka swiyimo swo hambanahambana swa xilingwistiki leswi katsaka mipfumawulo ya marito, swivumbeko swa marito, vulongoloxamarito na tinhlamuselo ta wona.
5684	Ndzawuko lowu wo fuwa wu komba vurhangeri bya Afrika eka sayense na matsalwa, filosofi na swa bindzu, leswi nga ngheneleriwa hi nxaviselano wa mahlonga na ku teka rifuwo ra Afrika.
5685	Ndzawulo ya Mati na Mbhasiso yi ya emahlweni na ku humelerisa ku lulamisela ku simekiwa ka Nambu wa Berg ku ya eka Xikimi xo Pfuneta xa Voevlei.
5686	Ndzawulo ya Mfumontirhisano na Timhaka ta Xintu, hi Senthara ya Vulawuri bya Makhombo ya Rixaka, swi ya emahlweni ku fambisa xiyimo xa dyandza na ku kala ka mati swa tiko hi ku tirhisana na mabindzu hinkwawo ya tiko na mabindzu yo ka ya nga ri ya mfumo.
5687	Ndzawulo ya Mimfumo ya Swifundzha na Miganga yi ta kondletela gingiriko lowu seketelaka hi Tindzawulo ta Swicelwa na Mabindzu ya Mfumo.
5688	Ndzawulo ya Mintirho ya Mfumo na Mafambiselo yi ta vumba endlelo ro valanga ku landzelerisa masimekelo ya swiboho leswi.
5689	Ndzawulo ya Mintirho yi ta langutisisa matirhelo ya vurimi, swihlahla, vuhlayiseki byo ka byi nga ri bya mfumo, swiyenge swa tiholiseli na switolo.
5690	Ndzawulo ya Mitlangu na Vuhungasi: Tatana Alec Moemi tanihi Mulawuri-Angarhelo eka kondiraka ya vumbirhi ya tlhanu wa malembe.
5691	Ndzawulo ya Timhaka ta Mati na Swihlahla.
5692	Ndzhaka leyi yi averiweke va ka Simiyoni a xi ri xiphemu xa tiko ra va ka Yuda, hikuva va ka Yuda a va averiwile xiphemu lexikulu; kutani xiphemu xin'wana xa tiko leri a ri ri ra va ka Yuda xi nyikiwile va ka Simiyoni.
5693	Ndzhaka ya vona a yi ri xikarhi ka ndzhaka ya va ka Yuda.
5694	Ndzhaka ya vona va va averile hi ku tirhisa vuhlolotwana, hilaha HOSI Xikwembu xi leriseke Muxe hakona leswaku a avela tinyimba ta Israele ta 9 ni hafu.
5695	Ndzhaka ya vona yi katsa miti leyi: Berexeba, na Xeba, na Molada; na Hasari-Xuwala, na Bala, na Esemu; na Elitolada, na Betuli, na Horma; na Sikilaga, na Beta-Marikaboto, na Hasari-Susa; na Beta-Lebawoto, na Xaruheni.
5696	Ndzhakunyana ku nghena Safira nsati wa yena (ma n'wi vona la xifanisweni).
5697	Ndzhavuko lowu awuhangalakile hinkwako e dzongeni wa Afrika.
5698	Ndzhawu leyi avayi langhilekuva ntsonda wavona ayiri yikulu swinene, yiva na xintshabyani, lexi axiri eka ximpfhukani kusuka e n’walungu vuhuma dyambu bya K2, hile tlhelo lerin’wani ra xintshabyani xa Bambandyanalo.
5699	Ndzhawu leyi ayiri na mikhukhu yotala ngopfu ngopfu eka ndzhawu ya Parys laha swihlala swinga tala nakukula.
5700	Ndzhawu leyi kuvoniwaka kusuka eka yona yilangutane na le ndzeni ka ntanga; wo tshuka, rivala leringa tala hi minkova na misinya.
5701	Ndzhawu leyi sweswi yitele hi swifaniso swa vanhu va ndhuma lavanga tshama va pfaleriwa kona kambe yitamaka yaha pfumala misinya.
5702	Ndzhawu leyi tsakamaka yivanga swiphiqo swa scaly leg mites.
5703	Ndzhawu leyi ya vuwiselo yingava yi endliwe hi plangi, khadibokisi, kumbe khapete nyana.
5704	Ndzhawu leyi ya vuxokoxoko yina internet café naswona unga xava mathikithi yoya e Robben Island.
5705	Ndzhawu leyi yile kule na doroba xikanwe na moya wa rona wobola.
5706	Ndzhawu leyi yingana maribye yotshuka (leyi hlamuseriwaka tani hi ‘petrified desert dunes’) yihlangana na mabyasi ya xitshopani eminkoveni leswi nyikaka vuyeni muhlovo wokarhi.
5707	Ndzhawu leyi yingava yi endliwe hiti darata, maplangi, kumbe ku akiwa hi concrete slab kusuka eka switina kumbe plangi.
5708	Ndzhawu leyi yiteka xivandla xikulu swinene, kuya hileswi utsakelaka swona unga teka nkarhi nyana wakahle swinene loko unga se teka rendzo kuya exihlaleni.
5709	Ndzhawu leyi yitlhela yiva na rivala ra ntlangu wa rugby na ra cricket leswinga endliwa hi ma British kusukela ekusunguleni.
5710	Ndzhawu leyi yitshame hilekusuhi swinene nale Limpopo Forest Tented Camp.
5711	Ndzhawu leyi yiye emahlweni yitirha tani hi khotso ra valwela ntshunxeko kufikela hi 1996, laha kunga tekiwa xiboho xaleswaku yipfariwa kasi lava ava sele e khotsweni leriya vayisiwe eka makhotso yanwana.
5712	Ndzhawu ya De Krans kusuhi nale Calitzdorp e Klein Karoo yibyale muxaka wa Touriga Naçional rosungula hi 1984 kasi hi lembe ra 2000 yive nsimu yosungula laha tikweni kuhumelerisa madiriva yo endla wayeni yinwe kusuka eka muxaka lowu.
5713	Ndzhawu ya kahle laha switshamaka kona hilaha kungana swihlahla na byasi byo leha laha kungana timpfula to hundza 700mm hi lembe na laha kunga tala swakudya swa swona.
5714	Ndzhawu yale handle kalah ku hlayisiwaka tihuku, kufanele ku hlayisiwa naku pfumelela kwalomu ka 50% wa swimilani leswi hanyaka minkarhi hinkwayo.
5715	Ndzhawu yale henhla swinene exihlaleni i Minto Hill, leyinga yima kwalomu ka 30 wa timitara kusuka e henhla ka lwandle, naswona kuna lighthouse leyi kokaka rinoko.
5716	Ndzhawu ya MapungubweWorld Heritage Sites Hi 1250 AD, Mapungubwe ayiri e maninginingini ya matimba yayona.
5717	Ndzhawu ya mphahlo leyi aku vekiwa kona swibye swohlawuleka naku nisa mpfula hileswi aswi tekiwa tani hi leswi hetisisaka thawa ya hosi ya rimhondzo ra ndlopfu.
5718	Ndzhawu ya ntolovelo yo hlangana kona akuri akuri ekaya ka Adelaide na Paul Joseph e Fordsburg, lava avari swirho swa Transvaal Indian Congress.
5719	Ndzhawu ya Overgaauw e Stellenbosch yivuriwa kuva yive ndzhawu yosungula kuva yi humesa wayeni yo endliwa hi Merlot.
5720	Ndzhawu ya Piedmont leyinga e nwalungwini- vupela dyambu bya Italy hilaha muxaka lowu wunga byariwa kona kuringana malembe yotala, yitiveka tani hi kaya nkulu ra wona.
5721	Ndzhawu yati Jakalas’ Xana awu switiva: Ti anthropologists avana kutshemba kufikela eka 100% leswaku vito ra Mapungubwe risukela kwihi, kambe ntumbuluko warona wu hleketeleriwa kuva wusukela eka ‘ndzhawu yati (or hill) jakalas’.
5722	Ndzhawu yavuhumelerisi ya Carignan e France yivuye yikula swinene eka malembe lawa yotala laha swinga endla leswaku yi hunguteka e Spain.
5723	Ndzhawu ya vuhumelerisi yifanele kuhungutiwa hilexikarhi hiku tirhisa kheteni loko swihukwani swahari swintsongo.
5724	Ndzhawu yintshwa yi engeteriwile eka khonthena ya “Non-Residency” ku kombisa siku leri khamphani yi nga yima ku va mutshami loko swi fanerile.
5725	Ndzhawu yiva xiphiqo eka tihuku loko titele ngopfu eka ndzhawu yin’we, leswi endlaka leswaku kuva na mphikizano waswakudya na mati nova tisungula ku karhatana.
5726	Ndzhawu yo amukela vuyeni e gedeni yina firiji leyingana mati, juzi na swinwana switima torha.
5727	Ndzhawu yo chela mafurha yale kusuhi yile Alldays (70km) nale Dongola Ranch (30km).
5728	Ndzhawu yo kwetsima exihlaleni Kusuka e handle, Khotso leri rile hansi, kuvonaka muako wodzwihala wo endliwa hi maribye.
5729	Ndzhawu yo ringeta matlhari yivuye yi rhurhisiwa kusuka e Signal Hill kuya e Robben Island, xivangelo nkulu akuri leswaku loko ku baleseriwa matlhari lawa swiendla leswaku ku fayeka mafasitere e Green Point.
5730	Ndzhawu yo timula torha ya nkarhi hinkwawo Endzhaku kaloko kupfuneta kunga fambangi kahle, lava vanga pona vanharhu vavuye vatshama kona exihlaleni kutlula kutlhelela e England, naswona vangava vangaha pfuniwanga hi xikepe xa Dutch kumbe Portuguese.
5731	Ndzi amukeriwile e Pollsmoor prison ndzi amukeriwa hi Gregory: andzi byela hilaha vanga tsaka hakona hiku vhakeriwa.
5732	Ndzi anakanya masiku lama hundzeke, ndzi tsundzuka ni malembe ya khale.
5733	Ndzi byeleni mhaka leyi yin'we ntsena: Xana mi nyikiwile Moya hileswi mi hlayiseke Nawu xana, kumbe xana hileswi mi pfumeleke Evhangeli, siku mi nga yi twa ke?
5734	Ndzi byeriwe leswaku hi khisimusi vanga tsala e hansi nxanxameto wa leswi vaswilavaka laha valanguteri va khotso vangataya vaxavela swona e vhengeleni rale kusuhi.
5735	Ndzi cukumetiwile exikarhi ka vafi, ndzi fana ni lava dlayiweke va hoxiwa esirheni, lava ni ku va anakanya u nga ha va anakanyiki, hikuva va susiwile emavokweni ya wena.
5736	Ndzi endla ntirho lowu hiku xixima nkulukumba Nelson Mandela.
5737	Ndzi endle ku fana ni n'wana ni u n'wana wa malandza ya wena."
5738	Ndzi fambile ndzi kongome van onge ndziya nghena hi nyangwa lowunga pfuriwa endzhaku naswona vanhu lava avari ekusuhi ava ehleketa leswaku ndziya nghena hi ndzexe leswaku ndzitaya e khotsweni hiku tilavela.
5739	'Ndzi hakerile hakelo yakuva muteki wa swithombe laha tikweni leri,' ahi hlevela.
5740	Ndzi hlambanyile khale hi vito ra mina lero hlawuleka leswaku Davhida ndzi nga ka ndzi nga n'wi hembeli.
5741	Ndzi hlamula ndziku, 'Xana ndzingava boss ya wena njhani?'
5742	Ndzi hlangane na yena rosungula loko ndzi vuya exikolweni xo dyondzela vudyondzisi loko xipfarile.
5743	Ndzi hlawuleleni vavanuna vanharhu enyimbeni yin'wana ni yin'wana, lava ndzi nga ta va rhuma va ya rhendzeleka ni tiko hinkwaro va ri karhi va tsala-tsala tindhawu leti va navelaka leswaku ti va ndzhaka ya vona; kutani va ta tlhela va vuya haleno ka mina.
5744	Ndzi hlayiwa exikarhi ka lava yaka exivandleni xa vafi, a ndza ha ri na matimba niswitsanana.
5745	Ndzi hleka ngopfu hibyona loko ndzi switsundzuka.
5746	Ndzi hoyozela vanhu va Doroba ra Kapa na vaaki hinkwavo va Kapa-Vupeladyambu eka ku landzelela hi vurhonwana magoza ya ku hlayisa mati.
5747	Ndzi huwelela eka Xikwembu hi rito leri tlakukeke; ndzi huwelela eka xona, hikuva xi ta ndzi yingisa.
5748	Ndzi khensa nsovo wa wena lowunene ni ndzivalelo wa wena!
5749	Ndzi khensa nsovo wa wena lowunene ni ndzivalelo wa wena – nyiko ya vutomi lebyi nga heriki!
5750	Ndzi khome voko ra yena naswona andzi ri hlambangi kuringana mavhiki mambirhi.
5751	Ndzi kombela leswaku mfumo wu tshemba vanhu va ka hina.
5752	Ndzi kombela leswi hi vito ra N'wana wa wena Hosi Yesu.
5753	'Ndzi kombela miyimisa basi ndzi chika.'
5754	"Ndzi kombela President leswaku a langutisisa mhaka ya Volkstaat hintwela vusiwana xikanwe naku ahlula ma Afrikaner hi vutlharhi," papila rakwe ari vula tano.
5755	Ndzi kombela Xikwembu leswaku entalweni wa ku dzuneka ka xona, xi mi nyika matimba, hi Moya wa xona, ku tiya emunhwini wa n'wina wa le ndzeni, ni leswaku Kriste a aka etimbilwini ta n'wina hi ku pfumela.
5756	' Ndzi ku "hintolovelo", hikuva wanuna loyi angava kahle no hlonipheka, kambe atlhela ati tsongahata tani hivanwana vanhu, laha hinkwaswo switlhelaka switwala onge kova norho.
5757	Ndzi kurile ku va ndzi nga ha tlhela ndzi kuma van'wana, Xikwembu xi ndzi hundzukerile.
5758	'Ndzi kuyisa ekaya leswaku uyava nsati wa mina,'A hlamula.
5759	Ndzi langute ehindlela leyi ava hlamurisa xiswona leswaku ava dya kusuka exandleni xakwe.
5760	Ndzi lava ku endla xikombiso ndzi ku, a hi tekeni leswaku kuna manana loyi a nga loveriwa.
5761	Ndzi lava ku teka nkarhi Iowu ndzi kombisa leswaku eka masiku nyana lawa ya taka, ndzi ta hetisa ku tihlanganisa na Khomixini ya Nhlawulo na Vaholobyenkulu va Swifundza-nkulu na ku tivisa siku ra minhlawulo.
5762	‘Ndzi lava ku vona munghana wa mina naswona arina nhlohletelo swinene eka leswi ndzi nga swiendla.’
5763	Ndzi lava ku vulavula hi swivuriso, ndzi hlamusela swihundla swa minkarhi leyi hundzeke.
5764	Ndzilekana hi tlhelo ra vupeladyambu i lwandle ra Mediteraniya ni tindhawu leti nga eribuweni ra rona.
5765	Ndzilekana lowu wu famba wu ya ta hi le dzongeni ra xiphandze xa Akrabimi, wu hundza wu ya fika eSini; wu tlhandluka wu ya ta hi le dzongeni ra Kadexe-Bariniya, wu lulama na Hesironi, wu ya fika le Adara, kutani wu jika wu kongoma eKaraka.
5766	Ndzilekana lowu wu tlhandluka wu sukela eYeriko wu ya ta hi le magangeni, wu famba ku ya fika eBetele.
5767	Ndzilekana wa le n'walungwini wu sukela ensongeni wa laha nambu wa Yordani wu helelaka kona.
5768	Ndzilekana wa tiko ra va ka Manase wu ya emahlweni wu kongoma tlhelo ra n'walungu ra xinkobyana, wu ya helela elwandle.
5769	Ndzilekana wa tiko ra vona wu sukela eHelefa wu ya ta hi le nkuhlwini lowu nga Saananimi, ni le Adaminekeba, ni le Yabinele, ni le Lakumi, wu ya helela enambyeni wa Yordani.
5770	Ndzilekana wu hundza wu ya ta hi le n'walungwini wa xintshabyana xa Beta-Araba, wu rhelela wu kongoma le Araba.
5771	Ndzilekana wu katsa ni miti leyi: Katati, na Nahalala, na Ximroni, na Yidala, na Betlehema.
5772	Ndzilekana wu katsa ni miti leyi: Mahalabu, na Akizibi, na Uma, na Afeke, na Rehobo.
5773	Ndzi lerisile mfumo leswaku wu endla xinakulorhi na xiyenge xa le migodini hi xikongomelo xa leswaku hinkwerhu hi vuyeriwa hi vuceri bya switirhisiwa swa le migodini.
5774	Ndzilikani wa Core Zone Ndzilikano wa core zone wulave kufambelana na mapatu yan’wana lawa ya hlanganisaka madoroba lawa yanharhu.
5775	Ndzi mi byerile swilo leswi leswaku mi va ni ku rhula eka mina.
5776	“Ndzi mi byerile timhaka leti, leswaku ku tsaka ka mina ku va eka n'wina, ni leswaku ku tsaka ka n'wina ku va loku hetisekeke.
5777	Ndzi mi nyika nawu lowuntshwa ndzi ri: Rhandzanani!
5778	Ndzi mi nyikile tiko leri mi nga ri tirhelangiki, ni miti leyi mi nga yi akangiki, kutani mi tshama kona, mi dya ni mihandzu ya mirhi ya vhinya ni ya mirhi ya mitlhwari, leyi mi nga yi byalangiki.’
5779	“Ndzi mi rhurile ndzhwalo emakatleni, mavoko ya n'wina a ma ha tikeriwi hi nchumu.
5780	“Ndzi mi tivisile swilo leswi ndza ha ri na n'wina.
5781	Ndzi mi tsalerile, ndzi ri karhi ndzi twa ku vava ngopfu, hi mbilu leyi karhatekaka swinene, ni mihloti leyo tala; a ku nga ri ku mi tlhava timbilu, kambe a ku ri ku endlela leswaku mi tiva rirhandzu lerikulu ngopfu leri ndzi mi rhandzaka ha rona.
5782	Ndzi muyimeri wa Evhangeli leyi, hambiloko ndzi pfaleriwile ekhotsweni, hikokwalaho khongelani leswaku ndzi tiya nhlana, ndzi yi vula hilaha ndzi fanelaka ku yi vula hakona.
5783	Ndzi na ntshembho leswaku 2008 ku tava lembe rin’wana ra nkoka eka xidemokrasi xa hina, tanihi leswi hinkwerhu hi lemukaka ntlhontlho wa vanhu va hina ku fikelela vutomi byo antswa bya hinkwerhu.
5784	Ndzi navela ku nkhensa Swirho leswi Hloniphekaka na vanhu va Afrika-Dzonga eka ku lehisa ka vona timbilu na ku tikhoma ka vona.
5785	Ndzi navela ku n’wi nkhensa eka vukorhokeri bya yena eka rixaka leri hi nkarhi wa mikarhi yimbirhi yo khoma hofisi tanihi Phuresidente wa Rhiphabuliki, hi nkarhi lowu tiko leri ri endleke nhluvuko wo tivikana eka swiyenge swo hlayanyana swa nhluvukiso.
5786	Ndzi navela ku yingisa leswi HOSI Xikwembu xi swi vulaka; marito ya xona ma tisa ku rhula eka vanhu va xona lava va xi khongelaka.
5787	Ndzi na wena ndzi ta ku languta laha u fambaka kona, ndzi ta tlhela ndzi ku vuyisela etikweni leri.
5788	Ndzi nga ka ndzi nga ku tshiki ku kondza ndzi endla hinkwaswo leswi ndzi ku tshembhiseke swona.
5789	“Ndzi nga ka ndzi nga tisunguleli ndzi endla xilo hi ndzexe; ndzi avanyisa hilaha ndzi byeriwaka hakona; hikokwalaho, ku avanyisa ka mina ku lulamile, hikuva a ndzi lavi ku endla ku rhandza ka mina, kambe ku rhandza ka Loyi a ndzi rhumeke.
5790	Ndzi nga nyiketa vutomi bya mina hikwalaho ka wena!”
5791	Ndzi nge vapfumeleli leswaku vandzi kuma.'
5792	Ndzi ngo tsakela ku yima kunene enyangweni ya Tempele, we Xikwembu xanga, ku ri na ku tshama ni lava va nga ku khongeriki.
5793	Ndzi ni leswo tala leswi ndzi nga swi vulaka ni ku swi avanyisa ehenhla ka n'wina; kambe Loyi a ndzi rhumeke i ntiyiso wa xiviri; kutani leswi ndzi swi tweke eka yena, ndzi swi tivisa misava.”
5794	Ndzi ni nfanelo ya ku endla leswi ndzi swi lavaka hi mali ya mina.
5795	Ndzi nwi hlayisile naswona andziri etlhelo ka mubedwo wakwe loko a lova.
5796	Ndzi n’wi khensile ndzi tlhela ndzi kombela leswaku andzi rungulele nkulkumba Mandela laha anga tiyisisa leswaku uta endla tano.
5797	Ndzi n’wi nyikete papila leri, ari languta onge a sola swokarhi — kambe,ute loko a vona vito, a pfuka hi xihatla.
5798	Ndzi n'wi nyikile Isaka, kutani Isaka ndzi n'wi nyika Yakobo na Esawu.
5799	Ndzi nwi vonile eka mimburisano yotika swinene kufana nayale Burundi, laha aringeta ku hlohletela kurhula nakuva kuvekiwa matlhari ehansi.
5800	Ndzi nwi vutisa.
5801	Ndzi nyike xikombiso xa leswaku wa ndzi tsakela, kutani lava va ndzi vengaka va ta khoma hi tingana loko va swi vona, hikuva wena HOSI u ta va u ndzi pfunile, u ndzi tiyisa.
5802	Ndzi nyikiwile ku va nandza wa Evhangeli leyi hi tintswalo ta Xikwembu, leti ndzi ti kumeke hi matimba ya xona lama tirheke eka mina.
5803	Ndzi pfa ndzi mi byela sweswi mhaka leyi, yi nga si humelela, leswaku siku yi humelelaka, mi ta pfumela leswaku ‘Mina ndzi yena’.
5804	Ndzi pfumela eka moya lowo kwetsima.
5805	Ndzi pfumela ku rivaleriwa ka swidyoho; ni ku pfuka kambe ka nyama, ni vutomi lebyi nga heriki.
5806	Ndzi pfumeleleni ku amukela Lucas Mahlangu, buti wa Kalushi, loyi a nga yimela ndyangu wa ka Mahlangu.
5807	Ndzi pfumeleleni Muhlonipheki Xipikara na Mutshamaxitulu xa NCOP ndzi khutaza vanhu hinkwerhu etikweni ku hlayisa mati.
5808	Ndzi pfumeleni loko ndzi ku ndzi le ka Tatana, ni leswaku Tatana ú le ka mina; loko mi nga ndzi kholwi, pfumelani hikwalaho ka yona mintirho.
5809	Ndzi rhamba munhu un’wana na un’wana etikweni ku tirhisa mati hindlela yo hlayisa tanihileswi hi ku angarhela hi nga tiko ro pfumala mati leri tshembelaka eka xipfuno lexa nkoka swonghasi ku humelerisa minavelo ya nhluvukiso.
5810	Ndzi rhandza ku kombela hinkwavo lava hlawuriweke leswaku va va ni ntirhisano eka migingiriko leyi ya nkoka.
5811	Ndzi rhandza ku vula leswaku Hofisi ya Vuhlayiseki na Maphorisa va le ku endleni ka makungu yo antswisa ku tirha na ku va kahle ka Tiforamu ta Vuphorisa ta nkoka ta Vaaki.
5812	Ndzi rhandza swinene miehleketo ya tiko ra xidimokirasi na ntshuxeko wa vanhu, laha vanhu vahanyaka swinwe hikurhula na ndzingano.
5813	Ndzi rhumerile mimpfi emahlweni ka n'wina, yi hlongola tihosi timbirhi ta Vaamori ti suka emahlweni ka n'wina, a ti hlongoriwanga hi fumu kumbe vurha bya n'wina.
5814	Ndzi ringete ku kombela kurivaleriwa ndzi rikarhi ndzi nghanghamela kambe andzi tsema aku waswitiva leswaku akungari xihoxo xa mina.
5815	Ndzi ringetile kuburisana na yena ndzi ku,’Xana waswitiva leswaku, Nelson, leswi swinga tekiwa leswaku wena uri ulava rifu kumbe ku fa ke.
5816	Ndzisana loyi, a teka xuma xa yena a famba a rhurhela tikweni ra le kule.
5817	Ndzi suke ndiya vona majistarata lonkulu laha ndzi nga fika ndzi veka xivilelo xa mina na leswaku loko anga pfumeli ndzi ta endla xikombelo eka Supreme Court.
5818	Ndzi ta engetela malembe ya yena ya ku hanya, kutani ú ta swi vona leswaku hi mina ndzi n'wi ponisaka.”
5819	Ndzi ta etikweni rero ra Egypta, ndzi ta dlaya vana hinkwavo va mativula va vafana.
5820	Ndzi ta hetisisa xitshembiso xa mina na wena na swona ndzi ta endla rixaka ra wena ri va ni vanhu vo tala.
5821	Ndzi ta kombela Tatana, kutani yena ú ta mi nyika Muchaveleri un'wana, loyi a nga ta va na n'wina hilaha ku nga heriki, Kumbe: Muyimeri, Mupfuni, Mukhongoteri.
5822	Ndzi ta mi byela leswi Hosi Yesi a dyondziseke vanhu swona.
5823	Ndzi ta navisa mfumo wa yena wu ya fika elwandle, ndzi ta wu perisa ni milambu.
5824	Ndzi ta tiyisisa leswaku swirhalanganyi swo lawula swa hungutiwa.
5825	Ndzi ta tlhela ndzi tsakela ku teka nkarhi lowu ndzi hluvulela Puresidente Nelson Mandela xidlhoko, un’wana wa vatswari va xidemokrasi, loyi a nga ta fungha lembe ra yena ro velekiwa ra 90 wa malembe hi ti 18 Mawuwana lembe leri.
5826	Ndzi ta tumbuluxa vukosi na vutomi eka Israele hi laha ku nga heriki.
5827	Ndzi ta va vavisa.
5828	Ndzi teke dyambu hinkwaro ndziri eka Sky TV, ndzi karhi ndzi haxa swifaniso leswi swohlamarisa leswi aswi suka e handle ka Victor Verster prison xikanwe nale Cape Town's Grand Parade laha Mandela anga burisana na ntshungu wa magidgidi ya vanhu.
5829	Ndzi tihlawulele Davhida leswaku a va nandza wa mina, ndzi n'wi cherile mafurha ya mina layo hlawuleka enhlokweni.
5830	Ndzi tirhe kona kuringana ntlhanu wa malembe, ndziri karhi ndzi tshama endlwini ya hina e Khayelitsha, kasi nuna wa mina a hlayisa kaya ra hina e Transkei.
5831	'Ndzi tirhise vito roka ringa hanyi ra xi-Xhosa— Ralanqobuso Mtirara.
5832	Ndzi titwa ndzi xiximiwile kuva na nkarhi waku hoxa xandla eka rendzo leri ra vutshila.
5833	Ndzi tiva leswaku ku lerisa ka yena i vutomi lebyi nga heriki, kutani leswi ndzi swi vulaka, ndzi swi vula hilaha Tatana a ndzi byeleke hakona.”
5834	“Ndzi tiyisisile ndzi ri ka n'wina: La pfumelaka ka mina, na yena ú ta endla mintirho leyi ndzi yi endlaka; ú ta endla ni leyi tlulaka yoleyi, hikuva ndzi ya eka Tatana.
5835	Ndzi tiyisisile ndzi ri ka n'wina: Loko ndzhoho ya vele yi nga weli emisaveni yi fa, yi to tshama yi ri tano; kambe loko yi fa, yi ta chela ngopfu.
5836	“Ndzi tiyisisile ndzi ri ka n'wina, loyi a pfumelaka, ú ni vutomi lebyi nga heriki.
5837	Ndzi tiyisisile ndzi ri ka n'wina, munhu la hlayisaka rito ra mina, a nga ka a nga voni rifu ni siku ni rin'we.”
5838	Ndzi tiyisisile ndzi ri ka n'wina: Nandza a hi nkulu eka n'wini wa yena, ni murhumiwa a hi nkulu eka loyi a n'wi rhumeke.
5839	Ndzi tiyisisile ndzi ri ka n'wina: Nkarhi wa ta, nisweswi wu tile, lowu vafi va nga ta twa rito ra N'wana wa Xikwembu, kutani lava va ri twaka va ta hanya.
5840	Ndzi tiyisisile ndzi ri ka wena, hi vulavula hi leswi hi swi tivaka, naswona hi veka vumbhoni bya leswi hi swi voneke; kambe a mi amukeri vumbhoni bya hina.
5841	Ndzi tlhela ndzi tsakela ku khensa vaaka toko hinkwavo ku tiyisela eka ku tika loku va hlanganaka na kona sweswi.
5842	Ndzi tsakela leswaku hinga hanya eka tiko ra xidimokirasi no tshunxeka laha vanhu va hanyaka kunwe kahle hiku rhula na ndzinganelo.
5843	Ndzi tsarile mhaka leyi hi ku komisa, kutani loko mi hlaya leswi ndzi swi tsaleke, mi nga vona hilaha ndzi twisisaka xihundla xa Kriste hakona.
5844	Ndzi tshahile xiboho xohetelela laha e hansi, tani hileswi switsakisaka ku languta ntirho wa World Heritage loko wuri eku tirheni.
5845	Ndzi tsongahatiwile ku sukela evuntshweni bya mina, ndzi pona ri ahlamile; leswi u ndzi bisaka swona swa chavisa, swi ndzi heta ntamu.
5846	Ndzi twa onge swisaka swifanele ku kamberiwa masiku hinkwawo kanwe hi siku, ngopfu ngopfu loko kuri na vana votala swinene kumbe kuri vana vosungula va mpfundlha lowu wa xisati.
5847	Ndzi twa rito leri ndzi nga ri tiviki leri nge: Van'wana va ri: siku va humeke etikweni ra Egipta.
5848	Ndzi twe leswaku xixavisa swilo swa nkoka leswi lavekaka, kufana na charcoal, swiwitsi na swotima torha kambe unga languteli swotala.
5849	Ndzi twile hi ta xitori xa n’anga leyinga vhakela museum.
5850	Ndzivalelano eka ma Afrika Dzonga hinkwawo Swintlangwana leswi swihumelerile.
5851	Ndzivalelo i xiendlo lexi susumetiwaka hi rirhandzo, tintswalo ni nsovo.
5852	Ndzivalelo i yini naswona hayini ndzi fanele ndzi wu kuma?
5853	Ndzivalelo – Ndzi wu kumisa ku yini?
5854	Ndzi vitana Xikwembu ku va mbhoni ya mina hikuva xi tiva mbilu ya mina: A ku ri ku mi tsetselela, loko ndzi nga engetanga ndzi ta eKorinto.
5855	Ndzi vonanile ni vafambisi va kona hi tlhelo, kutani ndzi va anekela Evhangeli leyi ndzi yi twariseke exikarhi ka vamatiko.
5856	Ndzi vulavula namuntlha eka vukona bya manana wa mina, Epainette Mbeki, MaMofokeng, loyi a teke ku vulavula hungu ra nkoka kusuka eka ntshungu wa le matiko-xikaya eTranskei, laha a tshameke malembe yo tala.
5857	Ndzi vulavurile na Phureidente Jacob Zuma tolo naswona u hi navelele leswinene eka SoNA.
5858	“Ndzi vurile leswaku n'wina mi swikwembu, ni leswaku hinkwenu mi vana va Loyi a nge henhla-henhla.
5859	Ndzi vutise murhangeri wa mina, Derrick Basson, leswaku swinjhani ku tlhelela e khotsweni tani hi munhu loyi akombetaka vamfphumba hi ndzhawu leyi naswona nhlamulo yakwe akuri leyi twisisekaka swinene.
5860	Ndzi yile emahlweni ndzi ringeta kuhlamusela maendlelo lawa leswaku mita twisisa leswaku hikokwalaho ka yini vaaki lava va khale va Bantu ava tsaka, kufana na ndzhavuko wa Happy Rest culture, lava ava twala onge va fambisa ndzhawu ya vuwiselo.
5861	Ndzoho ya rihlaza ya xivumbeko xa bolo xita hluka loko ya hari eka ximilana xa mutswari.
5862	Ndzulamiso wa ximanguva lawa wukatsa Sceletium tortuosum eka mirhi leyi pfunetaka eka anxiety naku pfuneta ku wisisa miri.
5863	Nehemia a hlunamile hikuva Yerusalem muti wa va kokwa-wa-kokwa wa vona a wu onhakile wu ri marhumbi ntsena, ni va Yuda lava a va tshama kona a va ri khombyeni, ku karhatekeni lo ku kulu.
5864	Nehemia a khongela ka Xikwembu a miyerile a ku ka hosi: "Loko hosi yi pfumela kumbe ku swi tsakela, ndzi rhume e mutini wa va tata wa hina ndzi tlhela ndzi ya wu aka."
5865	Nehemia a nga va chavi valala va yena.
5866	Nehemia a ri mu Yuda wo tshemba Xikwembu.
5867	Nehemia a ri nandza wa hosi leyi kulu.
5868	Nehemia ni vapfuni va yena va fambile rendzo ro leha kuya e Yerusalem.
5869	Nelson Mandela a languta mintlangu leyi ari endzeni ka khotso rakwe hikuva valanguteri va khotso avanga tsakeli leswaku a katsana na vatlangi lava.
5870	Nelson Mandela angava ari wanuna wa malwandla, waku kota kudya mabulu xikan’we nova wanuna wotiyimisela swinene loyimisava yin’witivaka.
5871	Nelson Mandela ari munghana lonkulu wa Ruth naswona ava bula ngopfu hi tipolitiki xikanwe naku lwela ntshuxeko.
5872	Nelson Mandela atekiwa hi tholorisi hi valungu va tiko ra Afrika Dzonga xikan’we na moya wa vusathani, loyi a lulamele hiku pfaleriwa ku cukumetiwa xikhiya.
5873	Nelson Mandela na Ruth FirstMandela 100 - Timeless Madiba Nelson Mandela abula na mulwela ntshuxeko kuloni Ruth First, nsati wa Joe Slovo, loyi ari matsalani-General wa vandla ra Communist Party ra Afrika Dzonga.
5874	Nelson Mandela u rhurhele kona hi lembe ra 1946 ni nsati wakwe wosungula, Evelyn Ntoko Mase.
5875	Nelson Mandela u velekiwe hiti 18 July 1918 exitikwanini xa Mvezo, kusuhi nale Umtata e Transkei, Afrika Dzonga.
5876	Nelson Mandela uvuyele e kaya kayena e Soweto endzhaku kaloko a humile e khotsweni hi 1990.
5877	Nelson na Winnie Mandela va vhakela White HouseMandela 100 - The Fight for Freedom Nelson na Winnie Mandela va vhakela White House Nelson na Winnie Mandela vajika jika enghadeni ya White House xikanwe na President George Bush na nghamu Barbara Bush.
5878	Nete ya mihlengeleto ya VAT yi le ka ntsengo wa R289.2 biliyoni no kula hi 2.9% loko ku fananisiwa na lembe leri nga hundza.
5879	Nete ya mihlengeleto ya Xibalo xa Nxavo wa Swimakiwa (VAT) yi vi le muhoxi wa xandla wa vumbirhi eka ntsengo wa mali ya xibalo eka malembe ya 10 lawa ya nga hundza.
5880	Netiweke ya magondzo ya swifundzhankulu yi kuma mpfuno wa timali ku suka eka Mpfuno wa Mpfuxeto wa Magondzo ya Swifundzhankulu (PRMG).
5881	Nettle hay yitlela yiva kahle tani hiswakudya swampfundla ngopfu ngopfu eka convalescent stock.
5882	Nettles yitlhela yiva na silica leyi pfunaka swinene mpfundla na guinea pigs eka marhambu na voya bya tona xikan’we no engetelela meleke eka leti mamisaka.
5883	Nettle - (Urtica dioica) Nettle yona yitele swinene, ximilani xa khale swinene lexi horisaka.
5884	New Hampshire chicken yivekona kusuka e Rhode Island Reds yitlhele yi amukeriwa tani hi muxaka wun’we wotiyimela e tikweni ra Amerika hi 1935.
5885	Ngalava I xikepe lexikulu.
5886	Ngalava yi sungula ku tsemelelekana.
5887	Ngama leri rina tisiva ta ntima dzwii ritlhela riva na muhlovo wo basa ehansi ka tipapa, xikandza xo tshuka na milenge na nomo wa ntima.
5888	Ngama rikumeka eka tindhawu totala ta Afrika Dzonga ngopfu ngopfu edzongeni wa mananga ya Sahara laha kunga hava ndhawu yo tlhuma.
5889	Ngama rina tipiku to leha na xipesu xokoma leswaku milenge yita hundza xipesu loko riri eku haheni.
5890	Ngama ritala kuvoniwa rir ekuhaheni hi xipidi leswi kunga ndlela ya rona yo hlota swakudya.
5891	Ngama riteka kwalomu ka 8-9 wa tiawara hi siku rilavana naswakudya.
5892	Ngati ya yena hi yona yinga riha milandzu ya hina (mina na wena).
5893	Nghena eka eFiling, nghenisa tidokhumente ta wena no ti rhumela hi ku tirhisa eFiling.
5894	Nghenelelo lowu wu ta tlhela wu langutana no hunguta ku vaviseka ka ikhonomi ya vanhu na mimbuyelo yin’wana yo nwa byalwa hi ndlela yo hoxeka, ku aka hi vuntshwa vumaki bya xihoko no ndlandlamuxa ntirhisano exikarhi ka swiphemu hinkwaswo swa mfumo.
5895	Nghenisa mukwana endzeni ka dzovo eka nenge wa le ndzhaku laha ungata pandza kukondza uya fika encileni.
5896	Ngopfu ngopfu e Eastern Cape, Free State na tindzhawu ta khale ka Transvaal na KwaZulu-Natal kuya eka nambu wa Tugela kuya fika e Lesotho nale tintshaveni ta Maluti.
5897	Ngopfu ngopfu matoto kumbe swakudya leswingana xitsongwatsongwani lexi, mati, switirhisiwa kumbe swiambalo.
5898	Nguluve leyi yicela nkele hiswikongomelo swohambana hambana, kukuma swakudya, vutumbelo na ndzhawu yo hlayisela vana.
5899	Nguluve leyi yidya nivusiku laha yilandzelelaka nkoka wa muhlwa kuya fika exisakeni.
5900	Nguluve leyi yi famba yoxe ngopfu ngopfu navusiku hambi leswi yirhandzaka ku orhela masana enyangweni wa nkele loko dyambu rihumile.
5901	Nguluve leyi yitirhisa minwala leyi ku famba hiyona.
5902	Nguluve nhova hiyona yiendlaka xisaka eka swiharhi leswikulu nyana.
5903	Nguluve nhova yaswikota kutshama kusuhi na laha kutshamaka vanhu leswi swiendlaka leswaku yikuma swakudya.
5904	Nguluve yidya matsavu, mavele, mova na matamatisi.
5905	Nguva ya swona yotswalana swihambana kuya hiku xikumeka kwihi.
5906	Ngwamba riwela eka xindyangwani xale hansi nyana laha kungova ngwamba elyi fanaka nyana na green parrot leyi vuriwaka ngwamba kuriku ngwamba leyi hinga tolovela kuyivona nayona yiwela eka matuva.
5907	Nhamu yifanele kuva yitiyile no yimela ehenhla leswaku nhoko yita tshama yi yimele henhla.
5908	Nhenha ya vona yi file kutani va tsutsumari Marutho ya Israel ya va hlurile.
5909	Nhlampfi leyi ayina magwaru laha dorsal fin yosungula yingana rhambu ro leha.
5910	Nhlampfi le yi kulu yi mitile Yonasi.
5911	Nhlamulo eka Xitiviso xa mimbuyelo ya oditi yi ta tekeriwa enhlokweni.
5912	Nhlamulo iku ahiswona, kambe xikota ku ba noti, ku rila no endla mimpfumawulo.
5913	Nhlamulo ya mina eka xivutiso lexi hi leswaku E-e!
5914	Nhlamuselo leyinga toloveriwa hileyinge ‘place of the jackals’, kusuka eka rito ra xi-Sotho “pungubye” na ra TshiVenda “punguvhe”, lawa hinkwawo ya vulaka jakalasi.
5915	Nhlamuselo loko xahari xintsongo Mavondlo ya xona ya hambanyiseka hikuva yari na muhlovo wa buraweni laha nhan’wini kasi leswikulu swihava muhlovo walowo.
5916	Nhlamuselo loko xiri xikulu Xinyenyani lexikulu eka xiyenge xa hina.
5917	Nhlamuselo wa minkondzo: 4 - 5 cm hiku leha.
5918	Nhlamuselo ya lexikulu Xinyenyani lexi ixa ntima miri hinkwawo na milenge yotshuka na nomo wa orange kuya eku tshukeni.
5919	Nhlamuselo ya lexikulu Xinyenyani lexi xotoloveleka unge xi kohlwi hi muhlovo wa xona wa mpunwa kuya ka buraweni laha henhla, xiva na vala ra ntima exifuveni na timpapa tobasa nyana lemakumu.
5920	Nhlamuselo ya lexintsongo Mavondlo yana nhloko ya buraweni kuya eka ntima, kasi laha khwirini iko basa xitlhela xiva na kobasa laha eka tipapa ta xona.
5921	Nhlamuselo ya lexintsongo Mavondlo yava yari na muhlovo wa buraweni yo ntima nyana kambe yinga hatimi kasi laha khwirini kuna muhlovo wobasa milenhe yiva ya orange kuya eka buraweni.
5922	Nhlamuselo ya lexintsongo Mavondlo ya xona yatswariwa yari buraweni yatlhela ya kwalala nyana laha khwirini.
5923	Nhlamuselo ya lexintsongo Vondlo ra kona riva ridzwiharile kusuka ekusunguleni, riri na swicoticoti emirini wa rona hinkwawo kukatsa nhloko, nhamu na miri hinkwawo wuhetelela wuva wo basa.
5924	Nhlamuselo ya minkondzo Hlolwa rina swikunwani swa ntlhanu emilengeni yale mahlweni kambe xinkunwani xinwe axikandziyi ehansi.
5925	Nhlamuselo yohambana swinene ya vaaki na rendzo raku famba himilenge swinga kumeka laha hansi.
5926	Nhlana na scapular i swa ribungu.
5927	Nhlangano lowu nga na nhlayo ya le henhla ya switulu na Nhlangano lowu nga na nhlayo ya switulu leyi landzelaka ya vumbirhi ha yin’we-yin’we ti na mfanelo yo hlawula Xandla xa Presidente un’we a humaka eka swirho swa Nhlengeletano ya Milawu.
5928	Nhlangano wa Misava wo Tikambela ka Vakriste wu sunguriwile eLondon (1991) na swona wu rhangeriwile hi Don Laurence na Huvo ya Vuleteri bya swirho swa matiko ya misava.
5929	Nhlangano wa South African Rabbit Council wu simekiwile himalembe yava 1950 e Johannesburg.
5930	Nhlangano wu kona ku vulavula no dyondzisa hi ku tikambela hi laha swi dyondzisiweke hi kona hi John Main leswaku ku va ni ku hlangana ka vanhu hinkwavo.
5931	Nhlangano wu na mfanelo yo nyikiwa xivandla xin’we kumbe ku tlula xa xandla xa holobye hi ndlela leyi fanaka naswona hi ku landza endlelo ro fana na leri tindzawulo ta Khabinete ti averisiwaka xiswona.
5932	Nhlangano wun’wana na wun’wana wa vatirhi, na nhlangano wa vathori na muthori va na mfanelo yo nghenelela hi ku hlanganela.
5933	Nhlangano wun’wana na wun’wana wa vatirhiri na nhlangano i un’wana na un’wana wa vathori wu na mfanelo - yo lawula mafambiselo ya wona, minongonoko na migingiriko; vumba no va xirho xa nhlangano.
5934	Nhlangano wun’wana na wun’wana wuna swilaveko swawona leswifaneleke swifikeleriwa.
5935	Nhlangano wu ta tiphina ntsena hi makhomelo ya xibalo xo hlawuleka endzhaku ka loko wu endlile xikombelo no nyikiwa mpfumelelo tanihi Nhlangano wa Vuvuyerisi bya Vaaki (PBO) hi Yuniti ya Misuso ya Tihakelo ta Xibalo (TEU).
5936	Nhlangula endzhaku ko tika masiku ya 238 - 254.Xiharhi lexi xitlharihe ngopfu nanhlekani.
5937	Nhlaselo lowukulu wuta endla leswaku tisiva tivana swicoticoti swantima hikokwalaho ka matoto ya swona xikanwe na matandza.
5938	Nhlawulo lowu wulangutana na switirhisiwa leswi lavekaka kusungula vufuwi bya mimpfundlha.
5939	Nhlawulo wa Call-Back wu ta nyikiwa eka wena loko ku ve u vi le elayenini nkarhi wo karhi.
5940	Nhlawulo wa ku siva xivandla swi ta tsariwa swi yisiwa eka Xipikara.
5941	Nhlawulo wuve kona hambi swiritano hi moya wa tintswalo naku twanana exikarhi ka tinxaka leti.
5942	Nhlayiseko na rihanyo swifanele ku langutisisiwa loko ku kunguhatiwa xivumbeko xa yindlu ya kona.
5943	Nhlayiseko wa tihuku wufanele ku tekeriwa enhlokweni eka rendzo leri naswona movha wufanele wufamba kahle kusivela kuva tihuku tiwa kumbe kurheta loko tiri endzeni ka swibye.
5944	Nhlayiso wa n’wana la nga riki wa wena i ku vekiwa ka nkarhinyana ka n’wana loyi a lavaka ku hlayisiwa na nsirhelelo.
5945	Nhlayiso watona lowu tikaka wutekeriwa enhlokweni loko swita eka maphakelelo ya tona, laha nhlayo yintsongo yitlhelaka yikumeka nyana e dzongeni vupela dyambu bya Afrika Dzonga.
5946	Nhlayiso wa vana wuvonaka wuri ntirho wa tiko hikuva mintirho yakona kapfunaniwa tani hiloko hi vamaxinjani hinkwavo vaxisati.
5947	Nhlayiso wa vuxokoxoko hi khomuxuta nawona wakumeka kambe wuna nkoka eka ndzhawu leyi kungana mimpfundla yotala.
5948	Nhlayiso wa xona awutiveki kahle kambe swilanguteka xikala swinene.
5949	Nhlayiso wufanele wuva kona naku tiyisisa leswaku aku tatiwanga mimpfundlha naswona loko yiri eka rondzo ro leha tiyisisa leswaku kuna ti carrots na ma apula yotala lawa yingata phameriwa na swihalaki.
5950	Nhlayo leyikulaka swinene ya vaendli va wayeni va Afrika Dzonga yisungule ku humelerisa wayeni yinwe ya Grenache.
5951	Nhlayo na khwalithi ya matandza switlakuka exikarhi ka vuhumelerisi se swifika laha nhlayo yiyaka ehansi nakambe.
5952	Nhlayo wa tindlopfu Afrika dzonga wu ye henhla ngopfu ku suka ka 120 hi 1920 tindzhawini ta mune.
5953	Nhlayoxikarhi ya nkarhi wo hetisa hi ku ya hi xikombelo xin’we sweswi i masiku ya 16 ya ntirho.
5954	Nhlayo ya muxaka wunwe wa Petit Verdot lowu humelerisiwaka laha Afrika Dzonga, wuya wukula swinene eka malembe ya khume lawa ya hundzeke.
5955	Nhlayo ya swirho na minkarhi ya ku tirha ka vona swi fanele ku vekiwa hi milawu ya tiko.
5956	Nhlayo ya swirho swa Khomixini yo Tlakusa no Sirhelela Timfanelo ta ximunhu hi swa Mfuwo, Vukhongeri na miganga ya tindzimi na ku thoriwa ka vona na nkarhi wa vona wo tirha ku fanele ku vekiwa hi milawu ya tiko.
5957	Nhlayo ya switirhisiwa swondlalela nayona yina xiave kufana na leswi nga laha henhla.
5958	Nhlayo ya swondlalela yitaya xihahlu na muxaka wa swondlalela lowu tirhisiweke.
5959	Nhlayo ya tihuku e hokweni nayona yifanele ku hungutiwa.
5960	Nhlayo ya tindzawulo leti faneleke ku a veriwa Nhlangano lowu khumbekaka wu kumeka hi ku avanyisa ntsengo wa nhlayo wa switulu leswi ntlawa wolowo wu nga na swona eka Nhlengeletano ya Tiko ya Milawu hi mpimo lowu wu vuriwaka eka ndzimana ya (b).
5961	Nhlayo ya tona yihungutekile swinene hikokwalaho ka kuva swikumeka entangeni.
5962	Nhlayo ya tona yivuye yihunguteka kuya ehansi ka makume ntlhanu leswinga endla leswaku kuva na bulu himfumo wa tiko ra Afrika Dzonga hiva 1930’s leswi nga endla leswaku kuza ku simekiwa ntanga wa timangwa hambi leswi votala avanga yimi naswona.
5963	Nhlayo ya vanhu lava thoriweke yi engetelekile hi ku lava ku ringana hafu ya miliyoni hi lembe emalembeni manharhu lama hundzeke.
5964	Nhlayo yikulu swinene yati sea-shells natona tikumekile exihlaleni, leti atita tirhisiwa ku endla lime, na maribye lawa ya vonakaka ya limestone yakahle xikanwe na Malmesbury slate swivuye swikumeka.
5965	Nhlayo yitsongo ya mintirho leyi i mintirho ya nkarhi hinkwawo leyi tumbuluxiweke hi ku tirhisa Nongonoko wo Ndlandlamuxiwa ka Mintirho ya Mfumo.
5966	Nhlayo yo hlamarisa ‘beast burials’ leyi ayiri na marhambu ya swiharhi xikan’we na swikhuwani leswi fayiweke swikumekile naswona naswona swi ehleketeleriwa kuva na nkoka wa ximoya.
5967	Nhlekani wa yena awuta helele eka tinhlengeletano, ti press conferences kumbe mintlangu kasi madyambu wona aya talele hi mintlangu, swakudya swa madyambu kumbe nhlengeletano.
5968	Nhlelelo wa SVDP a wu kanetiwi naswona a wu aphiliwi.
5969	Nhlelelo wa SVDP wu sungurisa ntwanano wa SVDP, naswona wu katsa mali leyi nghenaka yo engeteleriwa leyi hakerisiwaka xibalo leyi tivisiweke na, ntswalo na mixupulo yin’wana leyi nga susekeku.
5970	Nhlengeletano ya 2014 yi ta va na tlanga xiphemu xa nkoka eka ku ndlandlamuxa ntivovuaki eka tikonkulu nakambe na ku paluxa swa vuaki swa miganga emisaveni ku swi fikisa eka xiyimo xa le henhla na mbangu wa vuaki byo hambanahambana.
5971	Nhlengeletano ya lembe leri yi ta hlela no kambisisa tipulani ta sweswi no boha eka migingiriko ya nkarhi lowu ta ka ku ndlandlamuxa ku tirhisiwa ka burodibende eka nhluvukiso wa nkarhi wo leha.
5972	Nhlengeletano ya Tiko yi nga ka yi nga aleli vanhu, ku katsa vuhangalasi bya mahungu, ku va kona eka ntshamo wa Komiti handle ka loko swi ri na nhlamuselo yo twala ku endlisa tano eka vaaki va xidemokratiki.
5973	Nhlengeletano ya Vupfhumba ya 2013 eDurban ku suka hi 11 ku fika 14 Mudyaxihi yi nyika nkarhi nakambe ku kombisa Afrika-Dzonga na vanhu va rona.
5974	Nhlengeleto wa MapungubweWorld Heritage Sites Yunivhesithi ya Pretoria yikhome nkombiso wotala wa swavutshila leswikumekaka e Mapungubwe nale K2, laha kungova na nhlengeleto wuntsongo swinene lowunga khomiwa hi yunivhesithi ya Wits.
5975	Nhleti yina matinu ya ntsongo leswi endlaku leswaku xidya switsotswana, swihadyana leswintsongo na mihandzu.
5976	Nhleti yi rhandza kutumbela emabyasini lamantsongo kumbe swihlahla swoka swinga tlhumangi leswi endlaka leswaku swiyi olovela kuvona nala no phamela vana swakudya.
5977	Nhleti yitolovele kufamba yi yise tindleve e hansi loko yirikarhi yi lava swakudya.
5978	Nhloko leyikulu na ncila wokoma.
5979	Nhloko leyi ya xona yina vuburaweni nakubasela nyana yitlhela yiva na kuntimela nyana le makumu.
5980	Nhloko nayona yakula no bumbula kutlula ya xisati.
5981	Nhloko yahuku unga kuma yivekiwe exikarhi ka milenge kumbe huku yi jika jika hi xirhendzevutani.
5982	Nhloko ya kahle na mbilu ya kahle i nhlangano wa kahle swinene.
5983	Nhloko ya kona yi phambarhalile hiswamampela laha matihlo na tinhompfu swinga tshama emakumu ka yona.
5984	Nhloko yayona ayi hambanyiseki na miri hikuva swafana.
5985	Nhloko yayona yi phambarhalile yitlhela yiva na marhambu yo tiya leswaku yita hlayiseka.
5986	Nhloko yi lehe ku fika 680-890 cm, ncila wu lehe 445-63mm yi tikela 7-20 kg.
5987	Nhlonge yakona yilarile no vevuka.
5988	Nhlonge yakona yilarile no vevuka kasi swalendzeni swifuwile nova na mati yakahle swinene leswingana acid yale henhla loko yi vupfile.
5989	Nhlonge yakona yilarile swinene yitsindziyela laha swale ndzeni swinga vevuka na juzi yotsokombela.
5990	Nhlonge ya kona yilarile yitlhela yitiyela kasi swalendzeni switiyerile nova na nantswo.
5991	Nhlonge yakona yitsindziherile laha yinga tlhela yivonaka onge yilo vuna katsongo loko se yivupfile.
5992	Nhlonge yakona yitsindziyerile onge i dzovo leswi endlaka leswaku yanga karhatiwi hi botrytis.
5993	Nhlonge yakona yivevukile swinene, yitiyela no vonikela kasi lendzeni ya vevuka nova na mati yotsokombela.
5994	Nhlonge ya wona yilarile no tsindziyela kasi swale ndzeni switiyerile nyana switlhela swiva na swimatani.
5995	Nhlonge yawona yilarile yitlhela yitiyela naswona yina mati yakahle endzeni.
5996	Nhlonge ya wona yitsindziyerile kambe swalendzeni swivevukile nova na juzi yakahle.
5997	Nhlonge yayona yi bumburile no damarhela kasi endzeni yi olovile nova na mati yo tsokombela.
5998	Nhlonge yayona yilarile no tsindziyela kasi leswinga lendzeni swina mati yo tsokombela.
5999	Nhlonge yilarile kambe yitiyerile naswona endzeni yina mati lawa yangana nantswo wa kahle.
6000	Nhluvuko wa Mapungubwe Tani hileswi ndzhawu ya Limpopo ayiri na mphakelo lowu hanyeke kahle wa tindlopfu kuva kukumeka timhondzo xikanwe na swiphemu swa swinedliwa swa nsuku kusuka emilambyeni, tinxaka tinwana tive na kuhumelela eka ndzhawu leyi.
6001	Nhova leyingale ntangeni ayi tolovelekangi naswona yina swotala.
6002	Nhulu leyinga exikarhi, hambi swiritano, yaha vonaka, naswona yina tibodo ta vuxokoxoko letinga vekeriwa leti hlamuselaka vanhu vale K2 xikan’we naku hlamusela tileyara tohambana hambana leti kombetiwaka hi valavisisi.
6003	Nhulu ya thyaka yale xikarhi ya K2 (leyi ayiri 4 watimitara hivukulu) akuri leyi ayi langutiwe ngopfu eka ku ceriwa naswona ti archaeologists vave na nkarhi wakahle swinene ku langutana na nhulu leyi ya thyaka leri ra matimu.
6004	Nhundzu ya wena yi nga tekiwa ntsena eka wena loko ku landzeleriwe milawu leyi faneleke.
6005	Nhutwa xo ti hlanganisa nkarhi ni nkarhi, kambe ku hava ntlawa.
6006	Nhutwa ya xinuna yi lehe ku fika 5 wa timitara ya xisati kwalomu ka 4.5 wa timitara.
6007	Nhwanyana wo saseka loyi vito ra yena a ri Rebeka u tile a huma etikweni eku keni ka mati exihlobyeni.
6008	N’hweti leyi taka, hi ta simeka pfhumba ra Vukorhokeri bya ku Thoriwa ka Vantshwa, leri ri nga ta nghenisa vantshwa lava nga tirhiki eka vutirhelantokoto lebyi holeriwaka eka tikhamphani leti nga etikweni hinkwaro.
6009	Nhweti ya Swifambo hi Ndzhati 2016 yi ta khomiwa ehansi ka nhlokomhaka: “Swin’we hi yisa Afrika-Dzonga emahlweni.”
6010	Niehaus u teke swimilani leswi aswinyika Professor CJ Theron, loyi ari nhloko ya ndzawulo ya Viticulture na Viniculture e yunivhesithi ya Stellenbosch himalembe yava 1940s na 1950s.
6011	Ni hilaha va Xi va pfuneka ku hlula valala va vona endleleni.
6012	Ni hi laha Xikwembu Xi a va varhangele ha kona e kusuka mananga va ya e Kanana.
6013	Nikodema a ku ka yena: “Loko munhu a dyuharile, swi nga endlekisa ku yini ku tlhela a tswariwa xana?
6014	Nikodema a vutisa aku: "Loko munhu a dyuharile, swi nga endlekisa ku yini ku tlhela a tswariwa xana."
6015	Ni kombela Ku pfuniwa eka lava va tivaka kuri ule ndhawini ya le kwini e bushbuckridge.
6016	Ni kombela ku yi teka so leyi ne… Xikwembu xi vumbe tilo na misava, Sathani u lava ku vusa misava, Mina a ni chavi ku biha na kun'we, Mina a ni chavi na munhu na wun'we, Mina ni famba na Hosi wherever I go.
6017	Ni kombela ku yi teka so leyi ne… Xikwembu xi vumbe tilo na misava, Sathani u lava ku vusa misava, Mina a ni chavi ku biha na kun’we, Mina a ni chavi na munhu na wun’we, Mina ni famba na Hosi wherever I go.
6018	Ni lavana na Maria Mathevula loyi anga lahleka – Khumbul'ekhaya Ni lavana na Maria Mathevula loyi anga lahleka Hi andile, Vito ra Mina hi Mina phangweni Gladys Mathevula, mhani wa Tinyiko, sylvia na susan.
6019	Ni madyambu Eliya u lunghisile minyikelo.
6020	Nimadyambu (vusikuja) bya siku rero u tshamile swin'we ni vadyondzisiwa va yena va mbirhi a lelana na vona.
6021	Nimixo, a hubuta a vuyela eTempeleni; vanhu hinkwavo va ta eka yena, kutani a tshama hansi, a sungula ku va dyondzisa.
6022	Ni namuntlha leswi Xikwembu Xi vitana vanhu e kerekeni leswaku va huma va famba va vula Mahungu lamanene eka munhu u n'wana na u n'wana.
6023	Nina xivandla xa kahle evutonwini bya mina eka vanhu lava avari vanghana vamina himinkarhi yo tika.”
6024	Ni sweswi Hosi Yesu u ha lava la va lahlekeke no va ponisa.
6025	Nisweswi, la tshovelaka ú kuma hakelo, kutani ú hlengeleta mavele, a ma hlengeletela ku kuma vutomi lebyi nga heriki, leswaku loyi a byalaka ni loyi a tshovelaka va kota ku tsaka swin'we.
6026	Ni sweswi xihloka xi vekiwile etimitswini ta mirhi; murhi wun'wana ni wun'wana lowu nga vekiki mihandzu leyinene, wu ta tsemiwa wu hoxiwa endzilweni.”
6027	Njhekanjhekisano ehenhla ka vutshamo byo hetelela bya xibejwani lexi xa nsuku wahaya emahlweni.
6028	Nkala - Timamali - Afrika-Dzonga Nkala (helogale parvula)Nkala (hologale) I xiharhi lexi tsongo ka ndyangu wa mi nkala, xiharhi xa xinuna ni xisati swi tika ntiko wa 350 – 400 gr ku ringana.swi lehe ku fika 250mm ni ncila wu ringana ni miri hiku leha.
6029	Nkamba rakona ri onzili ritlela ri olova ngopfu.
6030	Nkamba yinwana na yinwana yina akekelo ra yona na sasekelo ra yona, naswona lava vanga dirowa pulani yakona varingetile kuva va endla switirhisiwa leswaku swiringanela hindlela leyi baseke eka ndzhawu leyi yosaseka.
6031	Nkambelo wa dyondzo na ku dyondziwa ka swikili swi kombisa ku antswa ka xiyimo xa henhla ku sukela hi 2004, kambe leswi swi humelerile hi ndlela leyi nonokaka.
6032	Nkambisiso wa swimilani leswi xavisiwaka emisaveni swikombe leswaku Afrika yi hoxe xandla swinene hikwalomu ka 119 wa tinxaka.
6033	Nkandziyiso wa Nawumbisi Ndzhundzhuluxo wa Xihoko xa Tiko wa 2016 wu pasisiwile leswaku mani na mani a hlamula eka wona.
6034	Nkanelo wa mitlhontlho ya swa ririmi na swin'wana swa ndhavuko eka vuhundzuluxi bya xichangana xa le Zimbabwe http://hdl.
6035	Nkanelo wa mitlhontlho ya swa ririmi na swin'wana swa ndhavuko eka vuhundzuluxi bya xichangana xa le Zimbabwe Ndzavisiso lowu wu wela ehansi ka dyondzo ya swa vuhundzuluxi leyi nga tlhelaka yi vuriwaka leswaku i xiyenge xa swa ririmi ni ndhavuko.
6036	Nkanelo wa swikholwakholwana leswi fambelanaka na swiharhi na swinyenyana en'wanedzi etikweni ra Zimbabwe This research describes and discusses the superstitions which are on the verge of dying out in Zimbabwe.
6037	Nkaneto wu fanele ku vikiwa eka 30 wa masiku ya bindzu ku sukela eka siku ra nhlelelo.
6038	Nkaneto wu fanele wu va tsariwile naswona fomo ya ntshuxo wa nkaneto () yi fanele ku tatiwa.
6039	Nkanyi wukota kumila eka misava yohambana hambana.
6040	Nkanyi wuna mabilomu lawa ya humaka exikarhi ka September na November laha yitswalaka makanyi hi January kuya fika March.
6041	Nkanyi wunga byariwa kusuka eka mbewu (leyinga lovekiwaka matini yokufumela vusiku hinkwabyo), kumbe hikuva ku tsemiwa rhavi kumbe ku endliwa leswi vange i grafting.
6042	Nkarhi akuri wa kahle.
6043	Nkarhi hinkwawo loko kuva na kucinca exisakeni, tiyisisa leswaku uswitsaka hansi eka karata ra xihahlu.
6044	Nkarhi hinkwawo loko muteki a ha ri kona na tona, ti nga ka ti nga titsoni swakudya.
6045	Nkarhi lowu a hi wo kombana hi tintiho, kambe wo tirha swin’we ku kuma switshunxo.”
6046	Nkarhi lowu a ndzi ehleketa leswaku ndzi ta rhetemuka, we HOSI u ndzi khomile hi rirhandzu ra wena.
6047	Nkarhi lowunga ringanela kuva kusunguriwa timhaka ta masangu wufanela kuva wuri 5 – 6 wa tinhweti eka vana va xinuna na xisati.
6048	Nkarhi lowu wokoma kambe kuhumelela wa ‘Gold Period’ akuri wa kuleha kuringana ku fumiwa hi hosi yin’we kumbe timbirhi, kumbe tin’wana totala nyana, kambe eka nkarhi walowo vanhu va Mapungubwe avari bizi ngopfu.
6049	Nkarhi lowu yikhandiyaka minsinya hiloko yi chava nala wa yona, kumbe yi lava swakudya kumbe ku etlela.
6050	Nkarhinyana misisi ya Samsoni yi kula nakambe.
6051	Nkarhinyana wolowo kasi va Siriya va twa mpfumawulo wu kulu wonge inyimpi le yi taka.
6052	Nkarhi wakahle wo kota kuvona tinhwala leti vangaka mavabyi ya Avian i nanhlekani, kasi wakahle kuvona ti red mite xikanwe na swigalani i navusiku.
6053	Nkarhi wakwe wo wisa akuri 9:30 kumbe 11 pm naswona aswiya hi siku leswaku ritshamise kuyini.
6054	Nkarhi wa mina a wu si fika.”
6055	Nkarhi wavona exihlaleni awunga vuli nchumu eka kuva wu cinca vahlampfa, hambi swiritano, matikhomelo yavona exikepeni xa Gift ayanga amukeleki leswinga endla leswaku vapfa va panichiwa endleleni.
6056	Nkarhi wihi na wihi murhumiwa wa mfumo ata fika kunwi kambela loko Sobukwe anga lavi ntshuxeko ntsena loko atshika kulwela ntshuxeko.
6057	Nkarhi wo baleka ka swiluva iku suka hi Mawuwani kuya fika Ndzhati.
6058	Nkarhi wo baleka ka swiluva I ku suka hi Nhlangula kuya fika ka Hukuri.
6059	Nkarhi wo fukamela ku ngava kuri kwalomu ka masikuma 45. Vana va kala matimba no tsana vas ungula ku thlothlora kambe va hanyanyeka swinwnw kwalomu ka masiku ma khumembirhi.
6060	Nkarhi wo hlawuleka wa Afrika Mapungubwe kuve wona ntanga wosungula wa tiko kuva wukongomisiwa eka nkarhi wo hlawuleka wa xi-Afrika; lowu tlangelaka matimu lawa yanga tshama ya kanetiwa kumbe ku bakanyeriwa etlhelo.
6061	Nkarhi wotshovela hile xikarhi kuya emakumu ka nguva.
6062	Nkarhi wu herile!
6063	Nkarhi wunwana kungava xibindwani lexintsongo kumbe bindzu lerikulu leri ngana maendlelo yokarhi yo hlayisa vuxokoxoko.
6064	Nkarhi wun’wana ta rhurha-rhurha, kambe eka tindhawu tin’wana ati fambafambi.
6065	Nkarhi wun’wana ti teka mincele ya swisaka swa tiwoodpackers kumbe kingfisher.
6066	Nkarhi wun’wani loko yi kavanyetiwa,ya rila loko yi hlaseriwa hi valala va yona.
6067	Nkarhi wun’wani rijikajika rilava swakudya laha kungana maxelo yotsakama laha rin’wana rikotaka kutshama lembe hinkwaro.
6068	Nkata Potifaro u n'wi naverile.
6069	Nkateko wakona andziri na vanhu lava andzi va tshembile na leswaku avenge pfuli nomo ehenhleni ka mhaka leyi.'
6070	Nkateko wa kona, hinkarhi walowo, maxelo ayari eka xiyimo xa kahle naswona tindzhawu ta vuhosi leti ataha kula atirhi na misava yonona na swifuwo swakahle.
6071	Nkateko wa vutomi hinkwabyo wufike loko Peter ava na nhlengeletano yin’wana na Mandela.
6072	Nkatsakanyo exikarhi ka yona na Sauvignon blanc leswi humelerisaka Cabernet Sauvignon, na Magdelaine noire leyi humelerisaka Merlot.
6073	Nkatsakanyo lowu awu rhumela mahungu e byongweni kupfuneta miri leswaku wutwa wutele naswona wu xavisiwe ngopfu tani hi tipilisi leti endlaka leswaku vanhu vanga naveli swakudya.
6074	Nkatsakanyo lowu wa timbewu awu tiviwa tani hi “Perold’ Hermitage x Pinot” naswona kuvikiwa leswaku vito leri ra Herminoire ri vuye ritekeriwa enhlokweni swinene.
6075	Nkatsakanyo lowu wuvikiwa kuva wutumbulukile hi malembe yava 1970 e Bordeaux, laha yinga vuya yi duma swinene hikuva nsinya wa kona wukota ku kondzelela mavabyi ya botrytis.
6076	Nkatsakanyo wakona wutirhisiwa hi ndzhavuko.
6077	Nkatsakanyo wa matluka wupfuneta ku horisa mavabyi yaku pfimba na nhlonge, loko timintsu ti virisiwile kutani ti katsiwa na supu swihorisa nchuluko.
6078	Nkatsakanyo wa tinxaka e Mapungubwe i xin’wana lexi SAN Parks yinga tiyimisela kuxi hlohletela eti nkambeni ta yona.
6079	Nkavelo leyi ringaneleke wa xifundzankulu wa i hakelo yo kongoma ya Nkwama wa Timali ta Tiko na Rixaka.
6080	Nkhuvo wa Paseka ya Vayuda a wu ri kusuhi, kutani Yesu a tlhandlukela eYerusalema.
6081	Nkhuvo wa Vayuda wo endleriwa emintsongeni a wu ri kusuhi.
6082	Nkhuvulo wa Yohane a wu ri mfungo wo komba leswaku va lava ku hundzuka etindleleni ta vona va hanya ku tsakisa Xikwembu.
6083	Nkoka wa mali na ximoya Leswaku vanhu va Mapungubwe vaxiximile lavanga hundza emisaveni hi swilo swa nsuku na vuhlalu swikomba leswaku nsuku lowu awungari wo xavisiwa; A wutirhisiwa kwala kaya, leswi aswiri swa ximoya kukatsa na ximali.
6084	Nkoka wa Robben Island Nkoka wa khotso leri tani hi xikombiso xa kulweriwa ka ntshunxeko xikanwe nakuva xikombiso xaku hlula kupfumala ndzingano loku akuri kona se aswi vonaka.
6085	Nkoka wa tindziminyingi eku humeleleni ka swatidyondzo ta machudeni ya lembe ro sungula Eyunivhesiti ya Vhenda hi ku kungomisa eka Vatsonga http://hdl.
6086	Nkolo wa yona i wo leha yiva na mavala yo basa na ntima.
6087	Nkolo wu endla leswaku ngati yi tsutsuma, leswi a swi se twisisiwa hiti zoologist.
6088	Nkukulu wotiyela na foxolo swina nkoka kubasisa e hansi leswaku ku basa kuku paa.
6089	Nkuku wakona wutika 1,6 kg loko yiri na 12 wa mavhiki hivukhale kasi 2,6 kg eka 20 wa mavhiki, leyi ya mbhaha yitika 1,5 kg loko yiri na 12 wa mavhiki kasi 1,7 kg eka 20 wa mavhiki.
6090	Nkuku wa kona wutika kwalomu ka 1,84 kg loko wurina 16 wa mavhiki hi vukhale, 2,4 kg eka 20 wa mavhiki kasi 3,5 kg kuya eka 4,5 kg loko wukurile.
6091	Nkuku wa yona wu tika kufika eka 3,5 kg loko wukurile, kasi leya xisati yitika kufika eka 3 kg eka nkarhi wa sweswi.
6092	Nkuku wutika kwalomu ka 1,74 kg loko wuri na 16 wa mavhiki hivukhale kasi 2,16 kg eka 20 wa mavhiki.
6093	Nkulukumba Bizos ahlamula aku, 'Sweswo swahlamarisa.
6094	Nkulukumba Bizos ute, 'Akuri munhu loyi awuta n’wi hlonipha tani hi munhu notsakisa hi vukona bya yena.
6095	Nkulukumba Perold uvikiwa leswaku alavaku endla diriva leri ngana nantswo wa matimba wa Pinot xikanwe na swikhedzakhedzani swa Cinsaut.
6096	Nkulukumba wa vaaki utile kuta hi tekanisa.
6097	Nkulu - Mabilomu - Afrika-Dzonga Brunsvigia natalensisNkulu i rimitsu ra rhavi ro hanya nkarhi wo leha leri kulaka ku fika ka 500 mm hiku leha.
6098	Nkuma lowu wunga katsiwa na misava se wucheriwa endhichini laha tingata kota kuhlambela kona.
6099	Nkwama wa Ndzindzhakhombo ya Mpfumaleko wa Ntirho (UIF) – Leyi hakeriwaka eka 1% ya muholo wa lembe lowu hakeriwaka kumbe lowu faneleke ku hakeriwa enhwetini.
6100	Nkwangulatilo I xitsundzuxo eka hina mayelana na switshembiso swa Xikwembu.
6101	Nlamuselo ya vakulukumba Vakulukumba vana matihlo mo dzwihala na milenge yo basela-xitshopana.
6102	Nomboro ya Rhavi: Loko ‘Vito ra Bangi’ ri ri na khodi ya bangi ya misava hinkwayo, ndzhawu leyi yi ta khiyiwa naswona no va na khodi ya rhavi ya misava hinkwayo hi yoxe, loko swi nga ri tano ndzhawu leyi yi ta tsaleka naswona yi fanele yi tatiwa.
6103	Nomboro ya rheferense ya Xibalo xa Mali leyi Nghenaka Leyi i nomboro ya ntsariso leyi bindzu ri yi kumaka eka SARS loko ri titsarisela Xibalo xa Mali leyi Nghenaka.
6104	Nomboro ya rheferense ya Xibalo xa Mali leyi nghenaka na siku ra vuthori bya vanhu lava longoloxiweke byi fanele byi nyikwetiwa.
6105	Nomboro ya switandi eka hluvukiso lowu komberiweke wa misava (Timfanelo to vutirhiselo bya misava e-hansi ka vurhangeri bya Bushbuckridge Land Use Management Scheme, 2010).
6106	Nomboro ya Xibalo xa Nxavo wa Swimakiwa Leyi i nomboro ya ntsariso leyi bindzu ri yi kumaka eka SARS loko ri titsarisela VAT.
6107	Nomo lowukulu wutshame kahle emahlweni ka nhloko.
6108	Nomo wa mhelembe i wantima wu endla onge kova xinjovo nyana loko wu pimanyisiwa na mhelembe leyo basa.
6109	Nomo wa xona wulehe kuhundza nhloko naswona lowale hansi wukomile eka lowale henhla.
6110	Nomo wa yona iwuntsongo swinene wutlhela wuva na matinu yati incisors.
6111	Nomu i wa ntima naswona matihlo i ma ribungu.
6112	Nomu wu tsindziyerile, wu pondzeka naswona makumu iya huku. ncila wu tontswile naswona wuna sayizi yale xikarhi hiku leha.
6113	Nomvula Mokonyane, se u nyikile xileriso eka Vulawuri bya Thanele ya Trans-Caledon ku tlakusa timali na ku simeka phurojeke.
6114	Nongonoko lowu hi nga wu andlala wu katsa ku tinyiketela loku tiko ra hina ri pfumalaneke na vurhangeri bya tiko nkulu hi ku tirhisa Ndlela yo Langutisa hi Vuntshwa eka Afrika.
6115	Nongonoko lowu wu ta hetisa tiphurojeke leti ta ha saleleke endzhaku hi ku hela ka lembeximali leri.
6116	Nongonoko wa tindlu wu nyiketile ku ringana 300 000 wa swipfuno swintshwa emalembeni mambirhi lama hundzeke.
6117	Nongonoko woleha wa varhangeri va Afrika lavangana voko ra nsimbhi wulandzerile eka xikombiso xa Mapungubwe laha vanga tiveka voxe, ekule na swirilo swa valandzeri vavona.
6118	Nongonoko wu ta humelerisiwa hi nhlanganelo wa @chiechierikhotso na @xolanwalekenhuk.
6119	Nosipho u te ku ta tshama na kokwana Vatswari va Thandi va dlaye hi AIDS, naswona u fanele ku ya emahlweni a hanya na Kokwana wa yena.
6120	Nouvelle i xibyariwa lexi kulaka swinene xitlhela xivuyisa mihandzu naswona yikota ku hanya kahle eka misava leyingana vuswikoti swinene kuphakela swakudya.
6121	Nouvelle yi humelerisa tiwayeni letingana grassy, green peppery ya xiyimo xale henhla.
6122	Nouvelle yi wine South African Young Wine Show Trophy yosungula laha yinga kuma xidlodlo xa wayeni ya xiyimo eka ‘Other White’.
6123	No va xinyampfana xi nga lahleka khale.
6124	Nowa u endlile hilaha Xikwembu xin'wi leriseke hakona.
6125	Nsati wa yena a ku: "Rhukana Xikwembu u ti fela."
6126	Nsawutiso wa endliwa eka yan’wana matiko himinkarhi leyi yaku tumbuluka ka mavabyi lawa kusivela ku hangalaka ka wona.
6127	Nsawutiso wo sivela mavabyi ya tihukuVaccination in Poultry Disease Prevention Nsawutiso wo sivela mavabyi ya tihuku Loko kutlhavela kahari tlharhi ra matimba leri n’wamapurasi angana rona ra nkoka, leswi aswivuli leswaku tihuku atinge pfuki tivabyile.
6128	Nsawutiso wungava wunga tirhanga loko kungari na swikoweto swaleswaku titwa murhi.
6129	Nsinya lowu awu dzudzi matluka ya wona naswona wuna timintsu to koma na tshindi rakona rikomile.
6130	Nsinya lowu awukuli ngopfu, wuna kuvuyerisa kakahle exikarhi ka 10 t/ha kuya eka 12 t/ha.
6131	Nsinya lowu hi lowukulu laha himinkarhi yotala wuvaka wuri hava matluka eka nkarhi hinkwawo wa xixika nale masunguleni ya ximunwana.
6132	Nsinya lowukulu wa mihandzu wumila wu kula kufika eka kutlula 1 000 wa malembe hi vukhale.
6133	Nsinya lowungana vuxaka nawona, lowu tivekaka tani hi ‘Karambaki’, awu tirhisiwa hi vanhu va Arab traders East African lava vanga hanya eka malembe ya khale.
6134	Nsinya lowu tani hileswi wuhanyaka ngopfu hi mati, ixikombiso lexikulu xa laha a ku khuluka mati khale hambi loko kungari na mati nkarhi walowo.
6135	Nsinya lowu wahlamarisa swinene kutlula minsinya leyo tala.
6136	Nsinya lowu wakula swinene, kambe wuhumelerisa mihandzu yintsongo swinene leyinga exikarhi ka 8 t/ha kuya eka 10 t/ha.
6137	Nsinya lowu wakula swinene, kambe wukula hiku nonoka wutlhela wunga tiyeli.
6138	Nsinya lowu wa kula swinene, laha wungana vuswikoti bya kahle byo humelerisa lebyi fambaka kwalomu ka 15 t/ha kuya eka 20 t/ha.
6139	Nsinya lowu wakula swinene lero wutlhela marhavi yawona yakokova laha ehansi naswona wutsala mihandzu yotala swinene, leyi fambaka exikarhi ka 16 t/ha kuya eka 20 t/ha.
6140	Nsinya lowu wa nonoka swinene kuva wukula naswona wu leha kufika eka 3-5m kasi wu anama kwalomu ka 8-13 wa timitara.
6141	Nsinya lowu wa, Sangiovese wavuyeriwa loko wu hungutiwa marhavi hi ximumu leswi endlaka leswaku wuhumesa khwalithi no hunguta botrytis.
6142	Nsinya lowu wu byariwa hiku olova kusuka eka mbewu naswona wu tsakela timpfula ta ximumu eka tindzhawu hinkwato ta tiko.
6143	Nsinya lowu wuchava ngopfu botrytis naswona loko nsinya wungheniwe hi xitsongwatsongwani swiendla leswaku wunga tswali kahle.
6144	Nsinya lowu wuhumesa mihandzu leyintsongo yaxivumbeko xa oval leyi hundzukaka ya muhlowo wa wasi wodzwihala kuya eka ntima loko ya vupfile.
6145	Nsinya lowu wukota kuva na matluka lawa ya lehaka 150 wa timitara endzhaku ka kwalomu ka 1000 wa malembe.
6146	Nsinya lowu wukula kuya ehenhla swinene kambe wuvuyerisa kwalomu ka 8 – 14 ton/ha.
6147	Nsinya lowu wukula swinene lero wufika laha wukokovaka e hansi.
6148	Nsinya lowu wukula swinene wutlhela wukokova nale hansi.
6149	Nsinya lowu wu mila laha ku hisaka kutlhela ku oma kambe wuchava swinene xirhami na gwitsi.
6150	Nsinya lowu wumila no kula kahle loko wubyariwile kusuka eka mbewu kumbe kutsemiwe rhavi.
6151	Nsinya lowu wu mila wubumbula swinene no hanya nkarhi woleha kufikela eka 3000 wa malembe.
6152	Nsinya lowu wuna timintsu to leha naswona ta pfuneta eka mpfuxelelo wati dunes xikan’we naku sivela ku khuhkuriwa ka misava.
6153	Nsinya lowu wuna xivumbeko xa kahle swinene awu lehangi ngopfu kambe wuna marhavi lawa ya endlaka leswaku ku tlhuma laha wunga kona.
6154	Nsinya lowu wuna xivumbeko xa xambhulele laha wungana mitwa.
6155	Nsinya lowu wuna xivumbeko xo hlamarisa laha yi milaka eminkoveni laha Africa na Australia.
6156	Nsinya lowu wunga tisa mbuyelo lowu ringanaka 3 tonnes wa mihandzu ya makanyi.
6157	Nsinya lowu wurhandziwa ngopfu e India na le Afrika.
6158	Nsinya lowu wurhandziwa ngopfu hi swinyenyani, swiharhi na switsotswana naswona wuna huwa swinene.
6159	Nsinya lowu wutirhisiwa swilo swotala.
6160	Nsinya lowu wutisirhelela hi woxe eka vanhu hikuva swilo swotala swawona aswitirhisiwi hi vanhu.
6161	Nsinya lowu wutshamaka wuri rihlaza awukuli kuhundza 6 m hiku leha naswona wutshama laha kunga tlhuma swinene naswona tshindi ra wona rihumesa yotala lawa ya talaka ku khotseka.
6162	Nsinya lowu wutshame onge wulo ganamisiwa (tani hileswi na vito rivulaka sweswo), laha marhavi yafanaka na timintsu, tshindi lerikulu swinene leri fikaka ekavo 25 m hivukulu.
6163	Nsinya lowu wutswala mihandzu leyikulu, ya xirhendzevutani, na nhlonge yo bumbula na swalendzeni swa rihlaza.
6164	Nsinya lowu wutumbuluka e Dalmatia – laha kutivekaka hi Croatia namuntlha – laha Roman Emperor Marcus Aurelius Equitius Probus, kuvikiwaka leswaku uteke nsinya lowu awuyisa e France kwalomuya ka 280 AD.
6165	Nsinya lowu wu tumbuluke kumbe kubyariwa etikweni ra Furwa/France kusuka hiva 18th Century laha wutlhelaka wutiveka hikuva eka tiwayeni tale Bordeaux nale Loire Valley.
6166	Nsinya lowu wuva na mabilomu hi December (Ximumu) laha kunga tlhuma kasi mabilomu ya wona yaya ngopfu himpfula leyinaka endzhawini yaleyo.
6167	Nsinya lowu wuva na switlukana swa 4-6 eka ndhawu leyi milaka matluka.
6168	Nsinya lowu wuvuye wuthyiwa vito ra Friedrich hikuva vatekela enhlokweni no xixima mu Australia eka ntirho lowu wo xonga swonghazi nova kuve yena anga kuma nsinya lowu no endla vulavisisi.
6169	Nsinya wakona awukulangi ngopfu, laha hintolovelo wufikaka eka 9 t/ha to 13 t/ha.
6170	Nsinya wakona awukuli ngopfu kambe wuna vuswikoti bya vuhumelerisi lebyinga kwalomu ka 20 t/ha kuya eka 23 t/ha kuya hi xiyimo ya vuhumelerisi.
6171	Nsinya wakona wakula swinene, laha hixitalo wukotaka ku fika eka 15 t/ha kuya eka 20 t/ha.
6172	Nsinya wakona wa kula swinene na vuswikoti byohumelerisa lawa yanga exikarhi ka 20 t/ha kuyo 23 t/ha.
6173	Nsinya wakona wukule nyana wutlhela wuva kahle, lowu hi xitalo wuvaka 10t/ha kuya eka 15t/ha.
6174	Nsinya wakona wu mila eka tindzhawu to hambana hambana (sandy kuya eka misava ya maribye) naswona xikondzelela kuhisa lokunga e henhla ka (over 40℃) naku titimela lokunga e hansi ka (-3℃).
6175	Nsinya wakona wuna matluka ya rihlaza yo vonikela, ayakulangi ngopfu naswona iya xirhendzevutani yatlhela yava na swiave swa ntlhanu.
6176	Nsinya wakona wutirhisiwa eka xilo xinwe ntsena kunga ku endla wayeni kambe tihunyi ta wona atitshiveriwi.
6177	Nsinya wa nkanyi wuchava gwitsi swinene, kambe wuhanya kahle nale ka misava leyingariki na swakudya ngopfu naswona wutsakela tindzhawu leti kufumelaka ta Afrika Dzonga tani hile Mpumalanga xikanwe nale tindzhawini ta Phalaborwa exifundzheni xa Limpopo.
6178	Nsinya wa sourplum wumila eka ti woodlands, grasslands xikanwe nale maribyeni xikanwe nale switshikeni.
6179	Nsinya wa Weeping Boer Bean wukumeka eka tindzhawu letinga oma enhoveni, lomu kungana minsinya leyikulu nale swihlahleni swotlhuma etibuweni ta milambu na swinkobyani kumbe laha akuri na xitshuka xa majenje kumbe muhlwa.
6180	Nsinya wa ximuwu wa khale waswikota ku hlayisa misinya leyinwani yinga kusuhi na wona ku katsa na swivumbiwa swin’wana leswi nga ekusuhi na wona kusuka eka swihadyani leswintsongo.
6181	Nsinya wa yona awukulangi ngopfu, kamba hintolovelo wufika eka 6 t/ha kuya eka 8 t/ha.
6182	Nsinya wayona wakula swinene laha wutlhelaka wutirhisiwa tani hi tihunyi.
6183	Nsirhelelo wa kahle kuva wusirhelela swihukwana eka kutitimela.
6184	Nsirhelelo wa switsotswana swifanele kuendliwa hi xihatla, kuya hiva OIE, laha swakudya swisusiwaka eka swodyela eka swona leswaku switsotswana na tinhongani switaya tshama eka swikatsani laha swinga rhiyiwa kona.
6185	Nsiya lowu wutiviwa e Egypt nle Arabia kusukela kwalomu ka 200 wamalembe lawa yanga hundza.
6186	Nsuku awuri fexenini eka mabendlele na swivumbeko swinwana leswi aswi endla jewellery yosaseka.
6187	Nsuku na tinsimbi tinwana Timhondzo tandlopfu akuri tin’wana leri ati xavisiwa ngopfu.
6188	Nsuku wo hlawuleka lowu ceriweke kusuka e Mapungubwe, lowunga xiphemu xa mfuwo wa rixaka, leswi namuntlha switekiwaka tani hi ndzhaka leyikulu ya tiko ra Afrika Dzonga kusukela eka malembe ya khale.
6189	Nsulo wa ntsariso hi ntsakelo: Munhu a nga hlawula ku sula ntsariso hi ntsakelo ku nga si sungula lembe ra nhlelelo kumbe eka siku ra le mahlweninyana leri tivisiweke hi Khomixinara eka Xitiviso xa Mfumo.
6190	Nsusumeto kuya eka hundzuluxo wa vumaki bya xidijithali wu ta seketeriwa hi vukona bya tinetiweke leti tirhaka kahle.
6191	Ntamu ni ku tshembeka swi ku rhendzerile we HOSI.
6192	Ntanga lowu wuna byetlelo bya kahle swinene (kutlula na Kruger) xikan’we na rifuwo ra swikoka rinoko na swilo kuswiendla.
6193	Ntanga lowu wuna tindzhawu tankoka tinharhu ta archaeology ta Mapungubwe Hill, K2 na Schroda.
6194	Ntanga lowu wuna tindzhawu to koka rinoko ta Schroda Dam kukatsa na masalela ya laha aku phasiwa kona tihlampfi etibuweni ta nambu wa Limpopo laha aku tshama Jan Smuts.
6195	Ntanga wa swiharhi wa Kruger National Park i kaya raswinyenyani swotala swa Afrika Dzonga leswidyaka swihadyani kumbe switsotswani.
6196	Nthosi rin’wana na rin’wana ri na nkoka.
6197	Nthyeketo lowu mi nga ta wu hlaya wu runguleriwe mutsari hi muheleketi wa vaendzi endzeni ka thekisi ya le tikweni ra swihlale ra Comores.
6198	Nthyeketo lowu wu runguriwa hinkwako laha Africa, wu pela wu ya eNigeria, eComores ni le Africa Dzonga.
6199	Ntikelo wunga engeteleriwa eka swikukwana leswingana siku hikuva switlhaveriwa eka mavabyi lawa ya tlulelaka kufana na Bronchitis na Newcastle loko swinga se xavisiwa.
6200	Ntikelo (xisati): 11 kg Nhlayo wa vana: Mbirhi-mune(kumbe ntlhanu) Mbirhi-Mune (kumbe ntlhanu) wa vana va beburiwa hi Nhlangula-Nyenyankulu ndzhaku ka tin’wheti timbirhi.
6201	Ntiko wa yona wu fika kwala ka 85kg.
6202	Ntiko (Xisati): 2, 5 kg Kutswalana: 1 - 5 wa vana vatswariwa exikarhi ka tinwheti ta Nhlangula na Hukuri endzhaku ko tika ± tinwheti timbirhi.
6203	Ntiko (Xisati): 5, 5 -10kg Ku tika/ Kubiha mirini: Tinhweti timbirhi (2) Ndyangu: Leswi dyaka nyamaVana va 1-6 vatswariwa kusuka hi Mawuwani kufikela Nhlangula endzhaku ko tika tinhweti timbirhi.
6204	Ntila lowu wu hlanganisaku tshaku ra nsongo wa matsalwa, hi tilayini ta tino ra ndlopfu na vugima-musi e henhla, laha dyambu ri humelelaku kona, swi endla xivumbeko xa tandza laha xinyenyani-nkulu lexi xi humaku kona.
6205	Ntila wa vutomi wa 25 wa tilitara hi munhu hi siku ti tirhisiwile.
6206	Ntirhisano wosungula wa vayimeri wa vantima Hi December 1952, Mandela na Oliver Tambo vapfule feme yosungula ya vayimeri vavantima laha tikweni.
6207	Ntirho lowu wu durhile swinene naswona switeke nkarhi woleha kambe mbuyelo wakona awuri lowu hlamarisaka.
6208	Ntirho wa hina, tanihi MaAfrika-Dzonga, i ku khoma nkarhi lowu wa ntshembo na mpfuxelelelo, na ku tirhisana ku tiyisisa leswaku swi tisa ku hambana ko tivikana evuton’wini bya vanhu va hina.
6209	Ntirho wa kuya eka United Nations High Commissioner for Refugees wu ndlandlamuka kuya eka Afrika hinkwayo.
6210	Ntirho wakwe wosungula akuri kuya teka swinepe eka nhlengeletano ya 1955 ya African National Congress.
6211	Ntirho walowo awu vuriwa masingita.
6212	Ntirho wa Peter MagubanePeter Magubane's Career Muteki wa swinepe swa Nelson Mandela A biwe ngopfu kufikela laha anga tshoviwa nhompfu hi maphorisa ya xihlawu hlawu.
6213	Ntirho wa varhangeri va ndzhavuko Kavanyisa ka 13: Timali (213-230A)Timhaka tin’wana na tin’wana ta Timali213.
6214	Ntirho wa vona i ku pfuna vahlawuriwa va Xikwembu leswaku va ta kota ku tirhela van'wana, va aka miri wa Kriste.
6215	Ntirho wa wena we HOSI, wa ndzi tsakisa, ndzi ba nkulungwana ndzi tlangela mintirho ya mavoko ya wena.
6216	Ntirho wa ximfumo wa Dr Peter Magubane wo teka swinepe wusungule hi 1955 endzhaku kaloko atava a sungule kutirha eka Drum magazine tani hi muchayeri na ntsumi.
6217	Ntirho wayena wosungula akuri kuya teka swinepe eka convention ya ANC hi 1955.
6218	Ntirho wihi na wihi lowu nga si helaka emahlweni ka Huvo loko Vumbiwa byintshwa byi sungula ku tirha, wu fanele wu yisiwa eka Huvo ya Rixaka ya Swifundzankulu, naswona huvo yi fanele yi yisa emahlweni ntirho walowo hi ku landza Vumbiwa lebyintshwa.
6219	Ntirho wo hlota wu tala ku tshikeriwa Tinghala ta xisati ta ntlhambu, leti hlotelaka ntlhambu.
6220	Ntirho wosungula wa Robben Island akuri ndzhawu ya vuhlayiselo eka vatluti vale Europe.
6221	"Ntirho wo tumbuluxa Afrika Dzonga se wu sungurile.
6222	Ntirho wu sungurile.
6223	Ntirho wu yile mahlweni.
6224	Ntiviso wa xitironiki wu fanele wu tatiwa no rhumeriwa eka rhurhiso wa sekhurithi yin’wana na yin’wana eka sisiteme ya e-STT ya SARS.
6225	Ntiyiso iku abyi chavisi ngopfu.
6226	Ntlangu lowu awu xixima swinene kusimekiwa ka ligi ya ntlangu wa bolo ya milenge hi vabohiwa vale Robben Island loko Mandela ahari e khotsweni exihlaleni lexiya, leyi ayi vitaniwa Makana Football Association, leyi ayi landzelela milawu ya FIFA.
6227	Ntlangu lowu wu hangalasiwile hi 1993.
6228	Ntlangu lowu wu ta rhurheriwa ro sungula laha Afrika.
6229	Ntlangu lowu wuvuye wuhela hi ti golo tinharhu hala na hala.
6230	Ntlawa lowu wuna matimba kungari kusuka eka tipolotiki, ekhonomi kumbe matimba yavusocha kambe kusuka eka ntshuxeko na vutivi bya lava vanga kona la.
6231	Ntlawa lowu wuta hlangana kuringana ka mbirhi hi lembe.
6232	Ntlawa wa I1 Mati eka ntlawa lowu ya hlamuseriwa tanihi laha mimbuyelo yo ka yi nga ri kahle eka rihanyo yi nga tolovelekangiki eka ntirhiso wa xinkarhana wo pimiwa.
6233	Ntlawa wa machudeni ya xivindzi lava nga suka eka NUSAS ku sungula Nhlangano wa Machudeni ya Afrika Dzonga (Saso) malembe ya 40 lawa ya nga hundza.
6234	Ntlawa wosungula wa vabohiwa lavanga rhumeriwa exihlaleni hi 1657 laha ava tirhisiwa kucela maribye, lawa aya tirhisiwa ku cela maribye lawa aya tirhisiwa ku aka mapatu na tiyindlu tale dorobeni ra Cape Town.
6235	Ntlawa wo tiyela wu endla khume-ntlhanu kumbe gidi, laha swi tshamaka ku tumbulukile.
6236	Ntlhambi wa tinyarhi wuva na ntikelo eka swimilani enhoveni.
6237	Ntlhambu wuna mbirhi kuya eka 12 wa vavasati na vana va vona na vavanuna lava fumaka.
6238	Ntlhontlho lowu hi langutaneke na wona wo lulamisa mhaka leyi a wu khumbi tipholisi.
6239	Ntlhontlho wa hina lowukulu lowu lavaka ku tirhiwa hi xihatla swinene i ku nga thoriwangi ka vantshwa.
6240	Ntokoto wa siku na siku, eka tindhawu ta vusweti na to fana na teto, hi swin’wana swo tika eka nhlaselo wo biha.
6241	Ntsakelo wa vaaki eka nhlengeleto wukurile swinene eka mfumo lowuntshwa, naswona hivile naku navela ku vuyerisa matimu ya hina evutshan’wini bya wona kusuka eka xihlawuhlawu.
6242	Ntsandza wa kona wutiyile wutlhela wunga dyiwi hi muhlwa.
6243	Ntsandza wa nsinya lowu wutirhisiwa ku vamba darata, kuva tihunyi to tshivela ndzilo, fenichara hambi mavhilwa ya xigolonyani.
6244	Ntsandza wa nsinya lowu wutiyile naswona awutirhisiwi ku endla fenichara kambe loko ku endliwa floor ya mapulanga yitirhisiwa ngopfu.
6245	Ntsariso wun’wana na wun’wana wo engetelela wa xibalo wu nga endliwa eka eFiling handle ko endzela rhavi nakambe.
6246	Ntsena hiku tsundzuka xitori xo leha swinene na nxaniseko, Robben Island yita tiyisisa leswaku dyondzo yoleyo, leyi hakeleriweke hi ngati ya vanhu lava vanga onhangiki nchumu, yihundziseriwa eka rixaka leri taka.
6247	Ntsena loko swilaveko swa xona swifikeleleka kuri na swakudya sworingana xinga kumeka hinkwako.
6248	Ntsena va hi tsundzuxile ku anakanya swisiwana, kutani hi swo leswi na mina a ndzi hisekela ku endla swona.
6249	Ntsena va nga ha tlheleli eswidyohweni swa vona!
6250	Ntsengo wa 535 wa mintirho ya nkarhi hinkwawo yi tumbuluxiwile hi mabindzu lamantsongo lawa ya tirhisaka michini yo hlayisa mandza, ngopfungopfu eka swiyenge swa vurimi na vuaki.
6251	Ntsengo wa xibalo lowu hlengeletiweke eka malembexibalo yo sukela hi 2007/08 ku fikela 2016/17 wu fikile eka ntsengo wa R8.13 thiriliyoni.
6252	Ntsengo wa xiyimo xa 2 600 wa timegawatsi ta gezi ra le matini swi ta kumeka erhiginini ya SADC.
6253	Ntsengo wun’wana na wun’wana wa vuyiselo wa dizele lowu nga ta kumeka wu vuyisiwile hi xihoxo wu ta fanela ku hakeriwa wu tlhelela eka SARS, kun’we na mixupulo yin’wana na yin’wana na ntswalo laha swi faneleke.
6254	Ntsevu wa magidi wa malembe lawa yanga hundza Va-Egipta vateke ximanga tani hi xiharhi xale kaya leswaku xita hunguta makondlo.
6255	Ntshembo wa mabindzu exikarhi ka tikhamphani ta Afrika-Dzonga wu antswisiwile naswona vavekisi va le matikweni mambe va languta hi vuntshwa swivandlanene leswi nga etikweni ra ka hina.
6256	Ntshikelelo lowu hinkwawo wuvitaniwa Limpopo Mobile Belt.
6257	Ntshovelo wa mabilomu na timhandzi takona wuva kona hi December na January, himinkarhi yotala loko kunga hisi ngopfu kumbe kungari masiku lawa yangana moya hikuva swingava na xiave xikulu eka mafurha.
6258	Ntshovelo wa yona wukatsa kucela kuhumesiwa timintsu (horizontal underground stems) kutani switsemeleriwa tihetelela hiku omisiwa.
6259	Ntshovelo wotirhisa michini wuendla leswaku mihandzu yivaviseka swinene leswi endlaka leswaku kuvana kulahleka ka juzi leswi endlaka leswaku ntshovelo wa Emerald Riesling wu tika swinene.
6260	Ntshungu lowu awuri na vanhu vo hambana hambana kusuka eka vanhu lava ava tshama ematikweni yoka yangari ya vona, na tihosi ta valungu, lava akuri ma Afrika Dzonga lava vanga rhurha laha tikweni eka malembe lawa yanga hundza.
6261	Ntshungu lowu a wu yimile kwalaho, wu swi twile, kutani wu ku: “Ri dzindzile!”
6262	Ntshungu lowukulu awu hlengeletanile ehandle ka Khotso ra Victor Verster e Paarl.
6263	Ntshungu lowukulu wa Vayuda wu twa leswaku Yesu ú kona kwalaho, kutani va ta, ku nga ri ku ta vona Yesu ntsena, kambe ku vona na yena Lazaro, loyi Yesu a n'wi pfuxeke eku feni.
6264	Ntshungu wu hlamula, wu ku: “U ni demona wena; xana i mani la lavaka ku ku dlaya xana?”
6265	Ntshungu wu n'wi hlamula, wu ku: “Hi twile eNawini leswaku Mesiya ú ta hanya hilaha ku nga heriki; u nga vurisa ku yini wena, leswi u nge: ‘N'wana-wa-Munhu ú fanele ku tlakuriwa’ xana?
6266	Ntshuxeko eka kupfumala ntshamiseko Mpfundla wunwana na wunwana wufanele kuva na xivala lexinga kula kuringanela leswaku wuta kota kufamba famba kahle xikanwe naku sirheleleka eka valala na maxelo.
6267	Ntshuxeko eka kutwa kuvava, kuvaviseka na mavabyi Mpfundla wunwana na wunwana wufanele ku kamberiwa kutiyisisa leswaku wuhanye kahle naswona awuna leswi tswongaka ngati ya wona.
6268	Ntshuxeko eka torha, ndlala na swakudya sworinganela.
6269	Ntshuxeko kusuka eka ku chava na ntshikelelo Mpfundla wufanele ku sirheleriwa eka mimpfumawulo leyi rhasaka, mimpfumwaulo leyinga langutelekangiki, timbyana na valala vanwana naswona awufanelangi kusiyiwa na ndlala kumbe wurikarhi wutwa kuvava.
6270	Ntshwukeleni N’wa Ximbhahana u twa ndlalanyana kutani a ehleketa ku va a baka xinkwa.
6271	Ntsinda wa K2 awu kurile kufikela kwalomuya ka 5 hectares, naswona mimiti leyintsongo yive kona eka ndzhawu yoleyo.
6272	Ntsumi ya Xikwembu yi n'wi byela ku kuma Petru.
6273	Ntsumi ya Xikwembu yi tile eka Gidiyoni yiku, "Hosi yina wena muhluri wa nyimpi".
6274	Ntsumi ya Xikwembu yi vulavula na Pawulo yi ku: "U nga chavi Pawulo; u fanele ku ya yima emahlweni ka Khezar.
6275	Ntsumi yi fikile yi ku eka Mariya, "unga chavi wena Mariya hikuva u kumile tintswalo emahlweni ka Xikwembu, uta tika kutani u ta veleka n'wana wa mufana, uta n'wi thya vito ra Yesu.
6276	Ntsumi yi ku ka vona: “Mi nga chavi!
6277	Ntsumi yi n'wi hlamula, yi ku: “Hi mina Gabriele, la yimaka emahlweni ka Xikwembu; ndzi rhumiwile ku ta vulavula na wena ni ku ku tivisa mahungu lamanene lawa.
6278	Ntsumi yi n'wi hlamula, yi ku: “Moya lowo Kwetsima wu ta xikela ka wena, ni matimba ya Loyi-a-nge-henhla-henhla ma ta ku funengeta; hikwalaho n'wana lowo hlawuleka la nga ta velekiwa, ú ta vuriwa N'wana wa Xikwembu.
6279	Ntswalo eka swikweleti swa xibalo leswi sukaka eka ntiviso swi ta sungula ntsena eka lembe ra nhlelelo ra 2015.
6280	Ntswalo wu hakerisiwa eka nhlayo ya masiku lawa xiphemu xin’wana na xin’wana xa xibalo xi nga tshama xi nga hakerisiwangi.
6281	Ntswalo wu ta nhlengeleteka eka xikweleti xin’wana na xin’wana lexi nga hakeriwiki.
6282	Ntumbuluko wa fauna awuri na swihadyana swale matini swotani hiti seals,tinyenyani ta lwandle nati penguins.
6283	Ntungu lowu wa mavabyi lawa wu endle leswaku tihuku na swihukwani swixaniseka swinene eka matiko yohambana hambana emisaveni hinkwayo.
6284	Ntungu wa phylloxera lowungava kona himalembe yava 1800s na gwitsi ra 1956, naswona swi hoxe xandla eka kuhunguteka ka vuhumelerisi bya wayeni ya muxaka lowu e France.
6285	Ntwanano hi ku landza ndzimana leyi wu nga amukeriwa ntsena endzhaku ka njhekanjhekisano wa mani na mani ePalamende.
6286	Ntwanano lowunga kona hileswaku Touriga Naçional yitumbuluke e nwalungwini wa Portugal, kambe kahari na njhekanjhekisano waleswaku yingava yi tumbuluke kwihi.
6287	​Ntwanano wu hetisiwile exikarhi ka SARS na muendli wa xikombelo lowu kombisaka mbuyelo wa phurosese ya xikombelo.
6288	Nuhelo wakona wukahle swinene laha wunuhelaka mitsembyani leyi hlanganeke na misava.
6289	Nuhetela no ringa swakudya na mati ya tona.
6290	Nuna wakwe, Dr Hendrik Frensch Verwoerd, ari mutumbuluxi nkulu wa xihlawuhlawu laha tikweni loko anga se dlawa hi murhumiwa wa palamende hi 1966.
6291	Nuna wa yena a n'wi rhandza kambe Annah anga tsakangi hikuva a nga kumi vana.
6292	Nuna wa yena ari xirho xa South African National Defence Force.
6293	N’wamapurasi loyi ahumelerisaka madzovo ya khwalithi anga humelerisa madzovo ya xiyimo xa kahle kuya xavisa kumbe kuxavisa lawa yafananisiwaka kufikelela ntsengo wale henhla.
6294	N’wamapurasi upfumeleriwile ku dlaya loko kuve nyama yakona yita dyiwa ekaya kambe swalaveka leswaku ku kambiwa swinawana leswinga fanela na swilaveko swinwana tani hileswi Afrika Dzonga ringana milawu yotika eka ku dlayiwa ka swifuwu.
6295	N’wana loko atswariwile utshama enkeleni kuringana mavhiki mambirhi kufikela loko se ata kota kuhumela handle kuya famba famba na mana wa kona.
6296	N’wananga u humelerisile documentary mayelana naku vhaka kayena leyi vitaniwaka, 'The Last Mile: Mandela, Afrika na Xidimokirasi'.
6297	Nwana un’wana na un’wana loyi a lahlekaka i n’wana loyi angata pfuka angaha kumekangi naswona aswivuyerisi nchumu.
6298	N’wana un’wana na un’wana u na mfanelo yo va na vito etikweni na nsirhelelo eka ku xanisiwa no va ku tlangiwa hi yena.
6299	Nwana unwe utswariwa nkarhi wihi na wihi wa lembe kambe hi nguva ya ximunwana xitswala ngopfu.
6300	N’wana un’we watswariwa hinkarhi laha mahahlwa ya kalaka swinene.
6301	N’wana utswariwa ari pink no pfumala voya.
6302	N’wana u vekiwa eka vuhlayis bya munhu la lulameleke loyi a nga riki mutswari kumbe muhlayisi wa n’wana.
6303	N'wana wa hosi u tile ku ta hlamba kwala nambyeni, u kumile manji lowu ni n'wana Muxe.
6304	N’wana wakona usungula ku dya swotiyela loko ari na tinhweti tinharhu se a lumuriwa ari na nkombo wa tinhweti.
6305	N'wana wa mativula wa jaha wa Davida na Bathsheba na swona u nga tshuki wu dlaya a fa, kutani Davida a fanele ku kombela ku rivaleriwa eka Xikwembu eka swilo swo chavisa leswi a nga swi endla.
6306	N’wana wa Nandzana ku suka un’we kumbe ntsevu wa vana, swi beburiwa endzhaku ka makume-nkombo nhungu wa masiku.
6307	N’warikolwani yichava ngopfu xirhami, se swikahle ku fuwa tihuku leti fambelanaka na maxelo ya ndzhawu leyi unga eka yona ngopfu ngopfu loko kuriku tihuku tita tshama ehandle.
6308	N’waswimawusa a nga kaneta kumbe ku aphila xiboho xa SARS lexi nga pfumeleriki vuyiselo VAT.
6309	N’waswimawusa u ta fanela ku tata eka xikongomelo lexi.
6310	N'we vanhu va mina, yingisani loko ndzi mi khongotela, a ndzi ta tsaka ngopfu loko mi ndzi twa, n'wina Vaisraele!
6311	N'wi landzele u ta kuma vutomi lebyi nga heriki.
6312	N'wina mi huma eka tata wa n'wina, a nga Diyavulosi, kutani mi tsakela ku endla ku navela ka tata wa n'wina.
6313	N'wina tlhandlukelani enkhubyeni, mina a ndzi yi enkhubyeni wolowo, hikuva nkarhi wa mina a wu si fika swinene.”
6314	N'wina vamatiko, lava khale hi ku velekiwa a mi vuriwa “lavo ka va nga yimbanga”, hi Vayuda lava tivulaka “lavo yimba”, hikwalaho ka ngoma leyi endliwaka hi mavoko ya vanhu emirini wa vona, tsundzukani leswi a mi ri swona.
6315	N'wina vanhu vo pfumala tindleve, yingisani; mintlunya ndzin'wina, xana mi ta tlhariha rini xana?
6316	N'wina vavasati, titsongahateni eka vanuna va n'wina, kukota loko mi titsongahata eka Hosi.
6317	N'wini wakwe u n'wi kariherile ngopfu e ka nandza loyi wa ku loloha.
6318	N'wini wanga hi ta endla yini?"
6319	N'winyi wa mutekiwa, i muteki; nxangwana ya muteki leyi yimaka yi yingisa muteki loyi, yi tsaka swinene loko yi twa rito ra yena; hikokwalaho sweswi ku tsaka ka mina ku hetisekile.
6320	N'wi vutiseni, ú kurile, ú ta tivulavulela.”
6321	N'wi yingiseni kutani mi ta kuma vutomi lebyi nga heriki eka vutomi bya yena.
6322	Nxaxamelo wa magondzo lawa wu le ka Tafula B5 ra Nawu wa Miavanyiso ya Swibalo: nxaxamelo wa tiphurojeke ta Switirhisiwa swa Magondzo ya Swifundzhankulu lowu kumaka mpfuno ku suka eka PRMG.
6323	Nxopaxopo wa kholokhexini ya swivulavulelo swa maendli mo vulavula hi ku dya eka Xitsonga (An analysis of collocation of idioms derived from verbs of ingestion in Xitsonga) http://hdl.
6324	Nxopaxopo wa maendli ya mfambo yo pfumala xiendliwa eka Xitsonga http://hdl.
6325	Nxopaxopo wa maendli ya mfambo yo pfumala xiendliwa eka Xitsonga Xikongomelonkulu xa ndzavisiso lowu i ku xopaxopa maendli ya mfambo yo pfumala xiendliwa eka Xitsonga.
6326	Nxopaxopo wa Nkoka wa Tinsimu ta Thomas Hasani Chauke oka ku Tlakusa na ku Hluvukisa Xitsonga na Ndhavuko wa Vatsonga http://hdl.
6327	Nxopaxopo wa swivuriso swa Xitsonga swo vulavula hi swiharhi hi ku kongomisa eka ndlela leyi swi paluxaka hayona mahanyelo ni mavonelo ya vutomi ya Xitsonga http://hdl.
6328	Nxopaxopo wa vuyimbeleri bya Conny Chauke hi ku kongomisa eka nhlayiso na nhluvukiso wa Xitsonga http://hdl.
6329	Nxopaxopo wa vuyimbeleri bya matswa bemuda hi ku kongomisa eka nkongomelo, nkoka na a matirhiselo ya ririmi erixakeni ra Vhatsonga http://hdl.
6330	Nyama leyi yina ti protein totala eka yona (tinga fika eka 20% kuya hileswi awu dya swona) naswona mafurha ya wona yale hansi swinene.
6331	Nyama leyi yinga tirhiseka hitindlela tohambana hambana naswona yinga oxiwa, yi endliwa stew, yiswekiwa hiku cheriwa swipayisisi kumbe yiswekiwa eka oven.
6332	Nyama ya homu yina 2mg ya iron kasi mapa ya matluka ya moringa yana 28mg ya iron.
6333	Nyama ya mpfundla yina 21.8% wati protein leti gayelekaka kasi huku yona yina 20% ivi nyimpfu yivana 15.7%.
6334	Nyama ya mpfundla yinga tirhisiwa eka recipe yin’wana na yin’wana leyinga kongomisiwa eka nyama ya huku, kambe yifanele ku tlhogomeriwa leswaku yinga vupfi ngopfu hikuva yinga tsindziyela kutani yingaha dyeki yi oma.
6335	Nyama yi tswala swa nyama; kambe Moya wu tswala swa moya.
6336	Nyangwa wa xihahlu xa lowa xinuna wufanele kuva wukurile swinene leswaku swiolova ku nghenisa no humesa mpfundlha wa xisati loko wulaveka.
6337	Nyan’waka, hi ta engetela nseketelo eka vumaketi bya tindhawu leti endzeriwaka eka timaketekulu ta vupfhumba na ku teka magoza yan’wana ku hunguta swirhalanganyi swo lawula na ku hluvukisa mabindzu ya vupfhumba lawa ya ha tumbulukaka.
6338	Nyan’waka, hi ta teka goza ro tiya ku humelerisa vuswikoti bya ikhonomi lebyikulu bya vurimi.
6339	Nyan’waka, hi ta tiyisa mimbhurisano na lava khumbhekaka hinkwavo eka Ntwanano wa Migodi ku tiyisisa leswaku i xitirho lexi tirhaka hindlela leyi vuyerisaka ku cinca hindlela leyi yi yisaka emahlweni ku cinca xikandza xa Migodi eAfrika-Dzonga.
6340	Nyanyuko wuvuye wuva kona e holweni loko Mandela atava a tivisiwile tani hi xivulavuri.
6341	Nyarhi leyi vavisekeke yitekiwa tani hi nyarhi leyi ngana khombo swinene hi vahloti naswona leswi hiswona swiendlaka leswaku nyarhi yi wela eka swiharhi leswi vuriwaka “Big-five”.
6342	Nyarhi - Timamali - Afrika-Dzonga Nyarhi yi lehe kwala ka 1.5m yiva na ntiko wa 750kg.
6343	Nyarhi yi khoma switsongwatsongwani swotala leswi dlayaka swiharhi swale kaya leswi swiendlaka leswaku tinyarhi to pfumala mavabyi tihlayisiwa a Eastern Cape laha tixavisiwaka hi ntsengo wale henhla swinene.
6344	Nyimpfu yidlayiwile kutlangela ntirho lowu, kutani vavasati va endlile ti saladi, rhayisi na tihove leswaku switya dyiwa na nyama.
6345	Nyoka leyi yikumeka swinene evuhuma dyambu na Dzonga wa Afrika.
6346	Oat hay nayona yi endla swakudya swakahle swinene kambe aswifanelanga swinyikiwa mimpfundla leyinga ekusuhi notswala.
6347	Obede u vile kokwa wa Davida, hosi ya Israele endzhaku ka vena ku tile hosi y atihosi.
6348	O. Box’ kumbe ‘Private Bag’ Private Bag: Kombisa eka bokisi leri faneleke ra nkhwajuto loko ku ve adirese ya poso i ‘P.
6349	O. Box’ or ‘Private Bag’ PO Yin’wana ya Vukorhokeri byo Hlawuleka (boxa) Xikombo xa Adirese ya Poso leyi Tsarisiweke Vuxokoxoko bya Akhawunti ya le Bangi Lebyi i vuxokoxoko bya akhawunti ya le bangi leyi nga ta tirhisiwa hi bindzu.
6350	Oditi yi ehleketeleriwa ntsena ku sungula endzhaku ka loko Xitiviso xa Oditi xa ximfumo ku suka eka oditara yo karhi xi humesiwile ku ya eka muhakelaxibalo.
6351	Ofentse na Hlengiwe a va endzerile samiti leyi hundzeke ya G20 eAustralia laha va nga tirha hi ndlela ya xiyimo xa le henhla swinene, hi tinyungubyisa hi vona swinene.
6352	Olola milenge eka ndlela leyiyaka laha ungata kota ku vona entsungeni wa nambu wa Limpopo laha ungata vona tiko ra Zimbabwe na Botswana laha kuvonakaka maribye ya muhlovo onge i wa xitshopani lawa ya vonakaka empfhukeni.
6353	Onge hile tikweni ra Canada.
6354	Onge Xikwembu xi nga sirhelela Vanhu va ka hina.
6355	Operation “Ndzi Mutsonga Wa Xiviri” Wena Mutsonga sisimuka u vangama.
6356	Operation Phakisa ku fikela sweswi yi pfulerile kwalomu ka R24.6 wa tibiliyoni ta vuvekisi eka ikhonomi ya malwandle, laha R15 wa tibiliyoni ya ntsengo lowu yi humaka eka mfumo.
6357	Oripa a tswontswa Nahumi, hi loko a tlhelela eka vatswari va yena.
6358	Otto andzi tsalele papila ro gangisa.
6359	Otto u hakerile khume ra tihomu na hanci yinwe tani hi ndzovolo naswona endzhaku ka nhweti hitekana.
6360	Overgaauw Wines, kusuhi nale Stellenbosch, kuve ndzhawu yosungula kuva kubyariwa muxaka lowu hi malembe yava 1970s, laha ati byaleriwa ku tatisa eka tinxaka tohambana hambana leti avari na tona.
6361	Palamende ya Rixaka tanihi laha yi vumbiweke hi ku landza nchumu lowu wa (1) yi fanele yi tekiwa tanihi leyi nga hlawuriwa ehansi ka Vumbiwa lebyintshwa hi nkarhi lowu helaka hi siku ra 30 Dzivamisoko 1999.
6362	Palamende ya Tiko na Huvo ya Rixaka ya Swifundzankulu swi nghenisa xandla eka endlelo ro veka milawu hi mukhuva lowu wu hlamuseriweke eka Vumbiwa.
6363	Palamende ya Tiko yi tshama yi ri na vuswikoti byo tirha ku sukela eka nkarhi wo herisiwa ka yona, kumbe loko ku hela nkarhi wa yona wo tirha, ku fikela siku leri tlhandlamiwaka hi siku ro sungula ro vhotela Palamende leyi landzelaka.
6364	Palamende yi fanele ku tirhisa nawu lowu boxiweke eka xiyengentsongo (6).
6365	Palamende yi nga ha boha ku engetela nkarhi wa xitiviso xa xiyimo xa xihatla ku fikela nkarhi lowu nga tluriki tin’hweti tinharhu hi nkarhi wun’we.
6366	Palamende yi nga ha veka nkarhi na ku leha ka nkarhi wa mintshamo ya yona leyin’wana na ka minkarhi ya yona yo wisa.
6367	Papila kuya eka Dr.
6368	Papila leri kombelaka matsalwa yo engetelela lawa ya faneleke ri nga humesiwa loko ku ve matsalwa lawa ya faneleke lawa ya humesiweke ku sungula a ya nga enelanga ku hetisisa ntiyisiso.
6369	Parsley yilulamisa xiyimo xa ngati no tshungula swiphiqo swo tsakamisa.
6370	Parsley yiva swakudya swakahle xikan’we na tonic kasi wild strawberries tihundzuka muri wakahle eka swihadyani leswi.
6371	Pasteurella ya tlulela naswona xintshuxo xikulu ikuva ku dlayiwa mpfundla walowo wunga se tluleta leyinwana.
6372	Pasteurella yi hangalaka hindlela leyifanaka na mukhuhlwani kambe mpfundla wuta khohloa swinene naswona marhimila yata pfala tinhompfu.
6373	Patu ra gravel rifamba kusuka evuhuma dyambu kuya evupela dyambu (rivuriwa patu ra Schoemansdrift) leri hlanganisaka mapatu yambirhi ya Potch- kuya exifundzheni xa North West.
6374	Patu ra khurheliwe himinkarhi kambe kuna maribye yotontswa epatwini.
6375	Patu rita endla sweswiya swa nenge wa mbyana (right-left) loko uya emahlweni hi gondzo ra R521 kuya e Pontdrift.
6376	Pawulo a nga chavi ku fa.
6377	Pawulo a nga chavi munhu.
6378	Pawulo a va byela leswaku va nga dyondza ku tiva Xikwembu Xin'we xa Ntiyiso eka Hosi Yesu, kutani va tile ku ta pfumela e ka Xona.
6379	Pawulo a va dyondzisa hi Xikwembu Xa Ntiyiso le Xi Xi endleke swilo hinkwaswo.
6380	Pawulo a yimile e henhla endhaweni ya masocha, a vulavula ni ntshungu.
6381	Pawulo na Barnaba na vona va dyondzisile vanhu leswaku hambi leswi Yesu a nga onhanga nchumu, hambi swi ritano va N'wi dlayile.
6382	Pawulo u tsarile mapapila ku dyondzisa tikereke leti a nga ti endzela a nga si khomiwa.
6383	Pawulo u xaniseke ngopfu hikwalaho ka Yesu.
6384	Pellets i swakudya swakahle ngopfu leswinyikiwaka mipfundlha leswingo ncikinyisiwa hile handle ka xihahlu laha kunga pfuriweku nyangwa wa xihahlu.
6385	Pende yapfumeleriwa kutshikiwa yi kwamukela naswona mpfuxeto awu pfumeleriwanga, e handle ka mpfuxeto lowungata endla leswaku muako wusala waha yimile.
6386	Pepperbark wukala swinene kuwu kuma enhoveni naswona wutsarisiwe tani hi muxaka lowunga nghozini wa Red Data Book.
6387	Perold endzhaku ka malembe mambirhi uvuye a kuma ntirho eka KWV, leswi nga endla leswaku laha atshama kona e Welgevallen, kungaha tshami munhu kuringana nkarhi woleha.
6388	Peter a hi avela.
6389	Peter ari eku languteni eka tindzhawu leti akuri na tindhundhuma ta tinsimbhi, na malahla laha aku tirhisiwa vana lavantsongo lava avanga ringanelanga kutirha.
6390	Peter hinkarhi wava 1955 anga switivi leswaku malembe lawa ya landzelaka yan’wi khomele yini.
6391	Peter Magubane a hlawuriwa kuva muteki wa swinepe swa nkulukumba Nelson Mandela wa ximfumu hinkarhi lowu tiko ariti lulamisela kuya eka xidimokirasi.
6392	Peter Magubane from Nelson Mandela Papila kuya eka Dr.
6393	Peter Magubane hi David Meyer-GollanA Tribute to Dr.
6394	Peter Magubane kusuka eka Nelson Mandela Afrika Dzonga ritinyungubyisa swinene hi kuhambana kandzhavuko na xintu na mfuwo.
6395	Peter Magubane kusuka eka Nelson MandelaLetter to Dr.
6396	Peter Magubane, loyi anga hoxa xandla swinene eka ntirho woteka swinepe kuringana kwalomu ka makume mune wa malembe, utirhise talenta na vuswikoti bya yena tani hi muteki wa swinepe kuva a hlayisa matimu na mfuwo wa hina.
6397	Peter Magubane, un’wani wa vateki va mahungu va Afrika Dzonga lava nga tlangeriwa ngopfu a endle hinkwaswo evutonwini byakwe.
6398	Peter utaya emahlweni a tirha ku paluxa vubihi lebyi nga kona xikanwe na vatirhi kulorhi va yena eka Drum, kufana na 'Nude "Pass" Parade' laha a teka mahungu loko vantima va chichiwa xiyimo hi milawu ya mapasi na ntshikelelo wa vantima e Afrika Dzonga.
6399	Peter u tshame masiku yoringana 586 e khotsweni laha a pfaleriwe ari yexe.
6400	Petite Sirah ayifanelanga yikohlekiwa kuva yiri Petite Syrah, leyin’wana iya madiriva lawantsongo ya muxaka wa Syrah.
6401	Petit Sirah yina mihandzu leyintsongo naswona yimanyanile.
6402	Petit Verdot - Madiriva - Afrika-DzongaPetit Verdot i madiriva yantima, lawa hi xintu yatirhisiwaka eka ti wayeni ta Bordeaux.
6403	Petro a ku ka yena: “Hosi, xana ndzi nga tsandzeka ku ku landza sweswi hikwalaho ka yini ke?
6404	Petro a ku ka yena: “U nga ka u nga ndzi hlambisi milenge ni siku ni rin'we!”
6405	Petro ni van'wana va dyondzisiwa va tele hi ku chava kutani va baleka.
6406	Petru a ehleketa leswaku inorho, ku kondza loko a ya fika emitsendzeleni kutani ntsumi yi suka ka yena yi nyamalala.
6407	Petru a gongondza e nyangweni ya rikupakupa, ku ta wa nhwanyana loyi va nge i Roda ku tapfula.
6408	Petru a ku ka yena: "Mitwananele yini ku ringa Moya wa Hosi xana?
6409	Petru a va byela hindlela leyi Xikwembu Xi hlamuleke swikhongelo swa vona hi ku n'wi tshuncha e khotsweni.
6410	Petru u yile ni va nuna lava endlwini ya ndhuna ya dzana.
6411	Pfhumba leri risimekiwe hiti 21 March 1960 naswona mbuyelo i matimu: nhlamulo yandhuma yivonakile e lokixini ra Sharpeville, kusuhi na Vereeniging, laha ntshungu worhula wunga hlengeletana, maphorisa yava baleserile laha kunga lova 68 wa vanhu.
6412	Pfhumba leri rivuye rikavanyeteka loko vandla ra Pan Africanist Congress (PAC), ri lulamise kukombisa kuvilela lokukulu swinene ka anti-pass protests hiti 21 March 1960.
6413	Pfhumba ro sihalala ra 1952 Swinwe na Walter Sisulu na Oliver Tambo, Nelson Mandela u pfunetile kuva kusunguriwa African National Congress Youth League (ANCYL) hi 1944.
6414	Pfula mbovo wuntsongo e khwirini ra mpfundla kambe tiyisisa leswaku unga boxi marhumbu na swirho swin’wana swale ndzeni.
6415	Pfumelela ejente leyi nga na vunghana ya le Contact Centre ya SARS ku ku letela loko u ri karhi u endla eFile hi ku tirhisa Help-You-eFile.
6416	Phaka ya Vurimi yin’we yi lulamerile ku simekiwa eN’walungu Vupeladyambu.
6417	Phamela hinkarhi lowu fanaka masiku hinkwawo, kambe swa antswa kuphamela ka mbirhi hisiku kungari kanwe.
6418	Phazamisa mpfundlha wa xisati hiku wunyika swakudya (kungava byasi kumbe carot, etc.) ivi u pfula xihalhu u kamba no hlayela vana vakona naku kamba loko kuri hava lavanga lova kumbe nkava lowunga salela.
6419	Pheji leri ri ta ku nyika vuxokoxoko ku ku pfuna ku ololoxa xikweleti xa wena xa xibalo.
6420	Phepha hungu ra Rand Daily Mail Endzhaku ka 12 wa malembe lawa yanga landzela loko Prime Minister Vorster andzi vutisa himatikhomelo ya Rand Daily Mail, laha andziri editor hinkarhi walowo, mhaka leyi ayaha vuyelela.
6421	Phephahungu ra The Mail ari hloniphiwa swinene hi vanhu va ntima lero nhlokomhaka ya rona yisuse kutshembha ka leswaku xitereka xinga ha humelela.
6422	Phesenteji ya nxupulo wu sukela eka 0% ku fikela eka 200%.
6423	Phesenteji ya nxupulo yi sukela eka 0% ku fikela eka 200%.
6424	Pholisi leyi na swiboho swa vuvekisi swi lava ku antswisa vusirheleri bya eneji na ku tlakusa vufikeleri bya eneji, naswona swi ta simekiwa ku nga si hela lembe ximali leri.
6425	Phuresidente Zuma u nghenelerile eka Komiti ya Xiyimo xa le Henhla, leyi nga kanela na ku kambisisa matshalatshala lawa ya nga endliwaka ku tisa swintshuxo swa nkarhi wo leha eka xiyimo xa nkwetlembetano eLibya.
6426	Phuresidente Zuma u ta rhangela vurhumiwa eka Sexini ya vu 71 ya Nhlengeletano Angarhelo ya UN (UNGA) leyi nga ta khomiwa eHofisinkulu ya UN eNew York ku sukela hi ti 18 ku fikela ti 22 Ndzhati 2016.
6427	Phuresidente Zuma u tlhele a andlala xiviko xa magoza lama fikeleriweke xa Kungu ra Tindlela ta Nkaye eka SoNA ya yena ya le Xikarhi ka Lembe ya vuhumelerisi eka van’wamahungu hi ti 11 Mhawuri 2015.
6428	Phurogireme leyi nga leha nhweti yi ta kombisa tiphurojeke ta switirhisiwa swa swifambo, ku tlakusa ku tirhisiwa ka swifambo swa mani na mani no ndlandlamuxa mapfhumba ya vuhlayiseki bya magondzo ya tiko.
6429	Phurogireme ya switirhisiwa yi ya emahlweni yi ndlandlamuxa switirhisiwa swa vutleketli na ku antswisa magondzo, leswi hlohlotelaka ku kula ka ikhononi.
6430	Phurogireme ya Tifeme ya Vantima yi seketerile tiphurojeke ta 62 leti nga tisa R26 wa tibiliyoni ta vuvekisi bya mabindzu yo ka ya nga ri ya mfumo na ku tumbuluxa mitirho ya 19 859 ku fika sweswi.
6431	Phurogireme yo aka miako yi kongomisa eka ku lava ku vona leswaku ikhonomi ya seketeriwa hi miako leyi nga fanela eka malembe lama taka.
6432	Phurojeke hinkwayo ya tiyuniti ta tsevu ya Medupi yi languteriwile ku hetisiwa hi 2020.
6433	Phurojeke leyi yi languta ku xopaxopa swihlawulekisi leswi lavekaka leswi nga ta hatlisisa na ku pfumelela vufuwi lebyi hetisekeke.
6434	Phurojeke leyi yi nga endla kwaloku ka mune wa tikhubiki ta timitara ta timiliyoni ta gese leyi nga ta ceriwa hi siku na ku rhumeriwa eka PetroSA eka mbhasiso wa Gese na Swihalaki ya le Mossel Bay, eDzongeni wa Lwandle.
6435	Pied Kingfisher yi kumeka hi mintlawa wa ndyangu, na vana ca nguva leyi hundzeke va pfuneta va tswari va vona ku kurisa vana lavahaku tswariwwaka.
6436	Pigeon ya Rihlaza - Swinyenyana - Afrika-DzongaAfrican Green Pigeon Pigeon ya Rihlaza (Treron calva)Swirjo swale henhla iswa mpunganyana kuya eka xitshopana xa rihlaza, mindzumbu ya yona iya xitshopana na tipeche ta mauve ehenhla ka timpiko.
6437	Pineapple lily-murhi wandhuma wa xintuPineapple Lily - Popular Traditional Medicine Pineapple Lily - murhi wandhuma wa xintu Nsinya lowu langutekaka hindlela yo hlamarisa i nsinya lowunga nyuhela wutlhela wuva na mabilomu ya rihlaza ya pineapple.
6438	Pinot gris yona mihlovo yayona ya hambana swinene kusuka eka muhlovo wohatima wa dayimani kuya eka wa nsuku, nakona swiya hi xitayele ya wayeni yoleyo, laha yingana nantswo wa perekisi na plum.
6439	Pinot gris yona yinga tirhisiwa yoxe kumbe nayona yikatseriwa na tin’wana.
6440	Pinot noir e Afrika Dzonga yitirhisiwa kuhumelerisa tiwayeni ta sparkling na tiwayeni ta muxaka wunwe.
6441	Pinot Noir - Madiriva - Afrika-DzongaPinot noir i madiriva ya ntima lawa ya fambelanaka no endla wayeni yo durha swinene laha misaveni xikanwe na ti sparkling wine.
6442	Pinot noir yikote kusuka eka xiyimo xavu 13 kuya eka vu 7 watiwayeni letinga byariwa exikarhi ka malembe ya 1990 na 2010.
6443	Pinot noir yina nsinya lowunga kuleku ngopfu.
6444	Pinot noir yitshembiwa kuva yiri yona yakhale swinene eka ndyangu wa Pinot.
6445	Plavac Mali ritekiwa tani hi lerifanaka kambe hintumbuluko rihambanile na Zinfandel.
6446	Poicephalus CryptoxanthusLaha xikumekaka kona Muxaka lowu wa ti Parrot wusungule e vuhuma dyambu bya Afrika Dzonga.
6447	Polyphenols leyi yinga eka tiya ya rooibos yina leswi pfunetaka kususa ku pfimba,nati antiviral xikan’we na anti-mutagenic (prevents mutation) naswona swinga sirhelela miri kuva wu khomiwa hi mavabyi ya fukuzani na vuvabyi bya mbilu.
6448	Ponisani lava tsaneke ni vapfumari, mi va vutla emavokweni ya lavo homboloka.
6449	Postnet Suite ID) PO Box: Kombisa eka bokisi leri faneleke ra nkhwajuto loko ku ve adirese ya poso i ‘P.
6450	Potifaro ari murhangeri wa tiko ra Egypta.
6451	President anga tsakeli kudya nyama yotshuka(hambi leswi a rhandza ku vhakela e makaya yale Transkei na tindzhawu tinwana laha a tshama arikarhi a hlangana na yona eka swakudya hinkwaswo).
6452	Presidente a nga ha rhamba Palamende eka ntshamo wo hlawuleka hi nkarhi wihi na wihi ku endlela ku tirha ntirho wo hlawuleka.
6453	Presidente a nga ha susa xirho xelexo entirhweni hi swivangelo swa matikhomelo lama nga nkhensekiki, vutsandzeki kumbe ku hluleka ku tirha.
6454	Presidente a nga ha vitana Huvo ya Rixaka ya Swifundzankulu eka ntshamo wo hlawuleka hi nkarhi wihi na wihi ku endlela ku tirha ntirho wo hlawuleka.
6455	Presidente a nga thola - nhlayo yihi na yihi ya Swandla swa Vaholobye exikarhi ka swirho swa Palamende; na nhlayo leyi nga tluriki Swandla swa Vaholobye swimbirhi ehandle ka Palamende, ku pfuneta swirho swa Khabinete, naswona a nga swi hlongola.
6456	Presidente u fanele ku thola xirho xa Khabinete ku va murhangeri wa ntirho wa mfumo eka Palamende ya Tiko.
6457	Presidente wa Khoto ya Vumbiwa u fanele ku fambisa eka ku hlawuriwa ka Mutshami wa Xitulu, kumbe a veka muavanyisi un’wana ku endla tano.
6458	Presidente wa Khoto ya Vumbiwa u fanele ku fambisa nhlawulo wa Presidente, kumbe a veka muavanyisi un’wana ku endla sweswo.
6459	Presidente wa Khoto ya Vumbiwa u fanele ku va mufambisi eku hlawuriweni ka Xipikara, kumbe a veka muavanyisi un’wana ku endla tano.
6460	Presidente wo Khomela u fanele ku herisa Palamende ya Tiko loko - ku ri na xivandla xa ntirho wa Presidente; na loko Palamende yi tsandzeka ku hlawula Presidente un’wana ku nga si hela masiku ya 30 endzhaku ka loko xivandla xelexo xi endlekile.
6461	President Mandela a hanya vutomi byo olova naswona a tirhisa xiyimo xa yena xa ntirho ku pfuna lava pfumalaka.
6462	President Mandela a languteka ari eku humeleleni eka kulwisana na tinyimpi leti ati humelela ta madzolonga yakuya hi nghohe leti ati humelela himinkarhi yoleyo.
6463	President Mandela atirha hi matimba eka ndzivalelano.
6464	President Mandela u teke rendzo roya e Orania, laha anga fika an’wa tiya na makhekhe na manana Verwoerd laha anga tlhandleka voko rakwe e katleni ra manana loyi atlhela a n’wayitela laha manana loyi a hlaya papila leri ari tsarile hi Afrikaans.
6465	President Mandela waha tlhelela e Robben Island himinkarhi kuya kombeta swiyimo leswi yena na vabohiwa kuloni ava hundza eka swona hinkarhi lowu ava pfaleriwile nkarhi lowu wo leha.
6466	Pretkumbeia, Afrika-Dzonga 2) Ref: Swiletelo swa Mati ya nkoka ya Afrika-Dzonga, Vholumu yo sungula: Ntirhiso wa Mati ya le Ndyangwini, Edixini ya vumbirhi.1996.
6467	Professor Abraham Izak Perold wale Stellenbosch University himalembe yava 1920s uyi hlawule tani hi cultivar leyi kotaka ku humelerisa wayeni wa xiyimo xa kahle leswinga endla leswaku atsakela swinene kuhumelerisiwa ka yona.
6468	Professor Abraham Izak Perold wa yunivhesithi ya Stellenbosch u tumbuluxe Pinotage himalembe yava 1920s, leswi anga swiendla hikuva kuhlanganisiwa mbewu ya Pinot noir na Cinsaut (leyi khale ayitiveka hi Hermitage).
6469	Prof Perold u katse Pinot noir na Cinsaut ku kota kuhumelerisa tiwayeni ta xi Afrika Dzonga, Pinotage.
6470	Purasi leri ehleketeleriwaka kuva na mavabyi lawa, rivekiwa ehansi ka vulawuri loko swita eka mafamba fambelo no sivela kufamba famba ka tihuku leti vabyaka kuva tihlangana na letingariki na mavabyi.
6471	Purasi leri ridume hiku tirhisa port-wine eka ku endla tiwayeni ta vona totshuka.
6472	R.810, lexi hangalasiweke eka Phephahungu ra Mfumo No.
6473	Rabbit Baby Management: Weaning Vana va mama eka mhana vona kuringana mune wa mavhiki, hambi leswi ntikelo na ntalo wa masi wungatava wurikarhi wuhunguteka loko se va sungula kudya swakudya swotiyela.
6474	RDI eka xiyenge xa ICT i ya nkoka eka ku tlakusa mphikizano wa swa ku vekisa.
6475	Red milkwood wu rhandza misava ya vumba na loam naswona kuva wu hungutiwa swina nkoka kuva wuta humesa mihandzu leyinga fanela.
6476	Red mites iya muxaka wa mpunwa kuya eka kubasa kumbe buraweni hi muhlovor, kambe yatlhela yava yotshuka loku hatimaka kuya eka wasi endzhaku kaloko ya kume ngati eka huku.
6477	Red mites swastika kuyilawula, hikuva switsotswani leswi swikota kutshama tinhweti totala tinga kumi swakudya kusuka laha tingatshama kona.
6478	Rendzo a ri fambelana na swipimelo leswi amukelekaka swa Vumunhu na hilaha hi langutaka swirho leswikulu swa vaaki.
6479	Rendzo arifanelanga kuva rihundza 24 wati awara naswona kuyima swifanele kuva swiendliwa loko swiboha.
6480	Rendzo leri ringava rilehile swinene loko uya eku wiseni eka kuhela ka vhiki, kambe swavuyerisa ku endla sweswo.
6481	Rendzo leri twisaka kuvava Kambe, matitwelo wahi na wahi ya rendzo ra Robben Island, swisala swiri nakoka leswaku ma Afrika Dzonga hinkwawo vaya teka rendzo leri, xikanwe na vaaki va misava hinkwayo.
6482	Rendzo ra khotso ra Robben IslandWorld Heritage Sites Rendzo ra khotso ra Robben Island Endzhaku ka rendzo hi bazi, vuyeni byi chichiwa enyangweni wa Khotso leri rindziwaka swinene kuva vata sungula rendzo leri ro tshova moya.
6483	Rendzo ra Madiba ra kuya e United States riendle leswaku kuva na vuxaka bya kahle swinene naswona kupfuleke tindlela ta kahle swinene ta malwandla eka murhangeri wa ndhuma wa Afrika Dzonga.“
6484	Rendzo ra milenge e Robben IslandWorld Heritage Sites A Walking Tour on Robben Island Rendzo ra milenge e Robben Island Ntumbuluko wa ntiyiso exihlaleni Ndlela yakahle yaku tiphina hi ntumbulukowa mampela wa xihlala lexi i ku famba hi milenge eka xona.
6485	Rexes yita himihlovo yohambana hambana naswona yina ndhuma yova na voya bya kahle swinene.
6486	Rhengu Vito ra ndzhawu: BE 1THULA Vito ra mukomberi: Matete and Association Consultants hi ku yimela Mabunda Family Trust.
6487	Rhijisitara ra mavito ya swirho swa vatirhi leswi nyikaka vukorhokeri.
6488	Rhône valley, FrancePetit Sirah yitlhela yitiveka tani hi Durif (leyi thyiweke endzhaku ka mutumbuluxi wa yona), leri kunga vito leri tirhisiwaka hiva SA Wine Industry Information & Systems (SAWIS).
6489	Rhumela email eka maphopherp@sabc.co.za u hi byela hi wansati loyi.
6490	Rhumelo lowu hlweleke wu nga ku fikelerisa leswaku u va na mindziho na ntswalo.
6491	Ribye a ri susiwile e non'wini wa sirha.
6492	Ribye ra yena ra xitsundzuxo rikhavisiwa hiku tsariwaleswi Welwitschia.
6493	Ricece ra kona ra tsutsuma endzhaku ka tiawara to hlaya loko swi beburiwile.
6494	Ricece ri tika 100kg loko ra ha ku beburiwa, ri wundliwa ku fikelela 68 wa tin’wheti, kambe I makume-ntlhanu mbirhi wa ti phesente leti fikelelaka ku kula, hikuva ticece ti hlotiwa hi tinghala, nati yingwe.
6495	Ricece ri tshama ni manana wa rona ku fika mune/ntlhanu wa malembe.
6496	Rice hulls nayona yingava kahle swinene loko kuriku yikumeka hi nxavo wakahle.
6497	Rifanele kva na ndzhawu yintsongo swinene ya moya, kuya fika eka ku enta ka 6 mm, naswona wufamba kunga hundzi 6 mm eka tlhelo rihi na rihi loko rivoyamisiwile hindlela yokarhi.
6498	Rifu ari n'wi tiyiselanga Yesu, la humaka ka Xikwembu.
6499	Rifu rin’we ra le migodini a ri amukeleki.
6500	Rifuwo ri endliwa leswaku ku ta antswisiwa xiyimo xa vutomi bya vanhu.
6501	Ri hi byela no hi dyondzisa leswaku hi fanele ku rhandza Xikwembu ni ku rhandza hinkwavo vanhu.
6502	Rihlelo ri le vokweni ra yena; ú ta hlela swinene hinkwaswo leswi nge xivuyeni xa yena a heta: kutani mavele ú ta ma chela enguleni; kambe mungu wona, ú ta wu hisa endzilweni lowu nga timekiki.”
6503	Rihunyi rakona ra tika swinene naswona ari dyiwi hi muhlwa ritlhela rilulamela ku endla swichaya chayani.
6504	Rikhozi ra xisati rona rintsongo nyana eka lera xinuna.
6505	Rikhozi rina tindlela timbirhi tohlawuleka leti ri rilaka ha tona.
6506	Rikhozi ritala kuva rifamba na rin’wana himinkarhi yotala hambi kungari minkarhi ya kutswala notlhela rikota no dya swin’we loko ku kumeke swakudya.
6507	Rikhozi ritala ku vonaka ritshame eka minsinya yoleha laha rikotaka ku vona kul;eh aka nambu na laha ringa kumaka swakudya.
6508	Rikota no endla mbovo lowungatava xisaka naswona rifanele kuburisana na leswinwani va gogosani.
6509	Ri leha 3 inches.
6510	Rimbewu hinkwaro ra xinyenyani lexi ri hoax xandla eka ku aka xisaka xa xona kambe lexa xisati xitirha ngopfu kutlula xaxinuna.
6511	Rimbewu hinkwaro riva rilulamele masangu loko riri na 20 wa mavhiki.
6512	Rimhondzo leri rilaveriwa ku endla murhi.
6513	Rimhondzo ra mhelembe ari endliwangi hi misisi tani hileswi swinga tshama swi ehleketiwa hikona kambe ri endliwe hi keratin (leyi endleke minwala kumbe timhondzo).
6514	Rimhondzo ri singula ku humelela loko tiri na khume-ntsevu wa tinwheti kambe yi sungula ku vonaka loko yi fika makume-nharhu wa tinwheti.
6515	Rimhondzo ri tirhisiwa ku teka swakudya, ku lwa (exikarhi ka vavanuna) ni ku tisirhelela.
6516	Ri mila laha kungana timpfula ta ximumu e Afrika Dzong naswona rina mabilomu ya xitshopani ya xivumbeko xa nyeleti riva na matluka lawa yanga na misisi.
6517	Rina minwala yotiya swinene leyi langutekaka yinga anamangi loko uyi languta hile henhla kambe yi anama loko uyi languta hile tlhelo ivi yileha 20mm kufika laha yikhotsekaka.
6518	Ringa famba mpfhuka wo fika 300 miles kumbe 8 wa tiawara hi siku ririkarhi ri lavana na swakudya.
6519	Ringa vekiwa eka fayili laha ringa langutiwaka siku na siku.
6520	Ringeta hi voko no languta thyaka.
6521	Ringeta kutwisisa,' loyi atava nuna wa mina aku.
6522	Rinwana bakiti rifanele kuva rivekiwa laha hansi leswi vulaka leswaku swivanana leswi swiya eka leringa hansi bakiti.
6523	Ri nyuma ngopfu ku luma mahama lamakuu ma Afrika, naswona hixitalo ma fambela kule na munhu.
6524	Ripfumelo leri ri tiyeke e ka Yesu ni le ka matimba ya Moya lowo Kwetsima wa Xikwembu hi wona ma hanyiseke munhu loyi.
6525	Ripfumelo ra Vaapostola / The Apostles' Creed / Credo Ndzi pfumela eka Xikwembu Tatana wa matimba hinkwawo, Mutumbuluxi wa tilo ni misava; ni le ka Yesu Kriste n’wana wa xona a ri yexe, yena Hosi U amukeriwile eka moya lowo kwetsima.
6526	Riphabliki ra Afrika Dzonga Kavanyisa ka 2: Nawumbisi wa Timfanelo (7-39)10.
6527	Riphabliki ri bohiwa hi mintwanano na matiko ya misava leyi a yi boha Riphabliki loko Vumbiwa leri ri sungula ku tirha.
6528	Ririmi ra wena rifuwile swinene hi swigaririmi, ri tirhisi ku tinyungubyisa ha rona.
6529	Ririmi ri tirha ku koka matluka ri yisa enon’wini.
6530	Risimu ra Muyimbelerisi, leri hlaveleriwaka hi tinanga.
6531	Risimu ra Rixaka ra Riphabliki ri lawuriwa hi Presidente hi xitiviso.
6532	Risimu ra siku ra Savata.
6533	Ritala ku tirhisiwa hiku totiwa leswaku ringhenelela eka nhlonge kutshungula mavabyi ya arthritis, psoriasis na fibromyalgia.
6534	Riteka nkarhi woleha swinene ritshame ehansi ringari eku haheni laha ritalaka ku wisa hiva 10 am endzhaku kaloko ridlaye xodya xona hambi leswi ritshamaka ridlayile.
6535	Ritlhela ripfuna swinene eka xiyimo xa nhlonge xotani hi eczema, acne, scars, kutshwa, rashes, bed sores, warts, muna, kutshwa hi dyambu, kulumiwa hi switsotswana na nhlonge yo oma.
6536	Rito ra Xikwembu (bibele) ri hi dyondzisa leswaku Yesu u kumile Matimba ematilweni ni le misaveni.
6537	Rito ra Xikwembu eBibeleni ri hi ndyondzisa leswaku Melkisedeke a fana na hosi Yesu Kriste.
6538	Rito ra Xikwembu Ri hi dyondzisa leswaku tani hi vaKriste hi fanele ku nyiketa vutomi bya hina loko hi fanele ku fela vamakwerhu.
6539	Rito ra Xikwembu ri hi dyondzisa leswaku Yesu wa ha swi kota ku hanyisa lava va tshembaka e ka Yena.
6540	Rito ra Xikwembu ri vulavula endzeni ka papa ri ku: Loyi I n'wananga, loyi ndzi n'wi tsakelaka, n'wi yingiseni.
6541	Rito ra xona rile henhla swinene kambe riendla mpfumawulo wa 'kara-kara-kara-kara'.
6542	Rito ra yena a ri akanga eka n'wina, hikuva a mi pfumeri eka loyi Tatana a n'wi rhumeke.
6543	Rito ri hundzukile munhu la nga aka exikarhi ka hina; kutani hi hlalele ku kwetsima ka yena loku nga tala tintswalo ni ntiyiso, ku nga ku kwetsima loku fanelaka n'wana loyi a nga yexe eka tata wa yena.
6544	Rito “rivalela” ri huma eka rito rivala, ri vulaka ku rivala nchumu, ku khomela, ku tima xikweleti.
6545	Rito ri vulavula na yena riku: "Sawulo, Sawulo u ndzi xanisela yini?"
6546	Rito se ari hangalakile na ndzhawu hinkwayo tani hi ritshwa.
6547	Ritsakela misinya na swihlahla swa Savanna.
6548	Ritsakela swinene laha kunga pfuleka kasi kuna nhlayo yintsongo haleno Dzongeni wa Afrika.
6549	Ritshame ringa tirhisiwa tani hi patu raku rindza loko ku sirheleriwa ndzelekano wale xikarhi ka Afrika Dzonga na Zimbabwe, naswona i vumbhoni bya nyimpi leyinga lweriwa e nhoveni leyi ayirikona eka matlhelo hinkwawo ya nambu lowu.
6550	Ritshikeriwa riri robasa kambe riya rithyaka loko rikarhi ri byameriwa.
6551	Ri tumbuluxiwe ximfumo hi 1875 e Xiticini xa Mixini xa Valdezia na Switici swa Mixini swa Elim/Waterval/ Shirley hi vamixinari vambirhi va Maswisa, Mufundhisi Paul Berthoud ma Mufundhisi Ernest Creux.
6552	Rivala leri ku phatsamaka xihaha pfhuka phatsa yiva yiri endzhaku ka misinya leyi yo leha swinene yami biligomu kuya exineneni, kasi lwandle riya emahlweni hile ximatsini.
6553	Rivala rakona rifanele kuva riri 25 x 12.5 mm hi vukulu kasi tinsimbhi leti tale matlhelo tifanele tiva 25 x 25 mm kumbe 25 x 50 mm.
6554	Rivala ra xihlala lexi arina tintshava naswona e handle ka dyambu leri hisaka swinene, kufamba kona swivuyerisa moya wa wena.
6555	Rivalela, Kambe unga rivali!
6556	Ri vulavuriwa hi 4.5% ta vanhu va tiko, kumbe kwalomu ka 2.3 wa mamiliyoni ya vanhu.
6557	Rixaka leri, xikan’we na tinxaka tinwana tofana na ndzhavuko wa Gokomere, vatikomba vahanyile eka ndzhawu liya kuva vatshame kona kuringana exikarhi ka 350 na 450 AD.
6558	Rixaka ra Khoisan ari tirhisa ximilani lexi naku tivisa vuswikoti bya xona byo tisa nyanyuko eka vakoloni kwalomuya ka malembe yava 1662.
6559	Rixaka ra ma-Khoisan na Bantu yalaha Afrika Dzonga vawutirhisile murhi lowu wa Devil’s Claw ku pfuneta mpfuvelo, mavabyi ya ngati, mukhuhlwani, kusuleka na boils.
6560	Rixaka ra vumbirhi akur ira vurhangeri bya xintu bya mindzelekani Eastern Cape lava ava khomiwa naku rhumeriwa e xihlaleni, minkarhi yinwana ava fambisiwa na vavasati na vana va vona.
6561	Robben Island ayi endla swotala kuringana malembe yotala naswona ayiri ndzhawu leyi ayi tirhiseka eka vahlampfa va Dutch.
6562	Robben Island ehansi ka mfumo wa Dutch Ma-Dutch ava tiyimiserile swinene eka xikongomelo xa vona naswona vateke tinwheti vari eku lulamiseni.
6563	Roma a wu ri muti lowu kulu ngopfu emisaveni hinkwayo nkarhi wolowo, Khezar na yona a yiri munhu lonkulu muavanyisi lo nkulu loyi a tshama kwalano.
6564	Roman chamomile (Anthemis nobilis) yibyariwa epurasini ra Phandulwazi e Tyume Valley, kusuhi nale Hogsback eka Amathola district.
6565	Roobernet i madiriva lawa vupfaka se kuri khale ka nguva laha kuvupfa ka wona aswihambananga ngopfu na Cabernet Franc.
6566	Roobernet - Madiriva - Afrika-DzongaRoobernet i madiriva yotshuka lawa ya tumbulukaka laha Afrika Dzonga kusukela hi malembe yava 1960s yatumbuluxa hi Prof Chris Orffer hikuva a hlanganisa Cabernet Sauvignon na Alicante Bouschet.
6567	Roobernet yi langutiwe no kumeka leswaku yina nantswo woka wunga tolovelekangi wa grassy eka leyotshuka kambe yitlhela yikomba na nantswo wa berry na nuhelo wa timanga.
6568	Rooibos yikumeka tani hi tiya, aromatic compounds na leswi susiwaka (leswi n’wokaka eka mati yo hisa kumbe yotitimela) na swilo leswi sukaka eka iced tea, swo nuherisa nale ka switola.
6569	Rooibos yina ti hydroxy acid xikan’we na zinc (Zn) leyi pfunetaka xiyimo xa nlhonge xotani hi acne na eczema naswona yipfuna eka kutshwa hi dyambu.
6570	Rosa damascena i mafurha ya xintu e Middle East naswona yakumeka nale Turkey na Iran kambe swimilani swakona swotala swikumeka e Central Bulgaria.
6571	Rosehips - (Rosa species) Rosehips yina ti vitamins A, C ta ntumbuluko nati bioflavonoids – muxaka wokarhi wati antioxidants.
6572	Rose leaf concrete na yona ya humelerisiwa.
6573	Rosemary iykahle kuva yisusa manyokanyokani xikanwe no pfuneta eka kulumiwa hi switsotswana.
6574	Rosemary - (Rosmarinus officinalis) Rosemary yi hunguta ntshikelelo wa ngati, yiva kahle ku hunguta kukarhala, ku pfumala matimba na ntshikelelo eka mimpfundla.
6575	Rosgeo ya le Russia yi ta endla mitirho ya vuvalangi bya misava ku katsa ku boxa swihlovo swa ku valanga.
6576	Roussanne - Madiriva - Afrika-DzongaRoussanne i madiriva yobasa lawa ya tumbulukaka endzhawini ya Rhône e France.
6577	Roussanne yilava ndzhawu leyinga oma na dyambu kuva yivupfa kahle naswona ayitswali madiriva yotala ngopfu(6-8 ton/ha) hambi kuri eka xiyimo lexi nsinya wayona wukulaka kahle.
6578	Roussanne yiva yilulamerile ku tshoveriwa emasunguleni ya nguva endzhaku kaloko kutava kutshoveriwe Sauvignon Blanc.
6579	Ruby Cabernet, loko swiritano, yihumelerisiwile leswaku yitava na swikhedzakhedzani swa khwalithi swa Cabernet Sauvignon naku tiyela ka Carignan.
6580	Ruby Cabernet - Madiriva - Afrika-DzongaRuby Cabernet i madiriva yo endla wayeni yotshuka leyinga tumbuluxiwa hi lembe ra 1936 hi Dr Harold Olmo wale University ya California, laha kunga hundza tinwana tofana na Carignan xikan’we na Cabernet Sauvignon.
6581	Ruth First ari mulwela ntshuxeko wandhuma tlhelo mutsari wa tibuku xikanwe ari unwana wa vanhu lavanga sungula South African Congress of Democrats (COD).
6582	Safira na yena a fika a hembela va Petru hi mali leyi.
6583	Sagwati ri na vutihlamuleri lebyikulu bya ntalo wa vuvekisi lebyintshwa eka 2013 na ku ya emahlweni.
6584	SAIA yi winile xivangwa xo rhurhela eka Nhlengeletano ya Misava ya UIA hi 2008 leyi a yi khomeriwile eTurin, eItaly.
6585	Salvia africana-caerulea xa olova swinene ku xibyala laha kunghenaka dyambu swinene eka misava leyi tswongaka no hlayisa mati (xikota ku kondzelela gwitsi rale xikarhi) naswona xibyariwa hi mbewu kumbe kutsemiwa xirhabyani.
6586	Samiti ya Double Troika yi ta khomiwa hi mhaka ya xiyimo xa tipolitiki na vusirhelelo bya sweswi eka Vukosi bya le Lesotho.
6587	Samson aku: "Eka nkarhi lowu ndzi na mpfumelelo wo endla leswi ndzi swi lavaka eka va Filista.
6588	Samsoni a khongela eka Xikwembu, "ndzi tsundzuki u ndzi nyika matimba kan'we".
6589	Samsoni a rhandza wansati wa mu Filista, kutani a ku ka tata wa yena, "ndzi tekeleni yena, u kahle eka mina".
6590	Samsoni ari ni matimba swinene, kutani u dlayile nghala hi mavoko ya yena.
6591	Samsoni ni va filista va file xikan'we hinkwavo ka vona.
6592	Samsoni u rhandzanile ni wansati un'wana wa mufilista, vito ra yena ari Delila.
6593	Samuel a nga swi tsakelanga loko a twa mhaka leyi.
6594	Samuel u tsutumele eka Heli a fika aku: "Hi mina loyi hikuva undzi vitanile, kambe Heli aku ka Samuel, andzi ku vitananga, tlhela uya etlela.
6595	Sandi ahi ndlela yakahle kutirhisa yona hikuva ayikoti kusivela naswona tihuku ta kayakaya kufamba famba laha yinga kona.
6596	Sangiovese akuri xin’wana xa swikhedzakhedzani nkulu lexikumekaka eka wayeni leyi, lexi vonakaka hikwalaho ka bodlhela ra xirhendzevutani ritlhela riphutseriwa enon’weni.
6597	Sangiovese yi hluphiwa ngopfu hi terroir naswona yikota ku kondelela tinxaka ta misava yohambana hambana, kambe yitsakela misava yovevuka eka tindzhawu letingana maxelo yo kufumela.
6598	Sangiovese yina kutlula khume ra tinxaka naswona kwalomu ka vamavizweni va 86 vatala ku hlamusela muxak wun’we.
6599	SAPA yinyika switsundzuxo leswilandzelaka kuva na mbuyelo wakahle: Mirhi yifanele kuvekiwa eka mahiselo ya 4-8 wati degrees Celsius.
6600	Sara a nw'i twa a hleka a ri yexe hikuva a ri na malembe ya makume-kaye, A nga nw'i tshembi.
6601	"Sara u tava na n'wana."
6602	Sarmiento alava ku endla xiave xa wayeni e Argentina, lexi axita duma kufana na xale France.
6603	SARS yi fanele ku tiyisisa leswaku xiyimo xa xibalo lexi tivisiweke xi fambelana na xinawana xa xibalo lexi faneleke.
6604	SARS yi nga ha kombela leswaku u ta erhavini ku tiyisisa micinco yin’wana na yin’wana eka vuxokoxoko bya wena bya le bangi lebyi nga va ka byi endliwile hi ku tirhisa eFiling.
6605	SARS yi nga kombela vuxokoxoko byo engetelela kumbe matsalwa yan’wana lawa ya faneleke eka oditi hinkwayo.
6606	SARS yi nga pimanyisa tihakelo ta masungulo leti kolotiwaka hi bindzu leritsongo swinene, laha bindzu ri tsandzekaka ku endla hakelo yaleyo kumbe laha SARS yi nga enerisweki hi ntsengo lowu hakeriweke mayelana na hakelo ya masungulo.
6607	SARS yi nge ku rhumeli mbhurisano lowu nga na tihayiphalinki (hyperlinks) to ya eka tiwebusayiti tin’wana.
6608	SARS yi nyika yimiso, kumbe lulamiselo ra hakelo hi swiphemuphemu eka xikweleti xa xibalo lexi kayiveleke ku hakeriwa.
6609	SARS yi tirhisa njhani ya nxungeto ku kombisa hi ndlela yo lulama swixungeto swin’wana na swin’wana leswi nga xakelanaka na vuyiselo wa mali, leswi pfumelelaka ndzavisiso na nhlahluvo swo ya emahlweni.
6610	“SARS yi tlhela yi tsakela ku khensa vatirhi va yona hinkwavo eka matshalatshala ya vona eku endleni leswaku Nguva ya Xibalo yi humelela.
6611	Sathana u lava ku hi nghenisa eka swidyoho.
6612	Sathani a byela Xikwembu aku: "Loko wo tekela Yobo hinkwaswo leswi a nga na swona we Xikwembu, a nga ku rhuketela."
6613	Sathani a ri ntsumi ya Xikwembu kambe eku heteleleni u pfukerile Xikwembu muendli wa yena.
6614	Sathani u byerile wansati leswaku loko a dya mihandzu leyi a nge fi.
6615	Sathani u kuceterile wansati kudya mihandzu ya murhi lowu va arisiweke ku yidya.
6616	Sathani u swi vonile leswaku Yobo wa ha xixima Xikwembu kutani a byela Xikwembu a ku: "Loko wo n'wi vavisa emirini u ta ku rhukana."
6617	Sathani u tile eka wansati hi xivumbeko xa nyoka leyo saseka.
6618	Saul a teka nseve wa yena a wu lahlela eka Davida, kambe wu n'wi hupile wu tlhava khumbi.
6619	Saul na Davida ni hinkwavo vanhu laha misaveni va dyohele Xikwembu.
6620	Sauvignon blanc leyi hlaseriweke hi botrytis yitirhisiwa kuhumelerisa wayeni ya Noble Late Harvest.
6621	Sauvignon Blanc - Madiriva - Afrika-DzongaSauvignon blanc yi humelerisa wayeni yo basa leyingana nantswo wa rihlaza ro hlawuleka xikanwe na yinwana.
6622	Sawulo a ehleketa ku famba a endzela muti wa Damaska.
6623	Sawulo a ri ni tihanyi ngopfu e ka valandzeri va Hosi Yesu.
6624	Sawulo a vutisa, "U mani Hosi?"
6625	Sawulo loyi ar kona hi kufa ka Stefano.
6626	Sawulo u fambile na Barnaba ku ya dyondzisa vanhu kona.
6627	Sayizi hile xikarhi kuya ka leswikulu, swirho swale henhla iswa ntimanyana, ehansi iswo basa kambe swini mavala mo tika ma ntima, handle kale milengeni.
6628	Sayizi ya ndhawu yi hambana hi vutshamo bya swona.
6629	Scaly leg mites titala kusuka tiyalava ndzhawu yintshwa ya vutumbelo loko mahiselo ya huku leyi yanga eka yona yaya ehansi hikokwalaho ka mavabyi kumbe rifu.
6630	Scorpionfish - Vutomi byale lwandle - Afrika-DzongaVito ra ntolovelo ra xindyangu Stingers, Reef stonefishKu fika eka 40cm, hintolovelo 30cmRixaka leri ritiveka swinene hiku titumbeta.
6631	Se abase na nhloko natinyama se ati sungule ku chika.
6632	Se a ku ka yena: "Anania, hikwalaho ka yini Satan a ta tile mbilu ya wena hi mavunwa u kondza u hembela Moya lowo Kwetsima?
6633	Se andzi nwitiva mulanguteri wa khotso ra Mandela, Warrant Officer James Gregory.
6634	Search and Browse Books Genre: Picture Books, Story Books A hi hlanganeni kambe na Pandzeka, rhole ra xingoni, loko a tivisa munghana wa yena Ntsakisi, vondlo N’waDzandza i layiburari.
6635	Se, hambi swiritano aswi hlamarisi kufana na Drakensberg kumbe xihlala xa Robben Island, tintshava tale Parys tina nkoka wa xisayense eka misava hinkwayo.
6636	Se, hitindlela totala, Robben Island i muchini wa kahle wa vapfhumba, laha vanhu vanghenaka kahle vatlhela vahuma onge hile Disneyland hinkarhi wa ximumu.
6637	Sekithara ya vupfhumba yi ta vuyeriwa eka nkarhi lowu.
6638	Se, kufanele kutirhisiwa xibokisani kuva kufikeleriwa mahiselo yalawa loko yiri eku fambisiweni no hlayisiwa ka mirhi eka xigwitsirisi xotshembheka loko yifika epurasini.
6639	Se ku humelele yini.
6640	Se, lembe rinwani, ndzi byeriwa leswaku swita fanele ku averiwa mubohiwa un’wana na un’wana loyi anga khotsweni rero.
6641	Se Mapungubwe yilulamerile kuva yi tlhomiwa risiva kuva National Heritage na World Heritage status.
6642	Semillion - Madiriva - Afrika-DzongaIgiriba ro basa hirivala, rikumkala kama tiku yo hambana hambana kama tiku langa duma hiku endla wayini kona.
6643	Se ndza pfumela eka Yesu…xana ku laveka yini swin’wana?
6644	Sesi wakwe Meriamu a tlangela kwala kusuhi ku n'wi langutisa.
6645	Se unga hambanyisa mpambani leswaku uta kota kufikelela mahahu xikan’we na phayiphi ya nkolo.
6646	Se unga tsema dzovo ekusuhi na swinondwani swale mahlweni, tsema enhlokweni kusuhi swinene na nhamu.
6647	Se unga tsema swirho swa rimbewu kusuka eka dzovo leswaku swita sala swikhomanile na miri wa xiharhi lexi nale xikarhi ka milenge yale ndzhaku.
6648	'Se u nsati wuntshwa sweswi naswona vito ra wena rintshwa i Nothozamile,' Andzi byela tano.
6649	Se upfula ti flank flaps leswaku uta kuma kuvonakala ka kahle.
6650	Se va le ku vumbeni ka nhlayo leyikuku ya vatirhi eka tiphurojeke ta hina ta swimakiwankulu naswona i vadyandzhakankulu va minongonoko yo tanihi ku vekeriwa ka tihitara ta mati to tirha hi dyambu na nyimpi ya ku pfuta.
6651	Shiraz - Madiriva - Afrika-DzongaShiraz i madiriva lawa ya endlaka wayeni yotshuka na nantswo wo hlawuleka wa smoky.
6652	Sian Tiley, muendli wa Mapungubwe Museum, u hatlisa ku kombeta leswaku museum wu endla ku tlula ku kombisa swilo endzeni ka mabokisi ya mabodlhela.
6653	“Siku ku nga ta fika Muyimeri, loyi ndzi nga ta mi rhumela yena a ta hi le ka Tatana, a nga Moya wa ntiyiso lowu humaka eka Tatana, ú ta humesa vumbhoni ehenhla ka mina; na n'wina mi timbhoni ta mina, hikuva mi ve na mina ku sukela eku sunguleni.
6654	Siku leri ndzi welaka ekhombyeni, ndzi huwelela eka wena, hikuva u hlamula swikhongelo swa mina.
6655	Siku leri ri hlangana na siku ra ku tlangela ku vekiwa ka khale ka Phuresidente Mandela exitulwini.
6656	Siku leri tlhandlamaka, Yohane a tlhela a va kona kwalaho, a ri ni vadyondzisiwa va yena vambirhi.
6657	Siku leri tlhandlamaka, Yohane a vona Yesu a ri karhi a ta a n'wi kongomile, kutani a ku: “Vonani!
6658	Siku leri Yesu a pfuveke ndzhope ha rona a horisa mahlo ya munhu loyi, a ri ri ra Savata.
6659	Siku ra kona a ri ri ra Savata.
6660	Siku rero u hahile kuya e Cape Town ni ndzhengha laha aya eka ntlangu lowu awurikona madyambu yalawo e Neethlingshof wine estate e Stellenbosch loko angase vuyela e kaya kakwe e Houghton, Johannesburg, naswona aya wisa hi 11 pm.
6661	Siku rin'wana a byela hosi aku: "Ku ni vanhu va n'wana lava nga hangalakeke la va avaneke xikarhi ka vanhu va matiko hinkwawo ya ku fuma ka wena, va tlhela va nga hlayisi milawu ya wena hosi."
6662	Siku ri n'wana a wela xikarhi ka makhamba, va n'wi tekela hinkwaswo va n'wi khevenga va n'wi siya ari kusuhi no fa.
6663	Siku rin'wana, Loko Abrahama a ri na Malembe ya makume-kaye-kaye, Varhumiwa vanharhu va Xikwembu vata ka ntsonga wa Abrahama.
6664	Sikurin’wana mana wa yena a sungula ku vabya hikwalaho ka sweswo Kulani a ncinca miehleketo.
6665	Siku rin'wana Nawumi n'wingi wa Rhuti a ku ka yena, "n'wananga, xana ndzi nge ku laveli muti lowu u nga ta kota ku tshamiseka eka wona ke", Bowazi I xaka ra hina, loko ri rhengile Bowazi u tava eku huleni ka maxalana exivuyeni.
6666	Siku rin'wana nghala yi teke yin'we ya tinyimpfu.
6667	Siku ri n'wana ni mixo Elisha ni malandza ya yena va pfuka va huma, kutani maswivo tinyimpi ta va Siria tirhendzele muti lowu va tshamaka ka wona.
6668	Siku rin'wana ni ri n'wana va yile endlwini leyi kulu ya Xikwembu e Yerusalem, le yi vuriwaka Tempele.
6669	Siku rin'wana Samuel a etlele ni vusinku e ndlwini ya Xikwembu, Xikwembu xi n'wi vitanile.
6670	Siku rin’wana timbuti leti tinharhu ta ka Mona ti twa ndlala ti tsandzeka ni ku tikhoma.
6671	Siku rinwana u endle filimi, "A Day in the Life of the President" fleyi ayi endlela Weekly Mail TV production unit, apfukile loko 5 am aha rhongomela laha anga huma e Umtata Airport e Transkei hi 5:30.
6672	Siku rin'wana, ú tile eka Yesu ni vusiku, a fika a ku: “Mufundhisi, ha swi tiva leswaku u mudyondzisi la humaka eka Xikwembu, hikuva a ku na munhu la nga endlaka mahlori lawa u ma endlaka, loko Xikwembu xi nga ri na yena.”
6673	Siku ri n'wana u tile e ka Yesu ni vusiku ku ta vula vurisana na Yena hi timbaka ta Xikwembu ni mahlori lama Yesu a ma endlaka.
6674	Siku rin'wana u vonile swilo swo hlamarisa.
6675	Siku rin'wana u vulavurile na hina malandza ya wena hi xivono, u ku: “Ndzi nyikile nhenha yin'wana entamu lowukulu; ndzi yi hlawurile exikarhi ka vanhu va tiko, ndzi yi tlakusa.
6676	Siku rin'wana vanhu va tisile vana eka Yesu, Va navele leswaku Hosi Yesu a va katekisa a tlhela a va khongelela.
6677	Siku ri n'wana va n'wi pfukerile kutani va n'wi yisa ehubyeni.
6678	Siku rin'wana vari eku fambeni, ndzilo wu tile hi rivilo wu tsutsumela exikarhi ka vona Xikwembu xi tekile Eliya xi n'wi yisa etilweni hi xihuhuri.
6679	Siku rin'wana va vutisa Yesu, xana hi wihi ntiyiso lowu u faneleke ku wu endla ke?
6680	Siku rin'wana va ya byela muprista Eliyazara na Yoxuwa n'wana Nuni ni varhangeri, va ku: “HOSI Xikwembu xi lerisile Muxe leswaku a hi nyika ndzhaka ya hina exikarhi ka va ka hina.”
6681	Siku rin'wana wanuna loyi a vuriwaka Gidiyoni a ri eku gayeni ka koroni.
6682	Siku rin'wana wa nuna loyi vaku i Naaman u tile endlwini ya yena.
6683	Siku rin'wana Yesu uta vuya, tani hi leswi a fambiseke xiswona etilweni.
6684	Siku rin’we kunga se tlangiwa ntlangu lowu, Mandela u nyikiwile jesi leri ari tatirhisiwa eka ntlangu lowu leri ariri na vito rakwe xikan’we na nomboro 89 endzhaku ka rona.
6685	Siloe yi vula leswaku Xirhumiwa.
6686	Simoni Petro a hlamula, a ku ka yena: “Hosi, hi nga ya ka mani xana?
6687	Sirha a ri ri bako, kutani bako ra kona a ri pfariwile hi ribye.
6688	Sirha a ri swi kotanga ku hlayisa N'wana wa Xikwembu le Xi Xi hanyaka.
6689	Sirha ravumbirhi ra nkoka akuri ra wanuna, loyi nayena a lahliwile alo tshama, loyi a ambale vuhlalu bya nsuku enhanwini na cowrie shells.
6690	Sirhelela vutomi bya mina, hikuva ndzi nandza wa wena loyi a tshembekeke; ndzi ponise, hikuva ndza ku tshemba, u Xikwembu xanga.
6691	Sisera ari na dzana-kaye wa swigolonyana swa mavhilwa mambirhi leswi endliweke hi nsimbhi.
6692	Sisera na vaKanana va yile va ya lwa ni va Israele.
6693	Sisera na vandla ra Kanana va ta lwisa.
6694	Sisera u etlele a lovile ni nhloko ya yena yi tlhaviwile erivaleni.
6695	Sisulu un’wi pfune kuya kuma ti articles eka feme ya vayimeri.
6696	Snuffles (ku khohlola) eka mimfpundla switele ngopfu.
6697	Sobukwe anga pfumeli minkarhi hinkwayo.
6698	Sobukwe u arile kulandzelela leswi mfumo awunwu chavisa hiswona laha swinga endla leswaku ayisiwa e Robben Island.
6699	Socha leri ri tekile ni jazi ra nuna loyi.
6700	S.officinalis yinga pfuna kutshungula mavabyi yofana na ku tsandzeka ku hefemula, ulcers, gout, rheumatism, ku pfimba, dizziness, tremors, paralysis, ku chuluka, na mavabyi ya high blood pressure.
6701	Sori ndzi khomeli kuva ndzi nga vulangi ku happy birthday …” "Hi amukela hinkwaswo leswi uswi rndleke eka ndzinganelo laha misaveni.
6702	Souzão ayi kulanga ngopfu, wa loloka swinene laha wutlhela wuvuyisela mihandzu ya kwalomu ka 10 – 12 ton/ha kambe vahumelerisi van’wana vatsakela kuhunguta mbuyelo wuya eka 6 -10 ton/ha.
6703	Souzão yipeletiwa tani hi ‘Sousao’ kumbe Souson kambe leswinga swona i Vinhao.
6704	Souzão yitlhela yi byariwa nale matikweni ya Australia, California, Spain na Afrika Dzonga.
6705	Sowa rina maendlelo na ntolovelo wa rona wo haha lowu xiwutirhisaka loko xiri kulaveni ka swakudya leswikatsaka mihandzu na switsotswana.
6706	Soweto i lokixira doroba ra Johannesburg exifundzheni xa Gauteng, Afrika Dzonga, kusuhi swinene na ndzelekani wa ti mayini tale dzongeni.
6707	Square-toed wa mavala, Nhutwa yi hatla yi tshoveka timbambu hi kokwalaho ko rhetemuka loko ku tsakama.
6708	Stellenbosch Farmer’s Winery akuri yona yosungula kutirhisa vito ra Pinotage eka label ya vona hi 1961, kuva vasungula ku xavisa hi 1959 champion Pinotage of Bellevue Estate ehansi ka Lanzerac.
6709	Stick tight flea, leri tivekaka kuantswa tani hi stickfast flea, ritala kukumeka eka tihuku, kambe arina mhaka naku ritshame kwihi, ringa swikota noya tshama eka nhlonge ya mbyana kufikela loko endzhaku ka miri wa rona wuvonakala.
6710	Stomata xa nsinya lowu xiva xipfulekile loko kuri na xirhami kambe xipfaleka loko ku hisa.
6711	Subxipisisi xa Kori xi nga kumeka eka savvana yo oma laha minsinya yi talaka kuva yi hangalakile.
6712	Sukani mi yima, a hi fambeni hi suka la!
6713	"Suka u ya Ninivha u ya huwelela mahungu lama ndzi nga ta ku byela wona."
6714	Sukuringwani ari thuyiwe hikuri igiriba ntsena himi nkari walembe ra 1820 hikuma himi nkari yaleyo ari tirisiwa ngopfu.
6715	Susa byasi lebyingavaka byi tsakama u phutsela vana uva tshika kufikela siku leri landzelaka.
6716	Susa milenge yale ndzhaku hikuva u tsema hileka hock joint hindlela leyisiyaka misiha yaha khomelerile eka thanga rero.
6717	Susa mimpfundla hinkwayo leyivabyaka eka leyinga vabyiki kutani u basisa xivala kahle.
6718	Susa swakudya leswi pfanganyisiweke, lucerne na swarihlaza kutani uphamela mpfundla hay leyinga basa kufikela mpfundla wu hola.
6719	​SVDP yi kongomanile no hlohlotela vahakelaxibalo ku humela ehandle hi ntsakelo ku tivisa tinhundzu ta vona ta le matikwenimambe no lulamisa timhaka ta vona ta xibalo eka xiyimo lexi.
6720	Swa durha kambe swipfumelela van’wamapurasi kulawula leswi maxelo yavaka xiswona e hokweni.
6721	Swadurha swinene kuwukurisa tani hileswi swidurhaka swinene ku wu fafazela.
6722	Swa endleka Ntsariso wa VAT wu endleriwa nkombelo wa swilaveko.
6723	Swahatetano, Hosi nkulu, ndyangu wa yona, vatsundzuxi na varindzi vanghenile eka tiyindlu leti ati akiwile ehenhla ka xintshabyani lexi.
6724	Swaha te tano, mintlawa ya vaxavisi va Afrika ava ta yisa swixavisiwa swavona kutshunela etibuweni ta lwandle laha ava swicincisa kuva vakuma vuhlalu bya nghilazi, swo ambala enhanwini xikanwe na swiphemu swa porcelain kusuka e Far East.
6725	Swahatetano, yitirhisiwa ku ndlalela hi vanhu va rixaka ra Maasai lava tshembhaka leswaku xipfuna ku chavisa switsotswana naku hlohletela ku etlela kahle.
6726	Swakahle iku tiyisisa leswaku thyaka leri rifanele kuva kutsakama ka rona swiri exikarhi ka 21 and 25 percent.
6727	Swakahle na swobiha kuve vumbhoni byale Pietermaritzburg.
6728	Swakoteka kuva yi endliwa tinxaka totala ta wayeni kambe swiya hiku yi byarisiwe no kurisiwa.
6729	Swakoteka kuva yi tshoveriwa na himuchini ngopfu ngopfu loko yibyariwile eka ndzhawu leyikulu.
6730	Swakoteka nakuva yitirhisiwa kuva yi endla xin’wiwa xofana na tiya.
6731	Swakudya leswi, mi ta nyikiwa hi N'wana-wa-Munhu, hikuva hi yena loyi Xikwembu Tatana xi n'wi fungheke hi mfungho wa xona.”
6732	Swakudya leswinga bola naswona swivanga vamabyi.
6733	Swakudya leswinga kurha naswona swina poyizeni eka tihuku.
6734	Swakudya leswi ntsongi nyana swo fana na Mhala, Steelbok, hambikuri Xihloni swa tekiwa loko swi pfumela.
6735	Swakudya leswi swidyiwaka ngopfu I muhlwa.
6736	Swakudya leswi swifanele swingari na nchumu leswinga vabyisaka tihuku.
6737	Swakudya leswi swihandziwa kufana naxinwani naxinwani xihadyani lexi tihandzelaka swakudya kambe xitirhisa matinu lamakulu kutsemelela.
6738	Swakudya leswitwalaka swingari kahle swingava swiri na mycotoxins, leswivangaka mavabyi no ondzisa tihuku.
6739	Swakudya naswona i khombo rin’wana, tani hileswi swingavaka na kufurha loku kunga tisaka mavabyi.
6740	Swakudya nkulu swa rikhozi I tihlampfi, minkarhi yinwana letinga fa kambe xitsakela ku kuma leti hanyaka.
6741	Swakudya swa Cape Otter Xihadyani lexi xidya makheche, Cape otter yitlhela yidya tinhlampfi, switsotswani, swinyenyani, swikokovi, tihumba, lobsters, machela na swinwana swihadyani leswi mamaka.
6742	Swakudya swakhale naleswi swinga bola swifanele kususiwa hikuva swingava swifurhile naswona swinga vanga mavabyi yokarhi eka tihuku.
6743	Swakudya swalaveka ku tiyisisa miri lowu hanyeke kahle na miehleketo yotiya xikan’we na kukula kahle ka vana.
6744	Swakudya swale kaya laha Afrika DzongaIndigenous Food Crops Swakudya swale kaya laha Afrika Dzonga Indigenous food crops provide sustenance to both man and beast.
6745	Swakudya swa mavondlo lawa swahambana kusuka eka swihlampfani, machela, minkolombyani naswinwani swinyenyani leswitshikelelaka e hansi, switsotswani leswi tshamaka ematini.
6746	Swakudya swarona swikatsa mixaka yinwani ya timhunti, makondli, swinyenyani, tinyoka, minkolombyani na swinwani swa swihadyani leswintsongo.
6747	Swakudya swa swihukwana, xikombiso, swifanele kuva na matimba yotala nati protein leswi pfunaka kuva swihatla swikula.
6748	Swakudya swa xona swikatsa makondlo, timbewulani naswinwani swinyenyani leswi dyaka switsotswana laha xitlhelaka xitatisela hi swinyenyani leswintsongo na switsotswani.
6749	Swakudya swa yona swisungula hiku cheriwa vuxungu leswaku swi fa hikona swingata dyiwa, laha swi mitiwaka hinyoka leyi yiri karhi yi ncikinya Kunene.
6750	Swakudya swinga susiwa loko kuhisa swinene, tiphameriwa loko kutitimela.
6751	Swakudya swohambana hiswona swiendlaka leswaku Yingwe yikota kuva yi etlela yixurhile.
6752	Swakudya swotala leswi byariwaka swidyiwa swinga engeteriwangi nchumu.
6753	Swakudya swotala swale makaya swaha kumeka enhoveni naswona aswi tshoveriwi.
6754	Swakudya: Xiharhi lexi xidya laha kungana bysai byo koma swinene.
6755	Swalendzeni swina nantswo wakahle swinene wa mihandzu.
6756	Swandla swa Vaholobye leswi thoriweke ku ya hi xiyengentsongo xa (1) (b) swi na vutihlamuleri eka Palamende ku tirhisa matimba ya swona no endla mitirho.
6757	Swanyuma swinene norhandza kuti tumbeta, leswivulaka leswaku aswivoniwi ehandle ka loko swiri eku haheni kusuka eka nsinya wun’wani kuya eka wun’wani.
6758	Swa olova kubyala nsinya lowu,naswona wutsakela ngopfu misava leyinoneke yitlhela yikota ku hanya kahle laha kuhisaka.
6759	Swatika kutiva leswaku hikokwalaho kayini Foundation ayi lave kunghenelela eka kuhumelela ka Mandela.
6760	Swatika ku tiva leswaku kuhumelele yini loko u languta endzhaku eka malembe lawa yotala lawa yanga tsariwangiki helo.
6761	Swatika swinene ku ongola nwana wa wena loyi anga ekusuhi naku hundza emisaveni.
6762	Swa tsakisa ku vona leswaku ku sukela hi Nyenyankulu 2005 ku fikela Nyenyankulu 2006, ku ringana 300 000 wa mintirho leyi tumbuluxiweke a yi ri mintirho ya xiyenge xa ximfumo ehandle ka vurimi, leswi yimelaka nkulo lowu lavaka ku endla 4%.
6763	Swa tsutsuma xitumbela, Yi tirhisa timhondzo ni nhlana nwa yona ku ti sirhelela.
6764	Swavava swinene kuvulavula hileswinga hundza, kambe yena uswi endla hi tintswalo.
6765	Swavutshunguri swa xihatla Kuva na swavutshunguri swa xihatla swina nkoka swinene.
6766	Swa xinuna swi tika kwalomu ka 15 na 18 kg, swa xisati swi tika 16 na 21 kg.
6767	Swa xinuna swi yima 500mm e makatleni ivi swa xisati swi va 20mm ehenhla.
6768	Sweka xivindzi na mitsembyana ku kondza kutsakama ka tinyala na xivindzi swihungutekile.
6769	Sweswi (2012) yirimiwa eka ndzhawu yintsongo yale xifundzheni xa KwaZulu-Natal Midlands, Mpumalanga (Nelspruit), Gauteng (Pretoria), Eastern Cape nale Limpopo.
6770	Sweswi hiteka leswi kuya eka misava hinkwayo kuriku ahise kuma vakulumba.
6771	Sweswi HOSI Xikwembu xi wisisile vamakwenu hilaha xi tshembiseke hakona; kutani n'wina tlhelelani emakaya, etikweni ra n'wina leri Muxe nandza wa HOSI Xikwembu a mi nyikeke rona entsungeni wa nambu wa Yordani.
6772	Sweswi i nkarhi wa hina hinkwerhu wa ku tirhisana, hi ku xixima Nelson Mandela, ku aka Afrika-Dzonga yo antswa, leyintshwa ya hinkwavo.
6773	Sweswi i nkarhi wa ndzhawu leyi yinga ya nkoka swinene: Cell 5, Block B. Lexi i xikamarani lexintsongo swinene lexi axi rhurhele wanuna wa ndhuma emisaveni hinkwayo eka minkarhi ya twentieth century, Nelson Mandela.
6774	Sweswi ke, n'wina vamakwerhu, mi vana va xitshembiso ku fana na Isaka.
6775	Sweswi ku byariwe bougainvillea yovangama eswirhapeni.
6776	Sweswi kuna kamara rin’we ra nkombiso, leri kombisaka leswinene swa vuhlayisi lebyi.
6777	Sweswi, ku tlula 2.3 miliyoni ya vahakelaxibalo na vaxavisi va kolota SARS ehansi ka R150-biliyoni.
6778	Sweswi kutshembiwa leswaku mimoya leyo biha yilandzelela mani na manoi loyi a tekaka mabilomu ya nsinya lowu leswaku uta dlawa hi nghala.
6779	Sweswi mi ta tiva leswaku N'wana-wa-Munhu ú ni matimba la misaveni ku rivalela vanhu swidyoho.”
6780	“Sweswi moya wa mina wa karhateka; xana ndzi nga vula yini?
6781	Sweswi Namibia yihumelerisa (90%) wa yona leyi yisiwaka e matikweni mambe.
6782	Sweswi, na xihlawu hlawu xinga hundza, America na Europe ya kombele Afrika Dzonga ku teka vurhangeri eka tiko nkulu hinkwaro.
6783	Sweswi ndzi lava ku mi byela hi Xikwembu, Lexi mi nga Xi tiviki."
6784	Sweswi ndzi lava ku vulavula hi Swilaveko swa Nkoka leswi ndzi swi boxeke.
6785	Sweswingavaka swihumelerile, kwalomu ka 1290, Mapungubwe yivuye yitshikisiwa sweswo.
6786	Sweswi nkarhi wu fikile wa ku va ekuheteleleni ku simekiwa nsirhelelo wa rihanyu wa vanhu hinkwavo hi Ndzindzakhombo wa Rihanyu wa Rixaka (NHI).
6787	Sweswi ntirho wa ku akisisa i wa nkoka swinene; naswona Afrika Dzonga yi ta pfuna laha swi kotekaka.
6788	Sweswi, Robben Island yipfuxetiwile tani hi ndzhawu ya vupfhumba naswona vabohiwa vakume vutumbelo.
6789	Sweswi se wufikisiwile nale Mauritius, Reunion naswona sweswi se wubyariwa nale Israel, Australia na India.
6790	Sweswi swi le ka vanhu na vurhangeri bya Lesotho ku tiyisisa tshamiseko na ku rhula swa vuyiseriwa eka Vuhosi tanihi mhaka ya xihatla.
6791	Sweswi ú swi kotisa ku yini ku vona xana?”
6792	Sweswi u tirha tani hi munhu loyi a seketelaka hi mali na tinyiko eka First for Women foundation.
6793	Sweswi u vulavula erivaleni u nga rhendzeleki; a wa ha vulavuli hi swifaniso.
6794	Sweswi yahaku hangalaka nyana na tiko laha nhlayo yayona yinga kwalomu ka 1200 naswona ayi xungetiwi hinchumu.
6795	Sweswi yithlela yikumeka nale Cape Peninsula kuya Cape Agulhas.
6796	Sweswo akuri ku hela ka ntshuxeko wakwe kutlula 27 wa malembe.
6797	Sweswo aswi khunguvanyisa kambe kusukela kwalano, ahi pfumeleriwa kurhumela mali leyi ayiya eka account ya Mandela yale jele.
6798	Sweswo aswitika swinene eka mina kambe andzi boheka ku endla leswaku vatirhi kulorhi vamina eka Rand Daily Mail vaswitwisisa.
6799	Sweswo aswitikomba hi nwayitelo lowu arina wona.
6800	Sweswo aswitwala kuri xikombelo xa kahle hikuva Mandela se a tshamile kutlula 20 wa malembe.
6801	Sweswo i ku tumbuluxiwa ka mitirho hi ku tirhisa ku rhumeriwa ka nhundzu kusuka ematikweni mambe na kuya ematikweni mambe.
6802	Sweswo I xitshembiso (ntwanano) na wena.
6803	» Sweswo ndza swi tiva!
6804	Sweswo switaya hi khwalithi yakona.
6805	Sweswo switekiwa tani hiswharhi leswi kanganyisaka eka kuherisa swibyariwa.
6806	Sweswo swi tlakusile eka vuvekisi lebyi namuntlha byi nga yima eka 22%, kusuhi na 25% loku nga vekeriwa eka 2014.
6807	Swiambalo leswi tirhisiwaka lendzeni swifanele kuhlantswiwa no fafazeriwa kwale ndzeni kutiyisisa leswaku aswina mavabyi.
6808	Swiambalo swotala swa xintu swilava dzovo leri, se dzovo ra mpfundla leringana muhlovo wa kahle kufana na New Zealand Reds yanga tirhisiwa ku endla headdresses na swin’wani.
6809	Swi aname ku tlula leswi nga entisa swona swi endliwe hi minkhavi leyikilu ku fika ka n’we-na-hafu wa ti inchi hi dayamitara, kongomisiwe hi matluka ma rihlaza swi nga tirhisiwa hi swinyenyana swo hambana hambana malembe mo tala.
6810	Swi baleka swiharhi swin’wani hiku etlela, swi baleka swa xinkarhana loko swi hlaseriwa.
6811	Swibejwani swin’wani swikumekile exintshabyanini xale Mapungubwe, kambe aswihelelangi.
6812	Swiboho aswitekiwa hi vurhangeri bya swifundzha vangari eka ndzhawu yin’we, e Mafikeng nale Bloemfontein.
6813	Swiboho swo tika swi fanele ku tekiwa ku pfala vangwa ra nkwama wa hina, ku tshamisekisa xikweleti xa hina na ku vuyisa mabindzu lawa ya nga ehansi ka vun’winyi bya mfumo erihanywini.
6814	Swibyariwa hinkwaswo swa Grenache gris swikumeka etindzhawini ta Paarl.
6815	Swibyariwa leswi hinkwaswo swikumeka e Stellenbosch ntsena.
6816	Swibyariwa leswi hinkwaswo swikumeka e Swartland, Paarl nale Stellenbosch.
6817	Swibyariwa leswinga tshoveriwa swarhandziwa swinene nimadyambu.
6818	Swibyariwa leswi swikurile kusukela eka 29ha hi 1998 kuya 429ha hi 2016.
6819	Swibyariwa swalaha kaya swi avanyisiwe hi swiave swinharhu; tindoho, matsavu na mihandzu.
6820	Swibyariwa swale kaya swa tindoho Swibyariwa swale kaya swa tindoho i mbewu kumbe tinyungu letinga fuwa hi xitachi nati protein naswona swilulamerile ku dyiwa.
6821	Swibyariwa swintshwa swi ta tumbuluxiwa loko ku ta fika 2020 ku seketela vuhumelerisi lebyi ndlandlamukeke na vusirheleri bya swakudya.
6822	Swibyariwa swintshwa sworingana 24ha swive kona hi lembe ra 2016.
6823	Swibyariwa swotala swile Breedekloof (110ha) nale tindzhawini ta Paarl (79ha) laha kungana vahumelerisi vandhuma vo tani hi Theuniskraal (Tulbagh) na Van Loveren (Robertson).
6824	Swibye hinkwaswo swifanele ku basisiswa himinkarhi hinkwayo.
6825	Swibye leswi swinga tlhandlekeriwa ehenhla ka swinwana kambe swinga siveli ku hundza ka moya.
6826	Swibye leswi swingava swiendliwe hi nsimbi, poto ra mabilomu kumbe ti plastiki ta swigubu swakhodirinki.
6827	Swibye leswi tirhisiwaka swifanele ku basisiwa himinkarhi hinkwayo naku tiyisisa leswaku swiringanele kuva swi rhwala tihuku.
6828	Swibye leswi vumbiweke hi vumba swihumelela rosungula e Mapungubwe, naswona leswi swihlmausela leswaku vanhu va Mapungubwe ava endla swiambalo swa vona hi voxe.
6829	Swibye swifanele ku fambisiwa kahle, nakona swinga voyamisiwi ku tlula 20 degrees loko ti layichiwa no chichiwa naswona yinga cukumetiwi kunene.
6830	Swidya mihandzu, hansi ka swiyimo swa ntumbuluko swi dya mihandzu ya nhova, mbewu, vusokoti, swipamu, swi tlhela swi dya swiharhi ni swinyenyani minkarhi yin’wani.
6831	Swidyoho swa hina swi hi hambanyisile na Xikwembu.
6832	Swi endlise ku yini leswaku mana wa Hosi yanga a ta eka mina xana?
6833	Swi engetelela muholo emindyangwini laha misinya ya mihandzu yinga tala.
6834	Swifamba famba hiku hatlisa lero swikota no khoma tinjiya loko tiri eku haheni kasi swona swiva swiyime himilenge kasi loko swiri ensinyeni swiva swikhomelele nsinya himilenge yimbirhi.
6835	Swifanele kuva leswi tengeke xikanwe no ka swinga kurhanga.
6836	Swifanele kuva na mimirhi leyi lavekaka ngopfu no fikeleleka himinkarhi hinkwayo.
6837	Swifanele ku vekiwa kule na ti khemikali na swidzidziharisi.
6838	Swifanele swiendliwa hi vukheta kufikelela leswaku bokisi leri ritshama ri omile naswona rita tirhisiwa kan’we.
6839	Swifanele swiolova kugayeleka, swingavi na manghilazi, tinsimbhi kumbe swilo leswinga dyiweku, mintsumbu,vusokoti kumbe ti protein ta swifuwo.
6840	Swifaniso leswi a ku ri Baal na Ashera.
6841	Swifaniso leswi hinkwaswo swinyikeriwile hi Dr Peter Magubane eka Nelson Mandela Foundation.
6842	Swifaniso leswi swi kombisiwe tani hi moya wo xewetana, ku yimela vun'we.
6843	Swifaniso swa ntima na kobasa swa vana va xikolo lava ava tsutsuma matlulu lawa aya fanele kuva dlaya.
6844	Swifaniso swi endliwile swi langutanile hi ku xewetana na vun’we.
6845	Swifufunhunhu leswi endlaka leswaku mbewu leyi yicinacina xi hanya hi mbewu leyi loko yahari rihlaza.
6846	Swifufunhunhu, tinjiya na swidongodi.
6847	Swifundzho swin’wana na minsirhelelo ya Huvo yo endla milawu ya Xifundzankulu na swirho swa wona swi nga ha vekiwa hi milawu ya tiko.
6848	Swifuwile hi swakudya - swinga engetela ti vitamins nati minerals totala eka swakudya swa xitachi.
6849	Swifuwo leswingata dya swifanele ku sawutisiwa leswaku swinga khomiwi hi botulism, mavabyi ya nghozi swinene lawa ya endliwaka hiti bacteria leti vangaka leswaku misiha yigonoka.
6850	Swifuwo swa hlayelelani hiku landzela leti kulu swi bebula ndzhaku ka 457 wa masiku.
6851	Swigalani leswi swintsongo swinene loko swipimanyisiwa na madzedze hikwalomu ka millimetre eka kuleha.
6852	Swigalani swa tihukuSwigalani swa tihuku Hambi leswi tihuku tikotaka ku hunguta swigalani na madzedze eka swin’wana swihadyani kufana na tihomu, natona tiva naswona switsotswana leswi kufana na tampan kumbe madzedze.
6853	Swigalani switala kukumeka enhlokweni ya huku kasi madzedze yakumeka etisiveni tale nhanwini nale hansi ka tipiku.
6854	Swigevengo swimbirhi swi vambiwile na Yesu.
6855	Swihadyana leswintsongo swona swilumiwa laha endzhaku ka nhamu laha kufambaka spinal cord.
6856	Swihadyani swofana na vamangedyani swifanele ku hungutiwa kuva kona eka tindzhawu ta vuhumelerisi na miako naswona kufanele kupfariwa mimbhovo, lomu kunga handzuka na lomu kunga pfuleka leswaku swilo leswi swinga koti kunghena no tisa mavabyi.
6857	Swihahela edzongeni wa tiko hi September.
6858	Swihahlu leswi endliweke hi tinhlanga switirhisiwa ngopfu hikuva swisivela ngopfu eka maxelo xikanwe na valala.
6859	Swihahlu leswinga endliwa hitinsimbi swilava ku basisiwa hinkarhi wokarhi hiku tirhisa wire brush kususa na hay leyi nga khonama kunwana, manyoro na leswi ndlaleriweke eka mabokisi ya swihahlu.
6860	Swihahlu leswi swa mapulangi swingava na rivala ra kahle kambe swilava kundlaleriwa naswona swatirhisana swinene.
6861	Swihahlu swa mapulanga swona(leswingana lwangu) swinga vekiwa nale handle.
6862	Swi hambane ni byasi laha ku pfumalaka ndzhawu yo tlela.
6863	Swihambanyiso swa ndzhavuko swotani hi ririmi, vunanga na ripfumelo ra xikereke aswi siyi nchumu xovonaka.
6864	Swihanano na tigiranti swi nga kumiwa ku suka eka vaaki hi ntalo kumbe hi ku kongoma kumbe ku nga ri hi ku kongoma ku suka eka Mfumo.
6865	Swi hanya hi makamba, swihlahla na mabyasi, swi tlhela swi dya mihandzu na mbewu, timitsu, mabilomu, swakudya swo bola, khongoloti na swiyindlwana swa swinyenyani.
6866	Swi hanya hi swi kokovi ku fana ni swifufununu, mandza, tiniya ku katsa na ti njiya.ku katsa vusokotsi, nkarhi unwani wu celiwa handle, ntlawa wo hlaya wu tshama wu langutele swi harhi loko wu hlota.
6867	Swi hanya malembe yo fikela ka khume-nhungu n’we.
6868	Swi hanya ngopfu na vusiku nokota kulava swakudya.
6869	Swiharhi leswikulu tanihi rhole ra Mhala swa tekiwa, na matoho man’wana, nakambe nkarhi wun’wana timbuti letintsongo tale kaya, na swinyimpfana.
6870	Swiharhi leswinga chuha loko swiya eku dlayiweni switala kuva switsindziyele timayisele naswona nyama yakona yitala kuva yitsindziyerile.
6871	Swiharhi leswi swo hlawuleka swi kumeka Kalahari nile ti ndzhawini tale kule ta Northern Province, Mpumalamga ni le Northern Cape.
6872	Swiharhi swale nhoveni swivoniwa swirikarhi switi khuhla hi xinsinyani lexi himinkarhi yotala enhoveni.
6873	Swi hi pfuna ku yima ehenhla ka Satana hi sirhelela milenge ya hina ku wela eka mikhuva yo biha.
6874	Swihlahla kumbe swinsinyana swakona swimila evuhuma dyambu bya tiko ra Afrika Dzonga naswona swikumeka emaribyeni na tindzhawu letinga voyama kusuka laha kunga tala byasi kuya eswihlahleni.
6875	Swihlahla leswi swa fever trees, leadwoods, camel thorns, ilala palms nati nyala berries (mashatu) ku hundzuka ndzhawu yotlangela tintohe na tinyenyani.
6876	Swihlamariso swa Mapungubwe Kuna tindzhawu totala ta archaeology laha leswitshembiwaka swa khale xikan’we na vanhu va khale vaha hluphaka ndzhawu leyi.
6877	Swi hlawula ndzhawu yo pfaleka ku wisa kona endzhutini loko ku hisa ngopfu na nhlikanhi.
6878	Swihlawulekisi swakona hileswi hiswivonaka hi mangwa leyi na Cape Mountain.
6879	Swihlawulekiso leswi swi lulamisiwile hi ntwanano ku nyika nkongomelo eka xitlhangu no hetisisa xivumbeko xa le hansi xa masungulo.
6880	Swi hlota eminsinyeni, swi ba timpiko leswaku swi nga wi, naswona swi tala ku nembelela nhloko yi kongome hansi.
6881	Swihukwana leswi faka na matoto ya swona swinga thyakisa mati lawa ya n’wiwaka hitihuku letin’wana leswinga endlaka leswaku kuva na kuhangalaka ka mavabyi lawa.
6882	Swihukwani leswi humelerisiwaka kuva swiyava nyama swivuriwa ti broilers.
6883	Swihukwani leswivabyaka swi susiwa hiku hatlisa naswona leswinga fa swa celeriwa kusivela ku hangalaka ka mavabyi ya swona.
6884	Swihukwani swikumiwa swahari na siku rin’we himinkarhi yotala.
6885	Swikahle kusungula kantsongo laha unga ta ngetelela loko nkarhi wuya emahlweni.
6886	Swikahle kuswiveka hi mintila leyi baseke, kungava kuri xin’we kumbe swimbirhi hinkarhi un’we.
6887	Swikahle ku xava swahari swikukwani loko uri na bindzu rikulu, hikuva ku kurisa swikukwani switikaka naswona swihukwani swifanele kukuma swakudya sworinganela kutiyisisa leswaku swikota kuhumelerisa matandza ya kahle ya khwalithi.
6888	Swikambelo swangati swinga endliwa kutiyisisa leswaku himpela tisawutisiwile.
6889	Swi katsana na nhluvukiso wa swa timali lowu hi wu lavaka ku ndlandlamuxa ku nyikela ka mintirho na ku simeka tiprojeke ta switirhisiwa swa hina.
6890	Swikatsani na leswi sivelaka vamangedyani swifanele kutirhisiwa leswaku tihuku titatshama tihlayisekile.
6891	Swikepe leswi nga fa e Robben Island Lwandle ekusuhi na xihlala ritala ku hlupha swinene, kutikisa xiyimo hileswaku xihlala lexi xirhandzeriwe hi maribye lawa yakulu swinene lawa ya hundzelaka nale ka mati ya rihlaza.
6892	Swikepe swa U-boats swa Germanaswi nghenanga e matini kuya e Cape naswona swihatlisise swikepe swotala leswi aswikongoma e West Coast.
6893	Swikepe swimbirhi swivakona kutleketla vanhu voringana kwalomu ka 160 wa vanhu hinkarhi, leswivulaka leswaku switshama switele.
6894	Swikhamba swa Cowrie, leswi aswi tirhisiwa tani hi nxavo himinkarhi ya khale emisaveni hinkwayo, nayona yikumekile eka masirha lawa yale vuhosini.
6895	Swikoka rinoko swa matimba swale Mapungubwe Museum swikatsa xibejwani xa nsuku xa ndhuma, swibye leswi aswitirhisiwa hi vafumi swa nsuku na xidhichani xa nsuku.
6896	Swikombelo swo tlheriseriwa endzhaku ka siku ra xikweleti xa VAT hi ku kongoma, u ta languteriwa ku humesa tiinivhoyisi, tikondiraka leti nga sayiniwa kumbe switatimende swa timali ku seketela ku tlhelerisiwa endzhaku.
6897	Swi kombisa ntshembo wa ku tswariwa hi vuntshwa, mianakanyo leyi ehleketaku hi vuenti, vutivi, ku ahlula na ku avanyisa na ku tiyimisela hi matimba.
6898	Swikombiso swa leswi hi leswi – laha muendli wa xikombelo a nga kombiseki nhlamuselo ya ntlulo wo hakela xikweleti loko khodi ya xihlovo yi nga ri kona loko xikombelo xi yelana mitlheriso ya xibalo leyi nga rhumeriwangiki leyi SARS yi yi tivaku.
6899	Swikombiso swa nhluvukiso swi hundzukile nkandziyiso wa lembe kasi nkandziyiso wa 2012 wu katsakanya data eka swiletelo ngopfungopfu swa nkarhi lowu hi fikisaka exikarhi ka lembe ra 2012.
6900	Swikombiso swinene aswi cinci, aswina tinhlamuselo timbirhi, swikongomelo swa swona kumbe leswi swiyimelaka swona.
6901	Swikombiso swin’wana swa tinhundzu leti nga xaviwaka leswi nga hakeriki VAT hi leswi – Swimilana na mbewu leyi tirhisiwaka ku rima.
6902	Swikombiso swi pfuna eka ku twisisa ntshikelelo wa tipholisi to hambana ta mfumo na matshalatshala ya vukorhokeri.
6903	Swikondzelela dyandza, switsotswani na mavabyi.
6904	Swi kota ku tshama ndhawu yin’we nkarhi wo leha moyeni, Pied Kingfisher yi kota ku hlota tinhlampfi kule ni ribuwa ra nambu, hambi kuri kule na tiva leri pfulekeke kumbe ku hundza nale mabyakeni ku longoloka hi ribuwa.
6905	Swikoweto swakona swita tikomba kuringana 5 kuya eka 7 wamasiku naswona switaya hiku tinyikiwe murhi wanjhana leswingata vonaka hi mahefemulele yatona na ntsikwana, kudzungudza nhloko no huma mihloti.
6906	Swikoweto swintshwa swikote kuvulavula hiku tinyungubyisa ka Afrika leyi hundzeke.
6907	Swikukwana swona swi chava ngopfu ammonia kutlula tihuku letikulu.
6908	Swi kuma xivumbeko lexikulu kwalamo kava mune kuya eka tevu wa mikondzo ku tsemakanya no fika fika ka mune wa minkondzo hiku bumbula, naswona hixitalo na xivumbeko xa xinkambana loko xahari xintshwa.
6909	Swi kumeka Afrika Dzonga kambe swa kala e mananga.
6910	Swi kumeka Afrika, handle kale South Sahara ku katsa ni Central Afrika la mpfula yi naka kona.
6911	Swi kumeka hi xin’we-xin’we kumbe swimbirhi.
6912	Swi kumeka kwini: Nkala wu kumeka e Nwalungu nile North wes province, Mpumalanga and Nwalungu wa kwazulu natal.
6913	Swi kumeka nakambe ematikweni ma mavala mo pfuleka na mananga-nyana.
6914	Swi kumeka tindzhawini to pfuleka tani hileka filimi, kambe swa kumeka emakaya laha ku kumekaki byasi.
6915	Swikumiwa swikatsa swilo swotala swa vutshila leswingana nsuku leswi tlhelaka swikombisa ndzhavuko waku xaviselana exikarhi ka Africa, India na China.
6916	Swi ku pfumelela ku hakela xikweleti xa wena lexi kayiveleke ku hakeriwa hi ntsengo wun’we kumbe hi swiphemuphemu eka nkarhi wo karhi ku fikela laha u nga ta va u hakerile xikweleti xa wena hinkwaxo ku katsa na ntswalo.
6917	Swikwebu swivuye swikwata switsuvulela minsinya leyi laha swinga vuya swiyi yimisa hinhloko timintsu tiyimela ehenhla.
6918	Swikwekwetsu leswintsongo aswiyiviwa kusuka laha swihlayisiwaka kona, nkarhi wunwana swikwekwetsu swale handle aswifika swiyima exihlaleni swingari e nawini, swilangutele leswaku swinga rhwala vanhu nyana kusuka e khotsweni leriya.
6919	Swikwembu leswi vatata wa n'wina va swi tirheleke entsungeni wa nambu wa Yufrata ni le Egipta, hambanani na swona, mi tirhela HOSI Xikwembu.
6920	Swikwenga leswi humaka eka nsinya lowu switirhisiwa ku endla ntambhu, lapi, swidloko leswinga ngheneku mati hambi kuri switiringi swa swichayachayani.
6921	Swilanguteka ingaku xihlawulekisi lexi hambanyisaka sekwa na dada i xisaka xa swona laha dada ri endlaka xisaka ebakwini ra nsinya.
6922	Swilanguteka onge nsinya lowu wunga bloma nkarhi woleha swinene kumbe ku bloma kambirhi hi nguva yinwe laha mabilomu ya vonakaka swinene hi February na March.
6923	Swilanguteka onge vavukosi avanga tsakei ngopfu timhondzo ta ndlopfu naswona totala ati rhumeriwa eka coast.
6924	Swilaveko swaleswaku vantima vafanele vakhoma mapasi himinkarhi hinkwayo kumbe vafanele ku khomiwa aswi fikisiwa nale ka vavasati: magidigidi vakhomiwile kuva vakombise xiyimo xa vona hi mhaka leyi.
6925	Swilaveko swantolovelo swa xihahlu xa kahle xa mpfundlha Loko unga se xava mimpfundlha swina nkoka swinene kusungula hiku teka xiboho eka yindlu ys wona– muxaka wa xihahlu, vukulu na ndzhawu.
6926	Swilaveko swa vanhu swi fanele ku anguriwa, naswona vanhu va fanele ku hlohloteriwa va hoxa xandla eku endliweni ka milawu ya matirhelo.
6927	Swilemukiso swo phamela tihukuPoultry Feeding Tips Kuphamela swakudya i swinwana leswi durhaka swinene eka bindzu ra tihuku, minkarhi yinwana switeka kwalomu ka 50% wa mali leyi tirhisiwaka hi van’wamapurasi.
6928	Swileriso swa wena swi tiyile we HOSI, Tempele ya wena yi fanele ku hlawuleka minkarhi hinkwayo.
6929	Swilerivaleni leswaku ari kongomisiwe eka President wa tiko ra Zimbabwe nkulukumba Robert Mugabe naswona rihundzisiwile tani himfanelo.
6930	Swile rivaleni leswaku, maendlelo lawa hi mfumo wa tiko leringa na vantima votala swita endla leswaku kuva na ku tsotsomba xikanwe na ku kombisa kuvilela.
6931	Swile rivaleni, leswaku vanhu vale K2 avari eku kuriseni ka vutivi bya vona byo xavisa xikan’we naku kuma rifuwo na xiyimo xa tipolotiki.
6932	Swiletelo swa Hemani wa ka Ezra.
6933	Swilo a swi horile swinene e Highveld ya Afrika Dzonga eka malembe yotala yava 1700s.
6934	Swilo hinkwaswo leswo saseka leswi HOSI Xikwembu xi swi tshembiseke Vaisraele swi vuye swi hetiseka, a ku vanga na xin'we xa swona lexi nga humelelangiki.
6935	Swilo hinkwaswo swi tumbuluxiwile hi yena, kutani a ku na xilo na xin'we lexi tumbulukeke loko ku nga ri hi yena.
6936	Swilo leswi endliwaka hi moringa swikatsa kusuka eka matluka, mapa natipilisi kuya eka ti protein shakes, seed oils, tiya na swinwiwa swa probiotic.
6937	Swilo leswi hinkwaswo swa fambelana, ku sukela eka ku antswisiwa ka rihanyu ra vanhu va hina, ku hungutiwa ka vugevenga, ku tlakusiwa ka swiyimo swa literesi na tinhlayo, no amukela vanhu hinkwavo leswaku va dyondza no tiva mimfuwo.
6938	Swilo leswi horisaka swa swimilani swale kaya Vuswikoti bya swimilani swavutshunguri swalaha Afrika Dzonga switekeriwe enhlokweni hiva international pharmacological, food and cosmetic industries naswona yitirhisiwa eka swilo swotala.
6939	Swilo leswinharhu swile mbilwini ya leswi Sian Tiley aswivulaka ‘South Africa’s Crown Jewels’.
6940	Swilo leswi swantumbuluko swikumeka hinkwako laha Afrika Dzonga naswona switala kukumeka ematiko xikaya.
6941	Swilo switsongo leswi u faneleke ku swi tsundzuka nakambe: Swileriso swa nkarhi wun’we – xana swi tirha njhani?
6942	Swilo swofana naleswi hiswona swi endlaka leswaku swiphemu swin’wana switikuma swiri na dyandza kumbe misava yiva yinonile xikan’we na ku cinca ka ndlela leyi mpfula yinaka hiyona leswi tlhelerisaka endzhaku nhluvuko.
6943	Swilo swotala, hambiswiritano, aswi endleriwe kuxavisela matiko yale handle, laha vumbhoni bya kona byiti kombaka hi mikwana yo endliwa hi timhondzo leti leswaku yita xaviseriwa vanhu vama Arab.
6944	Swiluva I swo tshwuka, pinki, lamula kumbe xitshopana naswona swi vonaka hi Mhawuri ku fika N’wendzamhala.
6945	Swiluva leswikulu swi rhwaliwa eka mahlanga mo leha ehenhla ka vuandlalo bya mati naswona ma ngava mo basa, xitshopana, wasi kumbe pinki hi muhlovo naswona mapfuleka ntsena loko dyambu ri tlhavile, ma pfala na vusiku ma tlhela ma pfuleka na mpundzu.
6946	Swimatani endzeni ka tinhopfu kumbe ti sinus Tiphayiphi ta moya tingava totshuka kumbe kuva na swicoticoti endzeni ka swona Tani hileswi kungava vutshunguri bya mavabyi lawa, tihuku letinga khomiwa hi mavabyi lawa ya Newcastle itfanele ku dlawa.
6947	Swimilani hinkwaswo leswinga tisiwa swivuye swinyamalala e France.
6948	Swimilani leswi swihluphekile swineneeka tindzhawu tinwana handle ka Stellenbosch, hikokwalaho kaleswi yinga ndzhawu leyi ngana vuswikoti byo humelerisa wayeni kungari khwalithi ya wayeni.
6949	Swimilani leswi switeke nkarhi swinene kuva ya teka xiave, laha akuri na vanwamapurasi vanharhu lava avari naswona hiva 1950s.
6950	Swimilani leswi switshoveriwa loko swisungula ku humesa mabilomu, kutirhisiwa similani hinkwaxo (laha xitsemiwaka kusukela eka 20cm kusuka e hansi) laha xiyaka xiya tirhisiwa.
6951	Swimilani leswi xavisiwaka swikumeka eka Piketberg, Citrusdal nale Cederberg.
6952	Swimilani swakona switala kuva swiri enhoveni naswona switshoveriwa kona kambe kuna leswi byaleriwaka ku xavisiwa e North West nale xifundzheni xa Free State e Afrika Dzonga.
6953	Swimilani swakona switsakela laha kuhumaka dyambu rohelela, eka misava leyi khomaka mati kahle.
6954	Swimilani swa laha kaya swinga dyiwa switetano (sour fig, marula, num num), ku endliwa jamu, ti manga kumbe timongo swi katingiwa no dyiwa (mbewu ya ximuwu na ti cowpeas ta rihlaza) na matluka tani hi matsavu (bitter melon, miroho na matluka ya cowpea).
6955	Swimilani swa Mapungubwe, Flora na FaunaWorld Heritage Sites Mapungubwe Ecology, Flora and Fauna Swimilani swa Mapungubwe, Flora na Fauna Mapungubweyi hanbanyiseka hi nhlangano wa misinya ya mixanyatsi na ya savannah.
6956	Swimilani swa vutshunguri swa Afrika Dzonga na swimilani swa swakudya swalaha kaya hixitalo swa olova kuswibyala, switlhela swikoteka kutshoveriwa enhoveni naswona swinga katsiwa eka swirhapa swale kaya eka vurimi lebyi tirhisiwaka.
6957	Swimilani swikumeka e Nelspruit na Tzaneen kambe hintumbuluko swikumeka e Namaqualand kuya e Montagu (Western Cape) nale Aberdeen (Eastern Cape).
6958	Swimilani swisimuriwa endzhaku ka malembe yambirhi naswona matluka yatshoveriwa endzhaku ka ntlhanu wa malembe.
6959	Swina guthu nyana emakatleni.vntikelo wa timhondzo ka timbewu hinkwatu ti le ndzaku wu lehe ku fikile mitara yingwe.
6960	Swina nkoka ku tiyisisa leswaku ndzhawu leyi ya vuwiselo yibasile himinkarhi hinkwayo.
6961	Swina nkoka kuva na xirhapa leswaku xita tisa matsavu lawanene leswaku yata pfuna ndyangu lembe hinkwaro.
6962	Swina nkoka swinene kuhlayisa vuxokoxoko bya timali leti humaka kumbe tinghenaka eka bindzu – na ku twisisa leswaku ntirho wunwanana wunwana wa vurimi i bindzu.
6963	Swina nkoka swinene leswaku mufuwi wa mpfundla lontshwa a kombisiwa ku tirha na swiphiqo leswi anga hlanganaka na swona atlhela a twisisa swilaveko swa mpfundla kusukela eku sunguleni.
6964	Swina vutlharhi swinene kuhlawula muxaka lowu hanyaka kahle ehansi ka maxelo lawa ya hisaka, muxaka lowu wutala kuva tihuku ta xikaya na n’warikolwani, leswi swingava hikuva kufuyiwa tihuku leti eka ndzhawu leyi hisaka swinene.
6965	Swindzi twise kuvava kambe aswinga kombi mavonelo ya Britain hinkarhi walowo.
6966	Swinepe leswi swifikelele misava hinkwayo ya vuteki bya mahungu laha aswi kombeta xihlawula mbala lexi axi humelela laha Afrika Dzonga hinkarhi walowo.
6967	Swinepe switsala matimu Nkarhi wunwani ntirho wa Magubane wukandziya swikun’wani swa van’wani.
6968	Swinga endleka kuve na swilo swa ximoya, tani hi leswi aku hleketiwa leswaku xintshabyani lexi xifambelana naku endla mpfula na mintirho yinwana ya xihundla leswi aswiri xihundla xale vuhosini.
6969	Swinga endleka leswaku tinxiya tipfaleka hikwalaho ka marhimila.
6970	Swinga fani na kutikeriwa lokungava kona himalembe yava 1980 e Afrika Dzonga yina minhlangano yava n’wamapurasi ehansi ka vito ra Coniglio Rabbit Meat Farms.
6971	Swi nga ha endleka swi koteka ku rhurhisela vutshamo eka muvuyeriwa ku nga hakeriwanga Xibalo xa Nxaviso wa Tinhundzu (ehansi ka xiphemu xa 9(4)(b) xa Nawu wa Xibalo xa Nxaviso wa Tinhundzu).
6972	Swi nga hi tisela kuhlupheka ni gome lerikulu eka lavo tala.
6973	Swinga kanakanisi leswaku, murhangeri wa nkarhi walowo President Frederik Willem de Klerk a hoxa xandla swinene eka ntirho lowu.
6974	Swingala ngala leswi switirhisiwa ku khoma swakudya nova swipfuneta kutikufumeta hinguva ya kutswala.
6975	Swinga pfuna swinene kuva ku endliwa nsivelo, ngopfu ngopfu himinkarhi leyi ku hisaka.
6976	Swinga tika swinene ku tsundzuka un’wana loyi anga sungula hiku khotsiwa laha a tirhela xigwevo xa vutomi hinkwabyo eka tiko leri ari fumiwa hi voko ra nsimbi xikan’we na matimba yotala ni vulawuri byo tano.
6977	Swi nga tlhela swi koteka ku ava maendli ku ya hi tinhlamuselo leti ma ti paluxaka, tanihi maendli ya xihlovo na maendli ya mpakaniso.
6978	Swinga tlhela swiritekela 8 wamalembe kuva rifikelela muhlovo wa lerikulu.
6979	Swinga tlhela swivanga rifu eka swihukwani loko swahari swintsongo.
6980	Swinga tlhela swiva olovela kuva vati xavisa tani hiti phisisi tinene.
6981	Swingava kahle swinene kuva ukuma laha ungata xavisela kona/vona loko unga se sungula kuhumelerisa.
6982	Swinga vevukisa swikoweto swa mavabyi, swikatsiwa eka swakudya ku engetela kuhambana ka swakudya leswi tirhisiwaka xikan’we naku vuyeriwa hi rihanyo naku hanya kahle ka mani na mani loyi aswitirhisaka.
6983	Swinghenelo leswi swi katsa ntirhisano ni matikoakelani, vuhlori byo antswa ku katsa na vuhlayiseki etiphakini na le tindhawini ta vuhlayiseki bya swiharhi laha timhelembe ti kumekaka kona.
6984	Swinhutwana swi tshama ni mana wa swona, ivi ya xinuna yi tshama hi ntlawa hikokwalaho ko hava nkarhi wo bebula.
6985	Swinsinyani leswi swi humesaka mabilomu hi ximumu naswona xirimiwaka e Western nale Eastern Cape, KwaZulu-Natal, Free State, Gauteng, Limpopo xikan’we na Mpumalanga provinces.
6986	Swin’wana leswi ginger oil yiswikotaka iku kufumeta miri kasi notlhela yinyika matimba leswivuriwaka leswaku swikahle eka timhaka ta masangu.
6987	Swinwana leswi hlohleteriwaka hi vulavisisi lebyi swikatsa: 1. Byala swibyariwa leswingana swakudya swotala tanihi ti beetroot.
6988	Swinwana swa bronze swihlengeletiwile kambe swivikiwa kuva swiri na ntumbuluko wa exotic.
6989	Swinwana swaleswi fayekaka kusuka eka Chinese Celadon ceramics swikumekile naswona exintshabyanini lexi, leswi kungavaka kuve xiphemu xa swon’wela eka swona tiya hi nsati wa hosi.
6990	Swin’wana swa swikoweto swa mavabyi lawa loko ya tikile swikatsa leswi: Tihuku tingava timiyerile kumbe kulanguteka titsanile.
6991	Swin’wana swa swikoweto switaya hi swirho leswinga khumbheka.
6992	Swin’wana swa swivilelo leswi i ntshikilelo lowu nga vaka kona eka ikhonomi ya hina na nchaviso eka ku cinca ka ikhonomi ya Amerika.
6993	Swin’wana swa swona kungava voya bya wona lebyinga hlangeletiwaka no rhumeriwa eka lava tirhaka hibyona.
6994	Swin’wana swilo leswi fambelanaka na palaeontology swikatsa ti fossils ta swimilani leswi humesaka mabilomu, switsotswana swa miri lowunga helela na switshuka swa majenje.
6995	Swin’wana swi nga pfunaka, i ku sungula tiholideyi to leha, ku engetela vuleteri, ku avelana mintirho ka nkarhi nyana.
6996	Swin’wana switirhisiwa swa ndzhavuko swikatsa sage tani hi mitsembyani eku swekeni na tiya leyi tirhisiwaka ku tshungula heartburn, kuvava ka mikolo, ku juluka ngopfu na dementia.
6997	Swinwani leswi mafurha lawa yaswikotaka iku sirhelela miri eka mavabyi.
6998	Swinwani swikota ku tshikela matandza ka mbirhi kumbe ka nharhu hi lembe laha matandza mambirhi yatalaka kutshikeriwa kambe manharhu kuya eka mune yaswikota kutshikeriwa.
6999	Swinwani swina matihlo ya xitshopani kambe ya dzwiharile yava na mpunwa lowu yaka eka xitshopani.
7000	Swinwelo swifanele kuvekiwa eka ntshikelelo wakahle xikan’we no basisiwa kahle kusivela kuhalakela ka mati no tirha kahle.
7001	Swin’wi khumbile swinene kuvona leswaku mufan loyi anga nwi teka xinepe hiva 1970, kutlhela kuva yena a hlanganaka nayena tani hi muntshwa wale malahleni.
7002	Swinyenyana leswikulu ku ringana na European Stork ku tsariwile leswaku naswona swi wele ka swihlotiwa swa Gama ra nyimpi.
7003	Swinyenyana swina mafambelo ma tihosi naswona hikokwalaho ka sayizi ya swona i va hahi vo tiya.
7004	Swinyenyani leswi dyaka switsotswani switsakisiwa hi mabilomu.
7005	Swinyenyani leswi swina muhlovo wa mpunwa nyana laha nkolweni lowu hetelelaka wunyamalala wuya eka rihlaza lokoswikula.
7006	Swinyenyani switlangela eka wona tani hileswi yavupfaka himinkarhi yohambana.
7007	Swinyimpfana swi bebuliwa nkarhi un’wana na un’wana xikarhi ka lembe.
7008	Swi olova ngopfu ku hlayisa muxaka lowu naswona wuhundzuka mhani wa kahle swinene eka vana va wona.
7009	Swipano aswi ambale majesi lawa yanga tsariwa leswi 'Say No to Racism' laha xipano xa Afrika axi ambale swobasa kasi lava ava tlanga na vona ava ambale swantima.
7010	Swipanu swa xihatla swi le ku tirheni eka tindhawu to tala.
7011	Swiphiqo swa kutitimela swifanele kuherisiwa hikuva kuhoxiwa switirhisiwa leswi susaka xirhami xikanwe na mphakelo wa mati.
7012	Swiphongo swinharhu swa ka Mona Swiphongo swinharhu swa ka Mona a swi twa ndlala naswona swi karhele hi ku hanya hi ku khuxulela swijanana swa mitwa enhoveni ya ritshuri.
7013	Swipimelo swakona akuri leswaku Mandela u fanele ku pfumelaku famba laha tikweni ra Afrika Dzonga kuva aya tshama e Transkei, tiku leri aritiyimerile rifambisiwa hi Matanzima.
7014	Swipisisi leswi swa mune swi dya hlampfi ntsena kumbe swivumbiwa swin’wana swale matini (Giant hi vu yona yi rhandza maganje male nambyeni, naswona Malachite yi teka nhlayo yale henhla ya tadploes na dragonfly larvae) naswona a swi voniwi kule na mati.
7015	Swipisisi leswi swo hlya hambiswiri tano swi tala ku voniwa ku suhi na mati, tanihiloko swi byamela emabuweni ya misava.
7016	Swipisis swo tala swina vutsenga bya wasi, naswona swi ngava na milomu yo tshwuka.
7017	Swirhabyani leswi khomaka mabilomu lawa iswa muhlovo wotshuka kya eka buraweni laaha swibilonwani swihundzukaka swobasa loko se swipfulekile.
7018	Swirhabyani leswi sungulaka ku mila swa tshoveleleka loko ku ba moya.
7019	Swirhabyani leswi swihuma laha kusungulaka matluka laha swihumelelaka himintlawa yoringana 2-3 eka rhavi rinwe.
7020	Swirhabyani swansinya lowu switirhisiwa kuva swi endla xitlhangu leswaku vana vata tlanga hi swona tani hileswi swinga tshovekeku hiku olova.
7021	Swirhabyani switshoviwa eminsinyeni loko swirikarhi swihaha leswaku swita tirhisiwa ku aka xisaka, kambe swotala swimhandzani swa wisiwa tani hileswi xivaka xiri emoyeni.
7022	Swirhabyani swona swina muhlovo wobasulukela nyana lowu yaka eka buraweni switlhela swikhotseka.
7023	Swirhapa swa madiriva swikumeka eka tindzhawu leti kuhumelerisiwaka tiwayeni, tani hile Stellenbosch leyingana ndzhawu yikulu swinene eka vuhumelerisi, kulandzela Paarl, Swartland nale khale ka Robertson.
7024	Swirho leswin’wana swa mfumo, hi ku tirhisa milawu na tindlela tin’wana, swi fanele ku pfuneta no sirhelela mavandla lawa ku tiyisisa ku tiyimela, ku ka ma nga voyameli tlhelo, ndzhuti na ku tirha hi ku nyawula ka mavandla lama.
7025	Swirho leswi swa nyama swinga swekiwa hitindlela tohambana hambana kukatsa ku bakiwa, ku cheriwa eka oven, yikatingiwa hi pani, yinga tirhisiwa ku endla saladi, supu kumbe stew.
7026	Swirho leswi swaolova swinene kutlula nyama yale xifuveni.
7027	Swirho swahuku leswingale nhlokweni swifanele kuva swiri swotshuka, naswona swinga pfimbangi kumbe ku tsemeleleka.
7028	Swirho swa Huvonkulu ya xifundzankulu swi na vutihlamuleri bya mitirho ya huvonkulu leyi swi averiweke yona hi Holobyenkulu.
7029	Swirho swa Huvonkulu ya xifundzankulu swi na vutihlamuleri swi hlanganale na hi xin’we-xin’we eka mfumo wa milawu, bya ku tirhisa matimba ya swona na mitirho.
7030	Swirho swa Huvo ya Masipala swi pfumeleriwile ku nghena eka mafambiselo ya yona na tikomiti leswaku – yi endla leswaku swinavelo leswi kombisiweke eka Huvo swi endliwa hi ndlela yo twakala.
7031	Swirho swa Khabinete swi fanele – ku tirha hi ku landza Vumbiwa; na ku nyika Palamende swiviko leswi hetisekeke swa nkarhi na nkarhi hi mayelana na timhaka leti welaka ehansi ka vutihlamuleri bya swona.
7032	Swirho swa Khabinete swi na vutihlamuleri, bya ku kombisa matimba ya swona ePalamende na ku tirha mitirho ya swona.
7033	Swirho swa Khomixini leswi hlawuriweke hi Huvo ya Rixaka ya Swifundzankulu swi tirha ku kondza swi siviwa swin’we, kumbe ku kondza xivandla xihi na xihi xi pfuleka endzeni ka nhlayo ya vona.
7034	Swirho swa Khomixini ya Mitirho ya Vululami leswi hlamuseriwaka eka xiyenge xa 105 (1)(h) xa Vumbiwa bya khale swa yima ku va swirho swa Khomixini, loko swirho leswi vuriweke eka xiyenge 178(I)(i) xa Vumbiwa byintshwa swi thoriwile.
7035	Swirho swale hansi i swa rihlazanyana- wasi.
7036	Swirho swale henhla swa xinyenyana I swa muhlovo wa buff na tivermiculation ta ribungu ro dzwihala.
7037	Swirho swa matimba swotani hi Mandela na Sisulu va hlawuriwile eka nongonoko lowu.
7038	Swirho swa Tihuvonkulu ta Swifundzankulu 125. Swirho swa huvonkulu eka Swifundzankulu Vulawuri bya huvonkulu eka xifundzankulu byi haverisiwile Holobyenkulu wa xifundzankulu xelexo.
7039	Swirho swa xinuna swankuku swina ti protein, sodium, potassium, iron, zinc, phosphorous na magnesium naswona switirhisiwa eka supu na stews.
7040	Swirho swin’wana leswi a swi hlawuleriwile Khomixini swi tirha ku kondza swi siviwa hi lava va nga swi hlawula.
7041	Swirho swin’wana swa mfumo, hikwalaho ka milawu na swipimelo swin’wana, swi fanele swi pfuna na ku sirhelela Khomixini.
7042	Swirho swi tirha ku ringana nkarhi lowu hleriweke hi ku landza milawu ya tiko.
7043	Swirho swofana na xifuva na laha kunga tala nyama yobasa yoka yingari na mafurha kumbe mafurha yantsongo.
7044	Swirho swohambana hambana Lexi landzelaka ikuva u kambela swirho swohambana hambana kusuka eka miri hinkwawo, kuya eka nhloko na ncila.
7045	Swirho swotala swa ximilani lexi swatirhisiwa.
7046	Swirungulwana leswi i swa mikongomelo yo hambana, ku katsa mavondzo an maendlele yo hlamarisa ya vumunhu.
7047	Swisaka nkarhi wun’wana swi kumeka egoveni kumbe tindhawu to pavalala toka ti nga talangi ku endzzeriwa.
7048	Swisaka switshama swiri ku akeriwa emisinyeni, eka ku leha kun’wana na kun’wana ku suka eka 20 ku fika eka 80 feet ehenhla ka misava, kambe hintolovelo eka nsinya lowukulu eka ndhawu ya leyo.
7049	Swisaka swotshikelela eka swona matandza leswi ringaneleke swifanele swiva kona kuhlohletela leswaku tihuku tinga tshikeleli matandza e hansi.
7050	Swi sasekile ku endla hinkwaswo ku kurisa no tlakusa.
7051	Swisivela vusweti e makaya himinkarhi ya dyandza xikan’we naku tsandzeka ka swimilani swin’wana.
7052	Swi sungula e Soweto, swihangalaka kuya e Alexandra, kulandzela Pretoria (leyi sweswi kunga Tshwane), na malangavi yandzilo yakurise sweswo.
7053	Swi sungula ku kula loko swi fikelela malembe ma mbirhi muhlovo wa dzovo ra vona I unifomo hinkwako, ra braweni wo vonakalela kule ku ya ka ku dzwihala.
7054	Swisuse endzilweni, u tota boter na byala kutani u hakasa kukondza swihlangana.
7055	Swi tala ku kumeka etindhawini ta mavala ma tihunyi.
7056	Switala ku tika swinene kuva kukumeka nuhelo lowu fanaka himinkarhi hinkwayo hikuva ku huma nuhelo lowu sukaka eka lemon, cinnamon, eucalyptus na mint eka tinxaka tinwe.
7057	Swi tala ku vitana ku suka eka rhiavi erivaleni.
7058	Swi tala ku vonaka hi matakuxa kumbe na vusiku naswona ehandle ka sayizi ya swona leyikulu swi vonaka ku olova hi tinxiyi ta swona tale henhla ta pinki.
7059	Switala kuvuriwa kuhumelela lokukulu ko hola emisaveni, lawa akuri masungulo yantshwa ya matimu ya tiko ra Afrika Dzonga.
7060	Switandzi swimbhirhi swa 4 wa tihekitara swa Public Open Space, Xitandzi xa masipala xa tihekitara wa 0.3 (Xitandzi xa 5) xa Taxi Rank, Mapatu ya ndzhawu ya ringana ±2.9 wa tihekitara.
7061	Swi tano na hina: Loko hi nga si kula eMoyeni, a hi ri mahlonga ya mimoya leyi fumaka misava leyi.
7062	Swi tano na n'wina: Mi twa ku vaviseka sweswi, kambe ndzi ta tlhela ndzi mi vona, kutani timbilu ta n'wina ti ta tsaka, kutani a ku na munhu la nga ta mi tekela ku tsaka ka n'wina.
7063	Swi tano ni ka hinkwavo lava tswariweke hi Moya wa Xikwembu.”
7064	Switano ni namuntlho vanhu vo tala a va nga pfumeli loko hi va byela ha Yesu.
7065	Switarata swo hola na tiyindlu, leti hafu yatona yi tshamaku vanhu, kufumetiwa hi dyambu loko vaaki vakarhi vatifambela kuya hala na hala.
7066	Swita teka 9 wa tinhweti kuva xisaka lexi xitlhela xitshoveriwa nakambe.
7067	Swita tika swinene loko tihuku tihoxiwe titele exihahlwinin.
7068	Swi ta tlhela swi anstwisa nkoka wa vutomi bya vanhu endzhawini hi ku tsema mipfhuka yo leha ya marendzo.
7069	Swi teka kwalomu ka ntlhanu wa masiku ku hetisisa xikombelo xa wena.
7070	Swi teka kwalomu ka tsevu ku rhijisitara xikolo xa wena.
7071	Switeke nkarhi swinene kambe vito rakwe ritele emilonweni ya vanhu xikanwe no kombeta kulwisana na xihlawuhlawu.
7072	Switeke ntsena nhweti kusuka eka nkarhi lowu avabya swinene kufikela loko ata hundza emisaveni.
7073	Switekeriwa ngopfu enhlokweni hiva Boland Cellars, hi 2004.
7074	Switele ngopfu switlhela switshama edzongeni vupela dyambu bya Kapa naswona switlhela switshama kwalomu ka 50kms kusuka e lwandle.
7075	Swithombe swa Peter leswi yimeke switirhisiwile kutisa switiviso eka vanhu vohambana hambana, rekhodo ya leswi humeleleke hindlela yosaseka kambe yovava xikanwe na tiku leri aveneke eka mpfilumpfilu lowu wotshikelela wa June 16th 1976.
7076	Switika ngopfu kuva u kavanyeta maxelo e hokweni hiku tirhisa maendlelo lawa, hikuva hook ya tihuku yihlanganisiwe swinene na maxelo yale handle.
7077	Switikomba kahle leswaku vuhumelerisi byisungule exikarhi ka malembe yava 1970s, laha ndyangu waka Basson, lowu awuri na purasi e Die Slot e Perdeberg vanga sungula kubyala eka masimu yavona hi lembe ra 1972.
7078	Switirhisiwa hinkwaswo, swodyela tihuku no n’wela kona mati swifanele kubasisiwa ku endlela leswaku switsongwatsongwani swinga akeli na mavabyi yanga hangalaki na tihuku letin’wana.
7079	Switirhisiwa leswi hinkwaswo swi endlaka nkombiso lowu hinkwawo swikumiwa e Robben Island-Mayibuye Archive, leyinga e Yunivesithi ya Western Cape.
7080	Switirhisiwa leswi nga onhiwa, swi katsa layiburari, tanihileswi swi voniweke eYunivhesiti ya KwaZulu-Natal, tibuku na switirhisiwa a swi amukeleki no herisa vutivi lebyi kumiweke eka nkarhi wo leha.
7081	Switirhisiwa leswi swifanele kuvekiwa kahle loko yangase tirhisiwa, hikuva swinga tika swinene kutirhisa switirhisiwa leswi loko kuve laha aswivekiwe kona katsakama nyana loko se swiya exihalwini.
7082	Switirhisiwa swa manguva lawa swa ximilani lexi swikatsa kususa kuvava ka arthritis, steroid naku susa kupfimba – xitirha kufana na cortisone kambe xisala xingaha twali endzhaku ko xitirhisa.
7083	Switirhisiwa swa purasi, Mimovha, swofamba na Swakudya Maendlelo lawa ya fanaka yafanele kutirhisiwa eka xin’wana na xin’wana lexi fambisiwaka ehandle nale ndzeni ka purasi.
7084	Switirhisiwa swa swakudya swale kaya Swakudya swale kaya swidyiwa swi swekiwile, swi omisiwile nkarhi wun’wana matsavu yo katingiwa naswona switirhisiwa tani hi xixevo eka tisupu.
7085	Switisa kuvava swinene naswona kungavonaka swilo swa buraweni endzeni ka Ndleve leswi loko swotshikiwa swinga tata Ndleve hinkwayo.
7086	Switisa nsirhelelo ko leha ka swakudya.
7087	Switiveka ngopfu hiku tlula tlula ehenhla ka misinya kasi minkarhi yin’wani swifamba laha hansi himilenge yimbirhi kumbe ya mune.
7088	Switivi leswaku Polokwane hirona doroba lerikulu rohetelela leri ungata rikuma, xava hinkwaswo leswi ungata swilava.
7089	Switivisa-nawu, swinawana na switirhiswa swin’wana swa milawu ya xifundzankulu swi fanele ku fikeleriwa hi vanhu va tiko.
7090	Switiviso, swinawana na switirhisiwa swin’wana swa milawu ya le hansinyana swi fanele ku kota ku fikeleriwa hi vanhu va tiko.
7091	Swi tlakula hi mpfumawulo wo tika wa timpiko, kambe loko se swi tolovele moya swi haha hi rivilo no tiya.
7092	Swi tlharihe ngopfu hi awara kumbe ndzhaku ka awara loko ri perile ku hlota makondlo, machele, vusokoti, swinyenyani, mihandzu na swikokovi.
7093	Switlhela swidya switsotswani leswi hanyaka emabyasini lawa yanga e matini.
7094	Swi tlhela swi hlota Timfenhe, Swinyenyana, na Xihloni.
7095	Switlhela swikota kuvulavurisana kahle loko xinwana xivone nala leswaku swita kota kutumbela kahle.
7096	Switlhela swikumeka nale kusuhi na lwandle e n’walungwini wa Kwa-zulu Natal, Mpumalanga, Gauteng na Limpopo.
7097	Switlhela swinga tiveki kahle loko kuve nsuku awu n’okisiwile kumbe wutirhiwile eka ndzhawu yoleyo, kumbe eka ndzhawu yin’wana ya vumaki leyinga eka tiko rin’wana.
7098	Switlhela switikomba na hi sagwadi lerikulu leringa xiximiwa hi mfumo wa tiko ra Afrika Dzonga eka ‘kutirha kahle na kuhumelela’ rivitaniwa Order of Mapungubwe.
7099	Switlhela switsakisa swinene xikan’we naku twa leswi nhluuvko wa khale awuri xiswona na leswi thumbiweke, leswi hlayekaka tani hi xibukwana xa H. Rider Haggard.
7100	Switori swava kokwani - kulahlekeriwa hi varhandziwa eka HIV/AidsHIV Aids Experiences Switori swava kokwani- kulahlekeriwa hi varhandziwa eka HIV/Aids Goldie Qyayia na nuna Otto, kusuka e Khayelitsha, avanga tswisisi swotala hi xitsongwatsongwana xa HIV.
7101	Switsakela kutshama eka marhavi lawa yangale henhla swinene eka minsinya leyi.
7102	Swi tshama hi dyangu wo hlaya ku fika ntsevu wa swiphemu, swi n’wana swi rhandza ku tshama swiri swoxe.
7103	Swi tshwala kule na ribuwa endzeni ka matiko eSwartklip na Rondevlei hi ximun’wanana masunguloma ximumu ngopfungopfu hi nhlangula.
7104	Switsotswana leswi swidya ngati nati organic material tin’wana.
7105	Switsotswana leswi switshama switumberile nanhlekani kambe swihlasela tihuku navusiku laha switswongaka ngati.
7106	Switsotswana na mavabyi Barbera yi chava ngopfu mavabyi ya downy mildew xikanwe no onhiwa hi moya.
7107	Switsotswana na mavabyi Bukettraube wu karhatiwa swinene hi mavabyi na switsotswana swofana na oidium (powdery mildew) naku tsondzeleleka ka matluka xikan’we notshwa hi dyambu.
7108	Switsotswana na mavabyi Emerald Riesling ayi karhatiwi hi botrytis loko ku pimanyisiwa na Chenin Blanc naswona yitlhela yinga karhatiwi hi oidium na downy mildew.
7109	Switsotswana na Mavabyi Grenache Blanc yi xanisiwa ngopfu hi switsongwatsongwani na mavabyi yofana, grey mould, phomopsis xikan’we na mildew kambe aswitalangi leswaku oidium, grapevine ‘grillure’ leaf hoppers na muhlwa swiva xiphiqo eka wona.
7110	Switsotswana na mavabyi Hivumbirhi ka wona madiriva lawa yakarhatiwa hi downy mildew na Botrytis rot.
7111	Switsotswana na mavabyi Madiriva lawa yakota ku kondzelela botrytis rot kambe ya hluriwa hi oidium, downy mildew, dead-arm (streepvlek) xikan’we na dying arm (tandpyn).
7112	Switsotswana na mavabyi Marhavi lawa yanga tlhuma yanga kumeka ya vaviseka, kumbe kuhlaseriwa hi switsotswana na mavabyi.
7113	Switsotswana na mavabyi Minsinya leyi yakondelela nyana eka downy mildew na powdery mildew.
7114	Switsotswana na mavabyi Minsinya leyi yikarhatiwa swinene hi kuhisa ka dyambu, yi chava ngopfu white rust, downy mildew, anthracnose, botrytis xikanwe na sour rot.
7115	Switsotswana na mavabyi Minsinya yakona yi chava ngopfu botrytis, sour rot, powdery mildew na downy mildew.
7116	Switsotswana na mavabyi Minsinya yakona yifanele kusirheleriwa leswaku yitaka yinga tshwi hi dyambu no tiyisisa leswaku kunghena dyambu roringanela.
7117	Switsotswana na mavabyi Muxaka lowu wa nsinya wukarhatiwa ngopfu hi downy mildew.
7118	Switsotswana na mavabyi Muxaka lowu wukarhatiwa ngopfu himavabyi ya fungal lawa yakatsaka powdery na downy mildew, xikawe no bola,laha hihlayaka Botrytis na Grey rot.
7119	Switsotswana na mavabyi Muxaka lowu wukarhatiwa swinene hi downy mildew na powdery.
7120	Switsotswana na mavabyi Nouvelle yi karhatiwa swinene hi oidium na downy mildew,kambe yikota ku kondzelela swinene eka moya wind.
7121	Switsotswana na mavabyi Nsinya lowu wukarhatiwa hi downy mildew.
7122	Switsotswana na mavabyi Nsinya lowu wutiveka tani hi lowu hluphiwaka swinene hi oidium na downy mildew kambe hilowu kondzelelaka botrytis.
7123	Switsotswana na mavabyi Nsinya wakona awu kondeleli powdery mildew, kambe wa antswa eka ku kondelela botrytis loko wu pimanyisiwa na Cabernet Sauvignon.
7124	Switsotswana na mavabyi Nsinya wakona wuchava ngopfu white rust, downy mildew na anthracnose.
7125	Switsotswana na mavabyi Roussanne yi chava swinene powdery mildew naswona yitala kuvavisiwa hi moya loko wuhunga leswi hungutaka mihandzu ya wona.
7126	Switsotswana na mavabyi Sangiovese yitikomba yikondzelela kantsongo eka downy mildew naswona yikarhatiwa swinene hi powdery mildew na botrytis.
7127	Switsotswana na mavabyi Souzão ya swikota kukondzelela botrytis na downy and powdery mildew.
7128	Switsotswana na mavabyi Weisser Riesling yi karhatiwa swinene hi botrytis naku bola.
7129	Switsotswana na mavabyo Muxaka lowu wuxanisiwa swinene hi downy mildew xikan’we na oidium naswona ya onhiwa hiswinyenyani na gwitsi hikwalaho ka kuhatla ya baleka no hatla yavupfa.
7130	Switsotswana swa Scaly leg mites switumbela eka nhlonge ya milenge ya tihuku xikan’we na ticondzo hinkwato leswi endlaka leswaku kuva na kupfimba no tsindziyela.
7131	Switsotswani eka tihukuSwitsotswani eka tihuku Swatika nyana kususa swigalani kutlula madzedze, leswi endlaka leswaku nsivelo wa swona wuva na nkoka swinene.
7132	Switsotswani leswi swoluma swingava swotshuka, buraweni kumbe swantima, kuya hi muxaka waswona.
7133	Switsotswani na mavabyi Chenel yikota ku kondzelela kupandzekela ka mihandzu na maxelo ya timpfula leswivulaka leswaku yikota no hanya kahle laha kungana downy mildew xikan’we no bola ka madiriva.
7134	Switsotswani na mavabyi Muxaka lowu wu chava ngopfu dyambu naswona kuhisa ku endla leswaku mihandzu yipandzekela.
7135	Switsotswani na mavabyi Muxaka lowu wu chava ngopfu powdery mildew.
7136	Switsotswani na mavabyi Nsinya lowu wu karhatiwa himavabyi ya dead arm, powdery na downy mildew naswona wuchava ngopfu botrytis.
7137	Switsundzuxo swa mahumeleriselo ya nhlangelo Kutiyisisa nhlayiseko laha kugnana vuhumelerisi bya mani na mani swiendla leswaku switika swinene ngopfu ngopfu laha tihuku ti tilavelaka swakudya kwala mugangeni.
7138	Switsundzuxo swa Nkoka: Swa antswa ku hlamula eka swivutiso hinkwaswo nkarhi wolowo.
7139	Switsundzuxo swa vulawuri Tirhisa switirhisiwa leswinga tsarisiwa kulwisana na swiphiqo leswi naswona u landzelerisa swiletelo kuya hileswinga tsarisiwa swona.
7140	Switsundzuxo swayena kusuka eka Agricultural Research Centre’s Onderstepoort Veterinary Institute eka leswi faneleke ku langutiwa: Loko u nghena eka ndzhawu yavuhumelerisi, languta eka kuhangalaka ka tihuku.
7141	Switsundzuxo swo hlayisa tihukuPoultry Housing Tips Switsundzuxo swo hlayisa tihuku Loko unga se sungula bindzu ra tihuku ufanele u sungula hiku languta milawu leyi fambelanaka na ku endla bindzu rotani eka ndzhawu yaka nwina.
7142	Switswotswana na mavabyi Madiriva lawa yakota ku kondzelela mavabyi kambe mavabyi ya Shiraz yava xiphiqo eka tinxaka tinwana ta madiriva.
7143	Swivala swa mapulanga swinga basisiwa hi Jeyes Fluid (kumbe leyi fanaka) kutani xitshikiwa xi oma hi dyambu.
7144	Swi vanana swina ntikelo wa 21g hi siku kambe swiva ni vutihlamuleri loko swi fika ka khume ntsevu- khume nhungu wa tin’wheti.
7145	Swivandla swa ntirho exikarhi ka varhumiwa va nkarhi hinkwawo swi fanele ku siviwa hi ku landza milawu ya tiko.
7146	Swivandla swa ntirho swa Tihuvo ta Masipala swi fanele ku tatiwa hi ku landza nawu wa rixaka.
7147	Swivandzani leswi switala ku kumeka kuya hitinguva tokarhi, laha switalaka kuvakona loko ku hisa.
7148	Swi vanga nghozi swifakini na le mapurasini.
7149	Swivangelo swa mavabyi Kuka kunga basisiwi kahle noka kunga fafazeriwi kahle kusivela mavabyi swi endla leswaku tiva na ntshikelelo wova kuri na makondlo tinhongani xikan’we na tinyenyani.
7150	Swivangelo swo fuwa mpfundla swikatsa leswi landzelaka: Xosungula, Mpfundla wukula hiku hatlisa naswona wusungula timhaka ta masangu loko wuri na 5-8 wa tinhweti, naswona swiya hi muxaka wa wona.
7151	Swiva swi kurile hi nh’weti ya khume-mbirhi.
7152	Swiveka eka xiyimo xa kahle eka kuxavisiwa ka switirhisiwa swintshwa - kufana nati cereals.
7153	Swivikiwa kuva swiyitsakela loko yahari yintsongo hikuva yi dyeka kahle.
7154	Swiviko hinkwaswo swi fanele ku fikeleriwa hi mani na mani.
7155	Swiviko swa mafambelo swi nge tirhi loko ku ve SARS yi ri na nhleketo wa leswaku swi ta sivela kumbe ku veka ekhombyeni mbuyelo wa oditi.
7156	Swivonaka hikuva na nchuluko wo nuha swinene naswona mpfundla wutala ku etlela ehansi nhloko yiye endzhaku, wu tikeriwa ku hefemula.
7157	Swi vonaka ku ri vona vanhu lava va tirhelaka mfumo wa hina va tirha mitirho ya kahle.
7158	Swi voniwa hi vanhu hinkwavo.
7159	Swi vula leswaku u fanele ku titsarisela eka sisiteme ya eFiling loko u nga se endla xikombelo xa VDP.
7160	Swi vula leswaku u fanele ku titsarisela eka sisiteme ya loko u nga se endla xikombelo xa SVDP.
7161	Swi vula leswaku valandzeri va Yena va fanele ku famba va byela vanhu hinkwavo va matiko hinkwawo timhaka ta Yena.
7162	Swi vula leswaku Yesu i Xikwembu.
7163	Swi vula leswo munhu u n'wana ni u n'wana loyi a pfumelaka a yingisa Hosi Yesu (Kriste), u tswariwile na kambe.
7164	Swivumbiwa swaha sele eka ndzhawu ya Mapungubwe laha ndzhavuko wunga kumeka eka ndzhawu yoringana 30 000 wati square kilometers, kwalomu ka sayizi leyinga ringanaka na khale kale vuhosini bya ka Zulu kumbe leswi tiko ra Lesotho ringa xiswona namuntlha.
7165	Swivutiso hinkwaswo leswi khumbhaka timhaka leti vuriweke eka xiyengentsongo (2) swi endliwile hi swiboho leswi tekiweke hi Huvo ya Masipala hi ku seketeriwa hi vhoti ya swirho swa yona hi xitalo.
7166	Swivutiso hinkwaswo swin’wana emahlweni ka Huvo ya Masipala swi anakanyiwile hi ntala wa tivhoti leti nga endliwa.
7167	Swivutiso swa Bibele leswi hlamuriwaka - GotQuestions.org XitsongaI yini kungu ra ku ponisiwa?
7168	Swi yelana swinene na xikhova lexikulu xa tindleve to leha.
7169	Swiyenge hinkwaswo swa mfumo swi fanele ku xixima no landzelela milawu eka Kavanyisa loku naswona swi fanele ku tirha migingiriko ya swona ku ya hi swipimelo leswi vekiweke hi Kavanyisa loku.
7170	Swiyenge swa 184 A na 184 B (1) (a), (b) na (d) swa Vumbiwa bya khale swi ya emahlweni no tirha ku kondza swi herisiwa hi Nawu wa Palamende lowu pasisiweke hi ku landza xiyenge xa 75 xa Vumbiwa byintshwa.
7171	Swiyenge swa 199(1), 200(1), (3) na (5) ku fika eka (11) na 201 ku fika eka 206 swa Vumbiwa lebya khale, swi ya emahlweni swi tirha ku kondza swi herisiwa hi Nawu wa Palamende lowu nga pasisiwa hi ku landza xiyenge xa 75 xa Vumbiwa lebyintshwa.
7172	Swiyenge swa 32(2) na 33(3) swa Vumbiwa byintshwa swi hundzela hi nkarhi loko milawu leyi languteriweke eka swiyenge swileswo, hi ku hambana ka swona, yi nga vekiwi ku va nawu ku nga si hela malembe manharhu Vumbiwa byintshwa byi sungurile ku tirha.
7173	Swi yima tanihi xikombiso xin’wana xa leswi swi kotekaka loko MaAfrika-Dzonga ya vulavurisana eka n’wangulano wo tivikana ku ololoxa ku hambana, ku tikeriwa na swiphiqo, na ku jamelana na mitlhontlho.
7174	Swiyimo swo landzelela swa tindzawulo loko swi pimanisiwa na ntirho wa mfumo na milawu ya mafambiselo ya timali swi hlanganisiwile.
7175	Swodyela eka swona swifanele kuva kona kuya hiku hambana ka swakudya leswiphakeriwaka.
7176	Swodyela eka swona swifanele kuva swinga anamanga ngopfu kuringanela leswaku mpfundla wunga ngheni wutshama endzeni naswona swifanele kutshama swibasile himinkarhi hinkwayo.
7177	Swodyela swinga boheleriwa eka xihahlu leswaku mimpfundlha yinga halati swakudya leswinga luzekaka.
7178	Swokhomisa swa plastiki eka mabokisi swakumeka, kambe swa durha, switlhela swiolova kuswi lawula.
7179	Swondlalela leswinga swintsongo ka 2 mm, kufana na sawdust kumbe wheat leyinga tsemeleriwa kahle, straw kumbe hay, eka tlhelo rinwana, swivanga ritshuri leringa vavisaka tihuku nakuva na khombo eka rihanyu ra vanhu.
7180	Swondlalela leswinga talangiki no vevuka swinga tsandzeka kusivela kutsakama exihahlwini.
7181	Swondlalela swifanele kuva swikota kuhundzuluxeka himinkarhi hinkwayo no lawuleka kusivela kuvumbeka notsakama.
7182	Swotala swaswona swaringana hiku leha handle ka leswinga tlhotlhoriwa endzhaku swiva swirintsongo nyana.
7183	Swo tala swi tolovele ku cincacinca ka vutshamo bya vanhu bya ntumbuluko, naswona swi nga voniwa eswirhapeni swale madorhobeni.
7184	Swotsakisa hi rendzo ra Robben IslandWorld Heritage Sites Highlights of the Robben Island Tour Swotsakisa hi rendzo ra Robben Island Lexitsakisaka ngopfu hi rendzo leri hiloko u khandziye xikepe lexiyaka e xihlaleni.
7185	Syrah yihlayiseriwile tiwayeni tandzhavuko wa Rhone letingana nantswo wa mihandzu, kasi Shiraz yitirhisa tiwayeni ta ximanguva lawa laha madiriva yakona ya khiwaka loko ya vupfile naswona yana nhlayo yale henhla ya byalwa na minantswo ya mihandzu.
7186	Tafula ra 4.1 ri katsa mimbuyelo ya tindhawu ta xirhangana na Tafula ra 4.2 ri katsaka mimbuyelo ya vuhlanganelo madingu ya bayofizikali na tindhawu ta EWR leti saleke.
7187	Tanani eka Yesu mipfumela nile ka yena.
7188	Tanani hi ta dyondza ta vutomi bya vanhu vo sungula lava nga hanya emisaveni.
7189	Tana wahari mixo eNjhakanjhaka Cross u khome xitifikheti xaku velekiwa kumbe copy ya pasi kuta ti tsarisela ku va xiphemu xa ntirho lowu.
7190	Tandza arifanelangi riva na nyama naswona xikhamba xifanele kuva xibasile, xinga pandzekangi no tiyela.
7191	Tandza leri rifanele riri na ntsutsu wobumbula naswona riva na leswa xitshopani swaxirhendzevutani, switshame kahle exikarhi.
7192	Tandza rin’we ra tshikeriwa ivi ribyameriwa.
7193	Tanihi hi lexikulu eka swikhova hinkwaswo xi vonaka ku olova hi sayizi ya xona leyikulu na timpiko letikuluta grey wo vonikela hi muhlovo, finely bared blackish ehenhla nale hansi kambe akuna blotching yo tika.
7194	Tanihi hi mbeveve, hi ta kota ku byela van'wana hi timhaka ta Xikwembu.
7195	Tanihi kungu ra lomu tiko ri ya ka kona ku fikelela ku humelela, NDP i ya vaaka tiko va Afrika-Dzonga hinkwavo na ku yimela ku tshembha na nhlohlotelo ku suka eka tisekithara hinkwato ta vaaki, ku va na Afrika-Dzonga ro antswa.
7196	Tanihilaha swi hlamuseriweke ha kona eka Pulani ya Nhluvukiso ya Tiko ya 2012, Afrika-Dzonga ri lahlekeriwile hi xiyimo xa rona tanihi murhangeri wa tikonkulu eka Inthanete na le ka xiyimo xa swa vuhlanganisi byo nava.
7197	Tanihi laha swirho swo hlawuleka swi tivaka hakona, hi ta tlhela hi engetela nhlayo ya swikolo leswi nga hakeleki tihakelo ta xikolo.
7198	Tanihi laha Vachaviseki va tivaka hakona leswaku emalembeni ma nga ri mangani lama hundzeke hi hluvukisile no sungula ku tirhisa minongonoko yo hambana leyi kongomisiweke eku antswiseni swofamba swa vakhandziyi.
7199	Tani hileswi aswi heta matimba kuya hileswi mfumo awu tirhisa xiswona eka kuva kutisiwa swimilani no byala swimilani swinthswa laha tikweni, ntlawa wa 10 wa vanwamapurasi vavuye vatiendlela swilo hi voxe.
7200	Tani hileswi atele vumunhu nakuka anga twisisi, Sobukwe ari eka vanwani lava vanga khomiwa vaya pfaleriwa e khotsweni leri endzhaku ka madzolonga yale Sharpeville.
7201	Tanihi leswi hi dyoheleke Xikwembu xa hilaha ku nga heriki eka swidyoho swa hina hinkwaswo, hi faneriwa hi xigwebo lexi nga heriki.
7202	Tanihi leswi hi komberiweke hi Varhangeri va Matiko ya SADC na Mfumo hi tshama hi lunghile ku yisa emahlweni hikondletela minkanerisano ya Zimbabwe.
7203	Tanihi leswi hi tirhaka swin’we hinkwako laha tikweni ra hina, leswi swi fanele ku twisisiwa leswaku swi fanele kuva hi hina – Matirhelo hi ndlela yo ka yi nga Tolovelekangiki!
7204	Tani hileswi hlolwa ri fambaka roxe, ritlhela rinyuma aswitiveki kahle leswaku riti khoma njhani loko riri na manwani kambe ku tshembiwa leswaku emasangwini riya nkarhi wunwani na wunwani wa lembe.
7205	Tanihileswi ku cinca ku nga humesaka ku kanakana, hambi nchavo, ku tlhela ku tisa swivandlanene leswikulu swa mpfuxelelo na ku nyika matimba hi vuntshwa, na swa nhluvuko.
7206	Tani hileswi kungariki na mafurha eka nyama leyi, kuyi tota marinade a swipfuni kuva yitshama yirikarhi yitsakama.
7207	Tani hileswi kungariki na vanhu etlhelweni leri ra lwandle, ti penguins tikumeka hixitalo.
7208	Tani hileswi masirha lawan’wana exintshabyanini ayangari na nchumu xa nkoka, kunga pfumeriwa leswaku vanhu lava vanharhu avari vankoka swinene, hambi leswi vuxirho bya vona byinga tivekeki.
7209	Tani hileswi nsinya lowu wukalaka swinene nakuva switolovelekile leswaku wunga tirhiseki kahle, sweswo swiendla leswaku ntsandza wakona wukala no tirhisiwa kuva wu endla fenichara ya xiyimo xale henhla kumbe swivatliwa leswintsongo.
7210	Tani hileswi nsuku wunga vevuka, swansimbhi naku khotseka, vanhu va Mapungubwe ava kota kuswihisa kutani loko swin’okile vavumba leswi valavaka ku vumba swona.
7211	Tanihi leswi rhavi ri nga kotiki ku veka ha roxe loko ri nga namarheli nsinya, na n'wina mi nge swi koti loko mi nga ndzi namarheli.
7212	Tani hileswi swingana milenge yo leha, switala kutifayela matandza ya swona hi xihoxo.
7213	Tani hileswi swinga vikiwa laha henhla, ndzhawu leyi yina kupfa yi oma swinene.
7214	Tani hileswi swinyenyani swidyaka mabilomu ya nsinya lowu swiendla leswaku switshama swiri nsinyeni lowu.
7215	Tani hileswi swirhabyana leswi swivevukaka aswikoteki leswaku vaswitirhisa ku hlota hikuva swinga tiyelangi.
7216	“Tanihi leswi Tatana a ndzi rhandzeke, na mina ndzi mi rhandzile; tshamani erirhandzwini ra mina.
7217	Tanihi leswi Tatana hi xiviri xa yena a nga xihlovo xa vutomi, hi mukhuva wolowo ú nyikile N'wana ku va xihlovo xa vutomi na yena.
7218	Tani hileswi tidyaka titele tikota ku cinca ndzhawu leyinga tlhuma yiva na swibyasani leswi nga vaka kahle eka swiharhi swinwani.
7219	Tani hi leswi u swi voneke eka xifaniso.
7220	Tani hileswi xintshabyani xinga enhoveni swinene, aswitika swinene kuva xirindziwa naswona swilo swotala swiyiviwile kusuka endzhawini liya eka malembe lawa ya hundzeke.
7221	Tani hileswi Xipitsipitsi xingana xihundla akuna swotala leswinga kandziyisiwa mayelana na mintolovelo ya xiharhi lexi.
7222	Tani hileswi yikotaka ku chavisa switsotswana, ayi tirhisiwa ku basisa mimoya leswaku vurhongo byita khoma loko vanhu vanga koti ku wisa navusiku.
7223	Tani hileswi yinga dyeku xinwani na xin’wani matinu yayona lawa ya xivumbeko xa phekisi yakota ku fayelela swikhambaswa switsotswana.
7224	Tani hileswi yinga kahle ku chavisa switsotswana, Artemisia yikahle eka ku hunguta switsotswana emasinwini laha kunga byariwa swimilani swinwana.
7225	Tani hileswi yi nga mitsembyana leyi tsakamaka nyana, yitirhisiwa loko munhu a sulekila, ku pfimba kumbe ku huma ngati.
7226	Tanihi loko hi hlanganisa mavoko no tilulamisela eka Matirhelo hi ndlela yo ka yi nga Tolovelekangiki hi fanele ku tlhela hi tiyisisa nkanerisano wa tiko eka timhaka leti hi hlamuselaka tanihi tiko.
7227	Tanihiloko hi tsimbiwile swin’we hi vuhelo byo fana leswaku hi MaAfrika-Dzonga.
7228	Tani hi massage oil, mafurha ya mongongo ya pfuxelela nhlonge yo oma no kwamukela naswona yipfuna kuhorisa swilondza xikan’we no hlohletela mfuxelelo wa nhlonge.
7229	Tani himfanelo ndlela leyi, ndzhawu leyikulu ya Mapungubwe sweswi yihlayisiwile endzeni ka ntanga lowu sirheleriweke wa National Park.
7230	Tanihi mfumo ntirho wa hina i ku rhangela no hlanganisa tiko ehenhla ka pfhumba ro hlayisa gezi leswaku hi lulamisa ntlhontlho lowu.
7231	Tani hi muteki wa mahungu loyi se a langutisa ngopfu eka tipolotiki ta vantima, andzi kota kun’wivona nkarhi wihi na wihi kumbe nkarhi lowu a lava ku vulavula na mina.
7232	Tani hi muteki wa swinepe, tani hi un’wana loyi a hlayisaka matimu ya tiko, awunga koti kuvulavula ntiyiso loko unga rivaleli.
7233	Tani hi muxaka lowu fanaka na swona switshikela matandza hi xixika hambi leswi kungana leswi tshikelaka lembe hinkwaro.
7234	Tani hintlhambi taswikota ku hlula tinghala leti titi hlaselaka.
7235	Tanihi Pawulo a hi tshembekeni eku tshembeni Hosi Yesu Kriste.
7236	Tani hiswakudya swavanhu, mbewu yakona yitalele hiti protein (35%) naswona yakatingiwa kuva yita dyiwa kumbe yidyiwa kufana na vuswa loko yisiriwile.
7237	Tani hiswidyi nkulu swa byasi tihongonyi tirhandza ndzhawu leyingana byasi yitlhela yipfuleka titlhela tifambela kule na ndzhawu leyingana byasi byo leha no tlhuma.
7238	Tani hiswigalani, madzedze yana milenge ya 8, handle kaloko yaha kutswariwa laha yavaka na 6 wa milenge.
7239	Tani hiswinwani leswi cheriwaka eka switolwa, murhi wakona wupfuna swinene eka kuhunguta no tshungula kutshwa kumbe kususa swivati endzhaku kova munhu a vavisekile.
7240	Tanihi ti Kingfisher tin’wana, maphere ma tshama swin’we naswona swi nga khoma “territory” yin’we malembe mohlaya.
7241	Tani hi xikombiso xosungula xo sihalala ehenhla ka xihlawuhlawu, Mandela na 51 wa vatinyiketeri vasungule ku tlula swipimelo swaku famba famba eswitarateni.
7242	Tanihi Xikwembu, rifu ra Yesu ri endla leswaku misava hinkwayo yi rivaleriwa swidyoho swa yona.
7243	Tani hi xiphemu xaku tiyimisela eka ku lawula naku hlayisa ndzhaka, miako hinkwayo leyinga e Robben Island yitshikiwa yiri eka xiyimo xayona xa ntumbuluko.
7244	Tani hi xiphemu xa mintirho yayena a famba famba na tiko hinkwaro atsarisa van’wana va vatinyiketeri lava avatiyimiserile ku tshova milawu ya xihlawuhlawu leyi ayirikona hinkarhi walowo.
7245	Tanihi xirho xa Komiti ya Xiyimo xa le Henhla eka Libya, Afrika-Dzonga ri seketela hinkwaswo leswi endliwaka hi AU leswi kongomiseke eka ku tisa xintshuxo xa ku rhula eka nkitsikitsi wa le Libya.
7246	Tani leswi swingariki e nawini ku xavisa matoto ya tihuku tani hi swakudya swa swiharhi swinwana, swindlaleriwa leswi swinga durheki kambi swiri na nitrogen leswi nga dyiwaka hi swiharhi swofana na tihomu, timbuti natinyimpfu.
7247	T antswisa xiyimo xa sweswi.
7248	Ta pfuna naku susa babalaza, kutshungula mavabyi ya syphilis, mukhuhlwani naku pfuneta hinkarhi wa kutswariwa ka nwana.
7249	Tata fomo ya xikombelo kutani u yi rhumela eka DHET.
7250	Tata fomo ya xikombelo xo suriwa ka movha eka rhijisitara ( Swi nga teka masiku mambirhi ku humelerisa xikombelo xa wena.
7251	Tatana a tsutsuma ku hlangana ni n'wana wa yena, a wela nhan'wini ya yena a n'wi ntswontswa.
7252	Tatana, dzunisa vito ra wena!”
7253	Tatana ú rhandza N'wana, kutani ú vekile swilo hinkwaswo emavokweni ya yena.
7254	Tatana wa mina anga kotangi ku fika.
7255	Tatana wa ndzi rhandza, hikuva ndzi nyiketa vutomi bya mina, leswaku ndzi ta tlhela ndzi byi kuma.
7256	Tata wa hina la nge matilweni / Our Father / The Lord's Prayer / Pater Noster Tata wa hina la nge matilweni, ku rhandza ka wena a ku endliwe misaveni, tanihi loko ku endliwa tilweni.
7257	Tata wa jaha a swi tiva no swi vona hi ku hatlisa leswaku nkarhi lowu Yesu a nga vula hi wona a ku: "N'wana wa wena u ta hanya" hi wona nkarhi lowu ku hisa ka miri wa yena ku nga yima.
7258	Tata wa mina ú lava leswaku un'wana ni un'wana la langutaka N'wana, a va a pfumela eka yena, a va ni vutomi lebyi nga heriki, kutani mina ndzi ta n'wi pfuxa hi siku ra makumu.”
7259	Tata wa n'wana a hatla a tlakusa rito a ku: "Ndza pfumela ndzi suse e ku kanakaneni ka mina."
7260	Tata wa n'wana loyi a ri ni ku tshemba ku tsongo leswaku Yesu anga kota ku va pfuna, kutani aku e ka Yesu: "Kambe loko wo swi kota ku endla xa nchumu, hi twele vusiwana u hi pfuna."
7261	Tata wa n'wina Abrahama ú tsakile ngopfu ku vona siku ra mina; ú ri vonile, a vuya a tsaka.”
7262	Tata wa yena ari Chief Councillor eka Hosi nkulu wava Thembu.
7263	Tata wa yena a tsundzuka leswaku hi wona nkarhi lowu Yesu a nga te ka yena: “N'wana wa wena ú ta hanya.”
7264	Tata wa yena I un'we kunga Xikwembu xa ntiyiso.
7265	Tata wa yena u hundzile emisaveni hi 1930 laha anga sala a hlayisiwa hi khazi wa yena, loyi akhomele vuhosi bya va Thembu, David Dalindyebo.
7266	Teka eka inthaneta no yisa Fomo ya 1 ehansi ka tifomo leti tatiwaka, ku pasisiwa hi DAFF.
7267	Teka wa xisati uwu veka eka xihahlu xa lowa xinuna se ulanguta leswingata humelela.
7268	Terracotta Gazania - Mabilomu - Afrika-DzongaXimilana lexi xi mila xi pavalarile enhenhla ka vuandlalo bya misava naswona xi lava ku fana na vala lerintsongo ro hatima ka dyambu erivaleni.
7269	TEU i hofisi leyi tinyiketeleke eka SARS leyi tirhanaka na swikombelo hinkwaswo swa mihlangano leyi nga bindzurisiki ku pasisiwa tanihi tiPBO.
7270	TEU yi tlhela yi va na vutihlamulerni bya ntirho wa nhlelelo.
7271	Thandi na mpopo wa yena Nosipho va lorha hi vutomi byo antswa, kambe emakumu va vona leswaku rirhandzu ra kokwa wa vona ri tlula hinkwaswo.
7272	Thandi u lava tintanghu tintshwa naswona wa swi tiva leswaku ti ta durhela Kokwana wa yena.
7273	Thawa ya Hosi ya rimhondzo ra ndlofu Hi malembe yava 1250, hambi leswi maendlelo lawa yangava yangaha lulamelangi hosi ya vumbirhi ‘Second King’, muti wa vuhosi awu rhurhelisiwe exikarhi ka xintshabyani.
7274	The Beige is a dual purpose breed with a very dense coat Beige i muxaka wa mpfundla lowu fuyekaka hiku olova naswona wuna voya bya kahle lebyi tlhelaka byivevuka swinene.
7275	Theme leri ra tindziminyingi ri tumbulukile khale hi nkarhi wa ku akiwa ka xihondzo ya Babel.
7276	Theme leri ri kongomisa eka xiyimo laha munhu a nga ni vuswikoti bya ku tirhisa tindzimi timbirhi kumbe ku tlula.
7277	The Order of Mapungubwe, yiyimela xibejwani xa nsuku, lexinga sagwadi rale henhla ra vurhangeri ra Afrika Dzonga.
7278	The original Venda chicken The original Venda chicken yona yikumiwe hi Dr Naas Coetzee, Dokodela ra swiharhi kusuka e Bloemfontein, hi 1979 e Venda exifundzheni xa Limpopo.
7279	They are excellent mothers Silver foxes i muxaka lowunga duma swinene e Afrika Dzonga naswona wuna voya bya kahle bya ntima na milayeni yobasa laha tlhelo.
7280	Thick tailed Bushbaby – Xivumbeko Muxaka lowu wa manghovo wutiveka tani hi lowu kuku eka vamanghovo hinkwaswo.
7281	Thirasiti leyi endlaka nhundzu leyi nga hansi ka R1 miliyoni yi nga ha tsarisa hi ntsakelo.
7282	Thiyori leyi landzeleriwaka eka dyondzo leyi i ya Lakoff (1992) ya Conceptual Theory of Metaphor.
7283	Thiyori leyi yi tirhisa mpananiso (cross domain mappings), laha mhaka ya nkoka ku nga xitikoxihlovo (source domain) na xitikoxikongomisiwa (target domain).
7284	Thiyori leyi yi tirhisa mpimanyiso wa swilo leswi kumekaka eka michumu mimbirhi, laha nchumu wo karhi wu twisisekaka ku antswa hi ku xiya nchumu lowu pimanyisiwaka na wona.
7285	Thomas aku ka vona, "Loko ndzi nga voni swivati swa swipikiri emavokweni ya yena na ku vekela voko ra mina etsheveni ra yena, a ndzi anga pfumeli."
7286	Thomas Huffman, hile tlhelo rin’wana, a vula leswaku leswi akuri ku endlela leswaku tindlopfu tivuya nakukumeka ka timhondzo tatona leswinga endla leswaku vanhu va rixaka ra Zhizo xitsemakanya nambu.
7287	Thumela anga chavi ntirho wo tika.
7288	Thumela a pfuneta e Blouberg Homes naswona a chivirika swinene.
7289	Thyaka leri rifanele kuva riya lahliwa leswaku mavabyi yanga hangalaki nakuva yasusiwa ekusuhi na swihahlu.
7290	Thyaka rakona ra hundzuluxiwa onge roceleriwa leswaku swita hunguta ku pakelana.
7291	Tiagumente hinkwato leti nga eka swivulwa swa ndzavisiso lowu, leti katsaka tinhlokomhaka, swihetisi na swilandzelandzhaku, ta kombisiwa kasi na tinhlamuselo leti tiagumente ti nyikiwaka tona hi riendli ti paluxiwa.
7292	Ti antioxidants letinga eka rooibos tihunguta rivilo raku kula hikuva tilulamisa swilo leswi onhaka nhlonge laha nhlayo ya manganese (Mn) na calcium (Ca) yipfunaka ku aka naku pfuxeta marhambu.
7293	Ti Archaeologists tikumile nhlayo yaswilo leswinga vumbiwa swoka swinga tolovelekangi leswi swinwana swikombaka swiharhi, vanhu na swivumbiwa swinwana leswinga twisisekeki.
7294	Ti archaeologists tin’wana tivula leswaku mpfula ayina ku antswa eka ndzhawu yoleyo naswona swipfumelele van’wamapurasi kuva vavuyela kona.
7295	Tiboheni eka HOSI Xikwembu, mi humesa leswi mi nga hlambanya ku humesa swona; hinkwavo lava va xi tirhelaka a va humese tinyiko, va luva Xikwembu lexi xo chavisa.
7296	Tibuwa ta nambu wa Limpopo atiri kwalomu ka kilometre yin’we kuya e n’walungwini.
7297	Ti carrots na xipinichi i swakudya swa kahle swinene.
7298	Ti ceramics tale K2 na Mapungubwe atitala kutirhisiwa ku sweka, kunwa kumbe ku hlayisa.
7299	Tichanele ta ntolovelo ta VDP ti ta tshama ti pfulekerile mitiviso ya muxaka lowu.
7300	Tidokhumente hinkwato to seketela ti fanele ku rhumeriwa, handlekasweswo ku ta va nhlwelo wo hetisisa ntsariso wa VAT.
7301	Tidokhumente to seketela to engetelela kumbe leti nga xota ti nga ha rhumeriwa.
7302	Ti dya ngopfu swinyenyana swa game swo fana na Mhangela nati mammal letintsongo to fana na mpfundla I swi rhandzwa.
7303	Ti endla swisaka lesi nga kongomangiki minsinya ya ntumbulukona switshuka swa majenjhe.
7304	Ti engetelekile ku suka eka R572.8 biliyoni hi 2007/08 ku fikela eka R1 144.1 biliyoni hi 2016/17, laha ti nga kula hi R571.3 biliyoni.
7305	Tifanelo ta ximunhu ti langutisisiwa Nelson Mandela, a tshama a tiyise nhloko, no landzelerisa ntiyiso xikanwe nova na tihlo eka kufambisa xikan’we naku fambiseka eka swatimali eka ti projeke ta yena.
7306	Ti fans nati inlets switirhisiwa ku nghenisa moya e hokweni.
7307	Ti fan tinga tirhisiwa ku hangalasa moya lowu ringaneleke endlwini.
7308	Tifomo hinkwato ta kumeka ehofisini ya le kusuhi ya Ndzawulo ya Nhluvukiso wa Vaaki.
7309	Ti haha ntsena loko swi biha hikokwalaho ka ntiko.
7310	Tihakelo timbirhi to sungula ti fanele ku hakeriwa ti kongomisiwile eka mali hinkwayo leyi pimanyisiweke leyi endliwaka hi bindzu leyi hakerisiwaka xibalo ya bindzu eka lembexibalo.
7311	Tihakelo ti nga endliwa hi ku tirhisa mihlawulo leyi landzelaka: hundziso wa timali hi xitironiki Endlelo ra hakelo ra Swift (ri kumeka ntsena eka tihakelo ta le matikwenimambe).
7312	Tihambanile na Cape Tawny hikokwalaho ka leswi hafu ya tiwayeni leti tirhisiwaka ku endla yona tifanele kuva tishamile 6 watinhweti kambe tinga hundzisi malembe yanharhu.
7313	Tihlanganisi na hofisi ya tilayisense eka ndhawu ya wena ku vutisa hi nxavo.
7314	Ti hlasela swiharhi leswi swi ti chuhisaka.
7315	Tihomu ati tirhisiwa ku hakela milandzu, kukuma vukati (lobola), ku ololoxa swiphiqo xikan’we naku komba kutshembheka eka hosi.
7316	Tihomu ta nkombo to ondza tihuma enambyeni kutani ti dya tihomu ta nkombo to nona.
7317	Tihomu, timbuti na tinyimpfu aswi olovi kuswivuwa kasi tihuku tava durhela hikuva tilava swakudya swotala leswingavaka nyama leyinga dyiwaka hi vanhu.
7318	Tihosi ta matimba ú ti susile eswiluvelweni swa tona, kutani ú tlakusile lava titsongahataka.
7319	Tihosi (varhangeri) ta ntlhanu tihlangana eku lwisa tiko ra Israele.
7320	Tihuku ati fanelanga kuva tikota kuhumesa nhloko, tipiku kumbe milenge eka swibye leswi.
7321	Tihuku leti fuweriwaka swikongomelo swimbirhiDual Purpose Chicken Breeds Tihuku leti fuweriwaka swikongomelo swimbirhi Muxaka wa tihuku letingana swikongomelo swimbirhi tilulamele kuhumelerisa nyama na matandza swiri swimbirhi.
7322	Tihuku leti, hikuva tina tisiva toka tinga talangi kufana na tihuku letingana tinsiva miri hinkwawo, ayi lavi swakudya swotala kufana na tihuku tinwani kuva tifika eka ntikelo lowu fanaka naku kota kukondzelela kuhisa.
7323	Tihuku leti kuya hi Bosch, tileku lavekeni swinene tani hileti jika jikaka, kuva tiya fuyiwa emakaya nale ka mabindzu lawantsongo.
7324	Tihuku letinga hlaseriwa hi switsotswana leswi ti languteka titsanile swinene.
7325	Tihuku letinga hungutiwa milomo kumbe yinga kula ngopfu naswona tipfumalaka laha kungana misava leswaku tita vumbuluka kona tiva tiri ekhombyeni swinene rotikuma tihlaseriwile hiswitsotswani leswi.
7326	Tihuku letingana ntshikelelo atifanelanga kukuma murhi, kungava kuri ntshikelelo lowufambelanaka na ndzhawu, mpfumaleko wa swakudya kumbe mavabyi hikuva tihuku teto tingevi na matimba yoringanela kuva tikhomeka kahle hi murhi lowu.
7327	Tihuku letingana ntshikelelo wakuhisa titala kuvana swiphiqo swohefemula.
7328	Tihuku letintshwa tifanele kukamberiwa kahle, no tshunguriwa kumbe kususiwa switsotswani leswi xikanwe no vekiwa kule etlhelo tinga katsiwi na letin’wana kuringana mavhiki yohlaya kutiyisisa leswaku akuna khombo loko setikatsiwile.
7329	Tihuku leti tina muhlovo wotshuka nyana kuya eka buraweni natisiva tobasa leti yititirhisaka kutumbela loko kufike valala va yona.
7330	Tihuku leti tiringanela timhaka ta masangu loko tiri na 130 wa masiku.
7331	Tihuku leti tiva tiri letikulu swinene, ita khale naswona nyama ya tona yitsindziyerile kutlula leti xavisiwaka tiri ta nyama.
7332	Tihuku leti tiva tiringanele timhaka ta masangu loko tiri na 136 wa masiku hi vukhale.
7333	Tihuku leti ti xavisiwa tanihi (Mkokoroxi) Cornish hens kumbe Rocks emalokixini.
7334	Tihuku leti twaka kuhisa ngopfu tivonaka hikuva tilavana na moya.
7335	Tihuku leti twaka xirhami tita hlengeletana endzhawini yinwe kuva tikufumetana kasi laha ku hisaka tita hangalaka kutshunelela leswi tisaka kukufumela.
7336	Tihuku leti xavisiwaka tina vuswikoti byo tala swinene, kungava kuri eka kutshikela matandza yotala kumbe kuhumesa nyama yotala kambe kungaka kungavi hinkwaswo.
7337	Tihuku nati turkey swikhomiwa ngopfu hi mavabyi lawa kutlula masekwa na magalankunu laha leti fuyiwaka ekaya tital kuva tikondzelela mavabyi lawa.
7338	Tihuku ta xintu hixitalo titsindziyerile naswona tikota ku hanya kahle eka maxelo ya Afrika Dzonga kutlula leti xavisiwaka, leswi swiendla leswaku tikota nakuva titshikiwa titihandzela nota tinga humelerisiwe titele.
7339	Tihuku tidya ngopfu swakudya hikuva tiringeta kuva tilava kutshama tikarhi tikufumela hi 1 °C e hansi ka mpimo, kasi khwalithi ya matandza, kuhumelerisa xikanwe na madyelo ya kavanyeteka loko mahiselo ya hundza eka mpimo lowu.
7340	Tihuku tifanele kufafazeriwa nimixo loko kungase hisa ngopfu naswona kungari na moya.
7341	Tihuku tifanele ku kamberiwa loko kuri na ku ehleketelela kungava kuri eka leti tinga fa kumbe tihanyaka leswaku kuya endliwa vulavisisi naku tiyisisa leswaku himpela byikona vuvabyi lebyi.
7342	Tihuku tifanele kukurisiwa hi ximunhu naswona swiva swihlayisekile kuva tidyiwa naswona aku burisaniwi hinchumu e ka timakete leti.
7343	Tihuku tifanele kuva tikuma ndzhuti, kungava kuri minsinya,kumbe ndzhawu leyi akiweke, leyingavaka 4 square meter wa ndzhuti lowunga ringanelaka tihuku ta gidi.
7344	Tihuku tifanele kuva tisirhelelekile kuringana ni darata kuva tisirheleriwa eka valala.
7345	Tihuku tihumesa matoto yotala swinene lawa ya hundzukaka manyoro ya kahle lero na madlalelelo ya fanele kutekeriwa enhlokweni.
7346	Tihuku tinga vonaka hiku pfimba endzeni ka matihlo Kutikeriwa eka kuhefemula ku katsa ku khohlola, kuhentshemula na ntsikwani.
7347	Tihuku tinwani tikhomiwa hi nchuluko Tin’wani tihuma ngati emilengeni yatona.
7348	Tihuku titala kuva na nkelunkelu noka tinga tshamiseki ngopfu ngopfu navusiku loko se tihlaseriwe hi mavabyi.
7349	Tihuku titala kuvana ntshikelelo loko tihlongorisiwa, tikhomiwa no nyikiwa murhi.
7350	Tihuku to fuya na swihukwana swakona swita tirha kahle loko swikuma swakudya leswi engetelelaka kutirha ka tona, kambe tingaha tirha kahle hambi loko titshikiwa titilavela swakudya hitoxe.
7351	Tihuku tosungula, kuya hiva South African Show Poultry Organisation, tifike rosungula e Afrika Dzonga hi lembe ra 1947.
7352	Tihuku totshikela hintolovelo, kuya hi muxaka, swakudya swa tihuku na maxelo, kutshikeriwa tandza rinwe hi siku.
7353	Tihunyi ta kona titiyile swinene nakutlhela tinuhela nuhelo wa kahle kambe woka wunga fani na Sandalwood.
7354	Tihunyi ta kona titiyile swinene naswona titirhisiwa ku endla swikhomo eka mathululsi kumbe eka tindzhawu ta vumaki.
7355	Tihunyi ta kona tiva tiri pink kuya eka mpunwe.
7356	Tihunyi ta nsinya lowu ita buraweni wodzwihala titlhela tiva na milayini yokarhi eka tona.
7357	Ti ingots letinga endliwa hi koporo, leti tiviwaka hi va-Venda tani hi musuku, naswona swikumekile switlhela swihleketeleriwa leswakuku swingava na nkoka wa ximoya na kuxaviseka.
7358	Tijika jika kwala tlhelo ka ribuwa, kusuhi na harbour naswona tiya laha titsakelaka kuya kona hinkarhi watona.
7359	Tikamara hinkwato tina air-conditioning xikanwe na ti net to sivela tinsuna.
7360	Tikhameni hi ntiyiso wu va vamba ra n'wina.
7361	Ti khamera ta video natona titele ngopfu naswona rendzo rinwana na rinwana ri hlayisiwa rihelerile hi vakhandziyi lava vatekaka swifaniso na ti video leti totala, leswi swiendlaka leswaku lexi xiva xikepe lexi tekiwaka ngopfu swinepe emisaveni hinkwayo.
7362	Tikhamphani leti nga ri ki vatshami leti tirhaka hi rhavi kumbe leti nga na muako wa nkarhi hinkwawo eRhiphabuliki ti boheka ku hakela xibalo eka mali hinkwayo leyi nghenaka ku suka eka xihlovo lexi nga kona laha Rhiphabuliki.
7363	Tikheyisi to hlaya laha hakelo wa mati ya le hansi ka misava ku nga ziro, xiyimo xa ntalo a xi hungutiwile hi mfanelo (kusuhi na D,E kumbe F) hi kuya hi ku tshembela ka nhlayiso eka ku nyikiwa matimba.
7364	Tikhodi ta tisekithara to hambanahambana eka ikhonomi ti nga kumeka eka Anekijara laha hansi.
7365	Tikhonthena ta Local and Foreign Capital Gains and Losses sweswi ti pfumelela layeni wutshwa wa ngheniso lowu nga na khodi ya xihlovo yintshwa eka mipfumelelo ya “claw back” hi ku ya hi xiphemu xa 45(5).
7366	Tikhoto na Mafambiselo ya Vululami Kavanyisa ka 8: Tikhoto na Mafambiselo ya Vululami (165-180) Matimba ya vuavanyisi ya Riphabliki ya haverisiwile tikhoto.
7367	Tikhoto ti fanele ku tirhisa nawu wa xintu loko nawu wolowo wu tirhiseka, hi ku landza Vumbiwa na milawu yihi na yihi yin’wana leyi tirhanaka ngopfu-ngopfu na nawu wa xintu.
7368	Tikhoto ti tiyimele hi toxe naswona ti tirha ntsena hi ku landza Vumbiwa na nawu, leswi ti faneleke ku swi tirhisa handle ko voyamela tlhelo ro karhi naswona handle ko chava, ku hlawula tlhelo rin’wana ehenhla ka rin’wana kumbe xihlawuhlawu.
7369	Ti Kingfisher ti tshama eka xitenge xo kingoma henhla, ti kule-tinhloko, I kome nkolo naswona I vavumbuluki.
7370	Ti Kingfisher toka ti nga dyiki tinhlampfi Swipisisi swa tsevu swa Afrika swa Kingfisher swi dya switsotso, swi vumbiwa swo fana na swipamu na swiharhi swa longo leswitsongo leswi khomiwaka hixitalo endzhaku ko nyupela ehenhla ka misava leyi omeke.
7371	Tiko hinkwaro ari ta hlamarisiwa eka mixo lowu wotitimela, loko mahungu yaku kombisa kuvilela mayelana na Bantu education ya pfuta xikan’we no dyondzisiwa hi ririmi ra Afrikaans.
7372	Ti kona hi nhlayo yikulu eribuweni ku sukela hi Mhawuri ku fika Dzivamusoko kambe ti nga kumeka lembe hinkwarho.
7373	Tiko ra le magangeni ri ta va ra n'wina, hambileswi ri nga ni swihlahla; mi ta ri tshetsha, ri basa, mi ri teka ri va ra n'wina ku ya fika emakumu ka rona.
7374	Tiko ra vona hi tlhelo ra le dzongeni a ri navile ku ya fika endzilekaneni wa tiko ra Edomu, ni ku ya fika emananga ya Sini kwale dzongeni.
7375	Tiko ra vona ri katsa miti leyi: Helikati, na Hali, na Beteni, na Akixafa; na Alameleke, na Amadi, na Mixala.
7376	Tiko ra vona ri katsa miti leyi: Yizriele, na Kesuloto, na Xuneme; na Hafarayimi, na Xiyoni, na Anaharati; na Rabiti, na Kixiyoni, na Ebeze; na Remete, na Eni-Ganimi, na Eni-Hada, na Beta-Pasese.
7377	Tiko ra xidimokirasi na ntshuxeko Tani hilaha swinga vuya swivuriwa hiku ntshuxeka, ku nonoka, na hi ndlela ya kahle, xitatimende xa Mandela xitwerile eka khoto hinkwayo: Ndzi lwele ndzingano eka vanhu vobasa, ndzi lwela ndzingano eka vanhu vantima.
7378	TiKori Bustard ti famba ka ntsongo hi magoza mo pimiwa naswona ti haha hiku nyenya.
7379	TiKori Bustard ti tshama eka mavala ma mabyanyi mo anama, mo pfuleka na savvana ya tihunyi nyana.
7380	TiKori Bustard ti vuriwa leswaku iswipisisi swo teka tshengwe.
7381	Tiko ri tama ra ha khomiwile hi rin’wana ra madyandza yo mbumburhela swinene eka malembexidzana, leri ri tshikeleleka hindlela yo tika ikhonomi ya hina, leswi swi tlhelaka swi khumba hindlela yo biha vukorhokeri bya vaaki na ntshovelo wa vurimi.
7382	Tikota kudya byasi, tirhubeyila, swikowa, mihandzu, matandza, switsotswana, tixikwa, swinyenyani, minkolombyani kasi minkarhi yinwani tidya na vana va swipene na mimpfundla.
7383	Tikota ku kondzelela swinene maendlelo ya xiyimo ya vuhumelerisi.
7384	Tikumeka kwala tlhelo ka mati ya lwandle, tiyime kwala maribyeni titsakisiwa hiku cheriwa hi mati ya magadlati lawa ya baka laha maribyeni.
7385	Ti kumeka ngopfu Afrika, kambe nhlayo wa tona wu le hansi e Afrika dzonga e Addo National Park ni Kruger National Park ti sirhelela nhlayo yo tala.
7386	Ti lavender hinkwato tichava ngopfu tindzhawu leti hisaka swinene xikanwe na maxelo yale henhla ya ximumu swiva na xiave eka khwalithi ya oyili leyi humaka.
7387	TiLilac Breasted Roller ti tshama ematikweni ma mungu leringa na minsinya leyi ngana mimpfhuka ya jahle, ti game to vumbuluka ta misava yova na nhova tindhawini tov aka minambu na misava leyi rimiweke, kambe ati hlangani na vutshamo bya vanhu.
7388	Tilili ti kumeka eka tipani, madamu na swidziva eka minambu yo khuluka ka ntsongo naswona ti kumeka misava hinkwayo ku katsa swifundzankulu hinkwaswo swa Afrika-Dzonga na Kruger national Park.
7389	Tilo ni misava i swa wena, hinkwaswo leswi nga ka swona swi sunguriwile hi wena.
7390	Timakete leti Afrika-Dzonga yi rhumelaka eka tona 1.6.1.
7391	Timakete tale Europe na America titsakela tihuku letikulu swinene kutlula leti laviwaka hi Afrika Dzonga, leswi swiendliwa hiku vadya ngopfu xifuva na tipiku.
7392	Timali leti nga hlengeletiwaka hi SARS ti pfuna mfumo ku nyika vukorhokeri eka mamiliyoni ya vaaki va Afrika-Dzonga lava va byi lavaka ngopfu.
7393	Timali leti ta nhlayiso wa vaaki ti tlakusile vutomi bya vanhu va ka hina naswona ti tekiwa ti ri ta nkoka hi vanhu va ka hina.
7394	Timali ta nhlayiso wa vaaki ti tama ta ha ri xipfuno xa nkoka swonghasi eka timiliyoni ta vanhu va ka hina lava hanyaka evuswetini.
7395	Timali to lomba ta timasipala Kavanyisa ka 14: Ku Lulamisela ka Swin’wana na Swin’wana (231-243)Nawu wa Matiko ya Misava231.
7396	Timangwa leti titala ku hanya himintlawa yintsongo laha kutalaka kuva nayinwe ya xinuna, yinwe ya xisati na vana va tona.
7397	Timangwa leti titshama tivuriwa 'ti donkey ta bolo’' e palamende ya tiko ra Afrika Dzonga endzhaku kaloko kutekiwe xiboho xakuva ku endliwa Cape Mountain Zebra reserve leswaku tita hlayisiwa kona.
7398	Timangwa tihlengeletana tihlayile kufika kwalomu ka yin’we kuya eka ntlhanu watona tiri ta xisati na marhole ya tona laha tirhangeriwaka hi yaxinuna.
7399	Timasipala ti fanele ku tekela enhlokweni matirhiselo ya ririmi na ku tsakela ka vanhu lava tshamaka eka tindhawu ta tona.
7400	Timbala ta khamphasi leyi titele hi swivatliwa leswikulu swa Edoardo Villa, naswona kuna nkatsakanyo wa swotala, kusukela eka nkarhi wa Union kuya eka nkatsakanyo wa ximanguva lawa wa ma-Afrikaner lowu awuri na ndhuma hi malembe yava 70s.
7401	Timbavala letitshamaku laha kunga tlhuma tina muhlovo wodzwihala, leswivulaka leswaku yikota kutshama kunwani na kunwani kusuka ekusuhi na lwandle, ehenhla ka tintshava, laha kunga na timpfula nale mananga.
7402	Timbavala titsakela kutshama etindhawini tohambana hambana kuya hi mihlovo yatona.
7403	Timbewu tin'wana ti wela exikarhi ka mitwa, kutani mitwa yi mila swin'we na tona, yi ti kamanyeta ti fa.
7404	Timfanelo eka xiyengentsongo xa (1) ti nge tirhisiwi hi ndlela yo ka yi nga fani na swilaveko swa Nawumbisi wa Timfanelo.
7405	Timfanelo leti nga eka Nawumbisi wa Timfanelo ti lawuriwa hi swipimelo leswi nga eka kumbe leswi boxiweke eka xiyenge xa 36, kumbe kun’wana eka Nawumbisi.
7406	Timfene na tintohe tidya mihandzu leyi yahari rihlaza kahi leswinwani swiyimela mihandzu leyi yiwa hikona swingata rhwalela.
7407	Timfenhe na tintohetidya mabilomu na mbewu ya kona kasi matluka ya dyiwa hiswiharhi.
7408	Timfenhe ti kumeka nhoveni, ni le sub alphine meadows kusuhi na Drakensberg.
7409	Timhaka hinkwato letin’wana leti khumbhaka vulawuri byo chuchisa ti fanele ku vekiwa hi milawu yo endliwa ya tiko.
7410	Timhaka ntsongo ta (2) na (3) ti tirha ntsena eka ku thoriwa ko sungula ka varhumiwa va nkarhi hinkwawo eka Huvo ya Rixaka ya Swifundzankulu.
7411	Timhaka ta masangu ti endliwa vhiki rin'we kumbe mambiri swiva swiherile hambi leswi mhala yikotaka kutswala nkarhi wunwani na wunwani wa lembe.
7412	Timhaka ta masangu tihumelela ngopfu exikarhi ka Mawuwani na Sunguti laha xitikaka kumbe kubiha emirini kuringana 65 wa masiku.
7413	Timhaka ta masangu tihumelela ngopfu hi ximun’wani na ximumu.
7414	Timhaka timbirhi ti lava ku boxiwa hi ku komisa.
7415	Timhala hi madzanadzana yatona tijikajikile na tindzhawu tohambana hambana tale dzongeni wa Afrika himinkarhi leyi kunga fika valungu laha tikweni.
7416	Timhala tihlawula ngopfu leswi tidyaka swona laha tidyaka swimilana leswinga lulamela swiharhi ntsena.
7417	Timhelembe letintsongo leti hambukaka titala kuya tikuma tidlawile.
7418	Timhelembe tina xivindzi naswona tivonaka tidyela ekusuhi swinene na tinghala laha na tinghala tilangutekaka tingari naku chava nchumu.
7419	Timhelembe ti rhandza ku famba ngopfu navusiku loko ku horile, Titlhela ti n’wa mati loko yakumeka.
7420	Timhelembe totala tantima tikumeka ngopfu laha Afrika Dzonga, Namibia, Kenya na Zimbabwe.
7421	Timhondzo ta leya xisati tikomile titlhela ti lala eka leta leya xinuna.
7422	Timhondzo ta rhole rakona tiva taha lolokile kambe tiya tipetseka loko riva na nkaye wa tinhweti.
7423	Timhondzo ta timhelembe tifike eka xiyimo lexi vahlayisi valavaka kuti susa eka timhelembe hikuva ku hlotiwa katona se switinyike matimba swinene, naswona ntsengo wa rimhondzo wuya wuva nankoka swinene kutlula na swidzidziharisi.
7424	Timhondzo ta yona ati tali ku vonaka ngopfu kambe leti tale hansi tikariha kufana na xikaringani titlhela tikula kuringana 7cm.
7425	Timintsu leti ti ceriwa se titekiwa tiya basisiwa titlhela tiswekiwa epotweni leswaku titava murhi wotshungula mavabyi.
7426	Timintsu ta wona titorhisiwa kutshungula swivavi swale khwirini.
7427	Timintsu titirhisiwa eka mpfimbelo naku pfaleka ka marhumbu.
7428	Timintsu totani hi amadumbe na sweet potato tahlohleteriwa xikan’we nati legumes, leswi katsaka Bambara groundnut, cowpeas na timanga.
7429	Timintsu, tshindi na matluka switirhisiwa tani hi swotola, ku hlamba miri, murhi wo nwiwa, kubasisa endzeni hiku tirhisa xipeyiti xikanwe naku tola emirini kususa swivavi.
7430	Timitsu letinga endliwa mapa titirhisiwa ku endlz supu na byala tani hi leswi pfunaka eka timhaka ta masangu xikan’we naku horisa swilondza, laha mukapu lowunga endliwa hi timintsu ta kona wupfunaka ku hunguta nausea loko munhu a bihe e mirini.
7431	Timongo ta kanyi ta dyiwa kumbe titirhisiwa tani hi mbewu leyingana kwalomu ka 65% wa mafurha, ya xiyimo xale henhla.
7432	Timongo ta kona natona ta dyiwa.
7433	Timpapa ta xona leti nga le henhla i xikombiso xa ku ndlandlamuka ka rixaka ra hina, kasi hi tlhelo rin'wana swi tlhela swi hi sirhelelela.
7434	Tina madyelo mo hambana ku tsariwile leswaku ti dlaye ti mammal ta sayizi ta ritoho ta Ververt na swinyenyani swo fana na mampfani, kambe swidya ngopfungopfu tinungu loko ti kumeka.
7435	Tina milenge leyikulu yo tiya na ti “talon”.
7436	Tina muhlovo wodzwihala kuya eka ntima laha tingana swicoticoti swobasa kumbe orenji.
7437	Tinandzana hinkwato ta mihlovo ya ntima ti ripotiwile.
7438	Tin’anga avari tirhisa ku tshungula mavabyi ya delirium, ‘bad blood’ (eka diabetes), PMS nayanwana.
7439	Tina timpiko letikulu na swihahisi swo tiya.
7440	Tina vutomi byo leha naswona ti bebula hiku nonoka.
7441	Tindhawu leti tikuma swimpfulana sworingana 100 mm hi lembe.
7442	Tindhawu ta SwifundzankuluU komberiwa ku lemuka: Vuhundzuluxeri lebyi bya Xitsonga byi tekiwa ku suka eka nkandziyiso wa ximfumo wa Ndzawulo ya Vululami.
7443	Tindhawu ta tihunyi, ngopfu-ngopfu minambu na tinhova ta makuwa.
7444	Tindhawu ta va ka Efrayimi hi ku ya hi mindyangu ya vona hi leti: Evuxeni ndzilekana wa ndhawu leyi va ka Efrayimi va averiweke yona wu sukela le Ataroti-Adara, wu famba wu ya fika emutini wa Beta-Horoni-wa-le-gangeni.
7445	Tindhawu ta vuhumelerisi Madiriva lawa ya rhandza ndhawu yo hisa laha na mati yakalaka swinene.
7446	Tindhawu ta vuhumelerisi Swimilani swakona swikota kuva swihanya kahle eka misava leyinga eka maxelo lawa ya titmelaka.
7447	Tindhawu ta vuhumelerisi Viognier yahari yintsongo swinene loko swita eka tindzhawu leti humelerisaka wayeni laha Afrika Dzonga.
7448	Tindhawu ti tele endlwini ya Tata wa mina; loko a swi nga ri tano, a ndzi ta va ndzi mi byerile; kutani ndzi ya mi lunghisela kona.
7449	Tindhawu to pfumala mati ya nkoka ti ta va tindhawu leti nga katsiwangiki eka ku kuma Xilaveko xo Hlayisa Swilaveko swa Vanhu swa Nkoka.
7450	Tindhuna ta va Yuda va teka Yesu va n'wi yisa e hubyeni, kambe a va nga ri na vumbhoni byo komba xidyoho lexi Yesu a nga xi endla, Kambe va huwelela va ku "A vambiwe, a vambiwe."
7451	Tindlela leti tirhisiwaka ngopfu ku tlhavela tihuku tikatsa ntlhavelo na kufafazela, kucheriwa murhi ematihlweni kumbe eka mati yon’wa.
7452	Tindlela ta vutumbuluxi na mphakelo wa 2 400 wa timegawatsi ta gasi leyintshwa swi ta sungula hi kotara yo sungula ya lembe ximali lerintshwa.
7453	Tindlela tin’wana tileku endliweni eka kutirhisa tandza kuvona rimbewu ra xikukwani lexingata huma, kambe tindlela leti totala taha durha swinene naswona tilava switirhisiwa swokarhi.
7454	Tindleve tayona tifana nyana na poropita titlhela tiva xirhendzevutani nyana.
7455	Tindleve ti languta ndzhaku, nhloko ni rimhondzo swiya hansi, hinkwaswo swile mavokweni ya vutlhari bya ndlofu ni mahanyelo ya yona.
7456	Tindlopfu ta xisati ti landzelela milawu yo hlayisa vana va tona malembe yo tala.
7457	Tindlopfu ta xisati ti tlhariha loko ti fika khume-nwe wa malembe, loko ta xinuna ti tlhariha hi khume-mbirhi khume-ntlhanu wa malembe.
7458	Tindlopfu ti hanya kwalomu ka makume-nkombo wa malembe.
7459	Tindlopfu tiyimele vutlhari, matimba, ku endla swilo hi mpimo wo ringanela, na ku ya hi laha ku nga heriki.
7460	Tindopfu ta xinuna ti singula ku ti hlanganisa nit ta xisati loko ti fika makume-mbirhrhi wa malembe.
7461	Tindzawulo leti ti nga ri ki kona i Ndzawulo ya Dyondzo, ya mintirho, ya rihanyo ni ya mati.
7462	Tindzelo tatona tifanele kubasisiwa kan’we hisiku hikuva tihuku tati kandziyela xikan’we no thyakisa kumbe ku chela thyaka.
7463	Tindzhawu hinkwato eka xiphemu lexi ta boha.
7464	Tindzhawu leti ati fanelanga tiva e hansi ka 15 cm hi huku naswona kufanele kusiyiwa ndzhawu leyi ringanaka 1,5 cm leswaku huku yita kota ku khomelela yinga tivavisi minwala yayona, leswi i kuya hi Pullet Rearing and Table Egg Production Code of Practice.
7465	Tindzhawu leti landzelaka ti fanele ku tatiwa endzhaku ka ku hlawuriwa ka Vito ra Bangi.
7466	Tindzhawu leti ta ximanguva lawa tile ka ndzelekano kambe ahi xiphemu xa core zone, leswaku ku hluvukisiwa ka madoroba swinga siveleleki hi milawu yo hlayisa mfuwo lowu.
7467	Tindzhawu leti tishamaka eka tona hilaha kungana byasi bya rihlaza na mati.
7468	Tindzhawu nkulu ta vuhumelerisi laha Afrika Dzonga ta rose geranium hile Mpumalanga, KwaZulu-Natal, Western Cape nale Limpopo Provinces.
7469	Tindzhawu tale makaya na xivumbeko xa ntumbuluko lexi pfunetaka kukombisa ntikelo wa xivumbeko lexinga xa masalela yaku gandliwa loku.
7470	Tindzhawu ta vuhlayiselo letingana xigwitsirisi kumbe swohunga moya tinga tirhisiwa loko gezi ririkona.
7471	Tindzhawu ta vuhumelerisi Cabernet Sauvignon i wayeni yotshuka leyi byariwaka swinene laha tikweni ra Afrika Dzonga.
7472	Tindzhawu ta vuhumelerisi e Afrika Dzonga ti sungule ku nyanya ku tala, leswi swita endzhaku kaloko kutisiwe muxaka wunwana wa xi French hi malembe yava 1990s.
7473	Tindzhawu ta vuhumelerisi Hambi leswi tindzhawu ta vuhumelerisi tinga hunguteka swinene kuya hi malembe, masimu ya madiriva yaha kumeka swinene eka tindzhawu ta vuhumelerisi laha tikweni.
7474	Tindzhawu ta vuhumelerisi Madiriva lawa ayana ndzhawu yikulu laha tikweni ra Afrika Dzonga.
7475	Tindzhawu ta vuhumelerisi Madiriva lawa ya tirha kahle eka misava yale xikarhi naswona yakota kukondzelela maxelo yo hambana hambana.
7476	Tindzhawu ta vuhumelerisi Muxaka lowu awukumeki eka ndzhawu yikulu laha Afrika Dzonga laha yingova na kutlula 100 wa ti hectare leti byariweke hi 2016.
7477	Tindzhawu ta vuhumelerisi Ndzhawu leyi Cabernet franc yihumelerisiwaka eka yona yitshame yahate taniya kusukela hi 2009, yirikarhi yiyimela ehansi ka phesente yin’we ya ndzhawu hinkwayo leyi humelerisaka wayeni laha Afrika Dzonga.
7478	Tindzhawu ta vuhumelerisi Swibyariwa swosungula swo xavisiwa swive kona hi lembe ra 2004 e purasini ra Fairview e Paarl.
7479	Tindzhawu ta vuhumelerisi Swimilani swa Petit Verdot emasin’wini swivuye swikula no tala kusukela eka malembe yava 1990s, laha Afrika Dzonga yingana kwalomu ka 750 ha wa misinya leyi hi 2016.
7480	Tindzhawu ta vuhumelerisi ta nkoka e Afrika Dzonga Amaranth, black jack, cleome na Jew’s mallow hi yin’wana ya leyi tirhisiwaka hi vaaki vale makaya naswona yakumeka enhoveni.
7481	Tindzhawu ta vuhumelerisi Tindzhawu leyingana muxaka wa Gamay noir laha Afrika Dzonga tiye ehansi swinene kusuka e hansi ka 10 ha hi 2016.
7482	Tindzhawu ta vuhumelerisi Tindzhawu ta Robertson valley tihumelerisa ngopfu Chenel.
7483	Tindzhawu ta vuhumelerisi Tinxaka leti hivumbirhi katona tihanya kahle ehansi ka maxelo lawa yanga hola swinene.
7484	Tindzhawu ta vuhumelerisi tiye emahlweni tihunguteka laha Cinsaut namuntlha yingana kwalomu ka tiphesente timbiri loko kulangutiwa tindzhawu tavuhumelerisi na madiriva.
7485	Tindzhawu ta vuhumelerisi Vuhumelerisi byile hansi nyana laha Afrika Dzonga, na kwalomu ka 100 wa misinya leyi byariweke kusuka hi 2016.
7486	Tindzhawu ta vuhumulerisi Swimilani swa Grenache Blanc swilanguteka swiri eku taleni swinene laha kungana kwalomu ka 20ha (ya 110ha wa swibyariwa hinkwaswo) swive kona kusukela hi lembe ra 2016.
7487	Tindzhawu tin’wana leti humelerisaka mafurha lawa hile China na Australia.
7488	Tindzhawu tinwani la ti nga tolovela ku hanya kona ti tlhela ti nyamalala.
7489	Tindzhawu totala laha ku dlayeriwaka tihuku tinga tirhisiwa ku dlayela kona mimpfundla kambe u fanele kutiyisisa leswaku una ndzhawu yoleyo unga se sungula ku fuwa mimpfundla.
7490	Tindzhawu totala ta vumaki tile henhla kusuka eka Dome, e dorobeni ra Sasolburg, Vanderbijlpark na Vereeniging.
7491	Tindzhawu totala tina vadyuhari votala na vana.
7492	Tinga katingiwa kumbe tivirisiwa kuva tihumesa mthotho wa tinyeleti.
7493	Tinghala ti dya ngopfu-ngopfu swihari leswi kulu swo fana na Mangwa, Hongonyi, Gemsbok, hambikuri Nhuntlwa.
7494	Tinghala ti komba matimba ya tona hiku humesela matino ya tona ya “canine” ehandle hindlela yo tsakisa, ti kokela tindleve ta tona endzhaku ti kombisa vala ro dzwihala endzhaku ka tindleve, mincila ya tona yi rhurhumela hiku nyangatseka.
7495	Tinghala tishama tiri karhi ti voniwa kambe kuvikiwa leswaku tita tihuma etlhelo ra Botswana naswona ati tshami kona entangeni nkarhi hinkwawo.
7496	Tinghinghiya titele iron, vitamins A na C, calcium, sodium xikanwe na potassium, kasi mbilu yina ti protein, iron vitamin B12, folate na zinc.
7497	Tinguluve ta nhova ta wu kandziyela, swiharhi swa le mananga swi dya eka wona.
7498	Tinguva ta cinca kantsongo leswivulaka leswaku na swakudya swifanele ku cinciwa ka ntsongo.
7499	Tinhlamuselo leti talaka ku kumeka ni leti nga taliki ku kumeka eka swihlambanyisi leswi nga tirha eswivulweni ni maendli lama kumbe leswi nga tirhangiki na wona ma kaneriwa eka dyondzo leyi.
7500	Tinhlamuselo ta kona ti katsa leti landzelaka: muendli, nkongomelo, ndhawu, muamukeri, muvabyi, tlhelo, nkarhi, mukhuva ni tin’wana na tin’wana.
7501	Tinhlayo ta vapfhumba ti tlakukile hi 10.2 wa tiphesente hi 2012 – yi tlakukile hi kambirhi eka nhlayoxikarhi ya misava ya 4%.
7502	Tinhlayo ti komba leswaku hi 2012, ntsengo wo ringana 9.2 wa mamiliyoni ya vapfhumba vo huma ematikweni mambe va endzerile eAfrika-Dzonga, yi yile ehenhla ku suka eka 8.3 wa mamiliyoni hi 2011.
7503	Tinhlengeletano,mbulavulo na mintlangu Hi awara ya 8 am tinhlengeletano ta President ati sungula, hi mimbulavulo kusuka eka vaholobye van’wana kumbe vatirhela mfumo na minjhekanjhekisano na swirho swa vaaki.
7504	Tinhlori leti ti vuyile ti fika ti ku, "ku ngari hinkwavo vanhu lava nga taya e Ai kambe vanyingi va kona" (vana vandla leri ntsongo).
7505	Tinhompfu tifanele kuva tibasile naswona tiva tipfulekile leswaku tita hefemula kahle.
7506	Tinhu, matluka na timintsu swihundzuka swakudya swa mpfundla laha na cauliflower, khavichi na beetroot swinga nyikiwa mpfundla.
7507	Tinhundzu ti fanele ti rhumeriwa ematikwenimambe hi ku tirhisa yin’we ya mihlaluko ya vuxavisi ya 43 leyi hlawuriweke hi muxavi loyi a ringaneleke kumbe hakelo yo fambisa nhundzu ya muxavi loyi a ringaneleke.
7508	Tinhwala himinkarhi yotala tikumeka eka tisiva letinga e hansi ka tipiku, leswivulaka leswaku tiva tona leti kufaneleke kulangutiwa tona kusungula.
7509	Tinhwala letikulu tivonaka tikarhi tifamba laha kunga mila tisiva, kasi matandza ya tona yavonaka laha kusungulaka tisiva.
7510	Tinotsi tale Rivaleni Gazania i xin’wana xa swimilana leswi nga talela hi mitlangu ngopfu laha tikweni, ngopfungopfu loko kuna mpfula ya ximun’wana eka tindhawu leti omeke naswona misava yi funengetiwile hi mivala yo vangama ya ximilana.
7511	Tinotsi tale rivaleni Lily I yin’wana ya swimilana leswi xiximiwaka ngopfu la misaveni naswona ku vuriwa leswaku loko Bhuda a lova swiluva swi balekile hinkwako laha anga tshama a famba kona.
7512	Tinotsi tale Rivaleni Xipisisi xi tala ku pfilunganisiwa na Brunsvigia radulosa naswona kuna va n’wa mabilomu lava hleketaka leswaku I xipisisi xova hansi ka swin’wana.
7513	Tinsimu leti a ti vuriwa ti pisalema, ti kumeka kona ebukwini ya Xikwembu ku nga Bibele.
7514	Tinsimu to hambanahambana leti eka nandzelelo wa yena wa Shimatsatsa leti kandziyisiweke ku suka hi 1980 ku fika hi 2014 ti ta xopaxopiwa hi ku tirhisa thiyori yo xopaxopa.
7515	Tinsiva leti yimeleke ehenhla ti xi ambexa nhloko yo tiya no va na vuxiyaxiya.
7516	Tinsiva ta rihlaza tiendla leswaku swi kota kuti tumbeta kahle emisinyeni.
7517	Tinta Barocca - Madiriva - Afrika-DzongaTinta Barocca i madiriva ya wayeni yotshuka lawa ya tirhisiwaka kuhumelerisa tiwayeni toka tinga nyanganyi.
7518	Tinta Barocca yitumbuluke endzhawini ya Douro valley en’walungwini wa Portugal, laha mbewu yayona yinga hlawuriwa hi 1899.
7519	Tintanghu ta swirhendze swo leha tiku rat-a-tat-tat eka switarata leswi swa ritshuri.
7520	Tintiho ta xona tilehile swinene swikun’wani swiphambarhala na minwala yakona.
7521	Tintlhari ni vangoma va pfumeleriwile ku hanya, kutani va veka Daniel ku va mufumi ni ndhuna yi kulu e hansi ka hosi e tikweni hinkwaro ra Babilona.
7522	Tintshava a ti ri endzhutini wa wona; a wu namarhela mirhi leyikulu ya mikedari, wu phaka marhavi ma fika eLwandle ra Mediteraniya, man'wana ma fika enambyeni wa Yufrata.
7523	Tintshava letinga tshama toxe nati koppies ta ndzhawu liya, totani hi Mapungubwe, swiendliwile hiti leyara ta Clarens Sandstone letinga khukhuriwa hiti aeons, kufikela kusala swimilani leswinga sala swiyimile.
7524	Tintshava letinga tshama toxe nati koppies ta ndzhawu, to fana na Mapungubwe, tive kona loko leyara ya Clarens Sandstone yitava yi khukhuriwile e henhla ka ti aeons, kufikela loko kusale nhlayo nyana ya swimilani swisele.
7525	Tintswalo a ti ve ni hinkwavo lava rhandzaka Hosi ya hina Yesu Kriste hi rirhandzu leri nga onhakiki!
7526	Tintswalo ni ku rhula a swi ve na n'wina, swi huma eka Xikwembu Tata wa hina, ni le ka Hosi Yesu Kriste.
7527	Tintswalo ta Xikwembu i tikulu ngopfu, ti nga leti xi nga hi chululela tona!
7528	Tinwana ta leti tikatsiwaka i tiwayeni ta xiphutukezi (Portuguese) to fana na Verdelho, Souzão, Tinta Barocca na Tempranillo.
7529	Tin’wana tihuku tofana na leti tikumiwile e Southern Cape nale Qua-Qua exifundzheni xa Free State.
7530	Tin’wana tindzhawu ta misava taha langutisisiwa.
7531	Tinwana tingava na fungi leyinga vaka na khombo swinene eka tihuku.
7532	Tin’wani ta ti Garden Rollers tikumekile nale ka tindzhawu letingariki na vuxaka na ndzhawu leyi kwalomu ka kutlula 300ks ku suka kona.
7533	Tin’wani ta tiphurojeke ta nkoka i Phurojeke ya mati ya Umzimvubu eKapa Vuxa, eDan’wini ra Jozini eUmkhanyakude eKwaZulu-Natal na tiphurojeke eBushbuckridge eMpumalanga na Xiphemu xo Sungula xa Nkuriso wa Mati wa Mokolo Crocodile eLimpopo.
7534	Tinwani tinxaka ta timfenhe tidya xirho xinwani na xinwani xa nsinya.
7535	Tinwani tirhurhisiwile kuyisiwa ematikweni yanwana tani hi Kenya.
7536	Tinxaka hinkwato ta swihari tina swipimelo leswi ti jajiwaka hi swona.
7537	Tinxaka ta ma-Afrika letinga vuya tiya tshama eka ndzhawu liya ava teka xintshabyana lexi xiri xiyila.
7538	Tinxaka ta mihandzu tidyiwa tivupfile kumbe ti omisiwile kusuka eka timongo/timanga naswona tinga endliwa jamu, jelly na juice.
7539	Tinxaka timbirhi – Harpagophytum procumbens na Harpagophytum zeyheri ti kumeka e Namibia, Botswana na Afrika Dzonga, xikan’we nale Angola, Zambia, Zimbabwe na Mozambique (H. Zeyheri).
7540	Tinxaka tinharhu leti nga kona ngopfu i Helichrysum odoratissimum (yitirhisiwa ngopfu laha Afrika Dzonga).
7541	Tinxaka tinharhu to nghenelela – switumbuluxi swa mintirho, swihumelerisi na vungheneleri byo hunguta nxavo – swi tumbuluxiwile ku tirhisana hi xikongomelo xo ndlandlamuxa ikhonomi.
7542	Tinxaka tinwana a Transvaal tihlambisa vana vamajaha eka mati lawa yanga katsiwa na mahanti ya nsinya lowu leswaku vata kula va tiyile.
7543	Tinxaka tin’wani ta swiharhi kufanana swimanga na tinguluve swikota kufambisa mavabyi lawa.
7544	Tinxaka totala ta maAfrika tiyirisa ngopfu xiharhi lexi hikuva kuna swiyila leswifambelanaka na xihadyani lexi.
7545	Tinxaka totala tiwela eka xiyenge lexi, kukatsa, Black Australorps, New Hampshire's na White Leghorns.
7546	Tinyangwa ti pfuleka, timpencana hinkwato ta vabohiwa ti chuncheka.
7547	Tinyarhi titala ku dlawa hi tinghala.
7548	Tinyenyana tivekiwa eka tiyindlu tatona kuva kuhungutiwa kuva tihlangana na swiharhi swin’wana hambi kuri tihuku tin’wana.
7549	Tinyenyani leti ti endle ndlela yaleswaku matandza yatonayanga wi eka xisaka lexi endliwaka laha minsinyeni leyi hikuva matandza ya damarhetiwa hi marha.
7550	Tinyenyani na tihuku tikhomiwa hi switsotswana leswi loko titikuma tiri laha kungana leti se tinga khomiwa hiswitsotswana leswi xikan’we na switirhisiwa.
7551	Tinyenyani tale nhoveni tivikiwa kuva na khombo swinene hikuva titekiwa tani hi leti khomaka mavabyi ya Pathogenic Avian influenza, lawa yativekaka tani hi birdflu.
7552	Tinyenyani ta MapungubweWorld Heritage Sites Vutumbelo bya tinyenyana ta Maloutswa Vuswikoti bya tinyenyani e Mapungubwe byi tele swinene.
7553	Tinyimpfu ta mina ti yingisa rito ra mina; ndza ti tiva, kutani ta ndzi landzelela.
7554	Tinyungu letinga tala swakudya tinga katingiwa naswona tinadziha kufana nati almonds kumbe cashews.
7555	Tipalamende ta Swifundzankulu.
7556	TiPBO leti pasisiweke ti na nkateko na vutihlamuleri byo tirhisa mali ya vaaki, leyi ti yi kumaka eka swihanano kumbe tigiranti, hi ntsakelo wa vanhu eka xiyimo lexi ku nga hakerisiwiki xibalo.
7557	Ti Pellets na mahlahla swinga nyikiwa tihuku ematshanwini yaku cheriwa eritshurini kuva kuhungutiwa ku lahleka ka matimba.
7558	Tiphurojeke ta gezi leri phameriwaka hi Phurogireme ya Vahumelerisi ya Gezi leyi Tiyimelaka hi Yoxe ya Eneji leyi Pfuxetiwaka (REIPPP) na tona ti tlhela ti ya emahlweni ti engetela na ku phakela ku tlula 1 500 MW embiteni ya gezi.
7559	Tiphurojeke ta ndzingeto ti fanele ku va ti herile eku heleni ka lembe leri.
7560	Tiphurojeke ta NHI to karhi leti ti pakanisaka vanhu lava nga sirhelelekangiki swinene erixakeni ti ta sungula hi Dzivamisoko nyan’waka.
7561	Tiphurojeke to hlaya leti kongomisiweke eka mphamelo wa mati etindhawini ta mabindzu ni le mindyangu ti le ka xiyenge xo humelerisiwa kumbe ku kunguhatiwa etikweni hinkwaro.
7562	Ti pods ta omisiwa kumbe ku swekiwa kasi tinyungu ta kona ta kandziwa ti endla mapa.
7563	Tiponisiwile hiloko kutava kutivisiwile Mountain Zebra National Park hi 1937 e Cradock exifundzheni xa Eastern Cape.
7564	Ti “primates”, kumbe tinsiva to haha, na tona ti funengetiwile hiku yelana.ndhawu ya makatla yina phathene ya xikochi ya ntima na basa.
7565	Tirha eka milenge yale mahlweni hindlela yakahle leswaku swinondwani swihuma kahle xikan’we na nhloko yihuma kahle eka dzovo leri.
7566	Tirha na vatokoti hi swa xibalo lava tsarisiweke.
7567	Ti rhandza ku tlanga hi daka, khale a ku hleketiwa kuri ndyangu wu rhangeriwa hi wanuna kmabe hi xital0 tindlopfu ta xinuna ti tshama ti ri toxe.
7568	Tirhani ntirho wa n'wina hi ku tsaka, ku fana ni loko mi tirhela Hosi, ku nga ri vanhu; tsundzukani leswaku Hosi yi ta nyika un'wana ni un'wana, hambi hlonga, hambi la nga riki hlonga, hi ku ya hi leswinene leswi a swi endleke.
7569	Tirhela vululami naku tirhela kurhula.
7570	Tirhelo leri ra matimba ri pfumelerile Mfumo ku nyika hunguto wa le henhla swinene wa xibalo eka vaaki va Afrika-Dzonga.
7571	Tirhisa swondlalela leswi ringaneke, hixixika kufanele kuva kundlaleriwe swiringanela kasi hi ximumu aku laveki swondlalela swotala.
7572	Tirollers himkwato ti voniwa ti teka nsati wun’we hinkarhi naswona ti “territorial” swinene.
7573	Tirollers ti kuma vito ra tona ku suka eka mahahelo ma tona mo tsakisa ma “courtship”, ku nyupela matini koka ku nga entangiku tlakukela henhla ko vonaka hiku vumbuluka kumbe mafambelo mo mbuwetela ma rivilo, ma heleketa hiku vitana kapongo ka raucous.
7574	Ti-Scientists kufikela sweswi atise kota kutiva ndzhawuko wa wona.
7575	Tisekurithi leti longoloxiweke: Xibalo xa rhurhiso wa tisekhurithi xi fanele xi hakeriwa hi siku ra vu 14 ra nhweti ku landzela nhweti leyi rhurhiso wa tisekhurithi leti longoloxiweke wu nga humelela hi yona.
7576	Tisekurithi leti nga longoloxiwangiki: Xibalo xa rhurhiso wa tisekhurithi xi fanele xi hakeriwa eka tinhweti timbirhi ku sukela emaheleni ya nhweti leyi rhurhiso wa tisekhurithi leti nga longoloxiwangiki wu nga humelela hi yona.
7577	Ti sinus kumbe nhloko swapfimba.
7578	Tisiva ta swona tikula kuringanela loko mavondlo yari na 46-50 wa masiku laha naswona se swivaka swikurile, handle kakuva swiri na muhlovo wantima kuya eka buraweni woka wunga voningeli kasi milenge ya swona yiva yiri rihlaza kuya eka kutshuka.
7579	Tisiva ta tona tahluveka notlhela tiwa hiku hatlisa kasi tihuku tilanguteka tinga tsakangi, kutitshuva xikanwe notshama tilava kutshuviwa kuva tikuma kupfuneka.
7580	Tisiva tifanele kuva tibasile swinene.
7581	Tisiva tothyaka letingana matoto le ndzhaku ka huku i xikombiso lexikulu xa leswaku ya chuluka.
7582	Ti tala ku tshama ndhawini yin’we loko xihlovo xa swakudya xa hari kahle, kutani ti rhurha ku fana na swihari swin’wana.
7583	Ti tekana na rin’we hinkarhi naswona ma “territorial” hinkarhi wo tswala.
7584	Titekiwa tani hi muxaka lowu tikaka swinene laha nkuku wakona wutikaka kwalomu ka 1,5 kg loko tahari na 16 wa mavhiki, 1,95 kg loko yiri na 20 wa mavhiki kasi 3,5 kg loko yikurile.
7585	Ti terracotta masks tikomba swikandza swa vanhu voka vanga helelangi, swivumbeko swa swiharhi swoka swinga helelangi, naswona kutshembiwa leswaku aswitirhisiwa eka mintirho ya ndzhavuko na ngoma.
7586	Tithirasiti to hlawuleka ti hakerisiwa xibalo eka xikalo xa hakelo ku sukela eka 18% ku fikela eka 45% (ku fana na vanhu hi ntumbuluko).
7587	Ti tika mirhini 140 wa masiku,ivi ti veleka mfenhe yin’we loko ti tshuxeka.
7588	Ti tirhisa nkolo wa tona ku tisirhelela ka valala va tona ti ri karhi ti jikisa nkolo.
7589	Titirhisiwa ngopfu eka swakudya swohlawuleka swa xi French na xi China.
7590	Ti tlhandluka kuya ehenhla, ti papamala xinkarhana, no gimeta hiku nyupela ndzeni ka ndzhope, laha ti hlukaka kona.
7591	Titlhela tidya swakudya swotala leswaku tita kota kukuma matimba lawa tingawa tirhisa swinene loko tiringeta kuva ti tikufumeta.
7592	Ti tlhela ti va na vala ro basa leri ri kalaka ngopfu ka mhofu.
7593	Ti tshikela 2-4 wa matandza mo basa.
7594	Titshikela kuringana 198 wa matandza hi lembe.
7595	Titsongahate emahlweni ka Hosi Yesu Kriste kutani u ta pona a wunga herisiwi.
7596	Titsongahateni, van'wana eka van'wana, hikwalaho ka xichavo lexi mi nga na xona eka Kriste.
7597	Tiva leswaku, hambiswiritano, swikoka rinoko swa vupfhumba swa Dome swahari eka misava leyi yinga ya vanhu kungari mfumo naswona aku vhakeleki loko kungari na mpfumelelo wa n’winyi wa misava.
7598	Tivonaka hikuva titlakusa tipiku tatona leswaku titanghenela himoya emirini.
7599	Tiwaterlilies i swiluva swo vanaka swinene.
7600	Tiwayeni leti endliwaka hi Chenel tina nantswo wale xikarhi naswona tina acid yotala.
7601	Tiwayeni letinga hatla tivupfa tina nantswo wa mihandzu yotshuka yofana na raspberries, plums, cranberries nati cherries, kasi loko yiya yikula yitala kuva na nantswo wohambana laha kungana truffles, swikowa, nyama na swipayisisi swa exotic.
7602	Tiwayeni leti tina mihlovo yohambana kusuka eka yotshuka lokuko dzwihala swinene kuya eka leto endla wonge ita ntima naswona tihumelerisa nantswo wa ti berry xikan’we na mihandzu.
7603	Tiwayeni leti titele himihandzu, ti fuwa no dzwihala.
7604	Ti wayeni leti tivuye tiduma swinene ematikweni mambe, titlhela ti tsakeriwa swinene etihubyeni totala tale Europe, laha tinga ndhundhuzeriwa hi vaphati na vatsari.
7605	Tiwayeni ta kona tina minantswo yohambana hambana tani hi smoky, peppery, spicy na mihandzu, kasi eka tindzhawu leti kufumelaka kuhuma letingana nantswo wohlawuleka swinene wa mihandzu.
7606	Tiwayeni ta kona tina muhlovo wa nsuku naku twala onge i velvet laha nonweni.
7607	Tiwayeni ta kona tivakona loko kukatsiwe Pinot noir natinwana ta khale to kota, Gouais blanc.
7608	Tiwayeni tin’wana ta kahle leti yinga katsweriwaka nayona i Cabernet Sauvignon (xivumbeko na muhlovo) na Merlot (kuvevuka).
7609	Tixiko, makwerhu la rhandzekaka ni mupfuni la tshembekaka entirhweni wa Hosi, ú ta mi tivisa mahungu hinkwawo ya mina, leswaku na n'wina mi ta tiva hinkwaswo swa ku hanya ka mina ni leswi ndzi swi endlaka.
7610	Tiya leyi yipfuneta ku hunguta ntshikelelo wa ngati, laha yitirhaka tani hi bronchodilator ku herisa swiphiqo swaku hefemula kutani yipfuneta ku endliwa ka HDL cholesterol (cholesterol ya kahle).
7611	Tiya leyi yopfumala caffeine yi vikiwa kuva yi kota kutshungula mavabyi yokarhi kukatsa naku hunguta ku khomiwa hi fukuzani.
7612	Tiyindlu na swihahlu swifanele kubasisiwa himinkarhi hinkwayo no tlhela ku haxiwa murhi loko kungase hoxiwa tinwana tihuku.
7613	Tiyindlu ta byasi ti akiwile ti akeriwa malandza ya hosi (vandyangu, vakhansela na varindzi), xikanwe naku endliwa ka mapatu yaku kota kufikelela ehenhla ka xintshabyani.
7614	Tiyindlu tale K2 ti ehleketiwa kuva tiri ta xirhendzevutani laha makhumbi yakona ya endliweke hinkatsakanyo wa vulongo na misava.
7615	Tiyinge leti tshamaka toxe tinga kumeka nale tintshaveni ta Drakensberg xikan’we nale ka mintanga yoka yingari ya mfumo na mapurasi yalaha Afrika Dzonga.
7616	Tiyingwe titshama titumberile na nhlekani naswona ti hlota navusiku, hambi leswi tinwana tikotaka naku hlota na nhlekani.
7617	Tiyisisa leswaku awu nghenisi tihuku letinga hlaseriwa eka letinga hava.
7618	Tiyisisa leswaku mati yo tenga yakumeka.
7619	Tiyisisa leswaku muhakelaxibalo na muyimeri wa munhu va hlanganisiwile eka eFiling u nga si rhumela xikombelo xa SVDP hi ku tirhisa eFiling.
7620	Tiyisisa leswaku muhakelaxibalo na muyimeri wa munhu va hlanganisiwile eka u nga si rhumela xikombelo xa SVDP hi ku tirhisa eFiling.
7621	Tiyisisa leswaku ndyangu ta mimpfundla hi malwandla na vukheta.
7622	Tiyisisa leswaku timbyana, swimanga, tihuku naswiharhi swinwana leswingavaka na switsotswana leswi swilekule swinene na ndzhawu ya vuhumelerisi.
7623	Tiyisisa leswaku u famba na matsalwa lawa ya faneleke (tidokhumente to seketela).
7624	Tiyisisa leswaku u teka lowa xisati uwu yisa eka lowa xinuna.
7625	Tiyisisa leswaku vanhu lava nyikelaka mirhi leyi vana vuswikoti.
7626	Tiyisisa leswaku vuxokoxoko bya wena hi wexe lebyi kombisiweke eka ntlheriso wa xibalo i bya sweswi.
7627	Tkutlhela kuva na byinwana byintsongo bya wasi vuhlalu lebyi abyi durhisiwa eka ndzhawu hinkwayo.
7628	Tkuve na tinhweti to hlaya taku burisana xikanwe naku ringeta hilaka kukulu eka ku tisa mpfilumpfilu etikweni.
7629	Tlangela kaya ra wena, tlangela Afrika.
7630	Tlhandla kambirhi, kukula ka nhlayo ya vaaki, swiseketeriwile hi vurimi lebyi abyiti nyike matimba, leswi aswitava swipfunile ku tiyisisa kuhambana loku ka vutomi.
7631	Tlhandlakambirhi, ku ni miti yin'wana leyi hlawuriweke exikarhi ka ndzhaka ya va ka Manase.
7632	Tlhandla kambirhi, uve mu Afrika Dzonga wosungula wa wantima ku amukela sagwadi eka kuteka swinepe – eka mphikizano wa 1958 Best Press pictures of the year.
7633	Tlhari na xigiya swi tlerisiwe hansi, ku kombisa ku rhula.
7634	Tlhelani mi ndzi pfumelela Muhlonipheki Xipikara na Mutshamaxitulu ku hoyozela hambi a nga ri kona laha, n’wambhuri wa xiyimo xa le henhla loyi a nga tisa xichavo eka tiko ra hina, Manana Misava, Rolene Strauss.
7635	Tlhela u hi pfuxa, we HOSI Xikwembu xa matimba hinkwawo, u hi amukela hi tintswalo, kutani hi ta ponisiwa.
7636	Tlhela u hi pfuxa we Xikwembu, u hi amukela hi tintswalo, kutani hi ta ponisiwa.
7637	Tlhela uswi tsala nale ka fayili masiku ya vutshunguri lebyi nyikiweke xikan’we na yaku tsema min’wala, ku kamberiwa tindleve na swinwana na swinwana.
7638	Tlhelela eka tluka nkulu ra Xitsonga Xana se u rivaleriwile?
7639	Tlhelelani ekaya vana va mina.
7640	Tlilika eka batheni ya “OK” ku ya emahlweni.
7641	Tlilika laha ku kuma xiletelo xa matatelo ya RAV01.
7642	Tluka rakona ri hlanyana ku fika karihlaza pa, loku rikha rikula ngopfu ri hunduluka kuba rihlaza roela ka ntima.
7643	Tluka rakona rilexikari hiku kula, ri round rina tilobo ti nhlanu.
7644	Tluka rakona rina xivumbeko xa phaphatani naswona riva na matluka yambirhi.
7645	TNambu wa Vaal wudumile swinene tani hi ndzhawu ya mintlangu yale matini, laha ku njoveriwaka tihlampfi, ku tluta swikepe, water skiing, kayaking xikanwe na water rafting.
7646	Tomasi loyi a vuriwaka “Hahla”, a ku ka vadyondzisiwa-kulobye: “A hi yeni na hina, leswaku hi ya fa na yena.”
7647	Tota marinade eka nyama kusungula kutani uyi sweka hiku hatlisa kusivela leswaku yinga omi.
7648	Touriga Naçional ahiyona yi byariwaka ngopfu e Portugal, kasmbe hiyona ya khwalithi ya xiyimo xale henhla kufikela sweswi.
7649	Touriga Nacional - Madiriva - Afrika-DzongaTouriga Naçional i madiriva yotshuka lawa hixitalo yatirhisiwaka ngopfu kuhumelerisa tiwayeni ta nantswo wa port-style, kambe masiku lawa yitlhela yitirhisiwa naku endla tiwayeni totshuka.
7650	Tray ya mati ya vekeriwa ehenhla ka bokisi na tiphisi ta masaka leswaku saka leri rita tshama ririkarhi rincikinya ematlhelo ya bokisi.
7651	True lavender yihumesa kwalomu ka 8 kuya eka 30 kg wa lavandin 40 kuya eka 220 kg essential oil hi hectare (ha), na 500 kuya eka 1 000 kg wa timhandzi ta mabilomu hi hectare, nakona swiya hikuri hilekwihi, vulawuri na ntshovelo wakona.
7652	Tsalwa leri pfumeleriweke no sayiniwa hi Holobyenkulu wu fanale ku tivisiwa eka Gazette ya Mfumo ya rixaka na ku sungula ku tirha loko wu tivisiweke hi siku ra le mahlweninyana ka siku leri vekiweke hi ku landza vumbiwa byebyo kumbe hundzuluxo.
7653	Tsalwa leri ri komba ntikelo ni ku khutaza rirhandzu ra ku hlaya.
7654	Tsalwa leri sayiniweke ra vumbiwa ra xifundzankulu kumbe hundzuluxo wa vumbiwa i vumbhoni lebyi hetisekeke bya makungu ya rona naswona, endzhaku ko tivisiwa, ri fanele ku nyiketiwa evuhlayiselweni bya Khoto ya Vumbiwa.
7655	Tsalwa ra yena ra N’wina na rona a ri hlawuriwile.
7656	Tsalwa ri ri: “Abrahama ú pfumerile eka Xikwembu, kutani hikwalaho ka sweswo, Xikwembu xi n'wi hlayile a ri lowo lulama.”
7657	Tsarisa tanihi muhakeri wa xibalo, hi ku tata fomo yo titsarisa ya IT77 leyi yi nga ha kumekaka eka webusayiti ya SARS.
7658	Tsema dzovo laha nhanwini yakona.
7659	Tshaku rakona rifanele kundlaleriwa mabyasi leswaku yanga kumi nkahelo wa mati usuka emisaveni naswona kufanele kuvekeriwa lapi leswaku moya wuta kota ku hunga kahle.
7660	Tshamani eka mina, kukotisa leswi na mina ndzi tshamaka eka n'wina.
7661	Tshemba mali kuva yi onha swilo hinkwaswo!
7662	Tshindi rakona ira mpunwa himuhlovo kasi leyinga yak hale muhlovo wakona wudzwiharile nyana.
7663	Tshindi ra kona, lawa yanga susiwa matluka ya tirhisiwa tani hi nkukulu wo kukula rivala.
7664	Tshindi rakona rikula kuya hi malembe laha rifikaka eka 1 m laha kutlelaka kuhuma swirhabyani leswingata humesa mbewu.
7665	Tshundzuka leswaku aya tshami eka tihuku kambe yadya ntsena navusiku, leswivulaka leswaku nkambelo wufanele wuhumelela navusiku laha kunga nakuvonakala.
7666	Tshungula mpfundla lowu hi ti antibiotic loko mukhuhlwani wuya emahlweni.
7667	Tsunduka leswaku mitsembyani leyi yifanele ku tirhisiwa hi vukheta, naswona kungari hiku yimela vutshunguri bya swiharhi.
7668	Tsundzuka ku lava mafurha e Alldays kumbe Musina hikuva unge kumi mafurha kunwana entangeni.
7669	Tsundzuka ku lawula kahle nkuku lowu u wuhlawuleke kuwu tirhisa eka mbhaha kusivela vuxaka kumbe kuhumesa huku leyi fanaka, leswi swingavaka na xiave xo biha eka kuhumelerisa, kutswarisa na vulema byo karhi eka tihuku.
7670	Tsundzuka, kuya hi ndzhavuko wa hina ndzi pfumeleriwile ku endla leswi.'
7671	Tsundzuka leswaku swakudya swilahlekeriwa hiswakudya swo aka miri loko swiya swiva swakhale no bola.
7672	Tsundzuka leswaku swinawana leswi swa ha ta tiseketela hi loko ku ve swilaveko leswi nga sala swa Xikimi xa Vuyiselo wa Dizele swi landzeleriwile.
7673	Tsundzuka leswaku ufanele kuva u endla vulavisisi lebyinga kupfunaka loko unga se sungula bindzu leri, utiyisisa leswaku kuna tindzhawu todlayela eka tona xikan’we natindzhawu toxavisela eka tona.
7674	Tsundzuka leswi, Xikwembu xa hi rhandza.
7675	Tsundzuka matsalwa lawa ya lavekaka (tidokhumente to seketela).
7676	Tsundzukani hi laha vaIsraele va hluleke valala va vona hikokwalaho ka matimba ya Xikwembu.
7677	Tsundzukani leswi ndzi mi byeleke swona, loko ndzi te: ‘Nandza a hi nkulu eka n'wini wa yena.’
7678	Tsundzuka ni ntshava ya Siyoni leyi khale a wu tshama eka yona.
7679	Tsundzuka ntwanano lowu u wu endleke na hina, hikuva etindhawini leto tala laha tikweni ku tumbele vanhu va tihanyi.
7680	Tsundzuka switshembiso swa Xikwembu kambe u nga rivali leswaku Xikwembu xita tlhela xi avanyisa misava.
7681	Tsundzuka: U komberiwa ku tsundzuka leswaku micinco leyi a yi katsi Vulawuri bya Tinhundzu eMindzilekanini.
7682	Tsundzuka, vahakelaxibalo lava titsariseleke eka eFiling va nga cinca vuxokoxoko bya vona bya le bangini na vuxokoxoko lebyi nga kona lebyi tsarisiweke eka eFiling.
7683	Tsundzuka, vuxokoxoko byo tala bya munhu byi nga cinciwa eka eFiling, hi le ka swiyimo swin’wana ntsena, laha u nga ta fanela ku ya erhavini ra SARS ku ya cinca vuxokoxoko.
7684	Twana huwa leyi vangiwaka hi valala va wena; pongo leri va ri endlaka minkarhi hinkwayo, u nga ri bi hi makatla.
7685	Twana, valala va wena va ba huwa, lava va ku vengaka va tikukumuxa ngopfu.
7686	U andlala ku homboloka ka hina emahlweni ka wena; swidyoho leswi hi swi endleke exihundleni, wa swi paluxa.
7687	U a rile ku nkhinsamela Hamani.
7688	U bakanyele e tlhelo swivutiso swa "whites only" eka ndzhawu liya hikuva a vula leswaku aswingalavi a kuma mpfumelelo kuva a vhaka eka ndzhawu liya.
7689	U boxile ndlela ya wena exikarhi ka lwandle, u tsemakanyile hi le swidziveni, kutani ku hava loyi a voneke minkondzo ya wena.
7690	U bvinyile matlhari ya yena, u n'wi hlurisa hi valala.
7691	U byele Petro ku ya dyondzisa vanhu va Xikwembu (va a velana Mahungu la Manene ya Yesu Kriste) u va hlayisa.
7692	U byerile murhangeri wa nyimpi leswaku a vona kuri Uriah a dlayiwa enyimpini.
7693	U cukumetela swiphemu swa fomo enambyeni wa Ritavi swi tikhulukela.
7694	U dlayile milandzu ya vanhu va wena, u va rivalela swidyoho swa vona hinkwaswo.
7695	U dlayile mu Apostola Yakobe kutani a hoxa mu Apostola u n'wana Petru, e khotsweni.
7696	U dlayile Rahaba nyoka ya le lwandle, u yi phyandlasa; u hangalasile valala va wena hi ntamu wa wena lowukulu.
7697	U dyondzisa vana ku tiva leswaku vutomi a byi hi leswi hi byi lavisaka xiswona.
7698	U dyondzisile Rito ra Xikwembu hi xivindzi le xi kulu a endla masingita hi matimba ya Moya lowo kwetsima.
7699	U dyondzisile vanhu ntiyiso hi Xikwembu.
7700	U endla ntirho wihi xana?
7701	Ú endle sweswo hi ku yingisa ku rhandza ka Xikwembu Tata wa hina; eka xona a ku ve ku dzuneka hilaha ku nga heriki!
7702	U endle swiyimo swakahle swinene leswaku swiva kona eka kuteka ka yena swinepe swotala eka gondzo rakuya eka ntshuxeko.
7703	Ú endlile leswi leswaku a ta yi hlawulekisa hi rito ra yena, a yi endla leyi tengeke hi ku yi khuvula hi mati.
7704	U endlile swilo swo tala ngopfu leswinene swo pfuna hina vanhu.
7705	U endlile tinsimu leto saseka a tlhela a yimbelela ku dzunisa Xikwembu.
7706	U fambisile vanhu va wena kukota ntlhambi, u va risa hi Muxe na Aroni.
7707	U fanele a nyikela nomboro yin’we ya riqingho ya vutihlanganisi.
7708	U fanele a xaniseke ngopfu kuva a kume phepha ra kahle ro tsalela kona mahungu ya kahle ya kunavelela jaha ra mina Gideon.
7709	U fanele ku hakela nhlangano wo sirheleli n’wana lowu pasisiweke hi ku landza ku wundla exikarhi ka matiko.
7710	U fanele ku hanya tani hi wansati.
7711	U fanele ku hlamula eka Xitiviso lexi eka 21 ku kombisa ku pfumela kumbe ku ala ka wena eka mahundzuluxelo lawa ya gangisiweke.
7712	U fanele kuhlayela mali leyi swingata ku tekela yona kuhlayisa tihuku hi siku xikan’we naku kuma nkarhi lowu tihuku tifaneleke kuxavisiwa kusivela leswaku tiku hetela mali leyi unga yi endla eka bindzu.
7713	U fanele ku pfuxeta layisense ya wena ya movha eka hofisi yo rhijisitara ya wena leyi nga fanela kumbe eka poso yo karhi leyi nga kusuhi na ndhawu ya wena.
7714	U fanele ku tata xiphemu xa tihakelo ta swa vutshunguri eka ITR12 ya wena hi ku tirhisa vuxokoxoko eka setifikheti ya wena ya xibalo ya xikimi xa swa vutshunguri.
7715	Ufanele kutlhela uti toloveta na milawu na swipimelo leswi leswi ulavaka ku humelerisaka swona swifanele kuswifikelela.
7716	U fanele ku yisa xibalo hi nongonoko eka SARS ku hlayela loko u fanele ku hakela xibalo xo tala kumbe loko va fanele ku ku tlherisela mali.
7717	U fanele u kota ku susumeta wheelbarrow exikarhi ka swona.
7718	U fanele u ri na malembe ya 12 ku ya henhla ku nghenela.
7719	U fanele u ri na malembe ya khume mbirhi (12) ku ya henhla ku nghenela.
7720	U fonerile xipano lexi xati Springboks eka minkarhi yotala kuva navelela leswinene.
7721	U hangalasile xuma xa yena hi vusopfa (vutomi byo ka byi nga nyawuli).
7722	U hetelele ave murhangeri wa Congress of Democrats, ntlawa wa makhomonisi ya valungu lava ava endleriwa kuva xiphemu xa Congress Alliance xikan’we na ANC.
7723	U hetile BA degree laha a dyondza ari ekule laha anga tlhela a pasa LLB e University ya Witwatersrand.
7724	U hi komba ndlela ya ku ya ka Xikwembu.
7725	U hi kombile ni ndlela yo hanya ya ku tsakisa Xikwembu.
7726	U hi nyika namuntlha vuswa bya hina bya siku rin'wa na ni rin'wana.
7727	U hi ponisa eka vubihi nile swidyohweni, U hi ponisela vutomi lebyi nga heriki.
7728	U hlamuserile leswaku hikokwalaho ka yini Umkhonto we Sizwe ayi fanele kusungula ku hlasela.
7729	U hlanganile ni vaYuda etindlwini ta vu-khongeni, tani hi leswi u vonaka la xifanisweni, va karhi va dyondzisa.
7730	U hlayisile u n'we wa ti ndzisana ta vona e lehotsweni.
7731	U hlohletele vantima votala leswaku vava swirho eka rona hikuva a vitana xitereka hi musumbhunuko 29 May 1961.
7732	U hlohleterile mamiliyoni ya vanhu emisaveni hinkwayo'; kasi mutlangi loyi angava mutlangi wa lembe e Europe wa mu Dutch loyi atlangaka emahlweni Ruud Gullit ute dyondzo eka vutomi bya Mandela hileswaku kuna ntshembo.
7733	U hlohleteriwe swinene hi tata wakwe kuva a teka swinepe, loko tata wakwe loyi a xavisa mihandzu an’wi xavele Kodak Brownie camera loko Peter ahari nwana wa xikolo.
7734	U humesela Xikwembu Magandzelo lama hisiwaka.
7735	U humile a ya khoma khume nharhu (300) wa mhungubye endzhawini yin'we ku ya hi hongohoka, ati boha mincila titshwa kutani ati tshika tiya emasin'win ya koroni ya va Filista.
7736	U katekisile valala va yena, u va tsakisa hinkwavo.
7737	U katekisiwile hi vana va mune, Zoleka, Zondwa, Bambatha na Zwelabo, lava hinkwavo va tirhisaka xivongo xaka Mandela.“
7738	U katsa tinyala, carrots, garlic, mafurha nyana kusuka eka huku kambe u siya xivindzi.
7739	Ukhandziya switepisi laha u hundzaka nyangwa wa nghilazi lowukulu swinene, kusukela kwalano hiloko rendzo ra wena roya e Robben Island risungurile.
7740	U khomiwile hinkarhi lowu aya e Howick e Natal kuya hlangana na president wa ANC, Albert Luthuli (Mu Afrika Dzonga wosungula kukuma Nobel-Peace Prize).
7741	U khondlela yini mavoko, u alela yini ku hi lwela ke?
7742	U khulerile xivandla u wu byala eka xona, kutani wu mila timitsu, wu kula wu funengeta tiko hinkwaro.
7743	U kombela vanghana va yena ku va va n’wi pfuna kambe va ala hinkwavo!
7744	U komberile vanhu ku chela mati yo tala eka minyikelo ya yena ni le ka tihunyi kutani a khongela eka Xikwembu.
7745	U komberiwa ku endzela loko ku ve ku tlhelerisiwa endzhaku swi hundza ntsevu wa tinhweti kun’we na tidokhumente to seketela leti faneleke to fana na switatimende swa timali, tikondiraka leti sayiniweke kumbe tiinivhoyisi leti humesiweke.
7746	U komberiwa ku langutisa eka xiletelo eka Milawu ya Mahakelelo ya SARS ku kuma vuxokoxoko byo tala eka maendlelo ya mahakelelo lama nga laha henhla.
7747	U komberiwa ku langutisa ku lulamisa matsalwa lawa ya faneleke no tlhela ya boha (tidokhumente to seketela) leti lavekaka loko ku engeteriwa swintshwa eka vuxokoxoko bya le bangi na bya mutirheli wa vaaki erhavini ra SARS.
7748	U komberiwa ku tekela enhlokweni leswaku xitiviso a xi tirhi loko ku ve SARS yi na nhleketo wa leswaku xi ta sivela kumbe ku veka ekhombyeni mbuyelo wa oditi.
7749	U komberiwa ku tiyisisa leswaku xivumbeko xa CCYYMMDD xa tirhisiwa xik.
7750	U komberiwa ku tsundzuka leswaku a ha ha amukeli mitlheriso ya Tithirasiti (ITR12T) hi ku tirhisa poso.
7751	U komberiwa ku tsundzuka leswaku Ejente ya SARS Contact Centre yi ta landzelela phurosese ya ntiyisiso.
7752	U komberiwa ku tsundzuka leswaku i xilaveko xa nawu ku rhumela ntlheriso wa xibalo na loko khamphani yi yimile.
7753	U komberiwa ku tsundzuka leswaku mitsariso hinkwayo leyi xaxametiwaka leyi yelanaka na tidokhumente to seketela ya ha tirha.
7754	U komberiwa ku tsundzuka leswaku SARS yi nga tlhela yi kuma matsalwa lawa ya faneleke ku suka eka vandla ra vunharhu.
7755	Ú kona un'wana la vekaka vumbhoni ehenhla ka mina, kutani ndzi tiva leswaku vumbhoni lebyi a byi vekaka ehenhla ka mina byi ni ntiyiso.
7756	U kote noya leteriwa tani hi guerrilla e Algeria.
7757	U kukula vanhu, va hundza laha misaveni kukota norho; va fana ni byanyi lebyi hlukaka nimixo, kambe loko dyambu ri ya eku peleni, byanyi byebyo byi nga baleka swiluva nimixo, bya vuna byi oma.
7758	U kumile leswaku a ri n'wana wa buti makwa Abrahama.
7759	U kumile nyiko yo tlula ngopfu mali.
7760	U lava ku hanya utiphinahi leswi awu yimela swona na mihandzu ya kona.
7761	U lava ku pfuniwa ku endla xiboho xa leswi u faneleke ku swi endla kumbe loyi u faneleke ku n’wi bela riqingho?
7762	U lava leswaku u n'wana na u n'wana a n'wi vona a ta n'wi dzunisa.
7763	U lava tinxaka hinkwato ti fanele ku n'wi tshemba no N'wi tirhela (gandzela).
7764	U lavile ku ya kambela Yerusalem, kutani u tlhandlukele kwale a rhendzeleka ni muti a vona makhumbi hinkwawo la ma ma bundzuxiweke.
7765	U le muntini wa Korinto.
7766	U lovorile wansati wa mu Filista kambe a nga tshembhekangi (anga ri ntiyiso) eka yena.
7767	U Lowo Hlawuleka wa Xikwembu.”
7768	U lwile na Jakobo vusiku hinkwabyo.
7769	Umbrella Thorn - Mimirhi - Afrika-DzongaMahanti ya nsinya lowu yatsindziyerile loko uma khubmha naswona yava na muhlovo wa mpunwa kuya eka ntima.
7770	U na mfanelo ku ehleketa, ku tshembha no khongela hi ndlela yihi na yihi leyi u yi tsakelaka.
7771	U na mfanelo wo va na xinghana na mani na mani.
7772	U na mfanelo wo vula, ku hlaya no dyondzo swin’wana na swin’wana leswi va swi hlawulaka kambe mbhulavulo wa rivengo a wu pfumeleriwi.
7773	U na mfanelo ya mbango lowu tengeke U na mfanelo to yo sirheleriwa, mbango lowu tengeke.
7774	U na mfanelo yo fikelela mahungu wahi na wahi lawa mfumo wu nga na wona.
7775	U na mfanelo yo hlawula ntirho wihi na wihi wa swa nawu kumbe ntirho hi ndlela yo ntshuxeka.
7776	U na mfanelo yo kuma yindlu leyi faneleke.
7777	U na mfanelo yo ololoxa minkwetlembetano ya swa nawu ekhoto kumbe eka ku tengiwa kun’wana loku nga voyamiki.
7778	U na mfanelo yo tirhisa ririmi leri u ri tsakelaka no tlangela ndzhavuko wa wena.
7779	Ú naverile ku yimisa Kereke emahlweni ka yena, hi ku saseka ka yona hinkwako, yi nga ri na xivati kumbe minkonya, kumbe xin'wana lexi fanaka na swona, kambe yi ri leyi hlawulekeke, leyi nga riki na xisandzu.
7780	U ndzi hambanisile ni tintangha ta mina, hikuva u ndzi hundzurile xilo xa manyala eka vona.
7781	U ndzi hambanisile ni vanghana kumbe vaakelani va mina, kutani sweswi ntangha ya mina i xivandla xa vafi!
7782	Undzi kombele leswaku ndzi ya byela Dr Harold Seftel, mutivi nkulu wa mirhi ya xi Afrika, loyi anga nwitiva loko vahari exikolweni e University ya Witwatersrand, leswaku ayingisela mburisano wayena wa tarihanyo eka xiya ni moya hi masiku.
7783	Undzi vutise leswaku, "Xana hikokwalaho ka yini andzi nga vabyeli leswaku Mandela ari kwihi loko muteki wamahungu wa mina a burisana na yena hinkarhi lowu ari eku tsutsumeni maphorisa hi 1961?"
7784	U ndzi wisele ekheleni leri enteke, endhawini ya xinyami lexikulu.
7785	UNESCO na Vredefort DomeWorld Heritage Sites Se, xana iyini Vredefort Dome naswona yina nkoka wihi kuva yivuriwa World Heritage Site?
7786	UNESCO ya nyika, UNESCO yinga tlhela yiteka, naswona United Nations Educational, Scientific and Cultural Organisation (UNESCO) vativisile hita swipimelo swankoka leswi aswi fambisiwa na swona.
7787	Unga cinci swakudya hiku hatlisa.
7788	Unga cukumeti manyoro na swondlalela leswihumaka eswihahlwini hikuva swina nkoka kuswitirhisa eka kunonisa misava exirhapeni xa matsavu.
7789	U nga endla xikombelo hi ku tirhisa phurosese yo endla xikombelo xa VDP hi ku tirhisa ya SARS.
7790	U nga endla xikombelo xa khopi yin’wana loko u lahlekeriwa kumbe u Swi nga teka ku fika eka ntlhanu wa masiku ku humelerisa xikombelo xa wena.
7791	U nga fikelela mahungu lawa ya nga na mfumo ku sirhelela timfanelo ta wena.
7792	Unga fpuki u tlakule mpfundla hitindleve ta wona.
7793	U nga hlamali loko ndzi te ka wena, swa fanela leswaku mi tlhela mi tswariwa ra vumbirhi.
7794	U nga joyina minhlangano ya vatirhi no tereka Mutirhi un’wana na un’wana na muthori u na mfanelo wo kondletela no kanerisana ku yisa emahlweni swikongomelo swa vona.
7795	Unga katsa katsi mixaka leyi.
7796	U nga kombela no nghena eka lulamiselo ra mahakelelo hi swiphemuphemu na SARS.
7797	Unga kota no xava xikhiya xo nghena e Robben Island, leswi swinga ringanela hikuva sweswo hileswi vabohiwa vakhale avata switsakela tani hi nyiko ya khisimusi.
7798	Unga languta aka kuhumelerisa matandza, ku xavisa nyama, kumbe kukurisa tihuku, kumbe swikukwani leswaha ku tlhotlhoriwaka kumbe u endla hinkwaswo leswinga laha henhla.
7799	Unga lomba gas braais eka ndzhawu ya picnic, kambe awunge koti ku xava tihunyi.
7800	Unga nyiki tihuku mimirhi yohambana hambana hinkarhi wun’we, handle kaloko mimirhi yaleyo yikatsiwe hi vaendli va mirhi votiveka.
7801	U nga pfumeli leswaku lava xanisiwaka va tlhela ni tingana; swisiwana ni vapfumari a va twarise vito ra wena.
7802	U nga pfumeli leswaku vamatiko va hi hleka va ku: “Xi kwihi Xikwembu xa vona xana?”
7803	U nga rivaleriwa swidyoho swa wena loko wo veka ripfumelo ra wena eka Yesu Kreste tanihi Muponisi wa wena.
7804	Unga rivali, kambe rivalela U boheke kuva a tshika ntirho eka Rand Daily Mail naswona ari ehansi ko yirisiwa kuringana 5 wamalembe hi 1972, a tlula swipimelo laha anga tshama ekhotsweni 6 watinhweti.
7805	‘Unga rivali, kambe rivalela’ vutomi byiya emahlweni.
7806	U nga tirhisa ririmi ra wena ku, na ku landzelela ndzhavuko lowu u wu tsakela.
7807	Unga tirhisi swakudya swa khwalithi yale hansi Loko u xava swakudya, tiyisisa leswaku u xava eka vaxavisi lava tivekaka.
7808	U nga titsarisela kan’we eka mixaka hinkwayo ya swibalo hi ku tirhisa sisiteme ya vuxokoxoko bya mupfuniwa.
7809	U nga tiyisisa no antswisa vuxokoxoko bya RAV01 hi ku: Tlilika eka “Maintain Registered particulars” eka eFiling.
7810	Unga tlhela u kota kufika e Mapungubwe kusuka e Mussina.
7811	U nga tlhela u ya eka yin’we ya tiwekixopo ta hina ta xibaloyuniti ya movha ya SARS rivarile rito ra wena ra xihundla (phasiwedi) u nga ri lulamisa hi vuntshwa hi ku bela riqingho eka Contact Centre ya hina ya SARS no landzelela endlelo ro olova.
7812	U nga tshuke utlanga hi vito ra mina, tsundzuka siku ra mina ra vunkombo, ri kwetsimise.
7813	U nga tshuki u lumbeta wa rikwernu hi vumbhoni byo hemba.
7814	U nga tshuki u navelela un'wana swilo swo biha.
7815	U nga tshuki u pfumela leswaku vanhu lava u va rhandzaka va nyiketiwa eka swiharhi leswi; swisiwana swa wena u nga swi rivali ni siku ni rin'we.
7816	U nga tshuki u swikhinsamela kumbe ku swigandzela.
7817	U nga tshuki u yiva.
7818	U nga va na xinghana na mani na mani kuya hi leswi u swi lavisaka xiswona.
7819	U nga va na xiphiqo xa swa nawu lexi bohiweke hi khoto, kumbe xiyenge lexi fanaka.
7820	U nga va u hi tshikele makumu xana?
7821	U nga va vona hinkwavo la xifanisweni lexi.
7822	U nga va vona Sawulo na Barnaba va nkhisamile exifanisweni lexi.
7823	U nga vi mukhumbheki eka vukanganyisi bya vutitivisi bya xibalo – sirhelela vuxokoxoko bya wena bya muhakelaxibalo, vuxokoxoko bya le bangi, rito ro nghena hi rona na vito ra xihundla (phasiwedi) hi mikarhi hinkwayo.
7824	U nga vumba nhlangano wa tipolitiki, u va na hofisi no vhotela nhlangano wihi na wihi eka minhlawulo leyi ntshuxekeke no va kahle.
7825	Unga yingisela na ku hentshemula, ku rila, ku khohlola hambi mahefemulelo yatona leswi nga endliwaka hiku pfaleka ka tiphayiphi to hefemula, toxic ammonia kumbe kuva tilava ku khomiwa hi mavabyi ya Newcastle.
7826	U nghenelerile eka mbulavurisano wa kurhula laha hiku hatlisa anga yimisa vuthu ra matlhari ra ANC leri ari rhangeriwa hi, Umkhonto weSizwe (MK or the Spear of the Nation), leyi angayi sungula hi 1961.
7827	U nghenile ebyatsweni na vona, kutani hi nomu lo, bubutsa ri yima (hela).
7828	U nghenile endlwini ya Xikwembu, enkarhini wa Abiyatara Muprista lonkulu, a dya swinkwa swa mhamba leswi nga fanelangiki ku dyiwa hi vanhu van'wana, loko ku nga ri hi vaprista ntsena, a tlhela a nyika ni lava a va ri na yena.”
7829	U ni matimba e henhla ka swilo hinkwaswo.
7830	U ni matimba ya ku rivalela swidyoho, tani hi leswi a nga ni matimba ya Xikwembu yo hanyisa mavabyi.
7831	Un’wana mu rhurhi wale ndzeni ka Afrika I Woodland Kingfisher leyi nga kula nova na pongo leswi twarisika ku fuka ka timphuka ta ximumu endzongeni wa Zambezi, hi rito ra xona ro rhasa no vuyelela xivitana xikuki.
7832	Un'wana na un'wana kumbe wena kumbe mina loko hi nga tshovi nawu wa Xikwembu, hi endlela leswaku hi nga xaniseki hi laha kunga heriki na leswaku hinga tshuki hi suka evukonene bya Xikwembu.
7833	Un’wana na un’wana loyi timfanelo ta yena ti nga tshikileriwa hi goza ra mafambiselo u na mfanelo yo nyikiwa swivangelo leswi tsariweke.
7834	Un’wana na un’wana u na ku ringana emahlweni ka nawu naswona u na mfanelo yo sirheleriwa hi ku ringana no vuyeriwa hi nawu.
7835	Un’wana na un’wana u na mfanelo wo kuma yindlu leyi faneleke.
7836	Un’wana na un’wana u na mfanelo - ya dyondzo ya masungulo, ku katsa dyondzo ya lavakulu; na ku yisa dyondzo emahlweni, laha mfumo, hi ku tirhisa swipimelo swo twala, wu faneleke ku vona leswaku ya kumekai no fikeleleka.
7837	Un’wana na un’wana u na mfanelo yo amukela dyondzo hi ririmi ra ximfumo kumbe tindzimi leti va ti hlawulelaka tona eka swivandla swa dyondzo ya vaaki laha dyondzo yoleyo yi kotekaka.
7838	Un’wana na un’wana u na mfanelo yo fikelela - mahungu man’wana na man’wana lama khomiweke hi mfumo; na mahungu man’wana na man’wana lama khomiweke hi munhu un’wana naswonalama laveka ku ta teka goza kumbe ku sirhelela timfanelo tin’wana na tin’wana.
7839	Un’wana na un’wana u na mfanelo yo tirhisa ririmi no nghenelela eka vutomi bya mfuwo lebyi a ti hlawulelaka byona, kambe ku hava la nga ta landzelela timfanelo teto hi ndlela yo ka yi nga fanani na swilaveko swa Nawumbisi wa Timfanelo.
7840	Un'wana ni un'wana la endlaka leswo biha, ú venga ku vonakala, kutani a nga ti eku vonakaleni, hi ku chava leswaku mintirho ya yena yi nga ta humela erivaleni.
7841	Un'wana ni un'wana la nga tshamiki eka mina, wa cukumetiwa ehandle tanihi rhavi leri omeke.
7842	Un'wana ni un'wana la twaka marito ya mina, kambe a nga ma hlayisi, a ndzi n'wi avanyisi, hikuva a ndzi telanga ku ta avanyisa misava, kambe ku ponisa misava.
7843	Un'wana ni u n'wana loyi a veleki waka laha misaveni leyi, u nghenela ndlela leyi yo anama.
7844	U n'wana u tirhile dyambu hinkwaro.
7845	Un'wana wa maxaka u pfumeleriwa ku lovola Rhuti, kambe hinkwavo va pfumelelane leswaku Bowazi a n'wi lovola.
7846	Un'wana wa vadyondzisiwa avaku I Thomasi, a ngari na van'wana loko Yesu ata eka vona.
7847	Un'wana wa vadyondzisiwa va yena, Andriya makwa Simoni Petro, a ku ka yena: “Ku ni mufana kwala, la nga ni swinkwa swa ntlhanu swa maxalana, ni tinhlampfinyana timbirhi; kambe swi nga ringana mani eka vanhu vo tarisa leswi xana?”
7848	Un'wana wa vona, yena Nikodema loyi a nga tshama a ta ka Yesu, a ku ka vona: “Xana Nawu wa hina wu nga avanyisa munhu, a nga si yingisiwa, ni leswi a swi endleke swi nga si tiviwa xana?”
7849	Un’we wa vavasati lavanga loveriwa hi nuna hinkarhi lowu wa xihlawuhlawu u arile kuteka xirhambo xakuya dya swakudya swa na nhlekani.
7850	U n'wi hoxile endzeni ka manji a ya n'wi tumbeta etinhlangeni etlhelo ka nambu.
7851	Un’wi kotisile kuva a famba nayena eka African presidential planes, hi lembe ra 1991, loko a vhakela West Africa rosungula endzhaku ka 30 wa malembe.
7852	U n'wi tekele nhonga ya vuhosi, kutani u wisa xiluvelo xa yena.
7853	Un'wi tirhele nkombo wa malembe tani hi hakelo ya wansati.
7854	U nyikele vuxokoxoko bya leswaku na Mandela ari kona, atshemba, naleswaku a hlawuriwile eka xirho xa komiti yale xikarhi.
7855	U pfukile e kufeni.
7856	U pfukile eku feni hi siku ra vunharhu.
7857	U pfumelelane na vona leswaku hakelo ku ta va denani (cheleni) yin'we hi siku.
7858	U pfumeleriwile ku tshama endlwini ya yena yo ta hakelela, a tshama ni socha ra mu Roma ku n'wi langutela.
7859	U rhambile hosi eka n'wi (Ester) rhambile ka mikhuvo mimbirhi yo hlawuleka, a tlhela a rhamba na Hamani.
7860	U rheletile vukari bya wena hinkwabyo, u tshika ku hlundzuka ka wena lokukulu.
7861	Uri akuri "ndlela ya xikombiso xorivala leswi hundzeke" naswona, akuri ndlela yin’wana yaku endla leswaku ndzivalelano wuva kona eka ma Afrika Dzonga hinkwawo.
7862	U ringanyete leswaku, ku khoma leswi a swi vulaka nkoka wa ntiyiso mixo lowu, ndzi fanele ku tsundzuka marito laya tivekaka swinene lawa Charles Dickens a pfulaka novhele ya yena, A Tale of Two Cities.
7863	U ringete ku sindzisa Yosefa ku etlela na yena.
7864	U ringetile ku lava ku va tlherisela kambe eka Xikwembu xa Israele.
7865	U sungule rendzo leri rohlawuleka ra ntirho lowu hi lembe ra 1954 eka Drum magazine, leswinga n’wifikisa e xivindzini xa xihlawuhlawu.
7866	U swi endlela yini sweswo?
7867	U swi twile leswaku Yesu wa swi kota ku endla mahlori.
7868	U swi vona njani swaku ndlopfu yo hlekiwa yivoniwa njani nandzu Ndlopfu yi tlharihile swinene, yinwana ni yinwana yini mahanyelo ya yona.
7869	U ta endla nkarhi wa kona ku va nkarhi wa ntsako no tsakisisa lo ku kulu.
7870	U ta fanela ku burisana hi xiyimo xa wena xa swa timali hi ndlela yo pfuleka na SARS.
7871	U ta fuma rixaka ra u ta va Nwana.
7872	Ú ta fuma rixaka ra Yakobo hilaha ku nga heriki; vuhosi bya yena byi nga ka byi nga vi na makumu.”
7873	U ta hundziseriwa eka mutirhela mfumo wa vaaki loyi a nga ta endla vulavisisi.
7874	U ta kandziyela nghala ni xivatlankombe, u phyandlasela vana va nghala ni tinyoka.
7875	U ta komberiwa ku nyika vuxokoxoko bya wena n’winyi byo karhi, ku katsa na nomboro leyi u faneleke ku beriwa riqingho eka yona endzhaku.
7876	Ú ta ndzi dzunisa, hikuva leswi a mi tivisaka swona, ú ta va a swi kuma eka mina.
7877	Uta swivona hiloko laha henhla ka matihlo kupfimbile kutlhela ku tshuka.
7878	Uta teka hinkwavo lava pfumelaka eka yena a famba na vona etilweni.
7879	U ta tiyisisiwa ku tiyisisa leswaku vuxokoxoko bya wena byi sirhelelekile.
7880	U ta tlhela a vuya ku ta avanyisa lava hanyaka ni lava feke.
7881	U tava tata wa tinxaka leto tala.
7882	Ú ta va xikombiso lexi lavo tala va nga ta lwa na xona, leswaku miehleketo ya vona yi humela erivaleni.
7883	U ta vona leswikulu ku tlula sweswo.”
7884	Uta vona tinshava ta Soutpansberg leti longolokaka hile tlhelo kwale nhoveni kutani uta hundza hile tlhelo ra vupela dyambu bya yona.
7885	U tekile mali ya yena e ka nandza loyi kutani a n'wi hlongola endlwini.
7886	U tekile no hlayisa minkarhi yankoka swinene eka matimu ya Afrika Dzonga kusukela eka march wa vamanana kuya e Pretoria, kuya eka Rivonia trial, minhlaselo yale Sharpeville, mpfilu mpfilu wa June 16 1976, endzhaku, kuhumesiwa ka Nelson Mandela.
7887	U tekile rihlaya ra mbhongolo gidi ri n'we wa vavanuna.
7888	U tekile xiambalo a komba nuna wa yena kutani a lumbeta Yosefa hi ku n'wi sindzisa ku va a etlele na yena.
7889	U thyiwe vito ra Isaka, leswi vulaka "ku hleka."
7890	U tikuma a lava ku xanisiwa hi vanhu lava va tilavelaka swa vona ntsena kambe u kuma matimba yaku tiyimela, a langutana na vona.
7891	Uti langutela ku ponceriwa hi mathayere na vhilwa rin’wana na jeke switirha kahle.
7892	Ú tile a ta twarisa Mahungu Lamanene ya ku rhula eka n'wina vamatiko lava a mi ri kule na Xikwembu, ni ka Vayuda lava a va ri kusuhi na xona.
7893	U tile e Israyel hi ku twa leswaku Elisha wa swi kota ku horisa nhlokomo.
7894	Ú tile ekaya ka yena, kambe varikwavo a va n'wi amukelanga.
7895	Ú tile ku va mbhoni, ku ta veka vumbhoni ehenhla ka ta ku vonakala leswaku hinkwavo va ta pfumela hikwalaho ka yena.
7896	U tinyiketele ku phuna vahlampfa ntsena loko kuriku tiko ra England ritan’wi seketela eka ntlimbo lowu arina wona na tinxaka tinwana.
7897	U tirhe kona kufikela loko ata hundza emisaveni hi 1872.
7898	Ú tirhile hi matimba hi voko ra yena, ú hangalasile lava tikurisaka eku anakanyeni ka vona.
7899	U tirhile ntirho wu tsongo.
7900	U tirhisile xitulu xakwe kupfuneta nale ka mapfhumba lawa yanga endla leswaku kuva na swakudya swa na mixo eka vana va swikolo swa primary xikan’we na ku kuma vutshunguri bya mahala eswibedlele na ti tliliniki eka vana na vamanana lavanga tika.
7901	U tisile xiphemu ntsena xa mali leyi e ka Petru.
7902	U tiyimiserile kulwa nyimpi.
7903	U tlhandlukerile etilweni, kutani u tshamile evokweni ra xinene ra Xikwembu, Tatana wa matimba hinkwawo.
7904	Utlhele a herisa kuchava ka valungu, ngopfu ngopfu va mavandla yokokela etlhelo, lava votala vavona avati pfalela emakaya ya vona va rhiye swibalesa himinkarhi ya nhlawulo.
7905	U tlhele a kota kutsala autobiography yakwe, "Long Walk to Freedom", leyinga vuya yikoperiwa hi vabohiwa van’wan vambirhi lava avari nayena ekhotsweni laha yinga vuya yihlayisiwa hi mubohiwa kuloni Mac Maharaj.
7906	U tlhele a vula leswaku ku akiwa ka patu ra xikontiri swi ta engetela vukorhokeri na mingingiriko eBolubedu.
7907	Utlhele aya tshama nyana e New York kusukela hi 1980.
7908	Utlhele a yirisiwa ku tirha tani hi muteki wa swinepe kumbe ku kandziya e tihofisini ta maphephahungu kuringana ntlhanu wa malembe.
7909	U tlhele na kambe a famba ni va n'wana vo hlayanyana, u n'wana wa vona a kuri Silas.
7910	U to swi hlalela kunene, u vona hilaha Xikwembu xi baka hakona lavo homboloka.
7911	U tsake ngopfu wa nuna loyi, a famba a byeletela vanhu hinkwavo.
7912	U tshame a vula leswaku, "Vunanga naku cina swi endla leswaku ava na kurhula na misava.
7913	U tshame kona na nsati wakwe wosungula Evelyn Ntoko Mase laha loko vahambanile, Winnie u nghenile hi1958.
7914	U tshamile ekhwirini ra nhlampfi masiku manlaru a karhi a hanya.
7915	U tshamile e sirheni masiku manharhu, ku kotisa Yonasi a nga tshama masviku manharhu ekhwirini ra nhlampfi.
7916	U tshamile nkarhi nyana e London emasunguleni yava 1960s naswona a tirhela Time magazine exikarhi ka 1978 na 1980.
7917	U tshinyile Noah leswaku u ta herisa lava nga Vadyohi.
7918	U tshovele yini rihlampfu ra nsimu leyi ya vhinya ke?
7919	U tshovile ntwanano lowu u wu endleke ni nandza wa wena, xidlodlo xa yena xa vuhosi u xi hoxile endzhopeni.
7920	U tumbetile rivoni ra yena ehansi ka xirhundzu.
7921	U twisiwile ku vava enkarhini wa Pontiyo Pilato, a vambiwa, afa, kutani a celeriwa sirheni, kutani a xikela etiheleni.
7922	U va lumbete kuri itinhlori kutani ava hoxa ekhotsweni.
7923	U va na ntokoto wo tirhisa rito ra wena ku bumabumela no navetisa.
7924	U va nyike tiko leri nga ra vona na kona u hlule valala va vona thawula namuntlha loyi u nga ta n'wi tirhela kutani Yoshua afa.
7925	U va tsundzuxile hi swilo leswi Xikwembu xi va endleleke swona leswi Xi rhangeleko ra ko kwa wa vona, Xa va hlayisa Xi va lwela.
7926	U va xaviserile mavele kambe a lerisa un'we wa malandza ya yena ku tlherisela mali ya vona e mikwameni ya vona, kutani a tumbeta xinwelo xa yena xa silivhere kwameni wa mavele ya ndzisanyana wa vona.
7927	U ve a hoxiwa enandzwini hi nkata Potifaro.
7928	U ve hlonga ra Potifaro.
7929	U velekiwile ni wa nhwana Mariya.
7930	Uve na nkateko wo thoriwa tani muteki wa swinepe wa President Nelson Mandela, laha anga teka kusukela loko a huma e khotsweni na vutomi bya Madiba endzhaku ka loko a humile e jele.
7931	U ve tatana wa matiko yo tala lawa ya dzunisaka Xikwembu.
7932	U vhakachela laha Nelson Mandela a pfaleriwe kona, xikanwe naku vona nhova leyinga kona exihlaleni, western shore nati penguin colonies ta kona xikanwe na laha aku vekiwa kona matlharhi ya nyimpi ya misava yavumburhi.
7933	U vile mudyondzisi, nhloko ya xikolo xa le henhla an mukamberi wa swikolo ku fikela loko a heta ntirho hi 1995.
7934	U vitanile Baraka siku rin'wana.
7935	U vone wansati wo saseka a karhi a hlamba.
7936	U vonile xihlahla lexi axi ri karhi xi pfurha, lexi axi nga tshwi.
7937	U vonile yo(nceka lowu kulu wo) basa wu huma hi le tilweni wu bohiwile endzeni ka wona a kuri ni tinxaka hinkwato ta swihari leswi hanyaka la misaveni.
7938	U voniwile nandzu a nyikiwa 9 wa tinhweti e jele leswinga vuya swiyimisiwa kuringana malembe yambirhi.
7939	Ú vulavula erivaleni, kambe a va n'wi kongomi; xana tihosi ti nga va ti swi kumile hakunene leswaku hi yena Mesiya xana?
7940	Uvule leswaku aku hlawuleriwa exihundleni naswona mavito ya komiti ayanga fanelanga ya tiviwa hambi kuri eka nhlangano walowo.
7941	U vule leswaku Vakulukumba lava vata kuma nseketelo kusuka eka vaseketeri lavanga tiyimela kunga ntlawa lowu awukatsa vanhu vofana na Richard Branson xikan’we na Peter Gabriel.
7942	Uvuye a dlawa hi bomb leyi ayiri e papileni e Maputo, etikweni ra Mozambique.
7943	Uvuye a hlamula aku 'Tani hileswi ninga vula eku sunguleni, nitekela ngopfu enhlokweni swinene, swinga leswi andzihe koti ku hoax xandla eka ntirho lowu wonyanyula swinene, wo xopaxopa swiphiqo, kulava swintshuxo xikan’we no lavana na votirha navona.”
7944	Uvuye a hlawuriwa hi lembe ra 1999 hi nkulukumba Mandela hibyakwe kuva an’wi tirhela na loko atava aye eku wiseni.
7945	Uvuye a hundzuluxa tihlo rakwe laha a teka swinepe swa mindzhavuko leyi ayiri kona eka Afrika Dzonga lontshwa.
7946	U wisile rirhangu hinkwaro ra muti wa yena, makhokholo ya kona u ma endlile marhumbi.
7947	U ya emahlweni a hlohletela vanhu hiku vulavula exikarhi ka ntshungu loko a avelana na vona hi vutomi bya yena.“
7948	U ya kombisa leswaku munhu wo fanele ku yimela leswi vutomi byi n’wi kombaka swona.
7949	Uye emahlweni ahlamusela hilaha anga vona vatirha eka swiyimo leswi avanyikiwe swona: Avanga teki tindlela to olova no koma, kambe ava seketela gondzo lero leha, maendlelo lawa ya langutanaka na lomu swiphiqo swisukelaka kona leswaku vaswi ololoxa.
7950	Uye emahlweni aku, 'Lowu akova ntlangu wa bolo ntsena; swikomba matimba ya ntlangu wa bolo ya milenge eka kuhlanganisa vanhu va misava hinkwayo endzhawini yin’we, swinga khathaleki leswaku kuvulavuriwa ririmi rihi kumbe muvala wanhlonge.'
7951	U yile kona ni vusiku leswaku a nga voniwi hi munhu ni ku tiva leswaku u endla yini.
7952	U yile tilweni kambe u ta tlhela a vuya misaveni, U lerisile malandza ya Yena leswaku va sala va n'wi hanyela va byela va n'wana hi Yena.
7953	U yirisiwile naku va xiphemu xa tinhlengeletano xikan’we no ka anga humi e Johannesburg.
7954	Vaaka-tiko hinkwavo va- faneriwa hi timfanelo, swifundzho no vuyeriwa ka vuaka-tiko; no lawuriwa hi ku ringana eka mitirho na vutihlamuleri bya vuaka-tiko.
7955	Vaaki hinkwavo va muti a va hlengeletanile enyangweni.
7956	Va aki lava hluphekaka vanga dyondzisiwa kuhumelerisa swakudya leswinga cheletiwaka hi mpfula, ku byala matsavu naku fuwa mimpfundla kuva swita engetelela ti protein leti lavekaka eka rihanyu lerinene.
7957	Vaaki na van’wamapurasi lava lavaka kuva mimpfundla tani hileyi ngava nyikaka nyama vafanele kuva na xirhapa xa matsavu lexi humelerisaka matsavu lawa ya tirhisiwaka hi vaaki lembe hinkwaro.
7958	Vaaki va Afrika-Dzonga i vaakatiko vo rhandza ku rhula na ku landzelela milawu.
7959	Vaaki vahanya hi swakudya leswikumekaka emakaya kutatisa eka leswi vadyaka swona xikanwe na kuva pfuna ku hanya loko vutomi byi tika.‘
7960	Va aki vale Australian, vavuye va kota ku cinca muxaka lowu wale Britain kusuka eka huku leyi ayifuyiwa ntsena emakaya kuya eka huku leyi yixavisekaka no rhandziwa swinene.
7961	Vaaki van'wana va Yerusalema va ku: “Xana a hi yena loyi va n'wi lavaka leswaku va ta n'wi dlaya ke?
7962	Vaaki voka vanga twisiseki Ndzhavuko wa vanhu va Zhizo awunga twisiseki na kantsongo.
7963	Va ala ku yingisa Xikwembu, kutani va boha kuti akela Muti lowukulu lowu nga ni xihondzo lexi leheke ku ya dliva etilweni.
7964	Va amukerile Moya lowo kwetsima na vona va sungula ku landzela tindlela ta Yesu.
7965	Va Apostola (vadyondzisiwa) va va dyondzisile Rito ra Xikwembu.
7966	Va a velane tinhundzu ta vona va tlhela va hlayisana.
7967	Vabihi ni vasandzi va vangerile Yesu ku dlayiwa, hi ku N'wi gongondzela mhandzini ya Xihambano.
7968	Va bihi va n'wana hi la va ya va khandla (dlaya) Stefano hi maribye.
7969	Va boha kungu ro dlaya Yesu.
7970	Vabohiwa vosungula vatirhisiwile ku cela maribye xikanwe naku aka tikamara leti vangata etlela eka tona.
7971	Vabohiwa votala ava boheka ku tirha mitirho leyo tika swinene exihlaleni, ku cela maribye kumbe ku hlengeleta swikhamba leswi humaka e lwandle.
7972	Vachaviseki swirho na vayeni lava hloniphekaka, Mabindzu lamantsongo i mabindzu lamakulu.
7973	Va cherile swikhuwana swi tala.
7974	Va chumayerile (vurile) Mahungu la Manene ya Kriste va hanyisile va vabyi hi vito ra Yesu.
7975	Va dlayetela tinoni ni valuveri, va herisa ni lava pfumalaka vatswari, va ri karhi va ku: “HOSI a yi swi voni, Xikwembu xa va ka Yakobo a xi na mhaka na swona!”
7976	Va dlayile vavanuna vambirhi swin'we na yena.
7977	Vadya supu leyi humaka eka matluka ya ximuwu lawa yangana ti vitamin totala swinene.
7978	Va dyisiwa switsotso hi vatswari vari vambirhi.
7979	Vadyondzisiwa lava nharhu va va vonile (Yesu, Moxe na Eliya) vari karhi va hatima hi ntsako.
7980	Vadyondzisiwa la va va 12 endzhaku ka nkarhi va vuya va hundzuriwa va Apostola va Yesu, le swi swi vulaka leswaku: "Varhumiwa va Yena."
7981	Vadyondzisiwa lava vanharhu va swi twile loko vari karhi va vulavula swin'we.
7982	Vadyondzisiwa va ku ka yena: “Hosi, loko a etlele, ú ta hanya.”
7983	Vadyondzisiwa va ku ka yena: “Mufundhisi, ku nga ri khale, Vayuda a va lava ku ku khandla hi maribye.
7984	Vadyondzisiwa va langutana, va kanakana, hikuva a va nga tivi leswaku ú vula mani.
7985	Vadyondzisiwa va n'wi vonile loko a nga si tlhelela e tilweni.
7986	Vadyondzisiwa va yena lavambirhi va twa leswi a swi vulaka, kutani va landza Yesu.
7987	Vadyondzisiwa va Yena va nghena e byatsweni ku pelela e ntsungeni wa lwandle.
7988	Vadyondzisiwa va Yena va n'wi pfuxile vaku: "Mudyondzisi, xana a hi nchumu ka wena loko hi lava ku nwela/lova ke?"
7989	Vadyondzisiwa va yena vona a va yile emutini ku ya xava swakudya.
7990	Vaegipta va hlongorisile vatata wa n'wina va ya fika eLwandle-ro-Tshwuka hi makalichi ni vagadi va tihanci.
7991	Va ehleketile leswaku Yesu i xipuku kutani va fikela hi ku chava swinene.
7992	Va endla makungu yo herisa lavo lulama, kutani la pfumalaka nandzu va n'wi avanyisela rifu.
7993	Va endla swilo swa khwatsi.
7994	Va endli va wayeni votala valaha tikweni va endle vulavisisi hi Pinot blanc tani hi wayeni yiri yoxe laha vanga kuma leswaku yifanele kutirhisiwa hikuva yikatsiwa na tin’wana.
7995	Va engeta va ku: “Xana ú vula yini, loko a ku: ‘Endzhaku ka nkarhinyana’, xana ke?
7996	Va fambile va ri la va chunchekeke.
7997	Vafanele kuya eka ntlawa wa nseketelo.'
7998	Vafanele va teka ngati leyi va tota etinyangweni ta tiyindlu ta vona etimbatini.
7999	Va FAO vatsundzuxa leswaku leswi swifanele swiendliwa hi vukheta kusivela kuvaviseka kaswikhamba swa matandza.
8000	Vafarisi va engeta va vutisisa munhu wa kona ku tiva hilaha a horisiweke hakona.
8001	Vafarisi van'wana lava a va ri na yena, va twa marito lawa, kutani va ku ka yena: “Xana na hina hi file mahlo xana?”
8002	Vafarisi va twa leswi ntshungu wu hlevetelaka swona ehenhla ka Yesu, kutani vaprista lavakulu ni Vafarisi va rhuma malandza ku ya n'wi khoma.
8003	Vafikile kusukela hi lembe ra 1961 kuya emahlweni, vafikela eka xihlala xovava swinene lexi axaha kutshikiwa hi mavuthu ya masocha naswona axinga se ringanela kuva khotso.
8004	Vafikile na thekinoloji yintshwa, kufana na kutirhiwa ka tinsimbhi naswona leswi swivikiwa kuva masungulo ya khale ka Dzonga wa Afrika.
8005	Va Filista a va ri na xihontlovila lexi ava ku i Goliyadi.
8006	Va filista va hlanganile ku lava lu lwa na va Israele, kutani Xikwembu xi rhumele va Filista va tsutsuma hi ku chava, va Israele va swi kotile ku va hlula hinkwavo.
8007	Va Filista va khoma Samsoni kutani va ya eJuda va ya n'wi pfalela ejele.
8008	Va “fledge” endzhaku ka masiku makwalomu ka 31. Swibyamele swa ntlhanu swi tsariwile eka nguvo ya ntswalo.
8009	Vafumile eka mfumo lowu awu angarhela 30 000 square kilometers xikanwe naku xavisa swinene eka ndzhawu hinkwayo,tinxaka ta laha kaya xikan’we na vaxavisi vale Sofala na Chinuebe.
8010	Vafuwi vanwana va tihuku nava humelerisi va matandza vakota no endla mali hitihuku letinga ha humelerisiki leswinga languteriwa kufana nalekusunguleni, laha kunga tihuku ta xisati leti se tinga heta ku tshikela matandza.
8011	Vafuwi vatlhela vava vaxavisi hikuva kuyisa eka matiko mambe swakala swinene.
8012	Vafuwi votala vatshika swimpfundlhani leswintsongo kuringana vhiki vanga se ya swikamba.
8013	Vahakelaxibalo lava a va nga ri eku tirheni eka lembe hinkwaro ra nhlelelo (xik.
8014	Vahakelaxibalo lava a va nga tirhi enkarhini wun’wana na wun’wana eka lembe ra nhlelelo leri faneleke va fanele ku kombisa nkarhi (mikarhi) leyi a va nga tirhi eka ndzhawu leyi nyikiweke eka ITR12.
8015	Vahakelaxibalo lava nga ri ki na ntirhisano va nga hlangana na mixupulo ya le henhla loko ku kumiwa leswaku mpimanyisohansi wu humelerile.
8016	Vahakelaxibalo na vaxavisi lava nga na tiakhawunti leti kolotaka va nga langutela mbhurisano ku suka eka tiejensi leti thoriweke.
8017	Vahakelaxibalo, vanhu hi voxe na mabindzu haswimbirhi, swi laveka leswaku swi landzelerisa xibalo hi ku hetiseka hi nkarhi wa rhumelo wa mitlheriso na tihakelo.
8018	Vahakelaxibalo/vayimeri lava tsarisiweke sweswi va nga kota ku: Langutisa mixaka hinkwayo ya xibalo leyi tsarisiweke endzhawini yin’we ya vulawuri.
8019	Va halatile ngati ya malandza ya wena yi khuluka hinkwako eYerusalema kukota mati, ku ri hava munhu wo va lahla.
8020	Va hari ni vudyoho, va landzelela sathani va ala ku yingisa Xikwembu.
8021	Va hatlisa va tshika tinkoka ta vona va landza Yesu.
8022	Va ha veka mihandzu hambi va dyuhele, va ha tsakama, va tshama va tiyile.
8023	Vahlampfa lava ava suka e Italy vakote kuyi hangalasa e California e United States nale Argentina.
8024	Vahlampfa lavanga fika e Afrika Dzonga va cherile matluka ya wona endzeni ka vinegar na brandy naswona yitirhisiwa kupfuneta mpfuvelo, manyokanyokani na swiphiqo swa khwiri.
8025	Va hlamrile ngopfu vadyondzisiwa vaku: "I mani loyi?
8026	Va hlangane emaheleni ya nhweti laha kuburisana loko kunga sungula hiku sayiniwa ka ntwanano hi varhangeri lava vambirhi, leswi nga endla leswaku minkanerisano yisungula.
8027	Vahlawuriwa va fanele va yimela vakhumbheki lava va nga varhangeri eka swivandla swa vona naswona lava nga na vutivi byo enta eka vukorhokeri bya mahungu na layiburari, na swiyenge swa dyondzo.
8028	Vahlayi va vantshwa va ta kota ku twisisa swiyimo swo tala swo tika swa vuntshwa bya Mihloti, naswona va ta kuma ku khutazeka loko va vona vuswikoti bya yena bya ku tiyimela, a khomelela eka leswi a tshembaka leswaku swi lulamile.
8029	Va hlongorise hi xidzedze xa wena, u va hlanganisa tinhloko hi mpfula ya ximbhembhe.
8030	Vahlotanile na yena tiko hinkwaro kambe Mandela ava balekela laha anga hetelela a tiveka tani hi 'Black Pimpernel' yo sungula, endzhaku ka ximunuhatwa xa ndhuma xa Baroness Orczy.
8031	Va hlule valala va vona kutani va ponisa nhundzu ya yena.
8032	Va hlundzukisile Xikwembu hi switsunga swa vona swa vukhongeri bya hava; va xi tlhave mbilu hi ku tivatlela swikwembu swa vona swa swifaniso.
8033	Vaholobye va fanele ku fambisa tindzawulo ta vona hi ku landza pholisi leyi vekiweke hi Khabinete.
8034	Vahumelerisi vafanele ku hatlisa loko kahakuva na swikoweto swamasungulo swa mavabyi leswaku kuta siveriwa kutluletana eka tihuku kumbe eka swiharhi kuya eka vanhu.
8035	Vahumelerisi va matandza vanga tikurisela hivoxe tihuku to tshikela matandza kumbe kuxavatihuku leti se tinga ringanela kutshikela matandza loko tiri na 18 kuya eka 19 wa mavhiki kambe swiya hi muxaka.
8036	Vahumelerisi va matandza vanga xavisa matandza yavona kusuka e purasini, kumbe vafamba vaxavisa hi muti na muti kumbe eswitarateni, kumbe vaxavisela vaxavisi vanwana.
8037	Vahumelerisi vantshwa tanihi Afrika Dzonga na Australia, vaha kusungula kutirhisa vito leri ku kombeta xitayele xa wayeni.
8038	Vahumelerisi vanwana vava na mbuyelo wakahle hiku tirhisa mafurha ya Vaseline ku dlaya switsotswana leswi.
8039	Vahumelerisi vatirhisana na madokodela kuva vata na ntlhavelo lowu kongomisiweke eka mavabyi lawa yangana khombo eka tindhawu tinwana.
8040	Vahumelerisi vatsundzuxiwa kuphutsela tihuku letingana switswotswana tifanele tibohiwa hi plastiki tisiya nhloko ehandle leswaku tita kota kuhefemula, ku cheriwa Karbadust endzhaku ka sweswo yikucungiwa plastiki leswaku titasuka madzedze.
8041	Vahumelerisi vaxiviri va Weisser Riesling e Afrika Dzonga, vavuye va endla nhlangano wa Just Riesling Association ku lemukisa vanhu no engetelela ntsakelo wa muxaka lowu wa wayeni.
8042	Vahumelerisi votala vahetelela va hisa byasi lebyinga tirhisiwa eka swisaka swatona.
8043	Va humesa gasi yo tala ku hundza misava hinkwayo.
8044	Vahundzi va ndlela hinkwavo va phangha swilo swa yena, kutani ú hundzukile xihlekiso eka vaakelani va yena.
8045	Va hundzukile ka tindlela ta vona to biha, kutani Xikwembu Xi va tshika ku va ba Xi va tsetselela.
8046	Vahuwelela vaku, 'Hikombeni laha anga kona.'
8047	Va huwelerile nakambe va ku: "loyi a taka a huma hi le matilweni, hi vito ra Xikwembu wa hlonipheka, a kurisiwe".
8048	Va Israel ava lava ku va na hosi ya yona.
8049	Vaisraele va avile tiko hilaha HOSI Xikwembu xi leriseke Muxe hakona.
8050	Vaisraele va endlile hilaha HOSI Xikwembu xi va leriseke hakona.
8051	Vaisraele va nyikile Valevhi miti leyi ni madyelo ya yona ya swifuwo hi ku tirhisa vuhlolotwana, hilaha HOSI Xikwembu xi leriseke Muxe hakona.
8052	Vaisraele va tirherile HOSI Xikwembu enkarhini wa Yoxuwa ni le nkarhini wa vakulukumba lava hanyeke ku tlula Yoxuwa, lava a va tiva mintirho hinkwayo leyi HOSI Xikwembu xi yi endleleke Vaisraele.
8053	VaJuda va swi lavila ku tlhela etindleleni ta vona to biha va landzela tindlela to luluma ta Xikwembu na kambe.
8054	Va ka Efrayimi lava tivaka swinene ku copa miseve, va balekile esikwini ra nyimpi, hikuva a va tshovile ntwanano wa vona na Xikwembu va ala ku landzelela Nawu wa xona.
8055	Va ka Gadi ni va ka Rhuveni ni hafu ya va nyimba ya ka Manase, vona va kumile ndzhaka ya vona entsungeni wa nambu wa Yordani evuxeni, leyi va nyikiweke yona hi Muxe nandza wa HOSI Xikwembu.”
8056	Va ka Gerixoni va kumile miti ya 13 eBaxani, yi huma eka mindyangu ya nyimba ya ka Isakara, ni ya ka Asere, ni ya ka Neftali, ni le ka hafu ya nyimba ya ka Manase.
8057	Va ka Kohata lava van'wana va kumile miti ya vona ya 10, yi huma eka mindyangu ya nyimba ya ka Efrayimi, ni ya ka Dani, ni le ka hafu ya nyimba ya ka Manase.
8058	Va ka Levhi, Muxe a nga va tsemelanga xiphemu xa vona etikweni, kambe ú lo va nyika ntsena miti yo tshama eka yona, ni madyelo ya swifuwo swa vona leswikulu ni leswitsongo.
8059	Va ka Manase lavan'wana, va averiwile ndzhaka ya vona hi ku ya hi mindyangu ya vona, yi nga leyi: Ndyangu wa ka Abiezere, ni wa ka Heleke, ni wa ka Asiriele, ni wa ka Xikeme, ni wa ka Hefere, ni wa ka Xemida.
8060	Va ka Merari, hi ku ya hi mindyangu ya vona, va kumile miti ya 12, yi huma eka nyimba ya ka Rhuveni ni ya ka Gadi, ni ya ka Zebuloni.
8061	Vakanana a va sukanga, kambe va tshamile emitini leyi, hikuva va ka Manase a va swi kotanga ku va tekela yona.
8062	Va kanela makungu hi mbilu yin'we, va twanana ku lwa na wena.
8063	Va ka Rhuveni ni va ka Gadi va ku: “Alitari leyi, i vumbhoni exikarhi ka hina leswaku HOSI hi xona Xikwembu.”
8064	Va katekile ngopfu lava tshamaka eTempeleni ya wena, va ku dzunisa minkarhi hinkwayo.
8065	Va katsa Brian Bunting, Billy Nair, Ncumisa Kondlo, John Gomomo, Joe Nhlanhla, Cas Saloojee, John Schippers na Jan van Eck.
8066	Va katse tindzin’wana to hambanahambana ta le ribuweni ra le vuxeni, tanihi Xigwamba, XiNkuna, Xihlengwe, XiTembe, XiValoyi, XiNyembani, Xitswa, XiRonga, and XiChopi.
8067	Va ka vona va ta fuma hilaha ku nga heriki, vuhosi bya yena byi ta va kona minkarhi hinkwayo kukotisa dyambu.
8068	Va ka Yosefa, va nga va nyimba ya ka Manase ni va nyimba ya ka Efrayimi, va kumile ndzhaka ya vona.
8069	Va khensile Jahele.
8070	Va khomise tingana letikulu, leswaku va ta sungula ku ku lava we HOSI.
8071	Va khomiwile hi ndlala kambe ava ngari na swakudya.
8072	Va khuvuriwile yiri mfungo wo nkombisa ku hlantswiwa ka vona swidyohweni.
8073	Va kokile rikoka ra vona va tisa tinhlampfi ta vona eribuweni.
8074	Vakokwani va GAPAvandzi kombetile leswaku ku hlupheka swingahi gonokisa, kambe hi kote ku kasa, hi deya kutani ekuheteleleni hikota ku tsutsuma nakambe, xitepe xinwana na xinwana axi vuyerisa hakunene.
8075	Va kombe hi ri karhi hi swi vona, leswaku u rihiseta ngati ya malandza ya wena leyi halatiweke.
8076	Va kombela leswaku a n'wi tlhandleka mavoko.
8077	Vakote kuhlengeleta swimilani leswi swale Furwa kusuka exikolweni xa wayeni, Geissenheim, nale Germany, laha Danie De Wet, loyi ari murhangeri wa vona, ari khale ka xichudenixa kona.
8078	Vakoxe leswaku avabyela loko a rhumeriwile hi makhomonisi kuva a veka Afrika Dzonga eka xiyimo xo biha.
8079	Va ku: “Hi wena Muprofeta xana?”
8080	Va ku ka yena: “A ku na munhu exikarhi ka va ka n'wina la nga na vito rero.”
8081	Va ku ka yena: “Hina a hi vana vo tswariwa hi vuhunguki; hi ni tatana un'we ntsena, xi nga Xikwembu.”
8082	Va ku ka yena: “Hosi, hi nyike vuswa byebyo hi masiku hinkwawo.”
8083	Va ku ka yena: “Hosi, tana u ta vona.”
8084	Va ku ka yena: “Tata wa wena ú kwihi?”
8085	Va ku ka yena: “U tshama kwihi, Rabi” (hileswaku Mudyondzisi)?
8086	Va ku ka yena: “Xana hi fanele ku endla yini ku tirha mintirho ya Xikwembu xana?”
8087	Vakulukumba kungava ntlawalowu tshembiwaka hi misava hinkwayo, lavanga vulavulaka va chunchekile, hikutiyimela hi voxe naku hlamula hi xihatla naku kota kukuma swintshuxo eka swiyimo leswingana mintlimbo.
8088	Vakulukumba lava vatekele enhlokweni leswaku Universal Declaration of Human Rights ayi tlangela 60 wa malembe yirikarhi yi hanya hi lembe ra 2008 naswona vanga tirhisa kutlangela loku tani hiyin’wana ya mintirho leyi ava fanele ku tirhana nayona.
8089	Vakumi va hinkwaswo leswi ava fanele ku rhwala leswi vanga swikuma hi bakiti.
8090	Va KwaZulu Natal Department of Agriculture xikanwe na Environmental Affairs eka Household Chicken Production manual ya vona vahlohletela leswaku kutirhisiwa Karbadust kulawula madzedze xikan’we na hinkwaswo switsotswana leswikarhataka tihuku.
8091	Valala va mina, ndzi va langutela hansi; makungu ya lavo biha lava va ndzi hlaselaka, a ndzi ma chavi ni loko ndzi nga ma twa hi tindleve ta mina.
8092	Valala va va Yuda va kwata ngopfu, va kariba swinene.
8093	Valala va wena hi lava we HOSI, va ta hela, hinkwavo lava endlaka leswo biha va ta hangalasiwa.
8094	Valala va yena ú va hangalasile, va tlhela ni tingana letikulu.
8095	Valala va yena va nge koti ku n'wi juma, lavo homboloka va nge n'wi wiseli ehansi.
8096	Valandzelerile mitila ya sathani va endla leswo biha.
8097	Valanguteri votala va Khotso avanga dyondzekangi leswi aswi endla leswaku vanga tirhi ntirho wa vona hiku hetiseka.
8098	Va lavile leswaku Yesu a tlula nawu wa vona va ta kota ku n'wi dlayela sweswo.
8099	Valavisisi vanwana vatshemba leswaku vatswari va ntiyiso va Emerald Riesling akuri Muscadelle na Grenache.
8100	Vale hansi avan’wi chinghela, loko avula.
8101	Va lulamisile mafurha emavonini ya vona, va nghena ni muteki enkhubyeni.
8102	Valuvisi na vona va ta eku khuvuriweni, va ku ka yena: “Mudyondzisi, hi ta endla yini xana?”
8103	Valwela ntshuxeko lava, kukatsa na, Ruth First, Z.K. Mathews na Lionel "Rusty" Bernstein vapfapfarhute no amukela Freedom Charter leyi ayi vulavula hi matimba eka vanhu va tiko ra Afrika Dzonga.
8104	Valwela ntshuxeko va ndhuma vapfaleriwa Robben Island aku ngo hlayisiwa swirho swa vandla ra ANC ntsena.
8105	Va lwile ni Xikwembu hi ku vulavula ka vona, va ku: “Xana xi nga hi phamela swakudya kwala mananga ke?
8106	Vamajistarata lava avanga khomeki kahle, nkarhi wunwana vava na nsele loko vafanele vatirha na vayimeri va vantima.
8107	Vamakwavo ava hlundzukile swinene.
8108	Vamakwavo a va tshamila va rila va (vaswavile) vavisekile hikuva Yesu anga tangi ku ta hanyisa makwavo.
8109	Vamakwavo va hatlisile va tlhelela e ndlwini ya Yosefa.
8110	Vamakwerhu, hi lava leswaku mi tiva ta maxangu lawa ya hi humeleleke etikweni ra Asiya.
8111	Vamakwerhu, ndzi ta mi fanisela hi leswi humelelaka evanhwini siku rin'wana ni rin'wana: Loko ntwanano wu tiyisiwile, hambi ku ri exikarhi ka vanhu, a ku na loyi a nga wu herisaka, kumbe ku engetela swin'wana eka wona.
8112	Vamanana lava fambaka swisayiti va na byona vuswikoti byo fambisa xisayiti xo lahla.
8113	Vamanana lava va endlaka mabindzu ya nhlengelo yo aka tindlu va na byona vutivi byo fambisa bindzu.
8114	Vamanana lava vatsakisiwe ngopfu hi yena, xikan’we na manana Verwoerd.
8115	Vamanghovo swahambana kuya hilaha switshamaka kona.
8116	Vamanghovo switolovele ku famba hintlawa wale xikarhi ka 6-40 laha himinkarhi kuvaka kuri na 15 wa leswikulu na vana vaswona.
8117	Vamavizweni va tona lava titivekaka ku antswa hi wona Pinot gris yiva Pinot Grigio e Italy, Petit gris e France, Szükerbarát, e Hungary, leswi vulaka grey monk hi English, na Grauburgunder kumbe Rülander e Germany.
8118	Vamaxinjani aswihambanangi hi xivumbeko na maendlelo kumbe mahanyelo.
8119	Vamaxinjani swifamba himintlawa yintsongo laha swikotaka ku jikajika swiri swimbirhi kumbe mune loko kuri nguva yo endla masangu naloko swikurisa vana kambe loko swihlota xin’wana na xin’wana xati hlotela.
8120	Va Midian va balekela vavanuna va Gidiyoni, Gidiyoni u rhumele marungula ya leswaku a ku vitaniwe hinkwavo vavanuna va Isarele.
8121	Vamixinari va Maswisa vakatsakatse tindzin’wana leti ta le ribuweni ra le vuxeni ti va ririmi rin’we ra xiyimo xa le henhla, leri va nga ri vitana ‘Thonga’, kambe endzhaku ka karhi va ri cinca va ri vitana Xitsonga.
8122	Vanakulorhi lava nga na xinakulobye xo xaviselana na Afrika-Dzonga va vile na ntlakuko wa ikhonomi wo hambanahambana.
8123	Vanakulorhi lavan’wana va nga ha fikelela loko ku ve i vanakulorhi van’we eka xinakulobye xin’we naswona a va hlamuli “E-e” eka swivutiso swin’wana na swin’wana leswi nga laha hansi.
8124	Vana lava hanyaka exihlaleni Swihlamarisa ngopfu kuvona nhlayo ya vana lava hanyaka exihlaleni.
8125	Vana lavangana ntshikelelo va khomiwa hi mavabyi yohambana hambana.
8126	Vana lava valumuriwaka vahari vantsongo swinene vava na ntshikelelo swinene naswona ntshikelelo wu endla leswaku mpfundlha wu lova wahari wuntsongo.
8127	Vana lava vasungula kutihandzela endzaku ka 4-5 wa mavhiki loko vatswariwile.
8128	Vana va Adamu na Evha kun'we ni vatukulu va vona va andzile ngopfu.
8129	Vana va famba famba vatshunxekile kusuka ekaya ka vona kuya eka tinwana tiyindlu, tivanti ta siyiwa tinga khiyiwangi, nkarhi wunonokisa swilo.
8130	Vana vakona iva muhlovo wa buraweni na mihlovo yo basuluka nyana kuya le ka tipapa ta xipesu xa xona kasi va basile laha xifuveni.
8131	Vana vakona va mamisiwa kuringana 10 wa timinete madyambu yanwana na yanwana.
8132	Vana vakona vanga dyisiwa swakudya swa tindzoho kufana na mavele, kambe na matsavu na tinhlanga ta kahle.
8133	Vana vakona vantsongo kasi leya xisati yina muhlovo wo vonikela nyana yiva na mikhwalalati yo basa.
8134	Vana vakona vapimiwe kuva kwalomu ka 230 - 331 mm kasi va tika 3 - 4 g. Leya xisati xaswikota kutshikela mandza kambirhi hi nguva.
8135	Vana vakona vatlangela ehenhla ka nsinya minkarhi yotala.
8136	Vana vakona vatshama na vamhana vona, lava hanyaka tani himintlawa yoringana 8. Lexa xinuna axi tshami na leswa xisati naswona axi hoxi xandla eka ku kurisa vana.
8137	Vana vakona vatswariwa vakurile kwalomu ka 40-60 cm hiku leha loko vatswariwa.
8138	Vana vakona vava varinganele ku dlayiwa loko vari na 10-14 wamavhiki naswona kuhuma dzovo roka ringari na nkoka.
8139	Vana vakumeka emahelweni ya Nhlangula kuya emasunguleni ya Sunguti.
8140	Vana valumuriwa endzhaku ka 11 watinhweti.
8141	Vana va lumuriwa loko vari na mune wa tinhweti kasi leta xisati tifikelela ku endla masangu loko tiri na 7 wa tinhweti.
8142	Vana va maxinjani vahuma meno endzhaku ka 35 wa masiku ivi xipfuleka mahlo endzhaku ka 52 wa masiku.
8143	Vana vambirhi kuya eka ntlhanu vatswariwa endzhaku kaloko xitikile 60 wa masiku.
8144	Vana vanga lumuriwa loko vari na mavhiki ya mune.
8145	Vana vanga, ndza ha ta va na n'wina nkarhinyana; mi ta ndzi lava, kambe hilaha ndzi byeleke Vayuda hakona loko ndzi te: ‘Laha ndzi yaka kona mi nga ka mi nga ti’, na n'wina sweswi ndza mi byela mhaka leyi.
8146	Vana vapfuleka mahlo endzhaku ka 10 wa masikuNhlamuselo ya minkondzo Maxinjani xina swikunwani swantlhanu eka milenge yale mahlweni laha xinwe xivonakaka loko xifamba hiku nonoka kambe xinga vonaki loko xitsutsuma.
8147	Vana va rimbewu ro hambana vatala ku lwa ngopfu kasi varimbewu rin’we aswitalangi valwa naswona nwana wa xinuna uva aringanerile masangu loko ari na 4 wa tinhweti leswinga endlaka leswaku kuva na vana voka vanga languteriwangi.
8148	Vana vasungula kulumuriwa loko kusungula nguva leyi kunga oma.
8149	Vana vaswona vakota kutlhotlhora eka matandza endzhaku ka masiku mambirhi.
8150	Vana vata fika hi siku ravu 30 kumbe 31 endzhaku ka masangu naswona vatala kutswariwa eka ti awara ta nimixo.
8151	Vana vata sungula ku dya swakudya swotiyela kufana na mana wakona loko vari na 16 – 21 days.
8152	Vana vata sungula ku mila voya loko vari na tlhanu wa masiku naswona vata pfula matihlo hisiku ravu 8th - 10th.
8153	Vana va thlatlhara vanga mbalangi naswona va nga voni.
8154	Vana vatshama ekusuhi na xisaka kuringana masiku nyana.
8155	Vana vatswariwa exikarhi ka Ndzhati na Nyenyankulu.
8156	Vana vatswariwa vapfuleke mahlo naswona vakota kutwa no famba famba endzhaku ka 48 wa tiawara.
8157	Vana va xona vakula kahle kuringana ku hlota loko vari na 20 wa mavhiki kambe swakoteka kuri vati hlotela hi voxe loko vari na 13 wa mavhiki.
8158	Vana vayona valanguteka vasasekile swinene laha vanganavoya bya mpunwa, na mavala vala yo basa emilengeni kusuhi na swinondzwani.
8159	Vana vayona vatshama tani hintlhambi na vatswari kufikela vava na ntsevu wa tinhweti.
8160	Vana va yona vatswariwa vahelerile.
8161	Vandla ra ANC riyirisiwa hi 1961.
8162	Va ndyawulo ya swavuyimi vatsundzuxa van’wamapurasi ku hambanyisa tihuku leti vabyaka na letinga vabyeku nakuva ku khomiwa tihuku leti vabyaka eka mintirho yavuhumelerisi.
8163	Vandzi hlohleterile swinene eka kutwisisa leswaku swivula yini kuva munhu.
8164	Vandzi tumbetile hi xihatla kona kutani unwana a tshama e henhla ka mubedwa.
8165	Vanga burisana na wun’wana na wun’wana loyi van’witsakelaka naswona vatshuxekile ku teka ndlelayihi kumbe yihi leyi vatwaka yilulamerile hambi loko yinga tsakeriwi ngopfu.
8166	Vangama exikarhi ka tinxaka.
8167	Va nga no khoma nakambe a beleriwa, ivi a rhuketeliwa!
8168	Vanga pfuna ku tiyisisa no tisa tindlela tintshwa na swintshuxo leswi hlanganisaka lavangana swilaveko xikan’we na lava vangana leswi vanga nyikaka swona.
8169	Vanga si tekana ntsumi ya Xikwembu yi rhumiwile eka Mariya.
8170	Va nga tlhela va vurhamela ku suhi na vavasati loko vari karhi va kukumuxa nomu.
8171	Vanga tsakela kuvona ntshikelelo wa Afrika wuhunguteka laha ntirho wotala wu faneleke ku endliwa hi Ma Afrika hi voxe.
8172	Vanghana, a hi faneni na Abrahama hi nga landzeleri vanhu lavo homboloka va hi kongomisa ekhombyeni ni le ku feni.
8173	Vanghana, Ester a ti yimisele ku fa a fela va ka vona ku va sirhelela e ku dlayiweni.
8174	Vanghana, Ha swi tiva leswaku Yesu i Xikwembu, na swona u ni matimba ehenhla ka vanhu hinkwavo, mimoya ni hinkwaswo leswi a nga swi endla.
8175	Vanghana, hi fanele ku gandzela no yingisa Xikwembu, ni vanhu va n'wana hi va hlayisa.
8176	Vanghana, hi fanele ku rivalela lava va hi dyohelaka.
8177	Vanghana, hi matimba ya Xikwembu hi nga swi kota ku hlula Sathani.
8178	Vanghana, Hi nga chaveni leswi munhu a nga hi endlaka swona loko hi tshembele e ka Xikwembu le Xi Xi hanyaka le Xi poniseke Daniel ni vanghana va yena.
8179	Vanghana hi nga tshuki hi fana na Thomas lo yi a kanakana hi Xikwembu, a hi faneni na Abrahama la pfumeleke switshembhiso swa Xikwembu na ku yingisa.
8180	Vanghana, hinkwerhu hi fana na Yonasi ni vanhu va Ninivha.
8181	Vanghana, hinkwerhu hi fanele ku twisisa tidyondzo leti ta Rito ra Xikwembu hikuva Xikwembu xi vulavula na hina hi Rito ra Xona.
8182	Vanghana, hinkwerhu hi lwa endleleni ya Xikwembu loko hi pfumela eka leswi nga riki ntiyiso swa van'wana, kambe Xikwembu xi rumele wanuna langa ta hi cinca.
8183	Vanghana, Hosi Yesu u le matilweni sweswi, I Muteki wa le matilweni.
8184	Vanghana, leswi na kambe swi kombile va dyondzisiwa na hina leswaku matimba ya Xikwembu ma tirha ha Yesu.
8185	Vanghana, malandza ya Xikwembu, mi fanele ku lovola munhu loyi a nga mupfumeri loyi a tiyiseleke ku dzunisa Xikwembu ni ku hlayisa swileriso.
8186	Vanghana, mi nawo ntsako?
8187	Vanghana, minga tshuki mi rihisela eka lava mi dyoheleke, hikuva Xikwembu hi xoxe hi xona xi nga ta rihisela eka lava swi va faneleke.
8188	Vanghana, mi nge ndzi mi byela hi wanuna loyia vitaniwa Abraama.
8189	Vanghana, Saul u tinyiketile ku tirhela Xikwembu, kambe anga xi yingisangla.
8190	Vanghana vanhu, hinkwavo va fanele ku tirhela Xikwembu lexi hanyaka, u pfuna lava n'wi tshembhaka kutani va n'wi tirhelaka.
8191	Vanghana, vanhu van'wana va ngava va ti komba va ri na swa kahle evuton'wini, ku fana na Abraama a hi tshembeni Xikwembu ku va xi hi sirelela.
8192	Vanghana van’wi vhakela e Pollsmoor Endzhaku ka malembe yotala yo tsala swikombelo ndzi pfumeleriwile kunwi vhakela kuringana 45 wa timinete.
8193	Vanghana va Yesu va veke ntsumbu wa yena esirheni.
8194	Vanghana va Yobo vanharhu va fikile va vulavula na yena masiku yo tala.
8195	Vanghana, wena u ta ri twisa ku yini ni ku u ta ri amukerisa ku yini e Rito ra Xikwembu?
8196	Vanghana, Xidyoho xi fana ni nhlokonho.
8197	Vanghana, Xikwembu lexi Xi lerisile tinxaka hinkwato Xiku: "U nga tshuki u va ni swikwembu swin'wana e hansi ka Mina, u nga ti endleli swifaniso swi n'wana, u swi korhamela/nkhinsamela u swi gandzela.
8198	Vanghana, Xikwembu ni hinkwavo lavakulu vavanuna va Israele va hlawule Yesu.
8199	Vanghana, Xikwembu xa Elisha i xi xikulukumba ku tlula nala u n'wana na u n'wana.
8200	Vanghana, Xikwembu xi byele Adamu leswaku u ta fa loko o dya leswi nge ensinyeni.
8201	Vanghana, Xikwembu Xi fana ni n'wini nsimu.
8202	Vanghana, Xikwembu Xi lava hinkwavo vanhu va twa hi Yesu ni mahlori la ma a ma endleke leswaku va ta pfumela leswaku i N'wana wa Xikwembu.
8203	Vanghana, Xikwembu xi ni matimba ku tlula swikwembu swa hava leswi endliweke hi timhandze, maribye kumbe swin'wana.
8204	Vanghana, Xikwembu xi tirhisa vanhu lava xi vonaka leswaku ava tiyelanga leswaku va ta hlula lavo tiyela.
8205	Vanghana, Yesu in'wini, nkulukumba wa mu Kriste.
8206	Vanghana, Yesu u hi byerile leswaku Xikwembu lexi Xi nga hi endla (vumba) Xi fana ni tatana loyi.
8207	Vanghana, Yesu U tile ku ta lava no ponisa lava va lahlekeke endlelleni yo Xikwembu.
8208	Van Graan na vanghana va yena vakume masirha yotala ehenhla ka ntshava lawa aya khavisiwile hi swilo swa vafi, laha xin’wana xa ndhuma akuri rimhondzo ra xibejwani lexi axi phutseriwile hi foil ya nsku.
8209	Vanhu a va hundzukanga.
8210	Vanhu ava khandziye nale henhla kamabazi na tilori.
8211	Vanhu a va khunguvanyekile va lava ku dlaya Gidiyoni kambe tata wa yena u n'wi sirhelerile, kutani aku, "loko swikwembu swa n'wina swi ri leswinene, swi ta mi hlulela.
8212	Vanhu a va langutela Zakariya ku huma eTempeleni, kutani va hlamala hi mhaka ya ku hlwela ka yena.
8213	Vanhu ava lava kuvona xibejwani xa nsuku!
8214	Vanhu a va tshama va langutele, kutani hinkwavo a va ehleketa etimbilwini ta vona leswaku kumbexana Yohane a nga va yena Mesiya.
8215	Vanhu hinkwavo a va vulavula ririmi rin'we naswona a va nga swilavi ku hangalaka va ya emisaveni hinkwavo.
8216	Vanhu hinkwavo ematikweni vata katekisiwa kusuka eka wena na leka vatukulu va wena.
8217	Vanhu hinkwavo kusuka endyangwini waka vona avari kona.
8218	Vanhu hinkwavo va fanele ku korhamela no nkhinsamela Hamani ku n'wi xixima loko a karhi a hundza xikarhi ka vona.
8219	Vanhu hinkwavo va huma eka Adamu na Evha.
8220	Vanhu hinkwavo va misava va huma eka vana vanharhu va Nowa.
8221	​Vanhu hi voxe na tikhamphani.
8222	Vanhu lava avanga tekangi kumbe kutekiwa ava tshama emahlweni ka vutshamo lebyi naswona varhangeri va matimba ava tshama enhlokweni ya xivala, ekule na mani na mani.
8223	Vanhu lava a va ri byatsweni va rhurhumela va chava.
8224	Vanhu lava avari e khotsweni leri avari kule na ntlimbo lowu awurikona himinkarhi na minkarhi naswona aswi hlohleteriwa hi varhangeri va Khotso.
8225	Vanhu lava kungava vanhu lava fambaka vaxava no xavisa, lava tirhaka ku maketa, vahumelerisi lava tiyimeleke hambi vahumelerisi hivoxe.
8226	Vanhu lava nghenaka vafanele kutsarisa no sayina eka ndzhawu ya vuamukeri leswaku kuva na vumbhoni bya ku famba famba ka vanhu xikan’we no kota kutiva leswi mavabyi yangavaka ya nghenise xiswona loko kotshuka kuve na mavabyi.
8227	Vanhu lava va 30 000 va ta landzeleriwa hi ku famba ka nkarhi ku ya emahlweni ku twisisiwa timhaka to tanihi ku rhurha, ku cinca ka timakete ta mintirho, ku famba-famba ka tinxaka to tala na ku vumbiwa na ku herisiwa ka mindyangu.
8228	Vanhu lava va nga amukela Moya lowo kwetsima a va hamba va hlangana swin'we va endla wonge endyangu wun'we, kasi a kuri wona masungulo ya Kereke ya Kriste.
8229	Vanhu lava va sungurile ku swi vona leswaku Yesu u na matimba ku tlula Sathani ni moya lowo homboloka ni le ka Sathani.
8230	Vanhu lava vatile na swikhuwani leswingana nkhaviso wo hlawuleka, leswikombaka leswaku avari va ndzhavuko wa Leopard’s Kopje lowu awu kumeka e Zimbabwe nale ka swiphemu swa n’walungu wa Afrika Dzonga.
8231	Vanhu lava vatirha hi matimba swinene.
8232	Vanhu lava va tlhele va sungulele Xikwembu, xi va twisile ku vava hiku rhumela tinyoka leti a ti ri na vuxungu.
8233	Vanhu lava (va va nuna lava) i valala va n'wini wa nsimu (Mfava lowu, wu fanana ngopfu ni mbewu le yi nene).
8234	Vanhu lavaya van'wana va chivirikela n'wina, kambe a va na moya lowunene; va lava ntsena ku mi hambanisa na mina, leswaku mi ta chivirikela vona.
8235	Vanhu va Afrika Dzonga voringana 40 wa mamiliyoni va ponile sweswo, hikokwalaho ka ku anakanya, matimba, kutiyimisela xikan’we na vumunhu bya Prisoner Mandela.
8236	Vanhu va hlamarile ngopfu.
8237	Vanhu va hlamarisiwile ngopfu hi leswi va ku: "Yesu U endlile hinkwaswo kahle, a tlhela a endla leswaku vo fa tindleve va kota kutwa ni timbeveve ti kota ku vulavula."
8238	Vanhu va hundzukile va endla tempele (endlwini ya Xikwembu) ndhawu leyi ku xavisiwaka swihari swa magandzelo.
8239	Vanhu va-Israel ava dzunisa Xikwembu eka yindlu leyi eJerusalema, ku ringana dzana wa malembe.
8240	Vanhu va le Athena va rhandzile ku tiva leswaku va Pawulo va dyondzisa hi yini, ku tani Pawulo a ku ka vona: "Vavanuna va Athena, ndzi vona leswaku mi vanhu lava tšhavaka Xikwembu ku tlurisa.
8241	Vanhu vanga languteriwa ku nghena e xawareni no cinca swiambalo nkarhi wunwana na wun’wana loko vaya eka ndzhawu yihi na yihi ya vuhumelerisi, kumbe vanga languteriwa ku hlamba milenge ntsena exikarhi ka tindzhawu leti naswona switaya hi khombo ra kona.
8242	Vanhu va Ninivha na vona a vari valala va Israel.
8243	Vanhu va n'wana va sungula ku rila.
8244	Vanhu vanwana vatshembha leswaku loko wo teka bilomu ra ximuwu uta dyiwa hi nghala, kambe loko wo nwa mati lawa yangana mbewu ya wona ungaka unga dlawi hi ngwenya.
8245	Vanhu va nyenyile Yesu kutani va n'wi dlaya.
8246	Vanhu va ringetile kuyi hluvukisa hikuva va byala misinya yati palms (leyi sweswi yinga goveka hi moya).
8247	Vanhu va rixaka ra Xiswati vayitirhisa ku horisa mavabyi ya malaria naswona kutlhela ku vikiwa leswaku yi sivela na mavabyi ya ti hanci eka tihanci.
8248	Vanhu va sungula ku tlulela ematini-elwandle.
8249	Vanhu va ta ku: ‘Munhu wo karhi ú velekiwile etikweni ro karhi.’
8250	Vanhu va Tanzania endzhaku ka ku dzinginika ka misava ka mpimo wa 5.7 loku koxeke vutomi byo hlaya.
8251	Vanhu va tile eka yena va lava swileriso, kutani ava pfuna, a tshamisisa timbholovo ta vona.
8252	Vanhu va wena vata va vanhu va mina, Xikwembu xa wena ixa mina" Rhuti hi loko a famba na Nahumi e Betlehema e tikweni ra Israel.
8253	Vanhu va yena ava tsakela va Kanani.
8254	Vanhu va yile va ya vona Yesu vari karhi va huwelela hosana eka n'wana Davida, hosana swi vula ku pona.
8255	Vanhu vohambana hambana va boheka kuva na matitwelo yohambana hambana eka nkarhi wa vona e Robben Island.
8256	Vanhu votala avati kuma vayingisela leswi aswivula hinkarhi walowo.
8257	Vanhu votala ava vulavula hi yena ku ringana mune wa makume wa masiku loko a tava a pfukile eku feni.
8258	Vanhu votala va file hiku lumiwa hi tinyoka leti.
8259	Vanhu votala vahetelele varivala hi kukula ka vona e Robben Island, loku aku hlayisekile kambe kuri kule na swilo, laha leswi aswi endliwa akuri mintirho ya xisocha xikanwe na ku bulusiwa ka swibalesa leswi aswi endleriwa drill.
8260	Vanhwanyana va ntlhanu a va tlharihile kambe va ntlhanu, la ma swi vona, a va nga tlharihanga.
8261	Va Nose to Tail vakombisa leswaku xivindzi xi cheriwa endzeni ka meleka loko xinga se swekiwa kume mati lawa yangata hunguta acid no vevukisa nantswo.
8262	Va NSPCA na SABS valekuteni na maendlelo yakahle loko swita eka mafuwelo ya mimpfundla kutiyisisa leswaku yihlayisiwa hindlela leyi faneleke.
8263	Vantima va Afrika Dzonga avari vatshovi va tihunyi ni va ki vamati, lava ava ringanele ku endla mintirho leyi ayi endliwe hi milawu ya xihlawuhlawu leyi vavanuna va vona ava lwa na yona.
8264	Van’wamapurasi ava fanelanga ku pfariwa matihlo hi ntsengo wa switirhisiwa leswi, hikuva mali leyinga hlayisiwaka hiku tirhisa swondlalela swakahle yinga pfuna eka swinwana swa swilaveko swale ka bindzu leri.
8265	Van’wamapurasi eka tindzhawu hinkwato avatwa onge kuna kulaveka kakuva ku byariwa nsinya lowu kuva wu xavisiwa kumbe wuva wale kaya “hikuva misinya leyi ya mihandzu yakala swinene hintumbuluko loko yipimanyisiwa na mikanyi”.
8266	Vanwamapurasi endzhawini liya avabyala swimilani swotala swa Gamay noir ematshanwini ya Pinot noir, hikuva ayihumelerisa madiriva yotala naswona swa olova kuyi byala.
8267	Vanwamapurasi etindzhawini ta Beaujolais,edzongeni wa Burgundy, vakote ku byalela exihundleni hambi leswi aswiyirisiwile laha vanga tlhela vakota kuhumelerisa Gamay noir.
8268	Van’wamapurasi lavantsongo kumbe lava lavaka tihuku letinga laveki swakudya swodurha, vanga hlayisa tihuku leti kuva tiya emahlweni titshikela matandza.
8269	Van’wamapurasi lava vanga khumbeka ava vika leswaku akuvangi na swikoweto swa mavabyi eka tihuku kambe tilo pfuka tifile hixitalo.
8270	Van’wamapurasi lava vangana tihuku toka tinga pfaleriwanga kumbe leti fambaka titilavela swakudya vafenele kutshama varikarhi vakambela kuvona leswaku swiphiqo leswi aswikuli loko swirikona.
8271	Van’wamapurasi lava xavisaka tihuku va hunguta khombo ra vanhu kuva vatisa mavabyi hikuva va biyelela tiyindlu ta tihuku hi darata.
8272	Van’wamapurasi vafanele ku landzelela swiletelo swa rihanyo na vuhlayiseki loko kubasisiswa swihahlu, xikombiso kumbala swi ambalo swavusirheleli,ti gloves, mabutsu, swidloko nati mask leswaku vanga ngheneli hi ritshuri na tikhemikali tanghozi.
8273	Van’wamapurasi vafanele kutekela enhlokweni minkarhi ya mirhi, leswivulaka leswaku nkarhi loko kunga se tshikeriwa matandza na nkarhi wa nyama leswi humaka eka tihuku leti tshunguriwaka leswaku swita fambisana na milawu ya laha tikweni.
8274	Van’wamapurasi vafanele kutshama varikarhi vakambela swonwela eka swona mati no lulamisa laha ku pfutaka endzhaku kaloko tihuku titava tisusiwile naswona kunga senghena tihuku tin’wana.
8275	Van’wamapurasi vafanele vava navukheta na vurhonwani loko va sivela vuvabyi lebyi kuva byifika eka mapurasi ya vona.
8276	Van’wamapurasi vale xifundzheni xa North West e Afrika Dzonga, vatirhisa matluka ya camphor bush eka swakudya swa swifuwo hikuva yile henhla hiti protein letinga eka (30%).
8277	Van’wamapurasi vanwana vatirhisa ti hitara kuva va engetelela ku hisa kumbe leswi fafazelaka mati kuva kuhunguteka ku hisa.
8278	Vanwamapurasi vanwana vatsakela kuva vavekela mitsembyana leyi chavisaka switsotswana leswi eka tindzhawu tavuhumelerisi kumbe eka mabokisi ya swisaka leswi.
8279	Van’wamapurasi votala vatirhisa maendlelo lawa vange i “in-all-out systems”, laha swihukwana swivekiwaka hi mintlawa kuya hi vukhale bya swona loko swifika e purasini naswona swivekiwa swin’we eka nkarhi wa vuhumelerisi kukondza swifamba e purasini.
8280	Vanwamapurasi votala vatirhisa swondlalela leswinga kona ekusuhi navona.
8281	Van’wamitlangu lava va le ku endleni leswaku rixaka ra hina ri tinyungubyisa no ya emahlweni va aka xiyimo xa hina xa le henhla xo tirha kahle eka Tipharalimpiki.
8282	Van'wana a va ku: “E-e, ú lahlekisa vanhu.”
8283	Van'wana a va ku: “I munhu lonene!”
8284	Va n'wana a va swi kota ku hlambela, va n'wana va khomelela e swi po mbo ndzwaneni swa ngalava.
8285	Van'wana a va tsalanga marito lawa.
8286	Van'wana a va tsalanga marito lawa: “N'wana wa Xikwembu”.
8287	Van'wana exikarhi ka vadyondzisiwa va yena va vutisana, va ku: “Xana ú vula yini, loko a ku ka hina: ‘Endzhaku ka nkarhinyana, a mi nga ndzi voni, kutani endzhaku ka nkarhinyana kambe, mi ta ndzi vona’ xana?
8288	Vanwana vahumelerisi vanga tirhisa vanhu lava vava xaviselaka, laha vangata landza matandza vakuma swimalani eka ku endla sweswo, vatlhela vaya xavisela makete wale kusuhi, vaxavisi vanwana, mavhengele, tihodela, swibedlhele na vanwana.
8289	Van'wana va ku: “E-e, a hi yena, kambe wo fana na yena.”
8290	Van'wana va ku: “Hi yena.”
8291	Van'wana va ku: “Loyi, hi yena Mesiya.”
8292	Van'wana va ku: “Ntsumi yi vulavurile na yena.”
8293	Van'wana va ku: “Xana munhu wa mudyohi a nga swi kotisa ku yini ku endla mahlori layo tano xana?”
8294	Van'wana va lava va rhumiweke a va ri Vafarisi.
8295	Va n'wana va masocha ya vaRoma va susile Pawulo entshungwini wa vanhu vo kariha swo nghasi.
8296	Vanwana vanga ehleketa ngopfu hi leswi vaswivoneke kasi vanwana vanga tsakisiwa hileswaku hinkwaswo leswi vabohiwa vangati tsona swona switise mbuyelo wa kahle eka rixaka.
8297	Vanwana vangava va hlamberile kunene kuya eribuweni.
8298	Van'wana vanhu a va swi tsakelanga leswi va karihela Yesu va ku U hanyisile muvabyi hi siku ra Xikwembu ro hlawuleka siku ra Sabatha.
8299	Vanwana vanwamapurasi lava vatsakela kurhanga va ndlalela xihahlu kwalomu ka vhiki kunga se nghenisiwa tihuku leswaku leswinga ndlaleriwa swita pfa swioma.
8300	Van'wana va ri: Betezata, kumbe Betsayida.
8301	” Van'wana va ri: Eka Siyoni va ta ku: ‘U mana wa hina, kaya ka munhu un'wana ni un'wana.
8302	Van'wana va ri: emasinagogeni ya Galeliya.
8303	Van'wana va ri: exihlobyeni xa Harodo.
8304	Van'wana va ri: Hakunene we HOSI Xikwembu, u khokholo ra mina.
8305	Van'wana va ri: HOSI Xikwembu i dyambu ni xitlhangu.
8306	Van'wana va ri: kambe mikitsikitsi ya wona ma hi vangela maxangu ni ku tikeriwa.
8307	Van'wana va ri: kumbe ku hambana na hina hi ku tiakela alitari ya n'wina.
8308	Van'wana va ri: Kutani marhambu lawa ma vile ndzhaka ya vatukulu va Yosefa.
8309	Van'wana va ri: laha xi taka hi kona, ku ni ku rhula.
8310	Van'wana va ri: Lexi Tata wa mina a ndzi nyikeke xona hi lexikulu ku tlula hinkwaswo.
8311	Van'wana va ri: Loko Akisa a hloma, ú kuceterile Otiniele leswaku a kombela nsimu eka tata wa yena.
8312	Van'wana va ri: loko va ba vanhu hi ndlela leyi nga riki enawini.
8313	Van'wana va ri: masiku hinkwawo va twarisa ku lulama ka wena.
8314	Van'wana va ri: matilo ma kondza ma nyamalala.
8315	Van'wana va ri: naswona wu tale swidziva swa mpfula leyo sungula.
8316	Van'wana va ri: Ndzi fana ni munhu loyi a etleleke exikarhi ka vafi.
8317	Van'wana va ri: Ndzi tlhandlekile harhi enhlokweni ya nhenha yin'wana.
8318	Van'wana va ri: N'wana-wa-Munhu la nge matilweni.
8319	Van'wana va ri: Simoni n'wana Yona.
8320	Van'wana va ri: Tindhawu ti tele endlwini ya Tata wa mina; loko a swi nga ri tano, xana a ndzi ta va ndzi mi byerile leswaku ndzi ya mi lunghisela kona ke?
8321	Van'wana va ri: u ko u tikomba eSiyoni, we Xikwembu xa swikwembu.
8322	Van'wana va ri: U susile ku dzuneka ka yena.
8323	Van'wana va ri: u tlhele u katekisa va ka Yakobo.
8324	Van'wana va ri: u wu lwela hikuva hi wena u wu byaleke.
8325	Van'wana va ri: va hlamulana hinkwavo va ku dzunisa.
8326	Van'wana va ri: Va ka Rhuveni ni va ka Gadi va thya alitari vito ra “Vumbhoni”, hikuva a va ku: “I vumbhoni exikarhi ka hina leswaku HOSI hi xona Xikwembu.”
8327	Van'wana va ri: wa chaviseka ehubyeni leyikulu ya vahlawuriwa.
8328	Van'wana va ri: Wena u ri: Rirhandzu ra mina ri ta va kona.
8329	Van'wana va ri: xiluvelo xa wena xi tiyile.
8330	Van'wana va ri: Yena loyi a dyondzisaka vanhu, a nga na vutivi xana.
8331	Van'wana va susa mathyaka loko va n'wana va aka rirhangu va hoxa tinyangwa va nghenisa timbati.
8332	Van’wana vatsheba leswaku swingava swifambisana na riengeteri ra xi- Shona-bwe, tani hile ka Zimbabwe, leri ari tekiwa kuvula ‘maribye ya nhlonipho kumbe ku gandzela’.
8333	Van'wana vavanuna va-Israele va dlayiwile, kutani van'wana va tsutsumile ku sivela ku dlayiwa, kutani Yoshuwa na malandza ya yena ya Israele va wile hi swikandza e mahlweni ka Areka.
8334	Van'wana va vona a va navela ku n'wi khoma, kambe a ku vanga na un'we la nga yisa voko eka yena.
8335	Vanwana vavula ndzhawu yo dzwihala tani hi kamara rodyondzela eka rona ra Robben Island.
8336	Vanwana vayaxavisa tani hi manyoro kasi vanwana vaya tirhisa kunonisa misava ya swirhapa swavona kumbe madyelo ya swifuwo.
8337	Van'wani va n'wi dlayile hi ku n'wi gongondzela emahadzini ya xihambano, socha ri n'wi tlhava etsheveni hi tlhari ku kumisisa loko a file.
8338	Van’waswimawusa lava titsariseleke eka e-Filing va nga tirhisa Dexibodo ya Vuyiselo wa mali (Refund Dashboad) ku vona xiyimo xa mivuyiselo ya vona ya timali.
8339	Van’wa tipolitiki vohambana hambana, ku katsa Nelson Mandela, loyi ari muyimeri hinkarhi walowo ava hehliwa hi nandzu wa treason eka malembe ya xihlawuhlawu yava 1950’s.
8340	Va n'wi hlamula va ku: “Wena u velekiweke ethyakeni ra swidyoho, u nga dyondzisa hina xana?”
8341	Va n'wi hluvurile xiambalo xa yena xo saseka kutani va n'wi hoxa ekheleni leri ari phye mati.
8342	Va n'wi khorwisa leswaku a yingisa xileriso xa muprofeta.
8343	Va n'wi lunghisela swakudya kona.
8344	Va n'wi vonile loko a tlhandlukela etilweni.
8345	” Va n'wi vutisa, va ku: “I mani munhu wa kona loyi a nga te ka wena, ri teke u famba, xana?”
8346	Va n'wi yimisa emahlweni ka vanhu hinkwavo, kutani va ku ka Yesu: “Mudyondzisi, wansati loyi ú kumiwile a ri karhi a endla vuoswi.
8347	Va nyika Yoxuwa ndhawu leyi a kombeleke yona, wu nga muti wa Timinata-Sera, lowu wu nga emagangeni ya Efrayimi.
8348	Vapfumeri lava, va hanya hi la ku nga heriki, hikuva Moya wa Xikwembu U hanya eka vona.
8349	Vapfumeri va n'wana va khongoterile Pawulo leswaku a nga yi e Yerusalem.
8350	Vapfumeri vo tala a va ri kona kwalano vusiku byebyo.
8351	Vaphameriwa kwalomu ka 15-20 wa timinete dyambu ringa se dzwihala.
8352	Vaphorisa van’wi pfalerile laha anga jikela khale ka vatirhi kulori vakwe: u pfumerile leswaku uve xirho xa nhlangano lowu kusukela hi 1956 naswona uve mbhoni leswinga endla leswaku a pfaleriwa.
8353	Vaprista va ka vona va fe hi tlhari, kambe tinoni ta vona a ti va rilanga.
8354	Vaprista va kombo vata rhwala ala tinanga ta tinho ndzo ta tinyimpfu emahlweni ka areka.
8355	Va prista va yima xikarhi ka nambu loko vanhu va pelela Kanana e misaveni yo oma.
8356	VaProfeta va te Yena (Yesu), uta xanisiwa atlhela a fa.
8357	Varhangeri lava ava kumi vuleteri byo karhi naswona loko va kombeta vanhu hi ndzhawu leyi ava landzeleli swiletelo swokarhi.
8358	Varhangeri va kona kwalano na vona.
8359	Varhangeri va Ndzhavuko Kavanyisa ka 12: Varhangeri va Ndzhavuko (211-212) Ku simekiwa, xiyimo na ntirho wa vurhangeri bya ndzhavuko, ku ya hi vurhangeri bya xintu, swa amukeriwa, ku ya hi Vumbiwa.
8360	Varhangeri va tiko ava fanele kuva va endla ndzhawu leyi vangata pfalela kona lava avata tshova nawu.
8361	Va rhendzele kampa ya va Midian exikarhi ka vusiku.
8362	Va rhendzele muti wa Samaria nkarhi wa ku leha.
8363	Varhumburi vavukanyi vacukumeta timongo kumbe va tihisa hikuva vavona switeka nkarhi kuva va deva timongo kuta huma minconcombi.
8364	Varhumiwa va lerisa Lota ni ndyangu wakwe ku baleka e tikweni ra Sodoma na swona va nga languti endzaku.
8365	Varhumiwa va nkarhi hinkwawo va thoriwa nkarhi wo tirha lowu helaka - xikan’we-kan’we loko ku nga si va na ntshamo wo sungula wa Huvo yo endla Milawu ya xifundzankulu endzhaku ko hlawuriwa ka wona loku landzelaka.
8366	Va ri: “A hi yeni hi ya herisa tiko ra Vaisraele, vito ra vona ri ta ka ri nga ha tsundzukiwi hi munhu!”
8367	Va ri bohelela emurini.
8368	Va ringile Xikwembu havomu, va xi kombela swakudya leswi a va swi navela.
8369	Varisi lavakulu va swifuwo swa Abraama na Lota a va sungula ku holova.
8370	Va rivarile leswi xi va endleleke swona esikwini leri xi va kutsuleke eka valala, ri nga siku leri xi nga tikomba ha rona, hi ku endla mahlori lamakulu erivaleni ra Sowani le Egipta.
8371	Vasamariya lavo tala va muti wolowo va pfumela eka Yesu hikwalaho ka leswi vuriweke hi wansati, loko a te: “Ú ndzi byerile hinkwaswo leswi ndzi swi endleke.”
8372	Va simekiwile endlwini ya HOSI Xikwembu xa hina, va phaka marhavi eswivaveni swa Tempele ya xona.
8373	Va South African Poultry Association valemukisa van’wamapurasi kuva valandzelela swiletelo swa maendlelo tani hileswi murhi wunga taka wunga tirhi loko swiletelo swinga landzeleriwangi.
8374	Va South African Poultry Association vasungule swavona swipimelo leswi pfunaka vahumelerisi kufikelela swilaveko leswi.
8375	Va sungurile ku rilela Muxe leswaku ava pfuna, loko ari Muxe ukhongerile kutani ti thlela.
8376	Vasusa no celela swiharhi leswifeke loko swingase fikisa mavabyi na khombo eka leswin’wani.
8377	Va swi tivile leswaku a va hlayisanga no yingisa milawu ya Xikwembu.
8378	VAT123e yi fanele ku rhumeriwa Erhavini ra SARS laha n’waswimauwsa a nga titsarisela kona.
8379	VAT 404 Guide for Vendors (VAT404 ya Xiletelo xa Van’waswimawusa) (Xiphemu xa 12 – Rhumelo wa nhundzu ematikwenimambe na Amukelo wa nhundzu ku suka ematikwenimambe) Government Notice No.
8380	Va ta avanyisa tiko hi swiphemu swa 7; va ka Yuda va ta ya emahlweni va tshama endhawini ya vona ya le dzongeni, ni va ka Yosefa endhawini ya vona ya le n'walungwini.
8381	Vata ka mina "Madala!
8382	Va ta mi endla swilo leswi hikuva a va hi tivanga, hambi Tatana hambi mina.
8383	Va ta mi hlongola emasinagogeni; naswona, ku ta ta nkarhi lowu un'wana ni un'wana loyi a mi dlayaka a nga ta anakanya leswaku ú tirhela Xikwembu.
8384	Vatata wa hina va dyile manna emananga, hilaha Matsalwa ma vuleke hakona loko ma te: ‘Ú va nyikile vuswa lebyi humaka etilweni, va dya.’
8385	Vatata wa hina va gandzerile entshaveni leyi; kutani n'wina mi ri: ‘Ndhawu leyi vanhu va fanelaka ku gandzelela eka yona, hi le Yerusalema.’
8386	Vatata wa n'wina va dyile manna emananga, kambe va file.
8387	Va tekile mintsumbu ya malandza ya wena va yi nyika makoti ma dya; lava va ku khongelaka, va nyiketiwile swiharhi swa nhova swi va dya.
8388	Vateki va swinepe avari kona laha hansi nanswona nyivuye ndzi fika laha avari kona ndzi lava kukuma ndzhawu yakahle laha andzi ta teka swinepe swa nkoka.
8389	Vathori vakwe eka Rand Daily Mail van’wi akele darkroom ya kwe.
8390	Vati endlele mali ya vona endzhawini leyi ayi vuriwa K2, edzongeni wa xintshabyani xa Bambandyanalo.
8391	Va tile va ta khoma Yesu.
8392	Vatirhela-mfumo va n'wana a va ri ni vukwele eka yena.
8393	Vatirhela-tiko va vuavanyisi, na vatirhela-tiko va vuavanyisi vo khomela, handle ka vaavanyisi, va fanele ku hlambanya kumbe ku tiyisisa hi ku landza milawu ya tiko.
8394	Vatirhi vatala kuva na swavona swiambalo leswinga hluvuriweku loko vari eka ndzhawu leyi.
8395	Vativi va sayense e Everpix vasungule tindlela tintshwa ta madevelo ya timongo leswaku kuta kumeka mafurha ya kona.
8396	VAT i xibalo lexi nga kongomangiki eka ntirhiso wa nhundzu na vukorhokeri eka ikhonomi.
8397	Vatlangi nkulu va Football avari kona Khale ka mutlangi wa ndhuma eka bolo ya milenge wa 66 wa malembe wale Brazil Pele hiyena anga susa bolo eka xipano xa World XI, 30 wa malembe endzhaku kaloko a wisile ku tlanga ntlangu lowu.
8398	Vatlhela vakota no endla mabendlele lawa ya tirhisiwaka loko vanhwenyani vaya khomba.
8399	Vatlhela vakota no tirhisa dayi.
8400	Va tlhela vaku, Yena u ta tlhela a pfuka kutani u ta tshama evokweni ra Xinene ra Tata wa Yena.
8401	Vatluti va swikepe vama Arab na Asian vavuye vakuma moya wa vuxavisi lowu awurikona, lowunga hunga wuva pfuna kuva vata fika e Africa laha vanga fika va xava madzovo ya swihari, nsuku na timhondzo ta tindlopfu kusuka eka vaxavisi valaha kaya.
8402	Vatokoti hi swa Xibalo lava Titsariseleke va ha ta laveka leswaku va humesa papila ra mpfumelelo wa vuyimeri erhavini rin’wana na rin’wana leri va ri endzelaka, naswona phurofayili ya vona ya sweswinyana ya yi ta tshama yi nga cinciwanga.
8403	Va Transvaal ava kume 100 wa swihlala kasi Free State yikuma 90. Leswi hileswi hiswivitanaka ntwanano lowu kuburisaniweke kahle eka wona!
8404	Vatsari lava a va nga hanyisa vanhu.
8405	Vatsari ni Vafarisi va tisa wansati loyi a kumiweke a ri karhi a endla vuoswi.
8406	Vatshami va khale vale MapungubweWorld Heritage Sites Vatshami va khale vale Mapungubwe Majomela ya kahle!
8407	Vatsonga ahi vuyiseni ndhavuko, hi tinyingubyisa.
8408	Vatsonga I vanhu va ntsako, vanhu vo hlekelela.
8409	Vatswari bya wona abyi tiveki.
8410	Vatswari va wona aya tiveki kahle kambe ku ehleketeleriwa leswaku yangava ya huma eka muxaka wa xikhale wa Albanian, Balisca, kumbe kusukela eka kutsemiwa yinwana misinya ya mudiriva.
8411	Vatswari va yena a va vurisa sweswo hi ku chava Vayuda, hikuva Vayuda a va twananile leswaku, loko munhu un'wana a nga tshuka a vula leswaku Yesu i Mesiya, ú ta hlongoriwa esinagogeni.
8412	Vatswari va yena va hlamula va ku: “Ha swi tiva leswaku loyi i n'wana wa hina, ni leswaku ú velekiwile a file mahlo; kambe lexi xi endlaka leswaku sweswi a kota ku vona, a hi xi tivi, ni loyi a n'wi horiseke mahlo, a hi n'wi tivi.
8413	Vatswari va yena va lovile kutani a sala a hlayisiwa hi malume (kokwana) wa kwe.
8414	Vatswari va Yesu a va ya eYerusalema lembe rin'wana ni rin'wana enkhubyeni wa Paseka.
8415	Vatswari va yona avativeki.
8416	Vatswari va yona i Chenin Blanc na Ugni Blanc (leyi tivekaka hi Trebbiano).
8417	Vatukulu va muprista Aroni va nyikiwile muti wa Hebroni ni madyelo ya wona ya swifuwo, leswaku wu va lowu vadlayi va nga ta ya tumbela eka wona.
8418	Vatumbuluke eka leswi namuntlha hiswivulaka dzonga vupela dyambu bya Zimbabwe nale vuhuma dyambu bya Botswana, kambe xiphemu xa vaaki xihetelele xirhurhela e dzongeni wa Limpopo naswona vasungule ntsindza lowu vuriwaka Schroda.
8419	VAT ya nhundzu leyi amukeriwaka laha tikweni ku suka ematikwenimambe yi hoxile xandla hi 13.0% eka Ntsengo wa Mali ya Xibalo ya malembe, kun’we na Swibalo swa Vulawuri bya Tinhundzu eMindzilekanini leswi nga nghenisaka 4.0%.
8420	VAT yi hakerisiwa eka goza rin’wana na rin’wana ra phurosese ya humeso na hangalaso naswona yi avelana na nxavo lowu hakerisiwaka eka tinhundzu na vukorhokeri.
8421	Va United Nations kuve van’wana valava a tirha na vona.
8422	Va va byela hi ta loyi a nga ta va ponisa e swidyohweni swa vona.
8423	Vavabyi lava ava sele vavuye varhumeriwa exibedlhele xa Westfort, kusuhi na Pretoria.
8424	Vavabyi lava vale Cape ava hambanyisiwa na maxaka na vanghana lava vangavaka vari na vona kutani vayisiwa e xihlaleni.
8425	Vavabyi va kwalano a va tolovele no pfumela leswaku loko mati ma pfindlusiwile, munhu wo ranga loyi a nga ta nghena kona u ta hanyisiwa.
8426	Vavabyi va wona akutele vantima lava ava hluphekile swinene akuri vona lava avangari na nkateko.
8427	Va vaki vale Senegal va tirhisa timintsu ta kona.
8428	Vavanuna ava ngheneleli eka ku kurisa vana.
8429	Vavanuna, eka xiphemu xa vona, vatava va lahleriwile exivaleni kumbe ekusuhi na xona.
8430	Va va nuna lava a va khandla Stefano, va vekile tinguvu ta yena e milengeni ya mujahana loyi a ri kona kwalano wa va rhangeri va Ma Yuda wo vuriwa Saul.
8431	Vavanuna lava a va rhandzanga ku dlaya Yonasi, kambe mheho yi tlakuka hi matimba, kutani va teka Yona va n'wi hoxa elwandle.
8432	Vavanuna lava ngale ku byameleni va endla nampundzu, kumbe na madyambu.
8433	Vavanuna lava va hlamula vaku: "Xikwembu le Xi hi Xi tirhelaka Xi ta hi ponisa, ni loko Xi nga endli a hi nge xi gandzeli xi faniso xa nsuku."
8434	Vavanuna ntsena vana misisi ya xitshopani nyana na rimbangwa ematlhelo ya xikandza nale henhla ka nhloko.
8435	Vavanuna va endla nhlangano wa mbirhi ku fika ka ntsevu, naswona hi hlangano va khoma rifuwo ra ntlhambu.
8436	Vavanuna va Israele a va chava Goliyadi.
8437	Va vanuna va mbirhi vo vuriwa Daniel na Nehemia a va sindzisiwa ku fana na Mordekai na Ester ku ya hanya e tikweni ra valala va vona.
8438	Vavanuna van'wana lavakulu lava hanyeke khale ava ri malandza ya Xikwembu.
8439	Vavanuna van’wana va tlhela vaya mahlweni va phuphura tinsiva ta vona hinkwato, switi komba pnge I bolo leyikulu yo basa.
8440	Vavanuna van'wanava ya ka hosi va fika va ku ka hosi: "Ku na va Yuda va n'wana eka mfumo wa wena, lava va nga yingiseriki xileriso lexi a va ku xiximi wena hosi.
8441	Vavanuna va tala ku twarisa mpfumawulo wa bhomo na vona.
8442	Vavasati ava lahliwa eka voko ra ximatsi kasi vavnuna eka voko ra xinene.
8443	Vavasati va ku ka Nahumi, "a ku nkhensiwe hosi hikuva a yi ku tsonanga mudyandzhaka namuntlha".
8444	Vavasati va laha Afrika Dzonga vo kota ku ambala kahle ni lava tsandzeka ku bomba kahle – vavasati va laha Afika Dzonga va khatisa hi vuswikoti byo bomba.
8445	Vavasati vantsongo nyana naswona va tika 130kg. swirho swa tona swale hansi iswo basela nyana na xitshopani xo vonikela na ribungwa ro fana nyana na sava.
8446	Va vengile Yosefa naku languta nkarhi lowu vanga ta n'wi endla swo biha.
8447	Vavhakachi vafamba fambela eka tindzhawu leti pimiweke laha kungana vuhumelerisi.
8448	Vavika leswaku loko kunga tirhisiwangi murhi wotala kumbe wutshikiwa nkarhi wokoma kumbe wu oma wungase fikelela kuhetisisa ntirho wayona.
8449	Va vilela hi loko hi ri na ntalo wo sirhelela timfanelo ta xidemokrasi na Vumbiwa bya xidemokrasi leswi veke kona endzhaku ko tinyiketela ka matimba.
8450	Va vilela hi loko tiko ra hina riri na timhangu leti ngana vugevenga laha ku hisiweke tsevu wa matorokisi eTshwane n’hweti leyi hundzeke.
8451	Va vilela hi swilo swin’wana eka ikhonomi ya hina, ngopfu-ngopfu ku tlakuka ka xihatla ka ntswalo, swakudya na minxavo ya mafurha leswi tshikilelaka swisiwana.
8452	Vavurile leswaku u fanele a endlile xidyoho emahlweni ka Xikwembu hikokwalaho Xikwembu xi n'wi baka.
8453	Vavuyeriwa va tigiranti ta nhlayiso a va lava ku ringana mamiliyoni ya 8 hi 2004, namuntlha vanhu lava pfumalaka va mamiliyoni ya 11 va Afrika Dzonga va kota ku fikelela tigiranti leti.
8454	Vavuye va hehliwa swinwe hi nandzu wa treason hi 1955 laha vanga ntshunxiwa hi 1961.
8455	Vaxanisiwile swinene hi valawuri vandzhawu laha ava lava leswaku vasuka e Johannesburg ya valungu leswaku vaya tirha na vantima kuloni'.
8456	Vaxinuna na vaxisati loko vahambanyisiwile vanga yisiwa laha vangata kulela kona kuya hi rimbewu ra vona kufikela loko se vahlawuriwa kuya fuyiwa, ku xavisiwa kumbe kuya dlawa.
8457	Vayile emahlweni vatala eka ndzhawu leyi kuringana malembe ya 200 wa malembe.
8458	Va yile e Yerusalem va ya byela vadyondzisiwa va n'wana leswaku va vonile Yesu, u kona wa hanya.
8459	Va yimisa timboni na timbita kutani va rila huwelela, "tlhari ra Xikwembu na ra Gidiyoni" Va Midian a va chavile kutani va sungula ku dlaya un'we hi un'we wa vona.
8460	Vayisa lavanharhu, hivan’wana va tinyiko leti Sophiatown yinga tikurisa.
8461	Va yisile Stefano e hubyeni va n'wi hehla hi mavunwa va ku u rhukana Xikwembu na swona u sandza Rito ra Xikwembu.
8462	Va yisiwile e Babylona hi valala va vona.
8463	Vayuda a va n'wi lava enkhubyeni, va ku: “Ú kwihi munhu wa kona xana?”
8464	Va Yuda a va vulanga nchumu hikuva timbilu ta vona ta nonhon'wa.
8465	Vayuda va hlamala, va ku: “Xana munhu loyi ú byi kuma kwihi vutivi, kasi a nga dyondzanga?”
8466	Vayuda va kanetana hi xivona, va ku: “Xana munhu loyi a nga hi nyikisa ku yini nyama ya yena leswaku hi dya xana?”
8467	Vayuda va ku ka yena: “Sweswi ha swi tiva leswaku u ni demona; Abrahama ú file; swi tano na vaprofeta, va file; kutani wena u ku: ‘Loko munhu a hlayisa rito ra mina, a nga ka a nga khumbiwi hi rifu ni siku ni rin'we!’
8468	VaYuda va kwata (kariha) ngopfu va kokela Stefano e handle ka muti, va sungula va n'wi kandla hi maribye.
8469	Vayuda va n'unun'uta hikwalaho ka yena, hileswi a nga te: “Hi mina vuswa lebyi xikeke hi le tilweni.”
8470	Va Yuda va n'wana a va n'wi kaneta.
8471	Vayuda van'wana lava a va ri kona, na vona va tluleriwile hi vukanganyisi bya Petro, Barnaba a kondza a kokiwa na yena hi ku kanganyisa koloku.
8472	VaYuda va n'wana vo tala ni tinxaka tin'wana ta vanhu va pfumerile e ka Mahungu lama, kutani tikereke to tala ti akiwile; kambe va n'wana a va pfumelanga.
8473	Vayuda va n'wi hlamula va ku: “A hi ku khandleli ntirho lowunene, kambe hileswi u sandzaka Xikwembu, ni leswi u tiendlaka Xikwembu, kasi wena u munhu ntsena.”
8474	Vayuda va tlhela va teka maribye va lava ku n'wi khandla.
8475	​VDP yi tirha eka swibalo hinkwaswo leswi fambisiwaka hi SARS (ku nga katsiwi Vulawuri bya nhundzu emindzilekanini na Xibalo xa swimakiwa swa laha tikweni).
8476	Veka mpfundla eka ndzhawu leyi pfumalaka moya ekule na mimpfundla leyinwana.
8477	Vekani mihandzu leyi fambelanaka ni ku hundzuka ka n'wina!
8478	Vekela voko ra ximatsi ehenhla ka nhloko xikan’we na matihlo, se utshikelela tintiho timbirhi exikarhi ka tindleve utlhela u tshikelela.
8479	Vekela xitina kumbe xitepisi emahlweni ka nomo wa bokisi rero leswaku vata tlhela vakota kunghena nakambe.
8480	Verwoerd a switiva kahle leswaku kutava va ku kanetalokukulu swinene kusuka eka vanhu vantima, laha kunga tekiwa xiboho xaku lulamisa xihlala xa Robben Island tani hi khotso ra lava vangata kanetana na mfumo.
8481	Vhakela Robben IslandWorld Heritage Sites Ndzi sungule ku vhakela Robben Island hi 1989, tani hi rendzo rohlawuleka ra xikolo.
8482	Vhembe Wilderness Camp Leyi yova yona nkamba leyi ndzi yirhandzaka swinene.
8483	Vhengele ra ndzhawu leyi rivitaniwa Ledewinkel kombe vhengele ra vaaki.
8484	Vhexini yo hetelela ya Adobe Flash Player na Adobe Reader yi fanele ku tirhiseriwa eFiling na vhexini yo hetelela ya Adobe AIR ya e@syFile™ Employer: Ku kuma hungu eka eFiling 'Loading.
8485	Vhiki leri hi tlhela hi fungha 25 wa malembe hi mpfhuka ku humesiwile khale ka Phuresidente Nelson Mandela ekhotsweni, ni ku herisa ku yirisiwa ka mavandla ya ntshuxeko.
8486	Vhiki leri hundzeke, Nhlangano wa Tinhlayohlayo wa Afrika-Dzonga wu humesile tinomboro, leti kombaka ku kula ka lembe hi 1.1% loko ku pimanisiwa na lembe leri hundzeke.
8487	Vhiki leri hundzeke Swirho swa Vachaviseki swi ve na nkateko wo langutisa eka timhaka leti.
8488	Vhiki leri taka Vaholobyenkulu va Swifundzha va ta hlangana na Vameyara ku pulana no simeka swipimelo swo hlayisa gezi eka Vamhasipala hinkwavo laha tikweni.
8489	Vhiki rin'wana endzhaku Yesu ati vonakarisa nakambe.
8490	View the full Constitutionalrights@justice.gov.za A ku nge vi na xihlawuhlawu ehenhla ka wena.
8491	Viko ra xinyenyani lexi ra xinghezi rivula leswaku “ Xitshopani xo tumbela” leswivulaka xitshopani lexikumekaka ehansi ka tipapa ta xona.
8492	Vinyi vamisava vantshwa vakanetanile na milawu ya national heritage.
8493	Viognier - Madiriva - Afrika-DzongaViognier i nsinya lowu humelerisaka wayeni yo basa, lowungana vuxaka bya kahle swinene na Piedmontese grape, Freisa.
8494	Vito leri ra “Koekoek” rivula muhlovo wa muxaka lowu wa huku.
8495	Vito leri ringava rihlawuriwe hikokwalaho ka mahanyelo ya xona loko xiri emoyeni.
8496	Vito leri risuka eka rito raxi-Celtic ringe vidu, leswivulaka ntsandza.
8497	Vito leri risukela eka marito ya xi-French leswivulaka “pine” and “black”, leswisukelaka eka xivumbeko xa xichocho xa madiriva lexi fanaka swinene na pine cone kasi ntima wona wusukela eka muhlovo wa madiriva.
8498	Vito leri rivula xivumbeko lexi fanaka na xinjovo xa mihandzu ya kona (‘thorns’).
8499	Vito ra Afrikaans ra nsinya lowu rivuriwa “Raasblaar” leswivulaka matluka yorhasa leswi vangiwaka hi mpfumawulo wa matluka na mbewu ya kona loko ku ba moya.
8500	Vito ra Jakobo ri vula ku amukela leswi nga riki ntiyiso kutani ntumbuluko wa Jakobo akuri ku pfumela leswingariki ntiyiso eka van'wana.
8501	Vito ra kona ro toloveleka ri yelana eka xihari lexi nga na rivilo swinenene, no tlulelala ehenhla loko xiri nghozini.
8502	Vito ra ‘lavender' risuka eka rito ra xi-Latin lavare ‘lerivulaka kuhlantswa kumbe ku hlamba'.
8503	Vito ra lokixi leri ira xinghezi leringa tsongahatiwa hi ndllela leyi SOuth WEstern TOwnships.
8504	Vito ra mana wa yena ari Maria loyi a humeke hi le ka Abrahama na Isaac.
8505	Vito ra Mandela ari tiveka swinene kambe munhu yena anga tiveki.
8506	Vito ra nsinya lowu ra xinghezi kumbe Afrikaans rihlamusela swinene hinldela leyi mitwa ya rona yinga tshamisa swona leyi endlaka onge yova na xigiya.
8507	Vito ra Nyawa rona ri tirhisiwa hikuva dzovo ra yena ri ronge kova tinyawa hinkwako-kwako.
8508	Vito ra ‘Phetola’ (Tswana rivula ku cinca), ringa kombisa ku cinciwa ka mavabyi yokarhi lawa yanga tisaka mbuyelo wa kahle.
8509	Vito ra Rhavi: Loko ‘Vito ra Bangi’ ri ri na khodi ya bangi ya misava hinkwayo, ndzhawu leyi yi ta khiyiwa naswona no va na “Rhavi Ra Misava hinkwayo” hi yoxe, loko swi nga ri tano ndzhawu leyi yi ta tsaleka naswona yi fanele yi tatiwa.
8510	Vito ra wansati loyi ari Mariya.
8511	Vito ra wansati loyi a va ku i Bathsheba.
8512	Vito ra wona rivula leswaku “the little green one” hixi French, leswihlamuselaka kutika kukuma mihandzu no kula eka maxelo yotitimela.
8513	Vito ra xilatin: Giraffe Camelopardalis Ku bebhula: Makume-ntlhanu wa tin’wheti Ku kula hi ntumbuluko: Mune/ntlhanu wa malembe Ntshikelelo: Nhutwa yin’we yi velekiwa nkarhi wun’wani-wun’wani loko ku hundza makume-nthlanu wa tin’wheti.
8514	Vito ra ximanguva lawa, ‘Mapungubwe’, risukela eka mukhalabya loyi anga voni loyi a vuriwaka Mowena, loyi anga sungula a kombetela xintshabyani lexi hi matihlo yayena yo basa hi lembe ra 1931.
8515	Vito ra xona ra xinghezi risukela eka xifurwa leringe 'tightrope-walker'.
8516	Vito ra xona risuka eka muhlovo wa xona leri teke na maDutch loko vafika laha tikweni hi malembe ya 1600's.
8517	Vito ra yena a ri Samsoni.
8518	Vito ra yena ari twakale etikweni ra Isarele, uta ku antswisela vutomi ni ku va nxongotelo ra wena loko u dyuhala, naswona muveleki wa wena loyi I n'wingi wa wena loyi u n'wi rhandzaka, loyi eka wena a tlulaka majaha ya nkombo.
8519	Vito ra Yena i Yesu.
8520	Vito ra Yena i Yesu Kriste.
8521	Vito ra yena I Yesu Kriste, kambe vabihi va n'wi dlayile.
8522	Vito ra yena u ta va Solomon.
8523	Vito ra yona rivula leswaku “wild white” hiririmi ra xi French naswona nsinya wakona kutshembiwa leswaku wuta kusuka eka ndyangu wa xikhale wa Traminer.
8524	Voko lerinwana, ritlakusa ncila, ivi u tshikelela hala ndzhaku ka wona.
8525	Voko ra Hosi hakunene a ri ri na yena.
8526	Vombhoni lebyi abyi khome mavito ya timpipi leti totala ta tona tinga vuya tinyamalala.
8527	Vona a va biwela swidyoho swa vona, kambe Yesu loyi anga ri na nandzu, u file, a va mhamba ya swidyoho swa hina vanhu hinkwerhu, xikan'we mina na wena.
8528	Vona, milenge ya lava va nga lahla nuna wa wena hi leyi e nyangweni, na wena va ta ku teka;" Kutani hi nomu lo a wela milengeni ya Petru a fa.
8529	Vonani, mina ndzi ri, tlakusani mahlo mi languta masimu: Ma vupfele ku tshoveriwa.
8530	Vonani, ndzi mi averile matiko hinkwawo lawa ma ha saleke, ni hinkwawo lawa ndzi ma tekeke, ku sukela enambyeni wa Yordani ku ya fika eLwandle ra Mediteraniya evupeladyambu, leswaku ma va ndzhaka ya tinyimba ta n'wina.
8531	Vonani, ndzi mi tivisa mahungu lamanene lama nga ta tsakisa tiko hinkwaro swinene; hileswaku namuntlha mi velekeriwile Mulondzovoti emutini wa Davhida; i Kriste, Hosi.
8532	Vonani, nkarhi wa ta, ni sweswi wu fikile, lowu mi nga ta hangalaka ha wona, un'wana ni un'wana a tlhelela ekaya ka yena, mi ndzi siya ndzi ri ndzexe; hambiswiritano a ndzi ndzexe, hikuva Tatana ú na mina.
8533	Vona phurosese ya hina yo olova yo tipfuna hi wexe.
8534	Vona va hlamula vaku: "Pfumela e ka Hosi Yesu Kriste kutani u ta ponisiwa - wena ni va yindlu ya wena."
8535	Vondlo ra xinyenyani lexi riva ri phutseriwe hi muhlovo wo basa ritlhela riva na xitshopani nyana kuya eka orange.
8536	Vonelo leri nga boheku ri ya hi xiyimo ehenhla ka ntiviso wa ntiyiso lowu endliweke eka xikombelo xa ximfumo.
8537	Vorster, himpela, ari holobye wa vululami hinkarhi walowo waku nyamalala ka Mandela xikan’we nakuva "Black Pimpernel" a hundzule maphorisa swiphunta.
8538	Vorster loyi aringeta kuti sirhelela ahlamuserile valndzeri vakwe leswaku yena atshame ekusuhi na wansati wa wantima eka nkhuvo lowu hikuva a sindzisiwa hintirho wakwe naswona aswi endlela tiko ra Afrika Dzonga".
8539	Vo tala va vona va khizamile ehansi va n'wa mati.
8540	Votala va vona va sungule ku tirhisa swidzidziharisi na byala.
8541	Voya bya kona bya hluveka nale ka mpfundla wukarhi wuhanya.
8542	Voya byi tlhuma swinene, ingaku I wulu no leha.
8543	Voya lebyi byina xivumbeko xa triangle naswona byikota kutlherisela kuvonakala.
8544	“Vredefort Dome hiyona yak hale swinene, yitlhela yikula nakuva yi entisiwe hi kukhukhuriwa endzhaku ka kugandliwa laha misaveni.
8545	Vuaka-tiko bya wena a byi nge susiwi eka wena.
8546	Vuchuchisi abyi kombele leswaku vakuma xigwevo xa rifu, kambe hikuva mfumo wu chava leswaku matiko ya misava yata lwisana na vona, ntlawa lowu awu vitaniwa ‘Rivonia Eight’ wu gweviwe vutomi hinkwabyo.
8547	Vudyelo bya swifuwo a byiri byi ntsanana eka ndhawu leyi.
8548	Vuenti bya vuxokoxoko Ku ni vuenti lebyi kulu ku tlula swipene leswi n’wani, kun’wani I yinhla kun’wani rhawundi.
8549	Vuhenhla byakona byisukela 300 kuya eka 780 wa timitara ehenhla ka lwandle.
8550	Vuhenhla byakona byi sukela kwalomu ka 300 kuya eka 780 wa timitara ehenhla ka lwandle.
8551	Vuhlalu bya nghilazi byikumekile eka ndzhawu liya, leswikombaka leswaku vanhu va Zhizo avari na ntirhisano na switichi swa vuxavisi swa Arabic e East Coast (leswingale Bazaruto Archipelago ya Mozambique).
8552	Vuhlalu lebyi bya nkoka, byikumeke himihlovo yohambana hambana kusuka eka wasi kuya eka rihlaza, laha ku ehleketiwaka leswaku abyi tirhisiwa ku hakela timhondzo ta tindlopfu hi vaxavi va ma-Arab e east coast.
8553	Vuhlalu lebyi byi sungule kuva kona hixitalo eka vanhu va K2 laha vanga sungula kubyi n’okisa ku endla nkatsakanyo wa vuhlalu leswivuriwaka ‘garden rollers’.
8554	Vuhlayiseki bya rixaka byi fambisiwa hi vulawuri bya Palamende na bya huvonkulu ya rixaka.
8555	Vuhlayiseki bya rixaka byi fanele ku landzeleriwa hi ku landza nawu, ku katsa nawu wa le handle.
8556	Vuhlayiselo bya swibalesa byi mbirhi byivuye byi endliwa laha aku vekiwa tinxaka ta 6” na 9.2” ta swibalesa; Cornelia Battery ayi langute e Blouberg channel kasi De Waal Battery aayi sirhelela nyangwa wa Table Bay.
8557	Vuhlayisi byale hansi byati masipala swiendle leswaku ti soreji tipfutela e nambyeni wa Vaal.
8558	Vuhosi bya MapungubweWorld Heritage Sites Hiti 9 April 1933, kuve na kukumiwa ka xiyimo xale henhla ka sirha leringa tivekeku laha ritumbulukaka kona, ritele hi swokhavisa swa nsuku, leri ari endliwe hi maribye yantumbuluko enhoveni.
8559	Vuhumelerisi bya mimpfundla yo xavisiwa e Afrika Dzonga swisungule endzhaku nyana ka nyimpi ya misava ya vumbirhi (World War II).
8560	Vuhumelerisi bya Pinot blanc abyi sungulanga kahle laha Afrika Dzonga, laha kungana le hansi ka 10 ha leti vikiweke hi 2016.
8561	Vuhumelerisi byi fika exikarhi ka 10 t/ha kuya eka 14 t/ha.
8562	Vuhumelerisi byi suka e hansi kuya ehenhla swinene kufikela kwalomu ka 10 t/ha na 15 t/ha.
8563	Vuhumelerisi byi vuye byi kula kusuka eka hectare yin’we hi 1979 kuya eka kutlula 5 550 ha hi 2016.
8564	Vuhumelerisi e Afrika Dzonga Aswitiveki leswaku Cabernet Sauvignon yingava yifike rini laha tikweni ra Afrika Dzonga, kambe ku ehleketeleriwa leswaku yingava yive kona kwalomu ka ti century timbirhi leti hundzeke.
8565	Vuhumelerisi e Afrika Dzonga Aswitiveki leswaku Shiraz yifike rini laha Afrika Dzonga.
8566	Vuhumelerisi e Afrika Dzonga Chenel yihumelerisiwe rosungula e Afrika Dzonga hi 1974.
8567	Vuhumelerisi e Afrika Dzonga Chenin blanc yi tekiwa tani hiyinwana ya leti tinga sungula kufika ema purasini yale Cape himinkarhi yava Jan van Riebeeck.
8568	Vuhumelerisi e Afrika Dzonga Hambi leswi cultivar ayiri kona laha tikweni kuringana nkarhi woleha, vuhumelerisi byisungule kuvakona endzhaku kaloko kuve na swimilani swakona hi malembe yava 1970s.
8569	Vuhumelerisi e Afrika Dzonga Hambi leswi madiriva lawa yangava laha tikweni kusukela hiva 1920s, vuhumelerisi byi sungule kuva kona hiva 1990s, hikokwalaho ka ku duma ka yona loko yikatsiwa na tinwana tofana na Cabernet kumbe yihumelerisiwa yiri yoxe.
8570	Vuhumelerisi e Afrika Dzonga Kwalomu ka 114ha ta Durif yi byariwa e Afrika Dzonga,yive kona e Vititec his 2001.
8571	Vuhumelerisi e Afrika Dzonga Loko Malbec yaha rimiwa e Stellenbosch nale Paarl kusukela hiva 1920s, Yicheriwe e bodlheleni rosungula ekusunguleni kava 1990s, hiva Backsberg Estate Cellars, lavanga exikarhi ka Paarl na Stellenbosch.
8572	Vuhumelerisi e Afrika Dzonga Madiriva lawa ya byariwe rosungula laha Afrika Dzonga hi 1982 naswona ndzhawu yavuhumelerisi se yikurile ku hundza eka 2 000 ha.
8573	Vuhumelerisi e Afrika Dzonga Mpfanganyiso lowu wa madiriva hybrid wusungule kuva kona laha Afrika Dzonga hi 1981 naswona aswi hleketiwa kuri yikota kuhanya kahle eka maxelo yo hisa swinene naswona yikota ku kombisa minantswo ya Weisser Riesling.
8574	Vuhumelerisi e Afrika dzonga Muxaka lowu wufikile laha tikweni hi malembe yava 2000 hi Simon Barlow wale Rustenberg e Stellenbosch loyi anga tlhela ava wosungula ku endla wayeni yakona.
8575	Vuhumelerisi e Afrika Dzonga Muxaka lowu wuhumelerisiwe e Afrika Dzonga kusukela hiva 1850s laha yingava phuphu ya tiwayeni to tshuka kuya fikela hiva 1960s hikokwalaho kakuva yikota kuhumelela hi xitalo.
8576	Vuhumelerisi e Afrika Dzonga Professor Abraham Izak Perold u kote kuyisa wayeni ya Swiss BK5 Pinot noir kwalomuya ka malembe yava 1920s kasi Muratie e Stellenbosch yive yona ndzhawu yosungula ku byala swimilani leswi hi 1927.
8577	Vuhumelerisi e Afrika Dzonga Sangiovese aku hleketiwa leswaku yitivisiwile laha Afrika Dzonga hi malembe yava 1970’s, kambe matsalwa ya (2016)ya komba leswaku madiriva lawa yak hale yasungule kubyariwa emasin’wini e purasini ra Boplaas hi lembe ra 1982.
8578	Vuhumelerisi e Afrika Dzonga Souzão yite e Afrika Dzonga hi lembe ra 1920s kambe kuna 44ha ntsena leyinga byariwa naswona yibyariwa kona laha kaya – masimu lawa yotala (24ha) yakumeka eka tindzhawu ta Swartland.
8579	Vuhumelerisi e Afrika Dzonga Tinta Barocca yitisiwe rosungula kusuka e Portugal eka malembe yale kuheleni kava 1920s.
8580	Vuhumelerisi e Afrika Dzonga Touriga Naçional yifike rosungula laha Afrika Dzonga hi lembe ra 1970s.
8581	Vuhumelerisi e Afrika Dzonga Welgemeend Wine Estate yuivonaka yiri yona yosungula kuva yi byala muxaka lowu wa madiriva ya Petit Verdot hi malembe yava 1975.
8582	Vuhumelerisi e Afrika Dzonga Yikote kuva kona e Afrika Dzonga hi 1906, ekusunguleni ayi byariwa ntsena etindzhawini tale Groot Drakenstein.
8583	Vukari bya wena bya ndzi tshikelela, magandlati ya wena hinkwawo ma ndzi khubumetile.
8584	Vukari bya wena byi le henhla ka mina, ndlela leyi u ndzi hlaselaka ha yona ya ndzi vavisa.
8585	Vukheta byifanele kuva kona leswaku magwaru yanga tlakusiwi hikuva swinga endla leswaku titwa kuvava no onha eka tihuku.
8586	Vukona bya tinsuna letinga rhwala malaria byile hansi nyana loko ku pimanyisiwa nale ntangeni wa Kruger, hambiswiritano, akuna tinghozi leti taha kuvikiwaka ta mavabyi lawa.
8587	Vukona bya yena byi teka ndzhawu leyi byiyi tekaka.
8588	Vukorhokeri bya xikongomiso, byo lawula na mpfumaleko wa mboyamelotlhelo rin’we bya vavanuna na vavasati va SARS hi leswi endlaka SARS yi va yin’we ya vukorhokeri byo antswa bya xibalo emisaveni hinkwayo”.
8589	Vukorhokeri lebyi i mahala kambe mindziho na mintswalo eka ntsengo wa layisense swi nga hakeriwa eka xikombelo lexi hundzeleke hi nkarhi.
8590	Vukulu bya ntsinda ‘capital’ abyi pimiwa kuva byiri na vanhu voringana 300 na 500, kukatsa na 1400 wa vanhu lava hanyaka emakaya yale kusuhi.
8591	Vukuvuku rina tipapa to tontswa naswona rihlota swakudya riri emoyeni.
8592	Vulavisis bya sayense eka mafurha ya L. javanica byikomba leswaku vuswikoti bya wona byo tshungula byi katsa ku sivela fukuzani,mavabyi ya chukele, malaria, nayanwana.
8593	Vulavisisi bya DNA byihlamusela leswaku Savignin hiyona mhani wa kona.
8594	Vulavisisi bya DNA byi komba leswaku muxaka lowu wutiveka tani hi Mataro, Monastrell kumbe Mourvèdre letinga xilo xin’we.
8595	Vulavisisi bya DNA byikombeta leswaku muxaka lowu wungava wu huma eka Rivairenc.
8596	Vulavisisi bya DNA, kufika sweswi byi yima na swiviko leswitaka swihuma e Dao, leswikombaka leswaku ndzhawu liya yina nhlayo yikulu xikanwe na vun’winyi bya Touriga Naçional kutlula e Douro.
8597	Vulavisisi byaku tiyisisa kumbe kuseketela matirhiselo ya xintu ya mitsembyani leyi yaha ta kukatsa na ku tshungula mavabyi yofana na diabetes, mavabyi yo oma swirho, fukuzani, swiphiqo swo hefemula yaha lavisisiwa.
8598	Vulavisisi byale Korea byikume leswaku lavender oil yapfuna swinene eka insomnia na depression.
8599	Vulavisisi byi komba leswaku mhaka ya tindziminyingi yi ni xiave xikulu swinene eka ku pfuna machudeni loko ya ri karhi ya burisana hi mhaka ya swa tidyondzo ta vona.
8600	Vulavisisi byikomba leswaku mindyangu yotala yikota kuti xavela mugayu laha muholo wunga henhla nyana vakota ku engetelela hi tinyala na matamatisi kumbe khavichi.
8601	Vulavisisi byi komba leswaku misinya ya Petit Sirah yikota ku kondelela mixaka yo hambana hambana xikanwe no komba kukula ka yona na mbuyelo ku ya kwalomu ka 22-24t/ha.
8602	Vulavisisi byikomba leswaku mpimo wa mahanti lawa yanga xavisiwa ku endla murhi yi hungutekile swinene exikarhi ka 1995 na 2001.
8603	Vulavisisi byi komba leswaku wupfuneta eka mpfuvelo e khwirini, wupfuneta eka ti sinus na asthma xikan’we nopfuneta eka mukhulhwani no juluka.
8604	Vulavisisi byikume swibyariwa leswi swiengetelela swakudya.
8605	Vulavisisi byintshwa byi tiyisisa leswaku sage i mitsembyani leyi nga lavekaka ku tshungula mavabyi ya Alzheimer.
8606	Vulavisisi byinwana byikume leswaku atiri na swita ndzhaku leswi aswi tlakusa mabelo yambilu.
8607	Vulavisisi eka ximenynic acid byikombe leswaku kuva na ku famba kahle ka ngati.
8608	Vulavisisi ku hlawula nsinya wa mihandzu yale nhoveni kuva wu byariwa ekaya xikan’we no xavisiwa ku kumeke red milkwood tani hi xirhandzwa (92.5%) eka ximilani loko ku pimanyisiwa na 64% wa van’wamapurasi lava vanga byalaka mobola plum.
8609	Vulavisisi lebyi nga endliwa e United States eka malembe ndzhaku nyana byi tekele enhlokweni ngopfu brand ya Mandela loyi anga khoma xiyimo xa vumbirhi endzhaku ka Coca-Cola misava hinkwayo.
8610	Vulavisisi lebyinga endliwa ku pimanyisa mahanti na matluka byi kombeta leswaku kuhambana iku ntsongo swinene.
8611	Vulawuri bya kahle bya matoto swisungula hikuva xihahlu xa tihuku xiva xindlaleriwe kahle.
8612	Vulawuri bya timakete Swilaveko swinwana swifanele ku tekeriwa enhlokweni.
8613	Vulawuri bya Vuhaxi Makungu ya tin’wana na tin’wana194.
8614	Vulawuri byo chuchisa byi na matimba yo sungula ku sengisiwa ka milandzu ya vugevenga, hi ku yimela mfumo, na ku tirha mitirho yihi na yihi leyi lavekaka leyi yelanaka na ku sungula ku tenga milandzu ya vugevenga.
8615	Vulawuri lebyikulu byi nyikiwa eka tsala rihi na rihi leri nga na mfungho wa Great Seal, tanihi leswi swi vulaka leswaki ri pasisiwe hi Puresidente wa Afrika Dzonga.
8616	Vulehi bya nkarhi lowu nga ta fambiwa ku fikelela xiyimo xa le henhla wu nga ha engeteriwa hi ndlela yo karhi.
8617	Vumbhoni bya Archaeology byikomba leswaku akuri na ndzhwu yintsongo yale Mapungubwe kunga se fika 1220, naswona ndzhawu yakona yingava yi tshwile kutani kutlhela ku akiwa yindlu leyinga rhurhela vanhu lava ava suka e K2.
8618	Vumbhoni bya archaeology byi tlhela byikomba leswaku timpfula tinile hi matimba swinene hinkarhi lowu leswi aswi endla leswaku vurimi byiva ntirho lowunene.
8619	Vumbhoni bya miholo ya vaaki-tiko na byona bya vonaka eka ku antswa hi matimba ka ku fikelela switirhisiwa swa rihanyo.
8620	Vumbhoni bya wena a byi tiyanga.”
8621	Vumbhoni lebyi kumiweke hi ndlela yo onha mfanelo yihi kumbe yihi ya munhu eka Nawumbisi wa Timfanelo byi fanele ku ka byi nga katsiwi loko ku pfumela vumbhoni byolebyo swi ta endla leswaku nandzu wu nga fambi kahle kumbe swi onha mafambiselo ya vululami.
8622	Vumbiwa ra Riphabliki ra Afrika Dzonga1.
8623	Vumbiwa ra Riphabliki ra Afrika Dzonga: 10. Vulawuri bya VaakiU komberiwa ku lemuka: Vuhundzuluxeri lebyi bya Xitsonga byi tekiwa ku suka eka nkandziyiso wa ximfumo wa Ndzawulo ya Vululami.
8624	Vumbiwa ra Riphabliki ra Afrika Dzonga11.
8625	Vumbiwa ra Riphabliki ra Afrika Dzonga: 11. Mitirho ya VusirheleriU komberiwa ku lemuka: Vuhundzuluxeri lebyi bya Xitsonga byi tekiwa ku suka eka nkandziyiso wa ximfumo wa Ndzawulo ya Vululami.
8626	Vumbiwa ra Riphabliki ra Afrika Dzonga12.
8627	Vumbiwa ra Riphabliki ra Afrika Dzonga: 12. Varhangeri va NdzhavukoU komberiwa ku lemuka: Vuhundzuluxeri lebyi bya Xitsonga byi tekiwa ku suka eka nkandziyiso wa ximfumo wa Ndzawulo ya Vululami.
8628	Vumbiwa ra Riphabliki ra Afrika Dzonga: 13. TimaliU komberiwa ku lemuka: Vuhundzuluxeri lebyi bya Xitsonga byi tekiwa ku suka eka nkandziyiso wa ximfumo wa Ndzawulo ya Vululami.
8629	Vumbiwa ra Riphabliki ra Afrika Dzonga: 1. Ku Lulamisela ka MasimekeloU komberiwa ku lemuka: Vuhundzuluxeri lebyi bya Xitsonga byi tekiwa ku suka eka nkandziyiso wa ximfumo wa Ndzawulo ya Vululami.
8630	Vumbiwa ra Riphabliki ra Afrika Dzonga2.
8631	Vumbiwa ra Riphabliki ra Afrika Dzonga: 2. Nawumbisi wa TimfaneloU komberiwa ku lemuka: Vuhundzuluxeri lebyi bya Xitsonga byi tekiwa ku suka eka nkandziyiso wa ximfumo wa Ndzawulo ya Vululami.
8632	Vumbiwa ra Riphabliki ra Afrika Dzonga3.
8633	Vumbiwa ra Riphabliki ra Afrika Dzonga: 3. Mfumo wa NtirhisanoU komberiwa ku lemuka: Vuhundzuluxeri lebyi bya Xitsonga byi tekiwa ku suka eka nkandziyiso wa ximfumo wa Ndzawulo ya Vululami.
8634	Vumbiwa ra Riphabliki ra Afrika Dzonga: 4. PalamendeU komberiwa ku lemuka: Vuhundzuluxeri lebyi bya Xitsonga byi tekiwa ku suka eka nkandziyiso wa ximfumo wa Ndzawulo ya Vululami.
8635	Vumbiwa ra Riphabliki ra Afrika Dzonga5.
8636	Vumbiwa ra Riphabliki ra Afrika Dzonga: 6. SwifundzankuluU komberiwa ku lemuka: Vuhundzuluxeri lebyi bya Xitsonga byi tekiwa ku suka eka nkandziyiso wa ximfumo wa Ndzawulo ya Vululami.
8637	Vumbiwa ra Riphabliki ra Afrika Dzonga: 7. Mfumo wa MugangaU komberiwa ku lemuka: Vuhundzuluxeri lebyi bya Xitsonga byi tekiwa ku suka eka nkandziyiso wa ximfumo wa Ndzawulo ya Vululami.
8638	Vumbiwa ra Riphabliki ra Afrika Dzonga8.
8639	Vumbiwa ra Riphabliki ra Afrika Dzonga: 8. Tikhoto na Mafambiselo ya VululamiU komberiwa ku lemuka: Vuhundzuluxeri lebyi bya Xitsonga byi tekiwa ku suka eka nkandziyiso wa ximfumo wa Ndzawulo ya Vululami.
8640	Vumbiwa ra Riphabliki ra Afrika Dzonga9.
8641	Vumbiwa ra Riphabliki ra Afrika Dzonga Kavanyisa ka 4: Palamende (42-82) Palamende yi vumbiwa hi – PalamendeNhlengeletano ya Tiko; na Huvo ya Rixaka ya Swifundzankulu.
8642	Vumbiwa ra Riphabliki ra Afrika Dzonga: MangheneloU komberiwa ku lemuka: Vuhundzuluxeri lebyi bya Xitsonga byi tekiwa ku suka eka nkandziyiso wa ximfumo wa Ndzawulo ya Vululami.
8643	Vumbiwa ra Riphabliki ra Afrika Dzonga Vumbiwa ra Riphabliki ra Afrika Dzonga Kavanyisa ka 1: Ku Lulamisela ka Masimekelo (1-6)1.
8644	Vumbiwa ra Riphabliki ra Afrika DzongaXedulu ya 1A.
8645	Vumbiwa ra Riphabliki ra Afrika Dzonga: Xedulu ya 2. Swihlambanyo na Switiyisiso swo XiximekaU komberiwa ku lemuka: Vuhundzuluxeri lebyi bya Xitsonga byi tekiwa ku suka eka nkandziyiso wa ximfumo wa Ndzawulo ya Vululami.
8646	Vumbiwa ra Riphabliki ra Afrika Dzonga: Xedulu ya 3. Maendlelo ya NhlawuloU komberiwa ku lemuka: Vuhundzuluxeri lebyi bya Xitsonga byi tekiwa ku suka eka nkandziyiso wa ximfumo wa Ndzawulo ya Vululami.
8647	Vumbiwa ra Riphabliki ra Afrika Dzonga: Xedulu ya 6AU komberiwa ku lemuka: Vuhundzuluxeri lebyi bya Xitsonga byi tekiwa ku suka eka nkandziyiso wa ximfumo wa Ndzawulo ya Vululami.
8648	Vumbiwa ra Riphabliki ra Afrika Dzonga: Xedulu ya 6BU komberiwa ku lemuka: Vuhundzuluxeri lebyi bya Xitsonga byi tekiwa ku suka eka nkandziyiso wa ximfumo wa Ndzawulo ya Vululami.
8649	Vumbiwa ra Riphabliki ra Afrika Dzonga: Xedulu ya 6. Malongoloxelo ya Nkarhi wo HundzuluxaU komberiwa ku lemuka: Vuhundzuluxeri lebyi bya Xitsonga byi tekiwa ku suka eka nkandziyiso wa ximfumo wa Ndzawulo ya Vululami.
8650	Vumbiwa ra Riphabliki ra Afrika Dzonga: Xedulu ya 7. Milawu Leyi nga HerisiwaU komberiwa ku lemuka: Vuhundzuluxeri lebyi bya Xitsonga byi tekiwa ku suka eka nkandziyiso wa ximfumo wa Ndzawulo ya Vululami.
8651	Vumbiwa ra Riphabliki ra Afrika Dzonga: Xikhomanisiwa xa A. Ku Cinciwa eka Xedulu ya 2 eka Vumbiwa ra KhaleU komberiwa ku lemuka: Vuhundzuluxeri lebyi bya Xitsonga byi tekiwa ku suka eka nkandziyiso wa ximfumo wa Ndzawulo ya Vululami.
8652	Vumbiwa ra Riphabliki ra Afrika Dzonga: Xikhomanisiwa xa C. Mfumo wa Vun’we bya Rixaka: Xiyenge xa XifundzankuluU komberiwa ku lemuka: Vuhundzuluxeri lebyi bya Xitsonga byi tekiwa ku suka eka nkandziyiso wa ximfumo wa Ndzawulo ya Vululami.
8653	Vumunhu byakwe na vurhangeri byakwe swihumele erivaleni.
8654	Vunanga byo tsokombela bya jazz byi ku tshuneta ekusuhi na shebeen yale kusuhi.
8655	Vunyingi bya swirho swa mfumo wa milawu swi fanele ku va kona loko xiboho xelexo xi amukeriwa.
8656	Vunyingi bya swirho swa Palamende byi fanele ku va kona loko xiboho xelexo xi amukeriwa.
8657	Vuprista bya HOSI Xikwembu hi yona ndzhaka ya vona.
8658	Vurhangeri bya xintu bya ndhavuko Nkoka wa ndzhawu leyi wuhundza naleka mindzelekani yalaha kusuhi.
8659	Vurimi byi nyika xin’wana xa swivandlanene leswikulu eka ku kurisa hindlela yo tivikana ikhonomi na ku tumbuluxa mitirho.
8660	Vurimi i nghingiriko lowu ringaneleke ehansi ka Xikimi xa Vuyiselo wa DizeleMabindzu yo tala ya vurimi ya ta ringanela ku tsarisiwa eka Xikimi xa Vuyiselo wa Dizele.
8661	Vusiku byebyo, vanhu vavila va vilela hikwalaho ka varhangeri va Xikwembu, Muxe na Arone hambi ni le ka Xikwembu.
8662	Vusiku byi le mavokweni ya wena, na wona nhlekanhi wu fumiwa hi wena, u vekile dyambu ni tinyeleti etindhawini ta swona.
8663	Vusiku byin'wana endleleni yo ya ekaya ku te wanuna eka Jakobo.
8664	Vusiku byin'wana hinkwavo vave na milhorho.
8665	Vusiku byin'wana loko Saul na vavanuna va yena va ha etlele, Davida na munghana wa yena Abner, va ngungumerile va ya endzeni ka kambu ya Saul, Abishai u lave ku dlaya hosi leyi a yi etlele, kambe Davida an'wi kavanyeta.
8666	Vuswikoti bya vuhumelerisi byisukela eka 8 t/ha kuya eka 14 t/ha,kambe yifanele yinga kuli hinhlayo leswaku yitaka yinga lahlekeriwi hi khwalithi ya wayeni.
8667	Vuswikoti byo horisa bya swimilani swalaha kaya swa vutshunguri swi engeteleleka ngopfu kuya eka mavabyi ya ntikelo swinene.
8668	Vuthu ra vusirheleri hi rona ntsena vuthu leri nga le nawini laha Riphabliki.
8669	Vuthu ra vusirheleri ri fanele ku vumbiwa na ku fambisiwa tanihi leri nga tshinyiwa.
8670	Vutihlanganisi exikarhi ka vaxavi na swihukwa abyive ehansi, ngopfu ngopfu loko vasukile.
8671	Vutisa munhu loyi atirhaka hiswona kumbe loyi a tirhanaka na swakudya swa swiharhi ku endla swakudya leswinga ringanela leswingata pfuna kufikelela swilaveko swa tihuku eka swiyimo swohambana hambana swo humelerisa.
8672	Vutivi byo hlawuleka bya, kumbe ntokoto eku kambeni tinkonta, timali ta tiko na mafambiselo ya tiko swi fanele ku tekeriwa enhlokweni loko ku thoriwa Jenerali wa Tinkota.
8673	Vutomi bya rona hinkwaro byi teka kusuka eka 18 wamasiku kuya eka tinhweti tohlaya nyana.
8674	Vutomi bya tinyenyani byilo vuya hi xitalo, naswona kwalomu ka 74 wa tinxaka ta swinyenyani leti katsaka ti cormorants, seagulls nati lapwings, leti hanyaka eribuweni ra lwandle.
8675	Vutomi lebyinga ekusuhi na tindlopfu byi hlamusela kahle leswaku hikokwalaho kayini tindzhawu ta vutshamo ta vanhu va Zhizo byiri ekule nale milambyeni, laha tindlopfu leti twaka torha atita onha swibyariwa swa vona.
8676	Vutshamo bya Cape Otter Xihadyani lexi xitshama laha kungana mati yo tenga xikan’we nale lwandle, naswona xilava mati yo tenga leswaku xita kota ku hlantswa munyu lowu nghenaka eka voya bya xona.
8677	Vutshamo bya xi-Shona himpela abyi kumeka kona kusukela kwalomuya ka malembe yava 1220 – xiphemu xa ndzhavuko lowukulu lowunga aka vutshamo emaribyeni yale xikarhi e Dzongeni wa Afrika loko kunga se fika valungu.
8678	Vutswari kumbe vatswari va yona ava tiveki nasweswi.
8679	Vuvekisi bya le ka ikhonomi bya swiyenge swa mfumo na phurayivhete a byi engeteleka hi ku lava ku ringana 11%, laha ku engeteleka hinkwako ka swimakiwa swa xiyenge xa mfumo ku nga va kona hi avhareji ya 15,8% hi lembe.
8680	Vuvekisi bya swimakiwakulu i bya nkoka eka matshalatshala ya hina ku kurisa ikhonomi, ku tumbuluxa mitirho, ku havexerisa matimba eka mabindzu lamatsongo na ku nyika vukorhokeri eka vanhu va ka hina.
8681	Vuvekisi bya tiko eka swifambo swi veka tiko tanihi ndzhawu ya vuvekisi leyi kokaka rinoko.
8682	Vuvekisi bya tiko ra hina eka swifambo byi ta pfuna ku kurisa ikhonomi no ololoxa mitlhontlho ya mpfumaleko wa mitirho, vusweti na mpfumaleko wa ndzingano.
8683	Vuvekisi eka swifambo swa mani na mani i xiphemu xo aka no tirhisa netiweke ya swifambo swa mani na mani leyi hlanganisiweke etikweni hinkwaro.
8684	Vuvekisi eka switirhisiwa swa Mitlangu byi languteriwa ku hoxa xandla eka mimbuyelo ya nkarhi wo leha eka dorobankulu leri rhurhelaka, leswi swi tlhelaka swi tirhisa mfuwo wa switirhisiwa swa Khapu ya Misava ya FIFA ya 2010.
8685	Vuxaka bya Afrika-Dzonga na BRICS bya tirhisiwa ku yisa emahlweni ku tsakela ka tiko, ku tlakusa nhlanganelo wa matiko ya muganga na ku vulavula hi sisiteme ya mafumele lawa ya fanaka ya matiko ya misava.
8686	Vuxaka bya hina na Democratic Republic of Congo byi ta ya emahlweni, tanihi loko hi lava ku nghenelela eka matshalatshala yopfuna vanhu va tiko ku fikelela ku rhula ka nkarhi hinkwawo no simekiwa ka nongonoko wa vona ku aka hi vuntshwa na nhluvukiso.
8687	Vuxisi bya lothari byi katsa imeyili kumbe SMS laha mukhumbheki a byeriwaka leswaku u winile lothari.
8688	Vuxokoxoko bya Bindzu ra Munhu un'we/Nakulorhi loyi a Endlaka Xikombelo/Mutirheli wa Vaaki Bindzu ra Munhu un'we: vuxokoxoko bya bindzu ra munhu a ri yexe kumbe munhu hi yexe.
8689	Vuxokoxoko bya laha misava yi lavaka ku hiuvukisiwaka kona: Xiphemu xa 14 xa Purasi Edinburgh 228 KU, Mpumalanga Province.
8690	Vuxokoxoko bya magoza man’wana yo tinyiketela eka Nongonoko wo Hlayisa Gezi byi vekiwile hi Vaholobye naswona leswi swi ta langutisisiwa hi ku tihlanganisa na vanghenisi va xandla endzhaku swi kandziyisiwa.
8691	Vuxokoxoko bya muhakelaxibalo lebyi nga kona eka eFiling byi nga voniwa hi ku tlilika ‘Legal Entity Profile’.
8692	Vuxokoxoko bya mutirheli wa vaaki wa khamphani.
8693	Vuxokoxoko bya nakulorhi loyi a endlaka xikomblo xa Xibalo xa mali leyi endliwaka hi bindzu.
8694	Vuxokoxoko bya ndzavisiso lowu byi tekiwile ku suka eka Vutlhari bya Vatsonga (Machangana) ku nga tsalwa ra swivuriso swa Xitsonga leri tsariweke hi HP Junod (1978).
8695	Vuxokoxoko byi ta hlengeletiwa hi ku tirhisa maendlelo ya vuxiyaxiya ni maendlelo ya Nongonoko wa swivutiso laha machudeni ya nga ta vutisiwa swi vutiso swo karhi.
8696	Vuxokoxoko byo engetelela bya munhu un’wana na un’wana loyi a ringaneleke loyi a nga na swilaveko swa vutsoniwa u fanele a tatiwa eka ITR12.
8697	Vuxokoxoko byo tala eka tinomboro ta vatokoti hi swa xibalo vantshwa, hlaya swo tala laha.
8698	Vuxokoxoko byo tihlanganisa bya xipano bya kumeka ehansi ka pheji leri.
8699	Vuxokoxoko lebyi abyi kongomisiwangi eka kuyimela switsundzuxo swa vutshunguri kumbe kutshunguriwa loku ku nyikeriwaka hi lavanga leteriwa eka swavutshunguri.
8700	Vuxokoxoko lebyi landzelaka byifanele ku tsariwa eka label yakona: Vuxokoxoko bya loyi anga paka Tiko leri ya tumbulukaka kona South Africa Online (Pty) Ltd.
8701	Vuxongi, Mindhavuko, Sayense na Theknoloji, yi komberile mianakanyo hi Mfungho lowuntshwa wa Rixaka eka vanhu hinkwavo eka lembe ra 1999.
8702	Vuyeni byi chika kutani byi famba byi hundza swifaniso swantima na ko basa leswo leha leswikombaka matimu ya xihlala kuya laha kuyimeke mabazi.
8703	Vuyeni byita kota ku tokota khale ka ndzhavuko wa Mapungubwe, kutani byi tsemakanyela e Tuli block kuya vona Big 5 safari, kutani byi kongoma e Zimbabwe ku vhakela vaaki na miganga kukuma ndzhavuko lowu hanyaka.
8704	Vuyeni byitala ku tsutsumela kuya khandziya xikepe laha vakayelaka swinene, se swiva kahle ku fika hinkarhi leswaku utava na nkarhi waku vona swilo leswi hinkwaswo.
8705	Vuyimeri byin’wana bya swiharhi byi kumekile exintshabyanini lexi, naswona xibejwani xingava xive xin’wana xa leswi tshembiwaka eka swa ximoya.
8706	Vuyiselo wa VAT wu ta langutisiwa loko swilaveko leswi landzelaka swi fikeleriwile: Muxavi u fanele ku va muxavi loyi a ringaneleke.
8707	Wa amukeriwa eka Xiyenge xa Xitsonga xa www.GotQuestions.org! Swivutiso swa Bibele leswi hlamuriwaka Hi khomeleni, a hi si swi kota ku hlamula swivutiso leswi tsariweke hi Xitsonga.
8708	Wa ha yimele yini?
8709	Wa kariha loko ndzi hanana?
8710	Wa kumeka e Ethiopia kuya fika e Kwa-zulu Natal.
8711	Walowo akuri nkarhi lowu, e khoto leyi ayi hatlisisiwa anga hlaya xitatimende leyi nga teka mune wa tiawara eka vutivi byakwe laha ava tiva na swita ndzhaku swa milandzu yaleyo, yena na vatirhi kulorhi vayena.
8712	Wansati a ku ka yena: “Hosi, a wu na xikelelo, ni xihlovo xi entile; mati lama hanyaka, u nga ma kuma kwihi xana?
8713	Wansati a ku ka yena: “Hosi, ndza swi vona leswaku u muprofeta.
8714	Wansati a ku ka yena: “Hosi, ndzi nyike mati wolawo, ndzi ta ka ndzi nga ha twi torha, ndzi nga ha tlheli ndzi ta eku keni kwala.”
8715	Wansati a ku ka yena: “Ndza swi tiva leswaku Mesiya, loyi a vuriwaka Kriste, wa ta; siku a taka, ú ta hi tivisa swilo hinkwaswo.”
8716	Wansati a n'wi hlamula a ku: "Ina Hosi, hambi tiri timbyana leti nge hansi ka tafula, ti dya mahlanhla lama wisiwaka hi vana."
8717	Wansati I dyile kutani a teka mihandzu yin'wana a nyika Adamu.
8718	Wansati loyi a ri ni vuvabyi bya ngati (swithandla) u vabyile malembe ya khume-mbirhi (12), a swo ya swi karhi swi'nyanya, U swi twile leswaku Yesu wa hanyisa vanhu.
8719	Wansati loyi, tani hi xikombiso, swinga endleka ari manana wale vuhosini, sesi, santi, xingomantanda kumbe hosi yale Mapungubwe.
8720	Wansati loyi u dlayile vanhu lavo tala lava ava landzelela milawu ya Xikwembu, ava kucetela ku kongela swikwembu swa hava.
8721	Wansati u suka xisakeni loko aya eku dyeni naswona a nga talangi ku dyisiwa hi wanuna exisakeni.
8722	Wanuna a hlamula a ku: “Hosi, ndza pfumela!” kutani a nkhinsama emahlweni ka Yesu.
8723	Wanuna aku ka Jakobo, "vito ra wena a ri nga ha vi Jakobo, kambe Israel".
8724	Wa nuna a yingisa Yesu.
8725	Wa nuna loyi a hanyile/hanyisiwile!
8726	Wa nuna loyi a nga na Yena (e nambyeni) i Yohane (mukhuvuri).
8727	Wanuna loyi ari ekulavekeni, Mandela ati tumbete tani hi muchayeri, kambe maphorisa ava lumiwe ndleve (kumbe xani hi CIA?) hikwalaho anga khomiwa e Natal Midlands.
8728	Wa nuna loyi u ta endla yini?
8729	Wanuna ni wansati swi tsutsumisa swiharhi swin’wana swa rimbewu ro fana, kambe swi hlangana ntsena hi nkarhi wa masangu.
8730	Wa nuna ni wa nsati wa yena Anania na Safira na vona va ehleketa ku endla sweswo (tano).
8731	Wanuna ni wasanti a va nga ambalanga nchumu, kambe a va ngari na tingana.
8732	Wanuna un'we exikarhi ka n'wina ú kota ku hlongorisa vavanuna va madzana-dzana, hikuva HOSI Xikwembu xa n'wina hi xona xi mi lwelaka, hilaha xi tshembiseke hakona.
8733	Wanuna wa wantima akuri klerk e khawuntareni.
8734	Wanuna wu n'wana u akile yindlu e ribyeni.
8735	Wanuna wu n'wana wo vuriwo Filipi u yile e mutini wa Samaria.
8736	Wa-Swimakiwa (VAT) – Thirasiti yi fanele yi titsarisela loko ku ve bindzu ri na tinhundzu kumbe vukorhokeri lebyi hakerisiwaka VAT – yo tlula R1 miliyoni yi loko yi endliwile enkarhini wo landzelelana wa 12 wa tinhweti.
8737	Waswivo, tata wa wena na mina a hi ku lava hi ri eku karhatekeni swinene.”
8738	Wa vumbirhi nandza u n'wi nyikile ti talente timbirhi kutani na yena a ya bindzurisa a kuma tin'wana timbirhi.
8739	Wa vumbirhi - u tirhile xiphemu xikulu xa siku (hafu).
8740	Wavumune akuri siku ra hina ra kuwisa naswona ariri na khombo.
8741	Wa Xikwembu xa le henhla henhla.
8742	Wa xisati wulava xihahlu lexikulu swinene.
8743	Wa xisati wurhandza ngopfu ndzhawu ya wona leswinga endlaka leswaku loko u nghenisa wa xinuna eka ndzhawu ya lowa xisati swinga endla leswaku kuva na nyimpi.
8744	Wa xisati wuva wuringanerile loko wupfimbile eka xirho xa xisati naswona xiri purple wodzwihala hi muhlovo.
8745	Wayeni leyi yikota ku hatla yi vupfa kutlula Cabernet Sauvignon naswona xikongomelo i kuva yi nwiwa yaha ku endliwa.
8746	Wayeni leyi yitlhela yivuyeriwa swinene hikuva yivekiwa emakhuwanini ya pulangi.
8747	Wayeni leyi yitlhele yirhandziwa swinene hivabyari lavantshwa lava nga vuya vakota kuringeta tindlela tintshwa tohumelerisa wayeni ya Cinsaut, ku kombeta leswaku wayeni leyi ayiri navuswikoti byikulu byo humesa wayeni leyinene loko yi endliwa kahle.
8748	Wayeni leyi yiva yiringanele kuva yinwiwa yahaku endliwa.
8749	Wayeni leyi yivuye yiduma ngopfu nale handle ka ndzhawu liya himalembe yava 1980s, laha vahumelerisi ava veka tiwayeni eka ti shelf siku rinwe endzhaku kaloko yihumelerisiwile.
8750	Wayeni wuna kunandziha kakahle swinene kuya hi malembe yayona eka tinxaka hinkwato.
8751	Wayeni ya Carignan yilanguteka onge yihuma eka swihlahla swakhale swa madiriva laha vuhumelerisi byinga byintsongo swinene.
8752	Wayeni ya kahle ya Sangiovese yikomba levele yakahle ya acid na xivumbeko lexingana nantswo wati cherries nati plums kuya eka dzovo.
8753	Wayeni yakona yina vuswikoti byo kulakahle swinene loko yihumelerisiwe kahle.
8754	Wayeni yakona yitala kuva yi dzwiharile swinene yitlhela onge yiya eka purple.
8755	Wayeni yohuma eka madiriva lawa eka tindzhawu leti kufumelaka yiva na nantswo woyelana na jamu.
8756	Wa (Yesu) hanya.
8757	We HOSI, hi wena u fumaka minkarhi hinkwayo.
8758	We HOSI, ku katekile tiko ra vanhu lava tivaka ku ku bela nkulungwana, va nga lava amukelekaka eka wena, lava hanyaka eku vonakaleni.
8759	We HOSI, masiku hinkwawo ndza ku khongela, ndzi tlakusile mavoko.
8760	We HOSI, matilo a ma dzunise mintirho ya wena leyo hlamarisa, a ku twarisiwe ku tshembeka ka wena etihubyeni ta le tilweni.
8761	We HOSI, mintirho ya wena a hi ku kula ka yona!
8762	We HOSI, ndzi anakanya mintirho ya wena, ndzi tsundzuka mahlori lawa u ma endleke khale.
8763	We HOSI ndzi yingise u ndzi hlamula, hikuva ndzi xisiwana, ndza pfumala.
8764	We HOSI, rhiya ndleve u yingisa xikhongelo xa mina; loko ndzi kombela ku pfuniwa, u nga ndzi miyeleli.
8765	We HOSI, u ndzi cukumetela yini xana, hikwalaho ka yini u ndzi fularhela xana?
8766	We HOSI, u nga hi beli swidyoho swa vatata wa hina, hatlisa u ta, u ta hi twela vusiwana hikuva hi tsongahatiwile ngopfu.
8767	We HOSI, u vile ni tintswalo eka vanhu va wena, u vuyisile va ka Yakobo lava a va ri evukhumbini.
8768	We HOSI, valala va wena va hlekula ni ku monya mintirho ya munhu loyi u n'wi hlawuleke.
8769	We HOSI, va xanisa tiko ra wena, va yisa vanhu va wena hansi.
8770	We HOSI wa chavisa!
8771	We HOSI, xana lavo homboloka va ta ba nkulungwana ku ya fika rini, va ta tshika rini ku tidzunisa xana?
8772	We HOSI, xana u ta fihla mombo wa wena hilaha ku nga heriki xana?
8773	We HOSI, xana u ta hi hlundzukela ku fikela rini?
8774	We HOSI Xikwembu xa matimba hinkwawo, xana i mani la fanaka na wena xana?
8775	We HOSI Xikwembu xa matimba hinkwawo, yingisa xikhongelo xa mina, rhiya ndleve we Xikwembu xa va ka Yakobo.
8776	We HOSI, Xikwembu xanga ni muponisi wanga, vusiku ni nhlekanhi ndzi huwelela ka wena ndzi kombela ku pfuniwa.
8777	We HOSI ya matimba hinkwawo, ku katekile munhu loyi a ku tshembaka.
8778	We HOSI ya matimba hinkwawo, swi tsakisa ngopfu ku va eTempeleni ya wena; ndzi navela hi mbilu ya mina hinkwayo ku fika exivaveni xa yindlu ya wena.
8779	Weisser Riesling - Madiriva - Afrika-DzongaWeisser Riesling i madiriva yo basa lawa ya tirhisiwaka ku endla wayeni ya sparkling xikan’we na letinga nyanganyeku, to nyanganya kantsongo na to nyanganya swinene.
8780	We murisi wa Israele, yingisa, rhiya ndleve wena u fambisaka va ka Yosefa kukota ntlhambi; wena u tshameke exiluvelweni ehenhla ka tikerubu, komba ku vonakala ka wena.
8781	Wena Mutsonga sisimuka u vangama.
8782	Wena tiakele ngalava."
8783	Wena u nkulukumba, naswona u endla swilo leswo hlamarisa.
8784	We N'wini wa hina, ku sukela eminkarhini ya vakokwa wa hina, hi kumile vutshamo eka wena.
8785	We N'wini wa hinkwaswo, leswi vaakelani va hina va ku hlekuleke, va tlherisele ka-7 leswi va ku endleke swona.
8786	We N'wini wanga, ndzi tsakise, hikuva ndzi nandza wa wena, ndzi tlakusa mahlo ndzi languta eka wena.
8787	We N'wini wanga ndzi twele vusiwana, hikuva ndzi huwelela eka wena nhlekanhi hinkwawo.
8788	We Xikwembu, matirhele ya wena ma hlawulekile, a ku na Xikwembu xin'wana lexi ringanaka na wena hi vukulu.
8789	We Xikwembu muponisi wa hina, hi vuyisele exiyin'weni xa hina xa khale, u nga ha tlheli u hi karihela.
8790	We Xikwembu N'wini wanga, ndza ku nkhensa hi mbilu ya mina hinkwayo, ndzi ta twarisa vito ra wena hilaha ku nga heriki, hikuva u ndzi kombile rirhandzu lerikulu, u ndzi kutsurile u ndzi humesa exivandleni xa vafi.
8791	We Xikwembu, tana u ta avanyisa misava, hikuva matiko hinkwawo ma le hansi ka wena.
8792	We Xikwembu, u dzuneka ngopfu, vukulu bya wena byi tlula ni tintshava ta khale.
8793	We Xikwembu, u mufumi wa hina ku sukela khale, u hi ponisile ko tala laha misaveni.
8794	We Xikwembu, u ndzi tsona vurhongo vusiku hinkwabyo; ndzi karhateka ngopfu, ndzi tsandzeka ni ku vulavula.
8795	We Xikwembu, u nga miyeli, vulavula, u nga swi languti ntsena!
8796	We Xikwembu, va endle leswi u swi endleke Vamidiyani, u va endla leswi u swi endleke Sisera na Yabini exinambyanini xa Kixoni, va nga valala lava u va hlaseleke emutini wa Eni-Dori, lava mintsumbu ya vona yi boleleke kona.
8797	We Xikwembu, va hangalase kukota mungu, ku fana ni vudyangwana lebyi hahisiwaka hi moya.
8798	We Xikwembu, vamatiko va nghenile etikweni ra wena, va nyamisile Tempele ya wena leyo hlawuleka, muti wa Yerusalema va wu hundzule rhumbi.
8799	We Xikwembu, vanhu lava tikurisaka va ndzi hlasela, ntlawa wa swigevenga wu lava ku ndzi dlaya; vanhu lava a va na mhaka na wena!
8800	We Xikwembu xa matimba hinkwawo, ha kombela, vuya!
8801	We Xikwembu, xana u hi tshikele yini?
8802	We Xikwembu, xana valala va ta ku hlekula ku fikela rini, xana lava lwaka na wena va ta ku sandza hilaha ku nga heriki xana?
8803	We Xikwembu xa Yakobo, u lo na va tshinya, vo wela hansi ni tihanci ta vona.
8804	Whale shark - Vutomi byale lwandle - Afrika-DzongaVito ra ntolovelo ra xindyangu Miri wa yona wuna swicoticoti swa mihlovohlovo yovonikela laha yitlhelaka yiva na milayeni ya mpunwa yo hlawuleka eka muxaka lowu wa Whale shark.
8805	Wild African ginger yimila e Mpumalanga nale Northern Province kambe eku tshoveriweni ka timintsu swiendle leswaku ximilani lexi xikala swinene e KwaZulu-Natal.
8806	Wild Date Palm - Mimirhi - Afrika-DzongaWild Date Palm, Senegal Date Palm (Phoenix reclinata)Muxaka wa nsinya lowu wuna matluka lawa yafanaka na risiva.
8807	'Wo nge a ndzi sasekanga ku ringana,' xi byela Mhani N'wa Xinguni wa Thokazi.
8808	Wonge u ta fanela ku tiendlela hinkwaswo?
8809	Worcester, Breedekloof, Stellenbosch, Robertson nale Swartland itindzhawu letikulu takuva na masimu ya madiriva lawa.
8810	World Heritage Site yavu 7th ya Afrika Dzonga Swihlamariso hinkwaswo swa sayense ya misava loko swihlanganile swi endla Vredefort Dome tani hi National Heritage Site nakuva yiri 7th World Heritage Site ya Afrika Dzonga.
8811	Wo sungula loko a vona munhu wo va viseka, a papalata a hundza, wa vumbirhi na yena a endlisa sweswo, a va swi lavanga ku n'wi pfuna.
8812	Wo sungula wo hakeriwa hi loyi a ngata nidzhenga wa madyambu.
8813	Wu angarhela timfanelo ta vanhu hinkwavo etikweni ra hina no tiyisisa mikoka ya xidemokrasi xa ku xiximeka ka vanhu, ku ringana na ntshunxeko.
8814	Wu famba wu kongoma eBeta-Hogila, wu hundza wu ya ta hi le n'walungwini wa Beta-Araba, wu ya fika eribyeni ra Bohani n'wana Rhuveni.
8815	Wu hangalasiwile hi 1992.
8816	Wuhumesi exihahlwini uwu hundzuluxa wulanguta ehenhla emavokweni.
8817	Wu humesiwile hi: Hofisi ya Phuresidente Copyright 2018 Government of South Africa.
8818	Wukula hiku hatlisa, wutsakela laha ku nghenaka dyambu naswona wukuma ntsako eka misava yohambana hambana, himinkarhi yotala na laha kunga kavanyetiwa wu hanya kahle.
8819	Wukumeka ngopfu e Afrika Dzonga, mabilomu ya wona iya xitshopani kuya eka rihlaza yava kona laha kungana mimitwa na nhlanganelo wa matluka ya rihlaza emakumu.
8820	Wu kumile sagwati eka mphikizano wa vahangalasi va ka Maskew Miller Longman.
8821	Wu lava dyambu rotala swinene leswingata endla leswaku mihandzu yivupfa kahle nova na muhlovo lowutolovelekeke.
8822	Wu le ka Rito ra Xikwembu ku nga Bibele.
8823	Wumila kahle swinene loko wu tsemiwe kutani wuya byariwa kunwani kumbe wusimuriwa wuya byariwa eka misava leyinga fuwa hi manyoro naswona wa saseka swinene loko se wubyariwile.
8824	Wu na bandi ra rihlaza ra xivumbeko xa letere ra – Y leri ri nga n’we-xa-ntlhanu eka ku anama ka mujeko.
8825	Wuna leyara yolala swinene ya nhlonge leyi dyiwaka xikan’we na nhlonge yotsindziyela leyingana tinyungu endzeni.
8826	Wuna mabilomu yantsongo ya xitshopani lawa ya humeska mihandzu ya kwalomu ka 30 mm ya xirhendzevutani kuya eka purple himuhlovo loko yivupfile.
8827	Wuna ntsandza wokoma swinene wopfumala marhavi wuva na matluka mambirhi lawa ya fanaka na mabandi lawa ya milaka eka ndzhawu yokarhi ya nsinya kuringana vutomi bya wona hinkwabyo laha ya songanaka loko malembe yakarhi ya famba.
8828	Wuna swilaveko swokarhi swohlawuleka naswona loko swinga lawuriwi hitindlela hinkwato, ku fuwa mimpfundla aswinge tirhi.
8829	Wuna timintsu toka tinga karhati, leti kotaka ku kondzelela kutitimela na dyandza hikwalaho ka mafi ya nsinya lowu naswona red milkwood awuna switsotswana leswi wu karhataka.
8830	Wuna tshindi rinwe nkarhi wunwana wuva na marhavi yale hansi swinene.
8831	Wuna vuswikoti lebyikulu lebyinga exikarhi ka 20 t/ha kuya eka 28 t/ha.
8832	Wun'wana wa va makwavo aku, "hi ta kuma yini hi ku dlaya makwerhu?
8833	Wu rhandzeriwa kuva murhi wotshungula mavabyi, na xivumbeko xo hlawuleka Hoodia gordonii wutlhela wu vitaniwa ghaap, Kalahari cactus, ‘bokhorings’ (goat horns hi Afrikaans) kumbe khobab (hi xi Khoisan).
8834	Wu rhandzeriwile hi muako leyi yo leha leyi valanguteri va Khotso vayimaka eka yona eka khona yinwana na yinwana ya ndzhawu leyi.
8835	Wutala ku mamisa kambirhi hisiku; loko rixa na loko ripela.
8836	Wu ta langutana no ndlandlamuxa migingiriko yo gembula leyi nga kona na leswaku migingiriko yintshwa yo gembula a yi tivisiwi.
8837	Wuta pompela kantsongo ivi wu chel xibolwani endzhaku ka lowa xisati kutani wuwela e hansi, kungava endzhaku kumbe etlhelo.
8838	Wu tirhisiwa kuhumelerisa wayeni ya xiyimo xale henhla ya laha tikweni ra Afrika Dzonga.
8839	Wutirhisiwa ngopfu ku endla tipala.
8840	Wutirhisiwa tani hi xinefu, wululamisa tinhompfu naswona loko mahanti ya cakunyiwa kumbe ku dzahiwa, swihorisa xifuva, kuhorisa mpfimbelo, mukhulhwani na swivavi swa miri.
8841	Wutlhela wukota no kokova ehansi loko wukurile kambe kuva marhavi ya seketeriwa swipfuna swinene leswaku wukula kahle.
8842	Wutlhela wukumeka ngopfu entangeni wa Kruger National Park.
8843	Wutlhela wutirhisiwa eka mitirho yo hlambisiwa loko kuve na rifu naswona munhu u hlanganile na mufi naswona kutshembiwa leswaku wutisa nsivelo eka tingwenya, rihati na timbyana.
8844	Wutlhela wuvitaniwa lemonbush kumbe ‘musukudu’ (Tswana), ‘umsuzwane’ (hixi Zulu), ‘koorsbossie’ (Afrikaans) na ‘mumara’ hixi Sotho.
8845	Wutsakela swinene swihlahla leswinga miyela laha swi endlaka xisaka eka nsinya lowukulu laha swingata kota kufikelela xisaka xa xona.
8846	Wu xaxametiwile eka swikongomelo swa NDP swo tiyisisa mafumele yo hetiseka, nsirhelelo wa vanhu na ntumbuluxo wa mitirho.
8847	Xa hlamarisa no nyanyula, xitaleriwe hi swihundla swohlamarisa leswinga phutseriwa hi swiphemu swa nsuku, swikhuwani xikan’we na masalela ya vanhu lavanga lovela kona.
8848	Xakahle hiswona hileswaku bindzu leri ritava leri pfunaka van’wamapurasi eka swiphiqo swavona naswona ritava rifambisiwa nakuva ravalava varitirhisaka kungariku kuva lava yinga ya vona.
8849	Xaka lerikulu ra kalavatla, muxaka lowu wa Kalahari melon wukumeka laha kunga oma e tindzhawini ta Kalahari e dzongeni swinene wa Africa.
8850	Xamila enhoveni, xiva xilulamele ku tshoveriwa endzhaku ka mune wa malembe.
8851	Xa mina i vutihlamuleri, eka mhaka ya tinhweti nyana, ku rhangela Huvo-nkulu ya Rixaka ku hetisa xileriso lexi nga nyikiwa African National Congress eka nhlawulo wa 2004, na ku veka masungulo eka vufambisi bya le ndzhaku ka nhlawulo ku sungula ntirho.
8852	Xana African Wormwood yinga horisa mfukuzani?
8853	Xana a mi nga swi tivi leswaku ndzi fanele ku va kwala ndlwini ya Tata wa mina xana?”
8854	Xana a ndzi endla makungu ya mina tanihi vanhu van'wana, ndzi ku: “Ina — E-e!” hi nomo wun'we ke?
8855	Xana a nga swi kota ku vuyela endzeni ka mana wa yena, a tlhela a tswariwa ra vumbirhi xana?”
8856	Xana a nge he tlheli a hi amukela xana?
8857	​Xana bindzu ri endla vuxavisi eka xivumbeko xin’we xa leswi landzelaka: bindzu ra munhu a ri yexe, xinakulobye, khoporexini yo pfaleka, khooparethivhi kumbe khamphani?
8858	Xana byi kona vumbhoni bya leswaku Xikwembu xi kona?
8859	Xana CIT yi fanele ku hakeriwa njhani?
8860	Xana demona ri nga pfula mahlo ya lavo-fe-mahlo xana?”
8861	Xana esirheni ka ha vulavuriwa hi rirhandzu ra wena xana?
8862	Xana hikokwalaho ka yini gogosani ri gogosa?
8863	Xana hikokwalaho kayini swinyenyani swirhurha?
8864	Xana hikwihi kuhambana exikarhi ka matuva na Ngwamba?
8865	Xana hi kwihi ku hambana exikarhi ka VDP na SVDP?
8866	Xana hikwihi kuhambana exikarhi ka Vukuvuku na Rikhozi?
8867	Xana hikwihi kuhambana ka mhelembe ya ntima na yobasa?
8868	Xana hileswi ndzi nga te: ‘Endzhaku ka nkarhinyana, a mi nga ndzi voni, kutani endzhaku ka nkarhinyana kambe, mi ta ndzi vona’ ke?
8869	Xana hi loko ndzi ku ka loyi a khwanyaleke swirho: ‘U rivaleriwile swidyoho swa wena’, kumbe hi loko ndzi ku ka yena: ‘Pfuka, u teka masangu ya wena, u famba’ xana?
8870	Xana himpela xikhovha xa vukula ke?
8871	​Xana hi swihi swilaveko swa muyimeri wa munhu loyi a endlaka xikombelo ematshan’wini ya muhakelaxibalo?
8872	Xana hi wihi nkarhi wo hetisa xikombelo xa VDP lexi humeleleke?
8873	Xana hi yihi mimbuyelo ya Sisiteme ya Vuxokoxoko bya Vapfuniwa?
8874	Xana hi yihi phurosese yo sula ntsariso wa VAT?
8875	Xana i magoza wa hi lawa ndzi faneleke ku ya teka ku hlayela mitsengo leyi kolotiwaka?
8876	Xana i mani loyi a faneleke ku titsarisela VAT?
8877	​Xana i mani loyi a nga endlaka xikombelo xa SVDP?
8878	​Xana i mani loyi a nga endlaka xikombelo xa VDP?
8879	Xana i mani loyi a nga fanelangiki ku endla xikombelo xa SVDP?
8880	Xana i mani loyi a nga hlawuleriwaka ntiyisiso?
8881	Xana i mani loyi a nga hlawuleriwaka oditi?
8882	Xana i mani loyi a nga yimaka na mina a lwa ni lavo homboloka xana?
8883	Xana i mixaka yihi ya swibalo leyi katsiweke ehansi ka VDP?
8884	Xana i yini Nhlangano wa Vuvuyerisi bya Vaaki (PBO) Swiyimo na Swilaveko swa nhlangano ku va wu pasisiwa tanihi PBO swi kumeka eka xiphemu xa 30 loko milawu leyi fambisaka makhomelo ya xibalo xo hlawuleka yi kumeka eka xiphemu xa 10(1)(cN).
8885	Xana iyini swakudya swa khwalithi?
8886	Xana i yini swinwana swinga endliwaka ku engetelela kutsakama?
8887	Xana Koti ra hlota ke?
8888	Xana ku humelela yini loko munhu a ri ni HIV ke?
8889	​Xana ku humelela yini loko xikombelo xa mina xi pasisiwile?
8890	Xana kuna kuhambana exikarhi ka Dada na Sekwa ke?
8891	Xana ku na mani le henhla la ringanaka na wena xana?
8892	​Xana ku na swilaveko swin’wana na swin’wana swa xikombela xa VDP lexi nga enawini?
8893	Xana kunga endliwa yini kuhunguta kutsakama loku?
8894	Xana ku ni mirhi ya HIV na AIDS ke?
8895	Xana ku rhumeriwa njhani vuxokoxoko bya thiransakixini ya eSTT eka SARS?
8896	Xana leswikulu leswi swi mi humeleleke, swi nga va swi hundzukile swa hava ke?
8897	​Xana loko ku ve hungu leri landzelaka ‘Xikombelo xa xikalavito xi fanele xi rhumeriwa laha muendliwa xikombelo a nga titsariselangi muxaka wa xibalo lowu Xikombelo xa SVDP xi nga xa wona’ ri kombisiwile loko ku rhumeriwa xikombelo xa SVDP?
8898	Xana loko xiyimo xa mina xa xibalo xo kumiwa xi hoxekile enkarhini wa oditi?
8899	Xana loyi a letelaka vamatiko, a nge pfi a va ba xana?
8900	Xana loyi a mi avelaka Moya, a tlhela a endla mahlori exikarhi ka n'wina, ú swi endla hi mhaka ya leswi mi hlayisaka Nawu, kumbe hileswi mi pfumeleke Evhangeli, siku mi nga yi twa, xana?
8901	Xana mahlori ya wena u ta ma komba vafi xana?
8902	Xana makwihi matlhari ya hosi na Jomela ra mati leri ari ri kusuhi na nhloko ya yena?
8903	Xana marito lama nge: “Ú tlhandlukele ehenhla”, ma komba yini xana?
8904	Xana ma swi tiva leswaku eBrazil va khoma njhani timfenhe leti?
8905	Xana mhelembe yi wisa kwihi naswona rini?
8906	Xana mhelembe yi wisa njhani?
8907	Xana mi nga va maphuphula hi mukhuva lowu ke?
8908	Xana mintirho ya wena leyo hlamarisa ya ku hi lwela, yi tiviwa hi mani exinyamini xa rifu, etikweni ra lava rivariweke, xana?
8909	Xana mivuyiselo ya VAT eka van’waswimawusa yi tirha njhani?
8910	Xana Mongongo Nut yinga sivela ku lahlekeriwa hi misisi?
8911	Xana munhu a nga va ni HIV kambe a nga ri ni AIDS ke?
8912	Xana munhu u swi tivisa ku yini leswaku u ni HIV?
8913	Xana Muxe a nga mi nyikanga Nawu xana?
8914	​Xana muyimeri wa munhu a nga endla xikombelo xa SVDP ematshan’wini ya muhakelaxibalo?
8915	Xana na n'wina mi lava ku va vadyondzisiwa va yena xana?”
8916	Xana ndzi endla njhani xikombelo?
8917	​Xana ndzi fanele ku va ndzi titsarisela eFiling ku va ndzi endla xikombelo xa VDP?
8918	​Xana ndzi fanele ndzi endla yini loko ndzi endle xikombelo xa VDP?
8919	Xana ndzi fanele ndzi yi hlaya njhani Bibele ya mina?
8920	Xana ndzi fikelela njhani tidokhumente leti yelanaka na VAT?
8921	Xana ndzi nga kaneta no aphila ehenhla ka nhlelelo wa SVDP?
8922	​Xana ndzi nga kaneta no aphila ehenhla ka nhlelelo wa VDP?
8923	Xana ndzi nga kombela hunguto wa ntswalo na/kumbe mixupulo leyi boxiweke eka nhlelelo wa SVDP?
8924	​Xana ndzi nga kombela hunguto wa ntswalo na/kumbe mixupulo leyi boxiweke eka nhlelelo wa VDP?
8925	Xana ndzi nga ku, Tatana, ndzi ponise eka nkarhi lowu, xana?
8926	Xana ndzi nga langutela yini eka oditi?
8927	Xana ndzi nga langutela yini enkarhini wa ntiyisiso?
8928	Xana ndzi nga langutela yini loko ndzi rhumeriwile eka oditi?
8929	Xana ndzi nga rhumela rini mitlheriso no endla tihakelo?
8930	Xana ndzi nga titsarisela kumbe ku cinca vuxokoxoko kwihi?
8931	​Xana ndzi ti kuma kwihi tifomo to endla xikombelo?
8932	​Xana ndzi yi kuma kwihi fomo yo endla xikombelo?
8933	Xana ndzi yi kuma njhani ITR12T?
8934	Xana n’waswimawusa a nga kaneta kumbe ku aphila loko SARS yi nga pfumeleli vuyiselo wa VAT?
8935	Xana rimhondzo ri tirisiwa yini?
8936	Xana ripfalo ra wena ra ku karhata lerova a wu koti ku wisa?
8937	Xana rirhandzu ra yena ri lo nyamalala ke?
8938	​Xana SARS yi lava ku fikelela yini hi VDP?
8939	Xana sweswi ndzi hundzukile nala wa n'wina hi ku mi byela ntiyiso ke?
8940	Xana sweswo swi komba leswaku ndzi navela ku nkhensiwa hi vanhu kumbe hi Xikwembu ke?
8941	Xana switshembiso swa yena swi lo helela empfhukeni xana?
8942	Xana swi vula leswaku vata khinsamela ntsongwani ya vona ke?
8943	Xana tihuku tita xavisiwa tikarhi tihanya kumbe tifile ke?
8944	Xana tinwana tingava titikombe tivevukile kusukela ekusunguleni ke, xana tingava tivabya kumbe letinga tiyela tingava titisivela kuva tikuma swakudya?
8945	Xana titikomba tiri na mavala lawa tinga hluveka kona tisiva ke?
8946	'Xana u ehleketa leswaku ndzi tumbete Mandela eka njhini ke?'
8947	Xana u lonkulu eka Yakobo tata wa hina, la hi nyikeke xihlovo lexi, lexi na yena a nga nwa ka xona, yena ni vana va yena ni swifuwo swa yena ke?”
8948	Xana u na xikweleti xa xibalo lexi kayiveleke ku hakeriwa naswona a wu koti ku hakela ntsengo hi hakelo yin’we?
8949	Xana u nga vurisa ku yini u ku: ‘Mi ta va lava ntshunxiweke’ xana?”
8950	Xana u pfumala kaya kumbe u xisiwana?
8951	Xana u ta pfuka a amukeriwile ni ku rhandziwa a ri leswi a nga xiswona xana?
8952	Xana u ta ya emahlweni u karihela ni lava va ha taka xana?
8953	Xana u tele ku ta hi lovisa xana?
8954	Xana u tiva wansati wa xivindzi, loyi a kotaka ku tiyimela, a tikarhataka ku endla leswaku ndyangu wa yena wu yima wu ku tsere hambi swi nga olovi.
8955	Xana u vona njhani tiPDF eka burawusara Burawusara yin’wana na yin’wana yi na malulamiselo ya yona ku lawula ndlela leyi tiPDF ti pfulaka ha yona eka webupheji.
8956	Xana ú vula yini, loko a ku: ‘Mi ta ndzi lava, kambe a mi nga ndzi kumi’, ni loko a ku: ‘Laha ndzi nga ta va kona, mi nga ka mi nga ti?’
8957	Xana vafumi lavo homboloka, u ta twanana na vona loko va hundzuluxa milawu, va endla leswo biha xana?
8958	Xana va ta kula njhani?
8959	Xana vukari bya HOSI Xikwembu a byi welanga ntshungu hinkwawo wa Vaisraele, loko Akani a tlurile xileriso hi tlhelo ra swilo leswi swi nyiketiweke leswaku swi herisiwa xana?
8960	Xana vukari bya wena byi ta pfurha ku fika rini xana?
8961	Xana vuyiselo wa VAT wu ta langutisiwa rini?
8962	Xana wa ha lava ku tlhelela kona ke?”
8963	Xana wa swi pfumela sweswo xana?”
8964	​Xana wa tivisa leswaku bindzu a hi nhlangano wa vuvuyerisi bya vaaki, tlilabu ya vuhungasi, nhlangano wa vanhu kumbe enthithi leyi nyikaka mali eka mabindzu lamatsongo?
8965	​Xana wa tivisa leswaku bindzu a ri nga tsariseriwangi Xibalo xa Mali hinkwayo leyi endliwaka hi bindzu enkarhini lowu nga hundza?
8966	​Xana wa tivisa leswaku mali leyi nghenaka leyi sukaka eka ku lahliwa ka tinhundzu hi bindzu elembeni ra nhlelelo na malembe mambirhi lawa ya nga hundza ya nhlelelo a yi languteriwangi ku hundza ntsengo wa R1.5 miliyoni?
8967	Xana Xibalo xa Swihanano xi tirha njhani mayelana na ndzhaka?, tlilika laha ku kuma vuxokoxoko byo hlaya.
8968	Xana xi fanele ku hakeriwa rini?
8969	Xana xi fanele xi hakeriwa njhani?
8970	Xana xi fanele xi hakeriwa rini?
8971	Xana xi kona lexi nga tsandzaka mina Hosi xana?
8972	Xana Xikwembu xi kona?
8973	Xana Xikwembu xi lo rivala ku va ni tintswalo xana, xana xi ala ku hi twela vusiwana hileswi xi hlundzukeke xana?”
8974	Xana xivangelo xakuva tinga ringani kungava yini ke?
8975	Xana Yesu i Xikwembu?
8976	Xana Yesu u tshame a tivula Xikwembu ke?
8977	Xandla xa Mutshama Xitulu loyi un’wana u hlawuleriwa tirha lembe rin’we, kutani u fanele ku landziwa hi murhumiwa wo huma eka xifundzankulu xin’wana, ku endlela leswaku Swifundzankulu hinkwaswo swi va na nkarhi wo yimeriwa.
8978	Xandla xa Phuresidente Cyril Ramaphosa u ta rhangela ku tlangeriwa ka Siku ra Mfuwo hi ti 24 Ndzhati 2016 eXitediyamu xa Galeshewe, Kimberley, Kapa N’walungu.
8979	Xandla xa Presidente na Vaholobye va na vutihlamuleri bya matimba na mitirho ya huvonkulu leswi va nyikiweke swona hi Presidente.
8980	Xandla xa Presidente u fanele ku pfuna Presidente eku tirhiweni ka mitirho ya mfumo.
8981	Xandla xa Presidente u tirhisa matimba naswona u fanele ku tirha mitirho leyi haverisiweke ntirho wa Xandla xa Presidente hi Vumbiwa kumbe leyi haverisiweke ntirho wolowo hi Presidente.
8982	Xa nkoka eka mhaka leyi, i ku tiyisisa ntirhisano exikarhi ka Huvo ya Vuhlayiseki ya UN na Huvo ya ku Rhula na Vuhlayiseki ya Nhlangano wa Afrika.
8983	Xa nkoka, ku avelana mimbuyelo ya ku kula ku fanele ku katsa xiyenge xa mintirho, ku tiyisisa leswaku ku na mintirho ya kahle.
8984	Xa nkoka nakambe i ku simekiwa ka xikambelo xa Xitifikheti xa le Henhla xa Rixaka eka Ririmi ra Swikoweto ra Afrika-Dzonga, lexi xi nga ta nyikiwa vadyondzi lava nga twiki ekuheleni ka 2018.
8985	Xa nkoka swinene, wufanele kukota ku tshama, wuhalahala, naku famba famba leswaku swakudya swita kota ku gayeleka leswaku wungavi na mpfimbelo.
8986	Xa vumbirhi, hambi loko ku hunguteka ka vusweti ku nga vonaka, ku pfumaleka ka ndzingano ku engetelekile ku sukela hi nkarhi wa va 1990.
8987	Xa vumbirhi, hi Mudyaxihi lembe na lembe (na le ka tin’hweti timbirhi eku sunguleni ka lembe ximali eka mfumo wa muganga) timininjhere nkulu hinkwato ti fanele ku yisa Mintwanano ya Matirhelo eka varhangeri lava faneleke.
8988	Xavumbirhi, mpfundla wilava ndzhawu yintsongo swinene loko kupimanyisiwa na swiharhi swin’wana swa nyama, laha swinyikaka vuhumelerisi byale henhla swinene bya nyama eka swiharhi leswifuyiwaka.
8989	Xa vumune, mfumo wu ta khomelela na ku ndlandlamuxa matirhiselo ya mali eka rixaka, ku katsa ku engetela mfikelelo wa mali yo pfuna ya vana ku ya eka 18 wa malembe na ku hunguta malembe yo kuma mudende ku ya eka malembe ya 60 eka vavanuna.
8990	Xa vunharhu, ku tiva leswaku Ndzawulo ya Timhaka ta Xikaya i khokho ra vutomi bya muaka-tiko un’wana na un’wana, lembe na lembe hi ta tiyisisa ku simekiwa ka endlelo ro cinca swilo leri pasisiweke hi Khabinete.
8991	Xa vunharhu, magoza ya swa nawu ya nga tirhisiwa eka xiyenge xa phurayivhete ku kanetana na vuvekisi bya le henhla lebyi nga ya ehansi na ku pfariwa ka vumaki kumbe tindhawu ta vumaki.
8992	Xedulu yi ta antswisiwa hi mikarhi na ku posiwa eka 2.4.
8993	Xi aka xisaka xotiya swinene naswona xitshama xirikarhi xitirhisiwa xisaka lexi kuya himinkarhi.
8994	Xi aname kusuka e Johannesburg e n’walungwini kuya evuhuma dyambu bya Welkom kuya edzongeni vupela dyambu.
8995	Xiave xa ntsengo wa vutleketli xifanele kulangutisiwa swinene.
8996	Xiave xa yona ngopfu eka tiwayeni leti to tshuka i muhlovo lowunga wodzwihala kuya eka ntima.
8997	Xibakele xovava xon’wimiyeta xin’wi chela e hansi.
8998	Xibalo xa Mali leyi Nghenaka xa Khamphani (CIT) xi vi le muhoxi wa xandla wa vunharhu eka ntsengo wa mali ya xibalo eka malembe-khume lawa ya nga hundza.
8999	Xibalo xa Mali leyi Nghenaka xa khamphani xi hakeriwa eka mpimo wa 28%.
9000	Xibalo xa Mimbuyelo ya Nxaviso wa Tinhundzu xi nga ha hakeriwa.
9001	Xibalo xa Nkarhinyana – Thirasiti yi nga endla xikombela xa ntsariso eka 21 wa masiku loko yi ri na vutihlamuleri byo hakela Xibalo xa Nkarhinyana.
9002	Xibalo xa rhurhiso wa tisekhurithi xi tirha eka nxavo na rhurhiso wa tisekhurithi leti longoloxiweke na leti nga longoloxiwangiki.
9003	Xibalo xa swihanano xi fanele xi hakeriwa emaheleni ya nhweti ku landzela nhweti leyi xihanano xi nga humelela hi yona kumbe eka nkarhini wo leha tanihileswi SARS yi nga ha pfumelelaka (xiphemu 60(1)).
9004	Xibalo xa swihanano xi hakerisiwa eka mpimo lowu nga cinciki wa 20% eka nxavo wa nhundzu leyi hananiweke.
9005	Xibalo xa swihanano xi nga hakeriwa hi ku tirhisa eFiling.
9006	Xibalo xa swihano xi tirha eka munhu un’wana na un’wana, khamphani kumbe thirasiti leyi nga mutshami tanihileswi swi hlamuseriweke ha kona eka xiphemu 1 xa Nawu wa Xibalo xa Mali leyi Nghenaka, 1962.
9007	Xibalo xi hlengeleteriwa mfumo hi ku lava leswaku mabindzu yo karhi ya titsarisela no hakerisa VAT eka miphakelo ya tinhundzu leti hakerisiwaka xibalo na vukorhokeri.
9008	Xibandhana xin’wana na xin’wana xa ndzilekano wu endla n’we-xa-khumentlhanu eka vuanamo bya mujeko.
9009	Xiboho lexi axiri na ntwanano wa nkoka — leswaku nhlaselo wutava eka miako, naswona akungavi na kudlayiwa ka vaaki.
9010	Xiboho xivuye xitekiwa ku cinca ndzhawu liya hinkwayo kuva yiva museum lowungata dyondzisa vanhu hi manyala lawa xihlawuhlawu xingawa endla.
9011	Xiboho xo hanya hi ku rhula na ntwanano swi sivela MaAfrika Dzonga wahi na wahi ku tinghenisa eka nyimpi ya matlhari, laha ndzeni ka tiko kumbe ematikweni ya misava,handle ka loko swi nyikiwile/hlamuseriwile hi ku landza Vumbiwa kumbe milawu ya tiko.
9012	Xiboho xosungula MK (Umkhonto we Sizwe – the Spear of the Nation), axingari xa ANC, kambe vanhu van’wana eka ANC vayisungurile.
9013	Xiboho xo tsariwa xa Presidente xi fanele ku sayiniwa hi ku tiyisisa hi xirho xin’wana xa Khabinete loko xiboho xexo xi ri hi mayelana na ntirho lowu nga nyikiwa eka xirho xexo xa Khabinete.
9014	Xibyaleka kahle hi mbewu, kambe xilava nitrogen kuvuyerisa mbuyelo wa kahle.
9015	Xidemokrasi xa hina xi hanye kahle.
9016	Xidumo xa wona xivuye xinyanya hiva 18th Century, laha ku khensiwaka swinene kuhumeleris bya Bordeaux lebyi tivekaka swinene tani hi xiphemu xikulu eka minantswo yakona leyo tiveka swinene.
9017	Xidyoho xihambanisa munhu na Xikwembu naswona xihambanisa munhu ni vanhu van'wana.
9018	Xi endlile ku vonakala.
9019	Xi endlile mitlambya, tinhongana, tinjiya etikweni ra Egypta.
9020	Xi fanele xi rhumeriwa emasunguleni ya lembe ra nhlelelo (lembe ra nhlelelo leri sungulaka ku sukela hi ti1 Nyenyankulu ku fikela hi ti 28 Nyenyenyani), kumbe eka siku ra le mahlweninyana leri nga ta bohiwa hi Khomixinara eka Xitiviso xa Mfumo.
9021	Xifaniso 10: Ta Xikwembu loko xi pfuna Sisera e ku hluriweni Debora na Baraka va rhangele masocha ya va Israele ku ya e ntshaveni ya Mount Tabor.
9022	Xifaniso 11: Jahele u dlaya Sisera Sisera a tsutsumela etendeni ra wansati loyi a vuriwaka Jahele.
9023	Xifaniso 11: Josefa a fi tivisa e ka vamakwavo Vamakwavo va Josefa a va chava ku tlhelela e Egypta kambe u va lava mavele kambe.
9024	Xifaniso 11: Maria na Yesu e Sirheni Yohane 19:38 - 20:18; Mateo 27:60 U n'wana wa valandzeri (va dyondzisiwa) va Yesu a vuriwaka Yosefa, u komberile ntsumbu wa Yesu.
9025	Xifaniso 11: Saul a handzula nkhacu wa Samuel Va-amaleke avari vanhu vo homboloka laha ava karhata va Israele.
9026	Xifaniso 12: N'winyi wa muti ni malandza ya Yena U nga swi endlisa ku yini ku rindzela ku vuya ka Hosi Yesu?
9027	Xifaniso 12: Ta vaIsraele loko va tlangela A kuri Xikwembu lexi nga nyika vaIsraele matimba yo hlula vaKanana.
9028	Xifaniso 12: Ta Yesu endlwini ya Xikwembu Malembe lamo tala laya hundzeke endzhaku ka samuel, ku vile na n'wana wa mu-Israel, vito ra yena ava ku i Yesu.
9029	Xifaniso 12: Yesu loko a ti komba ka vadyondzisiwa va Yena Yesu a nga si tlhelela e tilweni, U endlile mahlori ma n'wana.
9030	Xifaniso 12: Yobo a vuyiseriwa swa yena Eka xifaniso lexi, Yobo u hanyile naswona I mufumi nakambe.
9031	Xifaniso 13: Abraama a sukela va ka vona Eka xifaniso lexi u vona wanuna loyi a vitaniwaka Abraama, Nsati wa yena Sarayi Ntukulu wa yena Lota na malandza ya yena.
9032	Xifaniso 13: Daniel ni vanakulobye/vanghana Xifaniso lexi xi kombisa Daniel ni vanakubbye va nharhu.
9033	Xifaniso 13: Davida, Murisi wa xivindzi Saul a ri hosi yo sungula ya Israel, kambe a tshama a nga landzeleri milawu ya Xikwembu.
9034	Xifaniso 13: Ta Gidiyoni ni ntsumi ya xikwembu Vanhu va Israele na kambe a va nga yingisi Xikwembu na swona a va endla swilo swo homboloka.
9035	Xifaniso 13: Ta Yesu loko a khuva riwa E ka xifaniso lexi, hi vona Hosi Yesu (anga si sungula ku dyondzisa).
9036	Xifaniso 13: Yesu U dyondzisa vadyondzisiwa va mbirhi VaYuda vo tala a va langutele leswaku Yesu u ta va ponisa eka vavengiwa va vona, tihosana (tindhuna) ta va Roma.
9037	Xifaniso 14: Davida na xihontlovila A kuri na nyimpi exikarhi ka va Filista na va Israele.
9038	Xifaniso 14: Muxe loko a vona xihlahla xiri karhi xi pfurha Siku rin'wana Muxe u kumile mu Egypta ni mu-Israele va ri karhi valwa.
9039	Xifaniso 14: Sawulo wa bofu na Anania Laha hi vona nuna wa bofu Sawulo endlwini e Damaska.
9040	Xifaniso 14: Ta Gidiyoni loko a herisa swikwembu swa hava Ndyangu wa Gidiyoni a wu khongela swikwembu swa hava swa Kanana.
9041	Xifaniso 15: Abraama a hlangana na hosi ya ku rhula Loko Lota a ha tshamile enkoveni, nyimpi yi sungula.
9042	Xifaniso 15: Muxe loko a thlelela etikweni ra Egypta Muxe ari ni ku chava kambe u tshembile Xikwembu kutani a tlhelela etikweni ra Egypta.
9043	Xifaniso 15: Xifaniso xa Xikwembu Hosi ya Babilona yi simekile xifaniso lexi kulu xa nsuku.
9044	Xifaniso 16: Abraama na tinyeleti Endzaku ka loko Abram a hlayisile Lot na vanhu hinkwavo, Lot u tlhelele e Sodoma.
9045	Xifaniso 16: Ekhele ra ndzilo (Onto) Hosi yi rhumerile ku ya vitana vanghana va Daniel ha va nharhu.
9046	Xifaniso 16: Pawulo u vulavula ha Yesu (chumayela) Sawulo na Barnaba va yile emadorobeni (mintini) yo tala ngopfu ni le swimintaneni swa le kule-kulee.
9047	Xifaniso 16: Ta Gidiyoni ni vandla ra yena loko va rhendzele kampa ya va-Midian Vandla ra Midian ari languteka ri ri nhulu ya tinjiya eka ndhawu ya vona.
9048	Xifaniso 16: Ta Wanuna wo Nghenisiwa hi Lwango Siku rin'wana Yesu a ri ndzenika yindlu a dyondzisa vanhu hi ta Xikwembu.
9049	Xifaniso 16: Ta xinyimpfana lexi axi fanele ku dlayiwa Xikwembu xitlhela xivulavula na Muxe xiku, "byela va Israele leswaku ndyangu wun'wana na wun'wana wu fanele ku dlaya xinyimpfana".
9050	Xifaniso 17: Davida a vekiwa vuhosi 1Samuel 31:1-6; 2 Samuel 5:1 - 7:16 Va Filista va ta nakambe ku lwa na Israele.
9051	Xifaniso 17: Samsoni a dlaya nghala Endzaku ka loko Gidiyoni a lovile, va-Israele va hundzulukela Xikwembu kutani Xikwembu xi endle leswaku va-Filista lavo homboloka va va xanisa.
9052	Xifaniso 17: Ta Iximaele n'wana Languta xifaniso Abraama u na n'wana wa mufana.
9053	Xifaniso 17: Ta xisiwana/mukomberi ni Mufumi Yesu a tlhela a va byela hi mufuwi loyi a ri ni swilo hinkwaswo leswi a swi lavaka.
9054	Xifaniso 17: Xikwembu Xitlhela Xi ti vonakarisa no rhangela Paulo Endzaku ka malembe yo hlayanyana Pawulo utlhele a endzela tinhlengeletano (kereke) leti na kambe.
9055	Xifaniso 18: Daniel e kheleni ra Tinghala Hosi a yi nga swi lavi leswaku Daniel a ya fela e kheleni ra tinghala, kambe a nga swi koti ku hundzuluxa nawu lowu.
9056	Xifaniso 18: Davida na Bathsheba 2 Samuel 11:1 - 12:20; Eksoda 20:14 Siku rin'wana Davida ari ku fambeni elwangwini ra xidlodlo yindlu ya yena.
9057	Xifaniso 18: Pawulo na Silas eku tsekatsekeni ka Misava Pawulo na Silas va yingisile Xikwembu kutani va ya e Filipia e Makedonia.
9058	Xifaniso 18: Swakudya ni mati endzhawini leyi nga mananga Muxe u rhangerile va Israele emananga.
9059	Xifaniso 18: Ta Yesu loko a miyeta Xidzedze Eka xifaniso lexi hi vona Yesu ni vadyondzisiwa va Yena e byatsweni.
9060	Xifaniso 19: Abrahama a khongelela muti wa Sodoma Hi vona Abrahama na varhumiwa vanharhu, Xikwembu a xi ri na makungu yo herisa doroba ra Sodoma na Gomora hikuva vanhu a va endla lewi a swi nga laveki e mahlweni ka Xikwembu.
9061	Xifaniso 19: Muxe entshaveni ya Xikwembu Eksoda 19:1 - 20:17; Psalma 19:11; Johana 19:15 Va Israele va fika entshaveni ya Sinayi.
9062	Xifaniso 19: Nehemia a mahlweni ka hosi leyi kulu Nehemia u hanyile e Babilona endzhaku ka nkarhi wa Daniel.
9063	Xifaniso 19: Ta Wansati e Nthsungwini Wa n'wi vona wa nsati e nthsungwini lowu?
9064	Xifaniso 1: Naamani u endzela yindlu ya Elisha Elisha a ri mudyondzisi ni muprofeta lonkula wa Xikwembu e Israyel.
9065	Xifaniso 1: Ta ku velekiwa ka Yesu Languta xifaniso lexi, xi komba tshanga, la ha ku hlayisiwaka kona swifuwo.
9066	Xifaniso 1: Yesu u dyondzisa vanhu Eka xifaniso lexi, Yesu Kriste u dyondzisa vanhu timbaka ta Xikwembu.
9067	Xifaniso 20: Gandzelo ra Abrahama Loko Sara a ri na Makume-kaye wa malembe u velekile n'wana wa mufana, tani hi laha Xikwembu xi tshembiseke Abrahama.
9068	Xifaniso 20: Nehemia u kambela marhumbi ya muti-nkulu Hosi yi nyika Nehemia swilo swo a ka hi swona timhandze ni swi n'wana na swi n'wana ni va va nuna va ku ya ya n'wi pfuna.
9069	Xifaniso 20: Pawulo a yisiwa Hubyeni Tanihileswi mi swi vonaka la xifanisweni, Pawulo u le khombyeni na kambe.
9070	Xifaniso 20: Ta nyoka leyi hayekiweke emhandzeni Tinhlayo 21:4-9; Deuteronoma 18:18 Va Israele va tshembhisile leswaku va ta hlayisa milawu ya Xikwembu kambe ava yi endlanga.
9071	Xifaniso 20: Ta Samsoni loko a herisa vaFilista Va Filista a va tsakile kuva na Samsoni ekhotsweni.
9072	Xifaniso 20: Ta Yesu loko a nghena e Jerusalema Eka malembe ya gidi lama hundzeke, Yesu u velekiwile, e ka ri xaka ra hosi Davida.
9073	Xifaniso 20: Ta Yesu ni n'wana loyi a feke Enkarhini wu n'wana Yesu a ri ndleleni yo ya endlwini ya wa nuna loyi va ku e Jairus.
9074	Xifaniso 21: Abrahama ni nandza wa yena Loko Abrahama a khalabyile swinene a vitana nandza wa yena a ku, "Ndzi tshembise leswaku u ta tlhelela etikweni ra mina na le ka maxaka ya mina uya tekela n'wana wa mina nsati, Isaka."
9075	Xifaniso 21: Masocha ma ponisa Paulo eka valala va yena Pawulo a tlhela a endzela tikereke tintshwa leti nga sunguriwa.
9076	Xifaniso 21: Mbewu yi mila, yi kula Yesu a hlamusela xifaniso hindlela leyi.
9077	Xifaniso 21: Ta ku akiwa ka rirhangu Languta xifaniso lexi, Va Yuda va sungule ku tirha.
9078	Xifaniso 21: Ta xinyenyani ti tisela Eliya swakudya Endzhaku ka Davida na Solomon tihosi tin'wana tifume Israele.
9079	Xifaniso 21: Ta Yesu ni wansati wa rixaka rimbe Siku ri n'wana wa nsati wa va matiko u tile ka Yesu N'wana wa yena wa nhwanyana a ngheniwile hi moya wa thyaka.
9080	Xifaniso 21: Yesu a hlongola moya wa thyaka Endzhaku ka malembe layo tala Gidiyoni na Samson va fumile, Yesu u tile a ta tshama etikweni ra Israele.
9081	Xifaniso 21: Yesu a phamela ntshungu Ku ringana malembe layo tala va Israel vari karhi va languta muprofeta wo fana na Muxe.
9082	Xifaniso 22: Ta Eliya ni ndzilo wa Xikwembu Endzhaku ka malembe manharhu ya ndlala Eliya a byela Ahabu ku vitanela vanhu hinkwavo va Israel na vaprofeta lava khongelaka swikwembu swa hava swa Baal e ntshaveni ya karmela.
9083	Xifaniso 22: Ta ku pfuna eka munhu wo vaviseka (Musamaria wa musa) Hi nga swi tivisa ku yini leswaku hi tsakisa Xikwembu hi vutomi bya hina bya masiku hinkwavo?
9084	Xifaniso 22: Ta Yesu loko a hlongola va vanuna vo homboloka Siku rin'wana Yesu u yile endlwini ya Xikwembu (etempeleni) eJerusalema.
9085	Xifaniso 22: Ta Yesu ni Mbeveve la feke tindleve Vanhu va n'wana va tisela Yesu munhu un'wana, Munhu loyi a fe tindleve a tlhela ari mbeveve ku sukela e vutsongwaneni bya yena.
9086	Xifaniso 22: Yesu avulavula hi ta Muxe Siku rin'wana Yesu u tekile vadyondzisiwa va yena vanharhu a famba na vona entshaveni ku ya khongela.
9087	Xifaniso 23: Eliya a ya etilweni 1 Tihosi 19:1-21; 2 Tihosi 2:1-14 Eliya u dlayile vaprista va Baal, hikokwalaho ka ku karhata ka vona.
9088	Xifaniso 23: Ta Yesu loko a hanyisa lowofe-mahlo (bofu) a vona Ku te esikwini ri n'wana vanhu va tisa eka Yesu munhu lowo-fe-mahlo leswaku Yesu a n'wi khumba a n'wi horisa.
9089	Xifaniso 23: Yesu eXihambanweni Indlela i yin'we ntsena ya ku tiva Muvumbi-nkulu ku nga Xikwembu.
9090	Xifaniso 24: Pawulo tanihi mubohiwa e Roma Laha mi vona Pawulo e Roma.
9091	Xifaniso 24: Yesu loko a hanyisa n'wana loyi a nga ni Moya wa thyaka Siku ri n'wana wa nuna u tisile n'wana wa yena eka vadyondzisiwa va Yesu.
9092	Xifaniso 24: Yesu u komba ndlela yo ya ka vutomi lebyi nga heriki Matt.
9093	Xifaniso 2: Nawumi na Rhuti va tlhelela e Israele Manana wa ndyangu wolowo a vuriwa Nawumi.
9094	Xifaniso 2: Vakomberi Tinhori ni mihandzu ya Kanana Loko va Israel va tshinelela mindzelekani ya Kanana, e Hosi yi lerisile Moxe ku rhuma vavanuna va ya kamba e tiko.
9095	Xifaniso 3: Elisha ni xigolonyana xa ndzilo Enkarhini lowu Siria a yilwa na Israyel.
9096	Xifaniso 3: Ku vonakala a ku vonakale Vona, vavanuna la va la xifanisweni va khomile timboni (makhandlela).
9097	Xifaniso 3: Rhuti na emasin'wini Endzhaku ka loko va tlhelele e Betlehema Rhuti aku ka Nawumi, "ndzi pfumeleri ndzi asin'wini ndzi ya khwaja minchocho eka un'wana ni un'wana loyi anga ta ndzi komba tintswalo".
9098	Xifaniso 3: Ta Yesu na Nikodema Nikodema a ari hosana, ndhuno ni mudyondzisi e Israel.
9099	Xifaniso 4: Adamu na Eva ehandle ka ntanga Laha xifanisweni lexi, hi vona leswi humeleleke loko Adamu a tlurile xileriso xa Xikwembu.
9100	Xifaniso 4: Elisha ni Nyimpi ya mabofu 2 Tihosi 6:17-23; VaHeberu 10:30; Swivuriso 25:21 Ka ku loko vaSiria va tshinela ku ta teka Elisha, Elisha a khongela ka Xikwembu aku: "Wa nga ba mahlo ya tiko leri hi riphume!"
9101	Xifaniso 4: Kereke yo sungula ya Kriste Mintirho 2:42-47; Vona 1, Korinte 11 Vanhu vo tala e Yerusalem va tshemberile eka Yesu va tlhela va va valandzeri va Yena.
9102	Xifaniso 4: Makhumbi ya Yericho mambundzuka Vana va Israel va vundzile e Kanana kusuhi na Yeriko.
9103	Xifaniso 4: Rhuti na Bowasi exivuyeni Loko wanuna a lova e Israele xaka ra yena ra le kusuhi u fanele a teka nsati wa muferiwa.
9104	Xifaniso 5: Bowazi na kulukumba va e Betlehema Bowazi u vitanile kulu kumba wa yena lava khume enyangweni wa le Betlehema.
9105	Xifaniso 5: Ta ku hlaseriwa ka Samaria Mavuthu ya nyimpi ya vaSiriya mata na kambe ku ta lwa ni va Israyel.
9106	Xifaniso 5: Va Israele va baleka e Ai Kusuhi na Yeriko akuri ni tiko rin'wana ra valala leri ari vuriwa Ai.
9107	Xifaniso 6: Maria na ntsumi ya Xikwenbu Endzhaku ka nkarhi wolowo wa Rhuti, Xikwembu xi hlawurile wansati un'wana ku xi gandzela.
9108	Xifaniso 6: Ta ku avanyisiwa ka Akani Yoshuwa a hlengetile vanhu va Israele emahlweni ka Xikwembu xi kombile Yoshuwa leswaku I Akani loyi a xi dyoheleke.
9109	Xifaniso 6: Ta vanhu va mune va nhlokono Enkarhini wolowo vavanuna va mune a va tshamile etinyangweni ta Samaria.
9110	Xifaniso 6: Wa nuna ni nsati wa yena lavo hemba Wa nuna u n'wana loyi a vuriwaka Barnabas u xavisile nsimu ya yena a teka mali a nyikela e kerekeni leswaku yi ta pfuna swisiwana.
9111	Xifaniso 7: Annah a khongela Xikwembu Endzhaku ka nkarhi wa Rhuti, e tikweni ra Israele akuri ni wansati loyi a vuriwa Annah, a gandzela Xikwembu ni ku xi tirhela.
9112	Xifaniso 7: Dyambu na n'weti swi yima Va-Amorita kunga vabihi vatiko ra Kanana va sungula ku chava Israele.
9113	Xifaniso 7: Ta ku dlayiwa ka Stefano Vona!
9114	Xifaniso 7: Ta nkwangulatilo na switshembiso swa Xikwembu Nowa ni vandyangu wa yena kun'we ni swiharhi hinkwaswo, va tshamile engalaveni kutlula lembe.
9115	Xifaniso 7: Ta Yesu loko afamba e henhla ka mati Endzhaku ka loko Yesu a phamerile vanhu swakudya, a va hlongola (a va byela leswaku va famba).
9116	Xifaniso 7: Yonasi a balekela Xikwembu Endzhaku ka ku lova la Elisha, ku ve kona muprofeta e Israyel vaku i Yonasi.
9117	Xifaniso 7: Yosefa ni wansati wo biha Vaxavisi va xavise Yosefa etikweni ra Egypta.
9118	Xifaniso 8: Ta wanuna wa mufambi wa Mu Etopia Saulo ni valala va Kereke ya Kriste va sungula ku xanisa vapfumeri e Yerusalem.
9119	Xifaniso 8: Ta Yesu loko a hanyisa lowo fe mahlo A kuri na munhu u n'wana loyi a nga tswariwa afe mahlo.
9120	Xifaniso 8: Yonasi endzeni ka hlampfi le yikulu Vatluti va ku ka Yonasi, "U endlile yini?"
9121	Xifaniso 8: Yoshuwa a lerisa vanhu Loko Yoshuwa a khalabyile u vitanile vanhu hinkwavo va Israele endhawini yin'we.
9122	Xifaniso 9: Nandza loyi a nga rivaleriki Enandza u kolotile hosi mali yo tala ngopfu, kutani a nga swi kotanga ku tlherisela mali leyi.
9123	Xifaniso 9: Samuel a khongelela vaIsraele Xikwembu xi ba vana va Eli vo homboloka.
9124	Xifaniso 9: Ta Dibora loko a vulavula e la Xikwembu Ndzhaku ka loko Yoshuwa a lovile vanhu va Israele va sukele Xikwembe.
9125	Xifaniso 9: Ta Yesu loko a pfuxa Lazaro e kufeni Wa nuna loyi a vaku i Lazaro a vabya.
9126	Xifaniso lexi hinga siyiwa na xona hi lexi xa wanuna loyi ntirho wakwe evuton’wini awu hambanyiseki ni matimu yaku ringana hafu ya century ya tiko ra Afrika Dzonga.
9127	Xifaniso lexi xikombeta yena ari kari a bula na First loko vakari va tengisiwa hi nandzu wa treason.“
9128	Xifundzankulu xi na matimba yo fambisa milawu hi ku landza xiyengentsongo xa 2(b) ntsena ku fikela laha xifundzankulu xelexo xi nga na matimba ya vufambisi ku kota ku teka vutihlamuleri hi ndlela leyi tirhaka.
9129	Xifundzha xin’wana na xin’wana natindzhawu swina milawu yaswona lero swina nkoka kutiyisisa leswaku utiva swilaveko swa ndzhawu yaleyo.
9130	Xigiya nyana lexi xikumeka laha mutwa wumilaka hikona laha kutalaka kuva eka marhavi kumbe eka tshindi ra nsinya walowo.
9131	Xigwevo xa rifu axiva ringanerile e henhla ka nandzu lowu naswona aku chaviwa leswaku vanga kuma xona.
9132	Xigwevo xin’we lexi lulameleke swidyoho swa hina i rifu.
9133	Xihadyani lexi axiswikoti kufamba mpfhuka woleha leswi swixivekaka e khombyeni loko kutshuka kuva na ndzilo.
9134	Xihadyani lexi xilehe 300mm la makatleni kasi kuleha ka xona hinkwako I 800mm.
9135	Xihadyani lexi xitsakela ngopfu byasi byo koma lebyi kumekaka laha kungana swihlahla swakahle swa rihlaza.
9136	Xihadyani lexi xitswala kan’we ntsena hilembe laha kunga tlhuma swinene.
9137	Xihadyani lexi xo fana na mhisi xihlamarisa hiku xidya muhlwa na majenje.
9138	Xihahlu lexi endliweke hi tinsimbi xifanele kuva na tray leyingata hlengeleta malongo lawa.
9139	Xihahlu lexi xifanele xikule kuringana leswaku xita kota ku vekeriwa na xisaka xa vana loko nkarhi wufikile, xikan’we naku kurisela kona vana kufikela valumuriwa.
9140	Xihahlu xin’wana na xin’wana xifanele kuva na nomboro ya xona laha karata rivekeriwaka eka xihahlu xexo.
9141	Xihanano xi katsa nhundzu leyi lahliweke eka anakanyo wa nkoka wa le hansi (xiphemu 58).
9142	Xiharhi lexi xilava nsirhelelo wotani hi ndzhawu leyinga tlhuma swinene kumbe maribye lawakulu.
9143	Xiharhi lexi xina xihundla naswona xoka xinga vavisi, xidya nyama no kumeka laha kungana byasi, ko pfuleka no oma laha xihanyaka hiku tumbela enkeleni.
9144	Xiharhi lexi xitidyela minsinya na mitsembyana.
9145	Xiharhi lexi xi tiveka kambe hiku dya swinwana swihadyana swofana na makondlo, swinyenyani leswintsongo na matandza.
9146	Xiharhi xa wanuna xi kule kufika 1.5 m enhlokweni ku fika ncileni xi tlhela xi tika wa ti 33 kg, xiharhi xa xisati xi tika 1.1 m, xona xi tikela 15 kg.
9147	Xiharhi xa xisati xi tika 450kg, xiharhi xa xinuna xi ni misisi ya basa e xihlayeni, timbewu hinkwato ti ni muhlovo wo fana wa dzovo.
9148	Xiharhi xa xisati xitswala mbirhi kumbe nharhu wa minkala hi lembe, swi tala ku bebula hi ntlawa, ntlwa lowu salaka wu pfuneta ku mamisa ni ku hlayisa swivanana.ntlawa wo pfumala va pfuni awu humeleri ku kulisa nvana.
9149	Xihari lexi xihlotaka na vusiku ixavumbirhi hikukula eka swimanga swa Afrika.
9150	Xihari lexi xina ncila wobumbula no koma.
9151	Xi hi funghile, xi vekile Moya wa xona etimbilwini ta hina, wu va xitiyiso xa leswa ha taka.
9152	Xi hi hambanisa ni Xikwembu na vona vanhu.
9153	Xi hi ponisile emakhombyeni layo tano lama vangaka rifu, kutani xi ta engeta xi hi ponisa eka wona.
9154	Xihlala lexi xina tindzhawu totlangela eka tona mitlangu, xikolo xa tindzumulo, ndzhawu yo xavisela swakudya leyi vaaki vayi vulaka (The Mess).
9155	Xihlala lexi xina xikolo xa tindzumulo na xikolo xalehansi lexingana vana va 23 na vadyondzisi vambirhi.
9156	Xihlala lexi xivuriwa, Golf Island, lexi hlanganisiwa na Parys hi xibilohani.
9157	Xihlala xa Vaal xifuwile hi swiharhi, swimilani na tinyenyani.
9158	Xihlala xina vutomi swinene bya swiharhi.
9159	Xihlamariso lexi xa maisava ya khale naxona i World Heritage Site, naxona xina matimu ya xona lawa ya tsekatsekaka.
9160	Xihlawuhlawu hi xivangelo xin’we kumbe swo tala leswi longoloxiweke eka xiyengentsongo xa (3) a xi lulamanga handle ka loko swi kumekile leswaku xihlawuhlawu a xi lulamile.
9161	Xihlawulekisi xa nguluve leyi I matinu lawa yanga tsalangana loko kupimanyisiwa na swihadyani swinwani naswona eka letikulu yakumeka ntsena le ndzhaku ka tihlaya.
9162	Xi hlotiwa ngopfu hiva mapurasi hikuva I xiharhi xo kariha.
9163	Xihlovo xa Yakobo a xi ri kona kwalaho.
9164	Xi hlundzukerile vanhu va xona, xi va nyiketa leswaku va dlawa hi tlhari.
9165	Xi humesa nuhelo wa kahle, lowu pfuxaka xikan’we naku horisa.
9166	Xi humesile swinambyana eribyeni, mati ma khuluka tanihi nambu.
9167	Xihundla hi lexi: Hi mhaka ya Evhangeli, vamatiko va averiwa ndzhaka yin'we na hina Vayuda, va endla swirho swin'we na hina emirini wun'we, naswona va averiwa xitshembiso xin'we na hina eka Kriste Yesu.
9168	Xihundla xa kutsaka ka mpfundla i kubasa na swakudya leswi ringaneleke.
9169	Xikalu na switirhisiwa swaku kurisa swita buriwa hiswona ehansi ka s‘Management’.
9170	Xikandza I xo basulukela ni mavala yo basa na ntima xikarhi ka matihlo nile xikandzeni.
9171	Xikandza ixo kwalala, xi longolokile hiku bumbula hi ntima, matihlo ma languteka mari ma ntima eka mpfhuka naswona yana tinxiya ta pinki o hambaniseka leswi endlaka leswaku ti kombekaka.
9172	Xikandza na nhlonge leyinga e hansi ka matihlo yinga pfimba no cinca muhlovo wuva wa wasi kuya eka purple.
9173	Xikanwe na mintolovelo ya xona yo handza swakudya emisaveni xikuma switsotswana.
9174	Xikan’we na yin’wana mindyangu, nayena a wela eka lava nga rhurhisiwa hi nkanu, vatikuma vaya tshama e Diepkloof.
9175	Xikarhi ka vona a ku ri na Petro.
9176	Xikepe lexi xina xivhengelani lexi xavisaka swoxawule enonweni na swon’wa kambe aku endliwi swakudya exikepeni.
9177	Xikepe lexi xiteka kwalomu ka 30 wa timinete kuya na tinwana letifanaka ku vuya, naswona doroba ra Cape Town na Table Mountain swilanguteka swisasekile swinene.
9178	Xikhamba axi pandzekangi, xingava xitsindziyerile nkarhi wunwana ringava ri thyakile nyana.
9179	Xikhamba xa kona xa hatima no tsindziyela kasi leswale ndzeni swina xivumbeko xa xiponci nova na nyungu yinwe.
9180	Xikhamba xingava xi pandzekile nyana no thyaka.
9181	Xikhoma mangedyani, timbewulani na tinyenyani letintsongo naswitsotswani loko swiri emoyeni.
9182	Xikhongelo lexi xo va ndlela yo komba Xikwembu ripfumelo ra wena ni ku xi khensa ku va xi ku pfulele ndlela yo rivaleriwa.
9183	Xikhutazo xa Xibalo xa Mintirho lexi tivisiweke lembe n’waxemu naswona lexi kongomisiweke eka vantshwa xi le ku fambeni hi ndlela leyinene.
9184	Xikombelo xa vuyiselo, kun’we na matsalwa lawa ya faneleke, ya fanele ya kumiwa hi VRA eka 90 wa masiku eka siku ra rhumelo ematikwenimambe.
9185	Xikombelo xa yimiso xi nga komberiwa loko ka ha tirhaniwa na nkwetlembetano.
9186	Xikombelo xi endliwa hi siku rero.
9187	Xi kombisiweke xi pfule timpapa ta xona – leswi swi kombisa ku kula hi ntumbuluko na hi xihatla.
9188	Xikombiso a nga va xikombiso xa kahle eka vadyondzi.
9189	Xikombiso, bibele ya Xitsonga yi tirhisa rito “byela” (tell), leri twarisiwaka bwe-la; hambiswiritano, nhalyo yo tala ya vavulavuri yi ta ku “dzvela”.
9190	Xikombiso, cowpeas tile henhla hiti protein na iron (naswona yinga yimela nyama),kasi mihandzu ya milkwood yotshuka yile henhla hi vitamin C. Xankoka ngopfu, swibyariwa leswi swinga byariwa eswirhapeni leswintsongo, e purasini kumbe switimilela enhoveni.
9191	Xikombiso eka n'wina hi lexi: mi ta kuma xihlangi lexi phutseriweke hi nguvu, xi latiwile exitsengeleni.”
9192	Xikombiso, hi pasisile mpfumelelano wa vuxavisi bya swa vurimi hi xikongomelo xo xavisa Mavele na Maapula ya Afrika-Dzonga.
9193	Xikombiso, kupimanyisa kuya hileswi kumiweke eka nhulu leyi ya thyaka aswikomba leswaku vanhu vale K2 khale ava vulavula ririmi ra xi-Shona, ngopfu ngopfu xi-Kalanga kumbe vupela dyambu bya Shona.
9194	Xikombiso lexi xi komba ku tswariwa hi vuntshwa ka moya na vukulukumba na vunhenha bya rixaka ra hina.
9195	Xikombiso, nkatsakanyo wa matluka na swirhabyani wutirhisiwa kutshungula xivindzi, tinsu na swivavi swale khwirini.
9196	Xikombiso, ntlheriso wu nga ha va wu nga helelangi kumbe ku va na swihoxo, laha 21 wa masiku ya nga ta yimisiwa ku fikela loko n’waswimawusa a lulamisile ntlheriso.
9197	Xikombiso xa leswaku papila leri ari tsaleriwe mani axi tumbetiwe eka leswi aswi tsariwe endzeni ka papila leri hikuva akhumbe mhaka yakuva kuhlhleteriwe kuva ku pfuriwa khoto leswaku vateki va mahungu vanghena leswaku vata endla ntirho wa vona.
9198	Xikombiso, xanga xavisa matandza yovirisiwa kumbe vaxavisa ‘liquid eggs’.
9199	Xikombiso xa rinwana leri rhumeriweke e hofisi yakwe ya ANC e Shell House Johannesburg — mupfuni wa yena anga boxangi leswaku ari huma ka mani handle ko hlamusela leswaku akuri wansati wa vito ra Afrikaans — “.
9200	Xikombiso xikulu i Cape Blend, leyi hlamuseriwaka tani hi wayeni yohlawuleka yo tshwuka ya Afrika Dzonga leyingana nhlayo ya 30%, kambe yinga tluli 70% ya Pinotage.
9201	Xikombiso xinwana xotsakisa ixa vanhu vohlamarisa lawa vanga endla Lydenburg Heads leyi hlamarisaka,yikumeka e Mpumalanga.
9202	Xikongomelo ikuva ku endliwa ndzhawu ya kahle, yo dyondzisa xikanwe naku kota ku vona swiharhi laha kufaneleke kuva ku chayeriwa munhu ati gedlile.
9203	Xikongomelo lexi xi fikeleriwa hi ku tirhisa khamphani ya vuhangalasi (Medio Media), leyi nga na Senthara ya Matiko ya Misava leyi kumekaka eLondon, Nyuziletha ya Matiko ya Misava ya Tikotara na Seminara ya Lembe na lembe ya John Main.
9204	Xikongomelo nkulu akuri ku seketela kukula ka vuxavisi bya mimpfundlha eka vutivi, minkombiso na vuxavisi.
9205	Xikongomelo-nkulu xa vuthu ra vusirheleri i ku yimelela no sirhelela Riphabliki, ku xiximiwa ka mindzilekano ya rona na vanhu va rona, hi ku landza Vumbiwa na hi milawu ya nawu wa matiko ya misava leyi lawulaka ku tirhisiwa ka tihanyi hi mavuthu.
9206	Xikongomelo nkulu xa yena akuri kurhumela hungu ra leswaku mfumo wufanele kuta burisana na vona eka ku herisa xihlawuhlawu naku cinca ka tiko riya eka mfumo wa xidimokirasi.
9207	Xikongomelo xa ku cinca ka ikhonomi leyikulu eka malembe ya khume lawa ya nga hundza, na matshalatshala, ngopfu-ngopfu ku sukela hi 2004 ku susiwile swirhalanganyi eka ku kula loku nga va na ku nghenelela ka kahle.
9208	Xikongomelo xa ku va hi hlawuriwile thiyori i mhaka ya leswaku eYunivhesiti ya Vhenda ku kumeka vanhu vo hlaya laha swi nyikaka nkarhi eka machudeni ku va va dyondza tindzimi ta van’wana machudeni leswaku va oloveriwa hi swa tidyondzo ta vona.
9209	Xikongomelo xa Nelson Mandela akuri kuva muyimeri.
9210	Xikongomelo xa ntholo i ku ndlandlamuxa nhlengeleto wa mali ya tiko hi ku kuma vukorhokeri ehandle bya vuyiselo wa mitsengo ya khale na leyitsongo.
9211	Xikongomelo xa Pfhumba ra Operation Phakisa ro Antswisa Matirhelo ya Titliniki ta Xiyimo xa le Henhla i ku endla leswaku matirhelo ya le titliliniki ya humelela, ya hetiseka ni ku tlhela ya endliwa hi ndlela ya xiyimo xa le henhla.
9212	Xikongomelo xa vaaki vosungula akuri ku tirhisa, kutirhisiwa hi xiheri na kutirhisa swibyariwa kutiyisisa xiyimo xa vanhu, tipolotiki na ikhonomi.”
9213	​ ​Xikongomelo xa VDP i ku ndlandlamuxa nandzeleriso wa ntsakelo hi humeleriso wa mafambiselo yanene ya sisiteme ya xibalo na ntirhiso wo antswa swinene wa switirhisiwa swa SARS.
9214	Xikongomelo xin’wana i ku kuma ntsengo wa tinxaka ta tikholokheti leti talaka ni leti nga taliki ku humelela na maendli yo vulavula hi ku dya.
9215	Xikongomelo xin’wana xa ndzavisiso lowu i ku lava ku kumisisa ndlela leyi mhaka ya vutivi bya tindziminyingi yi vuyerisaka machudeni ha kona loko va ri karhi va ti nghenelerisa eka minhjekanjhekisano ya swa tidyondzo.
9216	Xikongomelo xo sungula xa nkoka xa Bangi ya le Xikarhi ya Afrika Dzonga i ku sirhelela nkoka wa mali ya Riphabliki ku endlela leswaku ku va na ku kula ka ikhonomi leyi tiyeke no khomelela nkarhi wo leha laha eRiphabliki.
9217	Xikongomiso xin’wana na xin’wana xo nghenelela a xi tirhi xi ri xoxe kambe i xiphemu xa tshalatshala ra rixaka leri hlanganisiweke.
9218	Xikota ku faya matandza hi minwala ya xona loko switsandza xiya bananisa nale hansi leswaku ya fayeka.
9219	Xikota kutswala kuya fika hi November e Gauteng, kasi e Zambia hi August na September.
9220	Xiku a xi ri Xikwembu xa ntiyoso xa Israel.
9221	Xi kulak u fika ka ku leha ka kwalomu ka 100 mm. matluka ma 50 mm hiku anama naswona i ma rihlaza-ro dzwihala ehenhla na basa wo twala ehansi.
9222	Xikula kuringana 5 na 12m hiku leha, xina tshindi rololoka na marhavi lawa ya endlaka xivumbeko xa xambhulele na matluka ya rihlaza.
9223	Xikumeka hinkwako kambe xitekiwa tani hi xinyenyani lexinga e nghoziniXinyenyani lexi xikumeka ngopfu e dzongeni wa Afrika ekusuhi na lwandle kasi xikala swinene eka tinwana tindzhawu.
9224	Xikumeka ngopfu xinyenyani lexiKusuka e Kenya nale vuhuma dyambu bya Congo nale dzongeni kuya e Cape.
9225	Xikumeka swinene ekusuhi nalwandle lembe hinkwaro laha xinga tshamaka nale kulenyana kwalomu ka 160km kusuka e lwandle.
9226	Xi kumiwa xi hangalakile erivaleni ra byanyi ro pfuleka exifundzankulu xa Limpopo xa Afrika-Dzonga ximilana xi vuriwa kuva xi kala.
9227	Xikwembe xi ku "Tiko hinkwaro leri u ri vonaka ndzi ta ku nyika rona, ri va ra wena na vatukulu va wena hilaha ku nga heriki."
9228	Xikwembu a xa hari na Yosefa na le khotsweni.
9229	Xikwembu a xi hembi.
9230	Xikwembu a xi lava ku vona loko Abrahama a xi yingisa.
9231	Xikwembu a xi rhandzi va matikukumuxi kambe Xitsakela la va va titsongahatake e timbilwini ta vona.
9232	Xikwembu a xi rhumanga N'wana wa xona emisaveni ku ta avanyisa misava, kambe a ku ri ku endlela leswaku misava yi ta ponisiwa ha yena.
9233	Xikwembu axiri na Yosefa na ku n'wi rhangela eka hinkwaswo leswi a swiendla.
9234	Xikwembu a Xi ri ni makungu yo karhi na Pawulo.
9235	Xikwembu a Xi swi rhandzi leswaku munhu a ya laha a nga ta biwa hila ku nga heriki.
9236	Xikwembu, a xi swi tiva leswaku sathani u vulavula mavunwa na leswaku Yobo a rhandza ku tsakisa Xikwembu.
9237	Xikwembu a xi tirhisa vavasati lava mbirhi ku pfuna vaIsraele.
9238	Xikwembu a xi vulavula hi ndhawu ya Kanana.
9239	Xikwembu hi xivirhi xi pfarile rivanti ra ngalava xiva khiyelela endzeni.
9240	Xikwembu hi xona xi tumbuluxeke hinkwaswo leswi nga misaveni ni leswi nge matilweni.
9241	Xikwembu i moya; kutani lava xi gandzelaka, va fanele ku xi gandzela hi moya ni ntiyiso.”
9242	Xikwembu i MOYA; U ti kombisile e ka Yesu, Loyi a tswariweke mana wa Yena a hari wa Nhwana (loyi a nga si ku tivaka wa nuna).
9243	Xikwembu lexi nga heriku.
9244	Xikwembu xa ha katekisa hinkwavo lava va xi tshembhaka ku kotisa Abrahama.
9245	Xikwembu xa matimba hinkwawo, tlhela u hi pfuxa, u hi amukela hi tintswalo, leswaku hi pona.
9246	Xikwembu xa swi kota ku hundzula munhu u n'wana na u n'wana.
9247	Xikwembu xa swi tiva leswaku hikwalaho ka yini hi xaniseka evutonwini lebyi.
9248	Xikwembu xa va rhandza.
9249	Xikwembu Xi ba mudyohi loyi a cukumetaka tindlela ta Xona, kutani endzaku ka rifu munhu wo tano wa hlongoriwa, a susiwa e ka Yena a yisiwa etiheleni la a nga ta tshwa hi la ku nga heriki.
9250	Xikwembu xi byela wansati xiku: "Ndzi ta endla leswaku loko u tikile u va ni switlhavi na swona u ta veleka vana hiku xaniseka."
9251	Xikwembu xi byerile Adamu leswaku xi ta rhumela muhlawuriwa un'we ku hlula Satana.
9252	Xikwembu xi byerile Muxe xiku, "endla nyoka hi koporo uyi hayeka ehenhla ka mhandzi, leswaku un'wana na un'wana na un'wana loyi a nga ta lumiwa hi nyoka loko alanguta leyi hayekiweke uta hanya.
9253	Xikwembu xi endle hi laha xinga vula hakona, vana hinkwavo va mativula va vafana vava Egypta vafa.
9254	Xikwembu xi endlile leswaku Adamu a etlela vurhongo lebyikulu.
9255	Xikwembu xi endlile leswi hi ku landza ku tilulamisela ka xona ka khale, loku xi ku hetisiseke ha Kriste Yesu, Hosi ya hina.
9256	Xikwembu xi endlile leswi ku nga khale a xi lava ku swi endla ha Kriste: Xi hi tivisile ku rhandza ka xona loku a ku fihlekile, loku a xi lava ku ku yisa emahlweni, minkarhi ya kona yi kondza yi hetiseka.
9257	Xikwembu Xi endlile vanhu hinkwavo va misava leyi.
9258	Xikwembu xi endlile wanuna hi xifaniso xa xona leswaku munhu a ta kota ku tiva Xikwembu (leswaku moya wa munhu wu ta kota kuva wun'we na moya wa Xikwembu).
9259	Xikwembu xifambile na vona xi va phutsela hi papa na ndzilo.
9260	Xikwembu Xi fuma e henhla ka tihosi ni vafumi hinkwavo va misava leyi, loko vanhu va Xikwembu va khongela, va endla leswi tsakisaka Xikwembu, kutani Xikwembu Xi nyika swikombelo hinkwaswo ku ya hi mpfumelelano wa ku rhandza ka Xona.
9261	Xikwembu xi herisile mirhi ya vona ya vhinya hi xihangu, mirhi ya minkuwa xi yi bile hi gwitsi.
9262	Xikwembu xi hi byela sweswo e ritweni ra xona ku nga Bibele leswaku siku rin'wana Hosi Yesu Kriste u ta vuya ata avanyisa vanhu hinkwavo lavo homboloka.
9263	Xikwembu Xi hi lerisile e ka Rito ra Xona leswaku hi ngati rihiseli e ka valala va hina hi kuva Xi te "Ku rihisa i ka Mina ndzi ta va rihisela ndzi ri mina."
9264	Xikwembu Xi hi nyika ntsako ni matimba ya Moya loko hi tiva Xikwembu, hi yingisa Rito lero Kwetsima ku nga Bibele.
9265	Xikwembu xi hi nyikile Yesu n'wana wa xona leswaku ahi rhwalela ku xaniseka ka hina.
9266	Xikwembu xi hi tshembisile vutomi lebyi ntshwa ni ndhzawu etilweni.
9267	Xikwembu Xi hlamurile xikhongelo xa Nehemia, hosi yi n'wi pfumelela e ka xikombelo xa yena.
9268	Xikwembu xi hlayisa switshembiso swa xona, vanhu namuntlha hi nga hlawula ku tirhela Xikwembu, hi tirhela na Yesu Kriste.
9269	Xikwembu xihlomula rimbambu etsheveni ra Adamu.
9270	Xikwembu Xi hlundzuka hikuva va nga xi tshembi, kutani xi va tlherisela nakambe e mananga masiku ya makume mune.
9271	Xikwembu xi hlundzukile hikuva vanhu lava ava nga xi tshembhi, uva tlherisele endzhaku esavasini ka (mananga) malembe ya khume mune.
9272	Xikwembu xi kombe Jobo leswaku xi lava leswi nga kahle eka hina.
9273	Xikwembu xi kombile Abrahama leswaku xi hlayisa switshembiso swa xona hi minkari hinkwayo.
9274	Xikwembu xi kombile vatata wa vona mintirho leyo hlamarisa, loko va ha ri erivaleni ra Sowani le Egipta.
9275	Xikwembu xi kombisile rirhandzu ra xona eka hina, hinkwavo lava va tshembha Yesu.
9276	Xikwembu xiku eka Abram nakambe xi ta n'wi nyika ndhawu ku teka ndhawu (vutshamo) eka yona.
9277	Xikwembu xiku eka Jakobo, "ndzi taku nyika ndzhahu leyi wena ni malandza ya wena laha unga ta etlela kona.
9278	Xikwembu xi ku eka yena "Tiko leri, ndzi ta ri nyika vatunkulu va wena."
9279	Xikwembu xi ku ka Abrahama "Sarayi nsati wa wena a nge he vitaniwi hi vito ra Sarayi kambe u ta vitaniwa Sara".
9280	Xikwembu xiku ka Gidiyoni, handzula alitara ya tata wa wena eka Baal na kambe u handzulela ehansi ka Ashera ethelo.
9281	Xikwembu xiku ka yena, "Teka n'wana wa wena un'we Isaka, loyi u nwi rhandzaka, u ndzi gandzela ha yena."
9282	Xikwembu Xi ku ka Yonasi: "Suka u ya Ninivha muti lowu kulu u wu vulavulela hikuva ku homboloka ka wona ku tlhandlukile e mahlweni ka mina."
9283	Xikwembu xi lava hi tiyisela.
9284	Xikwembu Xi lava ku dyondzisa mina na wona leswaku lokonxi hi rhuma ku endla swilo, hi fanele ku yingisa, hi tshemba yena leswaku hi endla ku rhandza ka xona.
9285	Xikwembu xi lava ku hi rivalela, kutani xi hi pfulele ndlela yo kuma ndzivalelo.
9286	Xikwembu xi lerisile Munhu ku nga Adamu xiku: "U ntshuxekile ku tidyela mihandzu ya mirhi hinwayo laha ntangeni, kambe u nga tshuki u dya mihandzu ya murhi wo tivisa swo biha ni swo saseka, hikuva loko wo yi dya, u ta fa hakunene."
9287	Xikwembu xi leterile Nowa hi laha ngalava yi fanelaka ku akiwa ha kona.
9288	Xikwembu Xilulamile minkarhi hinkwayo.
9289	Xikwembu xi nge ku hakeli hi ndzivalelo.
9290	Xikwembu xin'we xa ntiyiso xi hi dyonzisa leswi xi nga swona hi ndlela leyi xi hanyeke na vanhu lava ha kona.
9291	Xikwembu xin'wi endlile hi ntshuri wa misava.
9292	Xikwembu xin'wi katekisa kutani a humelela eka hinkwaswo leswi a swi endlaka.
9293	Xikwembu xi n'wi nyikile vana va nkombo va va fana na vanhwanyana va nharhu vo saseka.
9294	Xikwembu Xi N'wi pfuxile ekufeni.
9295	Xikwembu xi nyikile n'wana wa xona, Yesu, leswaku a fa ematshwan'wini ya vanhu hinkwavo, leswaku hi ta rivaleriwa swidyoho swa hina.
9296	Xikwembu xi nyikile Yesu matimba yo hlula rifu.
9297	Xikwembu xi pfumelele Adamu leswaku swiharhi hinkwaswo ni Swinyanyana hinkwaswo a swi thya mavito.
9298	Xikwembu xi pfumelerile vangoma ku endla masingita kambe Xikwembu xi endle mahlori lamakulu ku tlula vangoma.
9299	Xikwembu xi pfurile ndlela exikarhi ka lwandle kutani va Israele va tsemakanya endzhawini leyi omeke.
9300	Xikwembu Xi pfuxile Yesu e kufeni, kutani wa hanya ku hi komba ndlela yo tlhelela ka Xikwembu.
9301	Xikwembu Xi ponisile Israel e ka valala va vona, Xi tlhela Xi ponisa Elisha nandza wa Xona.
9302	Xikwembu xi rhandza hinkwerhu, (unwana mkuhlayisa un'wana na va nwi xixi maku) kambe ngopfu eka lava va xi yingisaka ni ku nwi tirhela.
9303	Xikwembu xi rhumela ndzilo hi le tilweni ku herisa vanhu lavo homboloka etikweni ra Sodoma na Gomora.
9304	Xikwembu xi rhumela xihangu eka valala kutani votala va vona va fa.
9305	Xikwembu xi rhumele dyandza eka tiko ra Israele.
9306	Xikwembu Xi rhumele N'wana wa Xona Yesu Kriste laha misaveni ku ta Chumayela Mahungu la Manene Ya Xikwembu ku dyondzisa vanhu; ku hanyisa la va va vabyaka ni ku herisa mintirho ya Sathan (nala).
9307	Xikwembu Xi rhumele N'wana wa Xona, Yesu ku ta hi komba ndlela.
9308	Xikwembu Xi rhumerile Yesu Kriste ku ta hi chuncha eka matimba yo biha ya xidyoho na Sathan.
9309	Xikwembu xi ri: “Enkarhini lowu ndzi wu vekeke, ndzi ta avanyisa vanhu hi ku lulama.
9310	Xikwembu xi ri: “Exikarhi ka lava va ndzi tivaka, ndzi ta katsa va le Egipta ni va le Babilona; swi ta va tano ni Vafilista ni va le Tiri ni va le Etiyopiya.
9311	Xikwembu xiri ku hlayisa rito ra xona switlula hinkwaswo.
9312	Xikwembu xi ri swi antswa ku xi yingisa ku tlula ku tiyimisela.
9313	Xikwembu xi ta ba hinkwavo lava va endlaka swo biha.
9314	Xikwembu Xi ta rhangela la va va rhandzaka ku landzela Hosi Yesu.
9315	Xikwembu Xi ta tsaka hi swona sweswo.
9316	Xikwembu xi tisa wansati eka wanuna.
9317	Xikwembu xi tisile milawu eka matiko hinkwawo, "hi mina Xikwembu xa wena, unga tshuki u gandzela Xikwembu xin'wana kambe gandzela mina ntsena.
9318	Xikwembu xi tisile nyimpi ni ndlala eka vanhu va Israele ku ringeta ku va vuyisa eka xona.
9319	Xikwembu xi tlhela xiku eka Abrahama, "Tiko hinkwaro ra Kanana ndzi ta ri nyika wena ni rixaka ra wena endzhaku ka wena, na mina ndzi ta va Xikwembu xa vona."
9320	Xikwembu xi tlhela xiku loko Faro aku vutisa ku endla masingita, uku eka Aroni, "teka nhonga ya wena u yi hoxa ehansi emahlweni ka Faro yi ta Hundzuka nyoka.
9321	Xikwembu xi tsakerile gandzelo leri, kutani xi veka nkwangulatilo etilweni.
9322	Xikwembu xi tsakisa hi Abram.
9323	Xikwembu xi tshame xi ri karhi xi ti hlayisela mutirhi wa xona Eliya.
9324	Xikwembu xi tshembisile malandza ya xona leswaku xi ta va na vona nkarhi hinkwavo, u ni matimba yo hi pfuna ku endla hinkwaswo leswi xi swi tsakelaka.
9325	Xikwembu xi tshembisile nakambe xitshembiso xexo eka Abrahama.
9326	Xikwembu xi tshembisile Yoshuwa ku va na yena, ni ku n'wi lerisa leswaku a yingisa marito ya xona, kutani Xikwembu xi byela Yoshuwa leswi a fanele a swi endla vaprista va-Israele leswaku va na bokisi ra nkoka leri vuriwaka Areka.
9327	Xikwembu Xitwa no hlamula swikhongelo swa lava pfumelaka e ka Yesu.
9328	Xikwembu xi va byele ku ya tihumesela gandzelo leri hisiwaka va ri eka Yobo.
9329	Xikwembu xi va byele leswaku va teka Areka va ya enambyeni wa Jordani.
9330	Xikwembu xi va lerisile leswaku vatswalana va andza ni leswaku va ya tshama etindhawini hinkwato ta misava.
9331	Xikwembu xi vekile nawu exikarhi ka Vaisraele, xi wu lerisa vona va ka Yakobo; xi lerisile vatata wa hina, leswaku va wu dyondzisa vana va vona, kutani ni lava va ha taka va ta tiva timhaka leti, va tlhela va ti dyondzisa ni vana va vona.
9332	Xikwembu xi vona hinkwaswo leswi hi swi endlaka, a hi nge tumbeti mintirho leyo biha eka xona kambe hi ti vula ntiyiso eka swidyoho swa hina hi ti vika (ti hlamusela) eka Xikwembu xi ta hi rivalela, xi ta hi hlantswa eka swidyoho swa hina.
9333	Xikwembu xi vonile ku ala ka vona ku yingisa ni ku tikurisa ka vona.
9334	Xikwembu xi vonile muti lowu ni xihondzo xa wona.
9335	Xikwembu xi vulavula na Gidiyoni na kambe xiku, "ku hari na vavanuna vo tala, u famba na vona ematini kutani ndzi ta va ringela wena.
9336	Xikwembu xi vulavula na Samuel ko tala, Samuel ko tala, Samuel u vile muprista lonkulu, muprofeta na murhangeri wa Israele, Xikwembu xa ha vitana vanhu ku xi tirhela tani hi loko xu vitanile Samuel.
9337	Xikwembu xi vulavula na yena nakambe.
9338	Xikwembu Xi vulavula na Yonasi na kambe.
9339	Xikwembu xi vulavurile na kambe leswaku xi ta nyika nhlonipho eka hinkwavo lava xi hloniphaka.
9340	Xikwembu xivulavurile na Muxe exihlahleni lexi axi ri karhi xi pfurha xiku: Ndzi twile swirilo swa vana va mina hilaha va vulaka hi kona.
9341	Xikwembu xi vule na leswaku xi ta varivalela.
9342	Xikwembu xi vurile leswaku hikwalaho ka vatukulu va Abraham tinxaka hinkwato ti ta katekisiwa.
9343	Xikwembu xi wu nyikile va ka Yosefa, siku xi humeke ku ya lwa ni tiko ra Egipta.
9344	Xikwembu xi xikile entshaveni xirikarhi xi vonakala xiri epapeni hi ndzilo.
9345	Xikwembu xi yingisa no hlamula swikhongelo swa muxaka wolowo.
9346	Xikwenga lexi humaka eka nsinya lowu xatirhisiwa ku endla ntambhu, xitheve, baskiti, phepha na lapi kasi matluka wona ya swekiwa ya dyiwa kasi na glue ya endliwa kusuka eka mabilomu ya wona.
9347	Xi lava leswaku vahakelaxibalo va hakela kwalomuya ka mitsengo mimbirhi nkarhi wu nga se fika wo sungula, enkarhini wa lembe ra nhlelelo, leswi kongomisiweke eka mali leyi nghenaka leyi pimanyisiweke leyi hakerisiwaka xibalo.
9348	Xilebvu ixo basela, muvala kuya eka lilac wo fuma wa vele.
9349	Xilebvu, kholokholo na nkolo i swa basa wa creamy wo hlangana na nabandi ma ntima.
9350	Xileriso kumbe xiboho lexi humesiweke hi khoto xa boha eka vanhu hinkwavo lava eka vona na swirho swa mfumo leswi xi tirhaka eka swona.
9351	Xileriso xa khoto xi ta kombisa mavito ya vatswari vo hlayisa, n’wana la hlayisiswaka a nga riki wa wena na nkarhi wa ku hlayisiwa.
9352	Xileriso xi nyikiwile eka miako hinkwayo ya mfumo ku hunguta matirhiselo ya gezi naswona u nga nyumi ku boxa mavito ya lava va nga swi endliki.
9353	Xiluva xo helela xo saseka swinene, lexi anameke 50 mm, xina matluka mo tshwuka kuya ka tshwuka-ribungwa lama rhendzelaka swiluva leswikulu swa wa lamula wo dzwihala kuya ka tshwuka hi muhlovo.
9354	Ximanga lexi xati fambela loko kungari nkarhi wa masangu naswona leswi se swinga kula swina ndzhawu ya swona laha swikumekaka kona ngopfu.
9355	Ximanga lexi xikulu xitlhela xibumbula ku tlula Cheetah.
9356	Ximanga lexi xi kumeka nhoveni yo oma laha ku kumekaka swihlahla swa nhova, tintshaveni, xi tiveka ku tshama ku fikela 3000 wa timitara.
9357	Ximanga lexi xi tiveka ngopfu hi dzovo ra xona ro tiyela ngopfu ra mabala na ncila wa xona wo leha loko ku pimanisiswa nhloko na miri wa xona.
9358	Ximanga - Timamali - Afrika-Dzonga Ximanga – kuna mixaka yo hambana hambana ya swimanga eka Afrika hinkwayo.
9359	Ximenia yibyariwa hiku olova kusuka eka mbewu eka nkatsakanyo wa 5:1 wa sandi yale nambyeni na manyoro.
9360	Ximilana xi kula eNorthern Province nale Kruger National Park.
9361	Xi mila ngopfu eka tindhawu ta mabyanyi yo pfuleka ta Afrika-Dzonga ku katsa na tindhawu leti omeke swinene ta xifundzamkulu xa Northern Province.
9362	Ximilani lexi axi twanani na gwitsi.
9363	Ximilani lexi hi xitalo xikumeka ngopfu e nhoveni kambe kuna tindzhawu tintsongo swinene laha xibyaleriwaka ku xavisiwa, swimilani swa Sutherlandia swikumeka e Western cape nale xifundzheni xa Mpumalanga.
9364	Ximilani lexi milaka e hansi swinene xina mabilomu ya purple no saseka, kutirhisiwa timintsu ntsena eka xona.
9365	Ximilani lexi xa Eriocephalus xitsakela dyambu leriheleleke xikanwe na misava leyi kotaka ku tswonga mati.
9366	Ximilani lexi xa Lavenders xina mabilomu yonyanganyela nyana naswona yitirhisiwa ngopfu eka ti therapy hikuva yina switirhisiwa swintsongo swa camphor.
9367	Ximilani lexi xa omisiwa, kutani xikandziwa xiva mapa kutani xitirhisiwa kuva xi tshungula mavabyi lawa ya khumbaka xirho xa xisati xale xihundleni, kuvava ka xifuva, mavabyi ya masangu, kuvava ka miri, swiphiqo swa khwiri (nchuluko, kuvava) na malaria.
9368	Ximilani lexi xibyariwa kusuka eka kutsemiwa rhavi uya ribyala naswona eka misava ya alkaline, leyi khomaka mati laha kufikaka dyambu swinene.
9369	Ximilani lexi xichava ngopfu xirhami, leswivulaka leswaku axitsakeli tindzhawu leti titimelaka.
9370	Ximilani lexi xikota ku hanya eka ndzhawu leyinga oma naswona yirhandza misava leyingana sandi leyi kotaka ku tswonga mati xikanwe na pH ya 4,5 kuya eka 5,5.
9371	Ximilani lexi xikota ku hanya kahle eka tindzhawu to hola, etintshaveni.
9372	Ximilani lexi xikwamuriwa xitlhela xidyiwa xiri mbisi naswona xitiveka kuva xisusa kunavela swakudya tani hileswi axitirhisiwa hi vahloti va ma Khoisan lava ava tshama nkarhi woleha varihava mati kumbe swakudya.
9373	Ximilani lexi xina timinerali tale henhla swinene naswona yina ti vitamin B3 na B5.
9374	Ximilani lexi xina tshindi leri navaka e hansi naswona xihumesa mabilomu ya muhlovo wa purple kuya eka pink ya xivumbeko xa porompita lawa ya blomaka kuringana siku rin’we hi ximumu exikarhi ka November na April.
9375	Ximilani lexi xitirhisiwa hi ndzhavuko hi rixaka ra ma-Zulu kutshungula mavabyi ya gonorrhoea, diarrhoea na dysentery.
9376	Ximilani lexi xitiveka tani hi 'lavender' naswona xina tinxaka totlula yin’we leswi endlaka leswaku kuva naku hlanganisiwa exikarhi ka lavender na lavandin.
9377	Ximilo lexi axi tsungulu nchumu axidyiwi futhi.
9378	Ximilo lexi iZantedeschai hiku kula, xikumakala lakungana bzanyi kona,a savanna na fynbos lakunga tala dyambu kona, arikumakali lakungana nduti kona, futhi rirandza laku naku mpfula kona.
9379	Ximirani nyana xakona xina lundza nyana laha nhlaneni.
9380	Ximumu xakona xa hisa swinene, kuya fika kwalomuya kava 45 degrees centigrade.
9381	Ximuwu loko xahari xintsongo axifani na nsinya lowukulu leswi endlaka leswaku rixaka ra ma Bushmen ri ehleketa leswaku ximuwu axi kuli kufana na minsinya yinwani kambe yotshuka yihumelela emisaveni yikurile laha siku rin’wani yinyamalalaka.
9382	Ximuwu xitisa swakudya, swakudya na mitsembyani leyi tirhisiwaka tani hi murhi.
9383	Ximuwu ya tika kuxidlaya, hikuva axitshwi hindzilo kasi loko xitsemiwa xihatlisa kuhluka xiya emahlweni no kula.
9384	Xi na mfungho lowukulu eka rixaka ra hina.
9385	Xi na mintirho mimbirhi: xikombiso xa ku va hi ti tiva leswaku hi vamani, na ku sirheleleka eka moya.
9386	Xina muhlovo wa ntima laha nonweni.
9387	Xina muhlovo wa xitshopani laha ehansi ka tipapa leswi vonakaka loko xiri eku haheni.
9388	Xina muhlovo wa xitshopani na nhloko ya ntima.
9389	Xina swikun’wani swa 5 leswi pfumalaka min’wala eka nenge un’we, naswona, swikunwana swale ndzhaku swikhomanile kasi swale mahlweni swona aswi khomananga.
9390	Xindzhuti xa wena xi fanele ku hloniphiwa no sirheleriwa.
9391	Xinepe xa xirhandzwa Uta kuma swinepe swa Mandela angari eku hlekeni a khome nwana; eka minkarhi yin’wana ari eku cineni.
9392	Xinga tlulela hi matoto ya tihuku letinga khomiwa hi mavabyi lawa, laha letingariki na wona tinga khomiwaka hiwona loko tidya swakudya na mati lawa yanga khumbiwa hi matoto yalawo kumbe yatlulela na hindlela ya moya lowu hefemuriwaka.
9393	Xinhlohlwan - Mabilomu - Afrika-Dzonga Xinhlohlwan kumbe Boot ProtectorsDicerocaryum senecioidesTimitsu letintsongo ta lembe na minsinya leyi landzelaka.
9394	Xi ni makungu yo hlawuleka eka munhu u n'wana ni u n'wana wa hina.
9395	Xinkakaka swi hele hi lembe ra 1930 eKwazulu Natal, Afrika Dzonga.
9396	Xinkakaka - Timamali - Afrika-Dzonga Xinkakaka (acinonyx jubatus)Xinkakaka xi tiveka tani hi xiharhi xo hatlisa emisaveni hi xinkarhana, xi fikilela rivilo ro fika kwalomo ka 90km/h (55.9m/h) loko xiri ku hloteni.
9397	Xinkakaka xi hlotaswiharhi swo fana na Xipene na ti Mhunti, kambe ntlawa wa xinuna wu rhandza ku hlota swiharhi leswikulu swo fana na Hongonyi ya wasa.
9398	Xinkakaka xi tlharihile, xi tala ku famba-famba ngopfu na mpundzu ni madyambu.
9399	Xino le xi a kuri ku va tsundzuxa ngati ya Yena leyi yi nga ta halaka e xihambanweni.
9400	Xintshabyana xa MapungubweWorld Heritage Sites Ekuheleni ka millennium yosungula ya Common Era, east coast ya Africa ayiri mphensa-mphensa.
9401	Xintshabyani lexi xa Mapungubwe (‘Place of the Jackal’) xitshame ekusuhani swinene na doroba ra Musina endzelekanini.
9402	Xintshabyani lexi xikumiwe rosungula hi valungu hi lembe ra 1932, laha wanuna woka anga voni loyi avitaniwaka hi vito ra Mowena u hlohleteriwe kukombeta xintshabyani lexi hi mudyondzisi loyi vange i Van Graan.
9403	Xintu xa fynbos xitekeriwa enhlokweni hikwalaho ka nuhelo wa mihandzu xikan’we na muhlovo wo enta wa wasi lowu humaka eka tshindzi ra xinsinyani lexi xikan’we na matluka.
9404	Xin’wana lexinga tshama xin’wi nyangatsa swinene ikuva siku anga nghena laha tikweni akarhi a chayela movha phorisa rinwana rin’wi pfurise na bonnet ya movha loko a fika endzelekanini wa tiko.
9405	Xin’wana na xin’wana xaleswi swinga laha henhla swinga endla leswaku tihuku loko tiswidye ngopfu tipfumala matimba no nghenela hi mavabyi.
9406	Xin’wana xa kahle hiku xavisa tihuku ti file eka makete lowunga lawuriweku swipfumelela n’wamapurasi kuva a omisa tihuku letinga vekiwaka loko tinga xaviwangi.
9407	Xin’wana xa leswi kombekaka hi vanhu va Bantu lava ava tshama eka ndzhawu ya Limpopo-Shashe i ndzhawu yoka yinga thyiwangi kahle ya Happy Rest culture.
9408	Xinwana xa switsotswana leswi dyiwaka ngopfu I muhlwa.
9409	Xinyenyana lexi lexintsongo I murhurhela eka Dzongeni wa Afrika ku suka titropiki, swi teka riendzo ra swona endzhaku ko dzwihala.
9410	Xinyenyana lexintsongo xina xikandza xa xitshopana na mavala yo tshwuka, timpiko ita ntima na mavala yo basa naswona xina bandi ra ntima enkolweni wa xona.
9411	Xinyenyana lexintsongo xiti komba xi hambanile ni lexikulukumba.
9412	Xinyenyana-nkulu xa milenge yo tiyela – leyi kombisiweke ta ni hi tlhari na xigiya – swi pfuneta xinyenyana lexi loko xihlota tinyoka na swona swi yimele ku sirheleleka ka rixaka eka valala va xona.
9413	Xinyenyani lexi axi chiki xita laha hansi emisaveni kuta kuma swakudya kambe xitiyisisa leswaku xikuma swakudya nale ka miako.
9414	Xinyenyani lexi I muxaka lowuntsongo eka ti parrots, swikwalomu ka 9cm hiku leha kukatsa na ncila.
9415	Xinyenyani lexi kuna muxaka wava mangedyani lowu xinga dyeku leswi kumekaka hixitalo kusuhi na xona.
9416	Xinyenyani lexi xidya mihandzu na switsotswana tirhubeyila na mabilomu naswona xivuriwa kuva xiri na majatu loko swita eka ku gayela swakudya leswi tekaka kwalomu 5 watiminete.
9417	Xinyenyani lexi xikumeka ngopfu laha kaya nale ka tindzhawu tin’wana.
9418	Xinyenyani lexi ximiyele ngopfu kambe ni mixo na loko xiriku titlangeleni xi endla mimpfumawulo yo hambana hambana kufana na leyinge, 'ki-kik-kik-kik-keee' kumbe 'kwiek-kwiek'.
9419	Xinyenyani lexi xina nomo lowukulu woleha wo tshuka laha swiendlaka leswaku xinga kohlweki xinyenyani lexi.
9420	Xinyenyani lexi xitekiwa tani hi xinyenyani lexinga enghozini swinene hambi leswi ndyangu wa xona wunga tala swinene ekusuhi na lwandle laha Afrika Dzonga nale Namibia.
9421	Xi nyika nyiko yo fanana ya vutomi lebyi nga heriki e ka hinkwavo la va va yingisaka Hosi Yesu.
9422	Xinyimpfana xa tumbetiwa xi sirheleliwa hi manana wa xona, swi kula kahle swi tlhela swi tsutsuma hansi ka makume-mbirhi mune wa tiawara.
9423	Xinyimpfana xin’we, xa xihahlana xi velekiwa nkarhi un’wana na un’wana hi lembe, ngopfu hi ximumu.
9424	Xipano lexi xi ta simekiwa naswona xi ta tirha ntirho wo tala.
9425	Xipano xa Proteas xi le Australia na le New Zealand ku nghenela Khapu ya Misava ya Khirikhete ya Khansele ya Khirikhete ya Misava.
9426	Xipanu xa Rugby xa tiko ra Afrika Dzonga xitiveka tani hi ti Springboks (Mhala).
9427	Xipanu xa Vaholobye eka Dyandza, lexi rhangeriweke hi Ndzawulo ya Mfumontirhisano na Timhaka ta Xintu, va ya emahlweni na ku landzelerisa swiyimo swa dyandza na ku nyika nseketelo lowu lavekaka hi ku ya hi tindzawulo ta sekithara ku hunguta xiyimo.
9428	Xipene - Timamali - Afrika-Dzonga Xipene (Damaliscus pygargus pygargus)Xipene axi kulanga ngopfu kambe xina muhlovo wa buraweni lowo dzwihala nyana xitlhela xiva na vala ro basa.
9429	Xipene xa xisati ni xinyimpfana swi kumeka ka ntlawa wa xinuna-xisati.
9430	Xipene xaxisati xikota kuya emasangwini na swipene swa ntsevu nkarhi lowu xinga ringanela kutswala.
9431	Xipene xa xisati xi tumbela mihandzweni loko xi bebula.
9432	Xipene xa xisati xi veleka n’wana ndzhaku ka ti nh’weti ta ntsevu.
9433	Xipene xitswala kuya hi nguva, vana vakona vasungula timhaka ta masangu endzhaku ka malembe mambirhi.
9434	Xipfuni xikulu xa Xibalo xa Mali hinkwayo leyi endliwaka hi bindzu i swilaveko leswi hungutiweke swa nhlayiso wa tirhekhodo.
9435	​Xiphemu 10(1)(d)(iv)(bb) ​Khamphani, sosayiti kumbe nhlangano wun’wana na wun’wana wa vanhu lowu tumbuluxiweke ku tlakusa ntsakelo wo fana wa vanhu, ku yisa emahlweni muxaka wun’wana na wun’wana wa bindzu, phurofexini kumbe ntirho.
9436	Xiphemu 10(1)(e)(i)(cc)​ ​Nhlangano wa vanhu lowu vumbiweke ku fambisa mitsakelo leyi hlengeletiweke leyi fanaka eka swirho swa wona hinkwaswo mayelana na tirhiselo ra mali leri tirhaka eka nhundzu leyi nga fambeku yo fana.
9437	Xiphemu lexi dyiwaka xina ti protein ta kwalomu ka 25%, mafurha ya fika eka 50% naswona yile henhla hi vitamin E (tocopherol) lah yinga kwalomu ka 560mg hi 100gm ya xiphemu lexi dyiwaka.
9438	Xiphemu lexi xa xihlala akuri kunwana laha akutshama vavabyi va leprosy, kambe akuna vumbhoni bya masalela ya vona.
9439	Xiphemu xo sungula xa Varhoma 6:23 xa vula, “Hikuva hakelo leyi tisiwaka hi xidyoho i rifu…” Hi tshovele rifu leri nga heriki hikwalaho ka swidyoho swa hina.
9440	Xiphiqo nkulu hileswaku ammonia yitava yi onhile swinene eka swirho swale henhla leswi tihuku tihefemulaka hiswona loko se ukota ku swinuhetela.
9441	Xipikara, ku kondza mfumo wa milawu wu veka un’wana wa swirho swa wona.
9442	Xipikara, ku kondza Palamende ya Tiko yi veka un’wana wa swirho swa yona.
9443	Xipitsipitsi na swiharhi swamuxaka wa timhala swafana nyana hi xivumbeko na mahanyelo.
9444	Xipitsipitsi xa xinuna na xaxisati xinwani na xinwani xina ndzhawu ya xona leyi xifumaka yona.
9445	Xipitsipitsi xikwalomu ka 500mm laha makatleni xitlhela xitika 8kg loko se xikurile.
9446	Xi rhamba rixaka hinkwarho leswaku ri va na vun'we eka ku tirhela swikongomelo swo fana na ku va hi titwa hi ri rixaka rin'we no tinyungubyisa hi rixaka ra hina –vun'we hambi hi hambana.
9447	Xirhandza kudya swimilani leswingana mati swinene.
9448	Xirhapa xa matsavu xa laveka.
9449	Xirhodyana xa Xinguni xi tele ku viliela.
9450	Xirho kumbe mungheneleri, hambiswiritano a nga, vuyiseriwa xibalo lexi hakeriweke ku suka eka vanhu lava tisekhurithi ti nga rhurhiseriwa eka vona.
9451	Xirho lexi vange i cockscomb yina muthotho wodamarhela, yiva na ti proteins tintsongo nati amino acids.
9452	Xirho xa Huvonkulu lexi hlawuriweke hi swirho leswin’wana swa Huvonkulu.
9453	Xirho xa Huvonkulu ya xifundzankulu xi nga ha rhumisa ntirho wihi na wihi leri faneleke ku tirhiwa hi ku landza Nawu wa Palamende, kumbe Nawu wa xifundzankulu, eka Huvo ya Masipala.
9454	Xirho xa Khabinete lexi nga na vutihlamuleri bya mafambiselo ya vululami, lexi tirhaka endzhaku ko tsundzuxana na Khomixini ya Mitirho ya Vuavanyisi, xi fanele ku fambisa ku hlanganisiwa ka mitirho loku languteriweke eka ndzimana ya (a).
9455	Xirho xa Khabinete lexi nga na vutihlamuleri bya mafambiselo ya vululami xi fanele ku teka vatihlamuleri byo hetisela hi mayelana na vulawuri byo chuchisa.
9456	Xirho xa Khomixini lexi ku vuriwaka xona eka xiyengentsongo (7)(b) xi nga ha tirhisa matimba no tirha mitirho ya Khomixini eka Swifundzankulu swa kona tanihi laha swi lerisiweke hakona hi mfumo wa milawu wa tiko.
9457	Xi rhumerile Yesu ku ta hi tsinya ni ku hi ponisa leswaku hi ta hundzuka swidyohweni swa hina.
9458	Xi rhumerile Yesu ku ta lava no ponisa la va va sukeke eka Xikwembu.
9459	Xirila switwakala swinene, mpfumawulo wo 'tseee-chee-chee' no ba noti, na xinsin’wani nyana.
9460	Xisaka xa African Hawk Eagle xa kwalomu ka 3 wa minkodzo I dayamitara xi endliwa eka foroko ya nsinya lowukulu.
9461	Xisaka xakona xiva xinga kulangi ngopfu.
9462	Xisaka xa xona xi endla onge I xisakani lexingo ncikinya lemakumu ka marhavi ya minsinya lawa yangale henhla henhla swinene.
9463	Xisaka xa xona xiendliwa eminsinyeni laha xiendliwaka emakumu ka rhavi ra nsinya.
9464	Xisaka xitala kuva xiakeriwe eka nsinya walowu xiwiselaka eka wona na nhlekani.
9465	Xisweswo Yesu u tekile xinwelo xa vinyo a nyika vadyondzisiwa va Yena leswaku va nwela ka xona.
9466	Xi swi tivile leswaku i vanhu va nyama ni ngati ntsena, ni leswaku va fana ni moyanyana lowu hungaka wu nga ha vuyi.
9467	Xi ta ku hlayisa xi ku funengeta ku fana ni huku leyi fukamelaka swiciwana swa yona, ku tshembeka ka xona ku ta ku sirhelela kukota xitlhangu.
9468	Xitala kutirhisiwa tani hi nsinya lowu endlaka ndzilikano exirhapeni ku koka rinoko ra swinyenyani na switsotswani leswi dyaka mihandzu, xinga kulak u fika eka 6 m hiku leha laha xivaka na swirhabyana swotlhava emaheteleleni yakona.
9469	Xitala ku tlangisa tindleve ta xona kukomba leswi xititwisaka swona hinkarhi walowo.
9470	Xitala kutwiwa kunene himpfumawulo loko xinga se voniwa leswi endlaka leswaku xikoka rinoko.
9471	Xitala ku twiwa ngopfu kutlula ku voniwa tani hileswi xirilaka tani hi nwana nivusiku.
9472	Xitandzi xa mabindzu xa ntlawa wa vumbirhi: (xitandzi xa 1) xa 3.3 wa tihekitara, (xitandzi xa 4) xa xikongomelo xa ndzhawu ya tihofisi.
9473	Xitandzi xa mabindzu xa ntlawa wo sungula: switandzi swinharhu swa 7.99 wa tihekitara, (xitandzi xa 1) xa xikongomelo xa swa mabindzu, na (xitandzi xa 6 na xa 9) swa mabindzu swa mavenkele.
9474	Xitandzi xa tifeme xa ntlawa wa vumbirhi: xitandzi xa vumbirhi xa 5.6 wa tihekitara, (xitandzi xa 2 na xa 3) swa xikongomelo xo veka nhundzu ya swo xavisa.
9475	Xita vanyika ku tsaka swin'we na mina endzhawini leyi xi yi lavaka."
9476	Xi thyiwe kuya hi mukumi wa xona, Robert Jameson, na ndhawu leyi xinga kumiwa eka yona, dhoroba ra Barberton exifundzeninkulu xa Mpumalanga, Barberton Daisy sweswi yi hleketeriwa kuva xiluva lexi tsemaka swinene emisaveni hinkwayo.
9477	Xitichi xa Gezi xa Medupi xi ta engetelela 4 764 MW embiteni ya Eskom loko xi ta hela naswona xi ta va xitichi xa gezi ra malahla lexikulu emisaveni.
9478	Xitichi xa radar, De Wall gun battery na ndzhawu yo hlantswa mati, leyi phakelaka xihlala lexi hi mati yotenga, hinkwaswo leswi swile kusuhi na lighthouse.
9479	Xitichi xiri xin’we xa mafurha xile e Dongola Ranch, kwalomu ka 30kms kusuka e gedeni leyikulu loko uya e Mussina.
9480	Xiti dyela byasi na mihandzu loko yiri kona.
9481	Xitirhisiwa hikuva xiri na swotala leswi pfunaka eka vutshunguri tani hi artemisia leyi pfunaka ku tshungula malaria, ku pandza hinhloko, manyokanyokani naku tlakusa kunavela swakudya.
9482	Xitirhisiwa xa eFiling xi ku pfumelela ku kombela ntlheriso wa wena wa IRP6 no endla ntlheriso na tihakelo eka inthanete, no tiyisisa leswaku u kuma mikarhi yo hatlisa yo heta hi yona eka nhlelelo na tihakelo ta vuyiselo wa mali.
9483	Xitiveka tani hi African wormwood kumbe sagewood - Artemisia afra – lexi i ximilani xonuhela kahle swinene lexi tivekaka tani hi wildeals (Afrikaans), umhlonyane (Xhosa), umhlonyane (Zulu) na lengana hixi Tswana.
9484	Xitiviso xa xiyimo xa vusirheleri bya rixaka ku hundzela hi nkarhi handle ka loko ku pfumeleriwa hi Palamende ku nga si hela masiku ya nkombo ku tivisiwile.
9485	Xitiviso xo rhamba na ku veka masiku ya nhlawulo swi nga humesiwa ku nga si kumbe endzhaku ka ku hela ka nkarhi wa Palamende.
9486	Xitiviso xo vitana na ku veka masiku ya nhlawulo xi nga humesiwa nkarhi wa Huvo yo endla milawu ya Xifundzankulu wu nga se hela kumbe wu herile.
9487	Xi tiyimiserile ku pfuna lava va xitshembhaka, na kambe vangaka va nga xaniseki eka rifu ra makumu.
9488	Xitlhela xikota ku dya swinyenyani leswi bolaka no tiveka hiku tekela swinwani swinyenyani loko swikhome swakudya.
9489	Xitlhela xikota kudya swinyenyani na matandza ya swona hambi kuri minkolombyani.
9490	Xitlhela xikota no dya swikokovi kufana na tinyoka.
9491	Xitlhela xikota no hanya kahle nale ka swihlahla leswinga etibuweni ta nambu.
9492	Xitlhela xikumeka e n’walungwini wa tiko ra Afrika Dzonga.
9493	Xitlhela xipfuneta swinene eka mpfuvelo na marhumbu loko yanga tirhi kahle.
9494	Xitlhela xitiphina swinene hi byasi lebyintsongo na timintsu ta byona, mihandzu na mabilomu lomu yanga kona.
9495	Xitlhela xitirhisiwa nale ka swakudya ku ngetelela nantswo ngopfu ngopfu eka leswi swingana muhlovo wa pink.
9496	Xi tlhela xiva xiluva xa rixaka xa Bangladesh na Sri Lanka.
9497	Xi tlherisele moya wa le vuxeni ematilweni, kutani hi ntamu wa xona xi hungisa moya wa le dzongeni.
9498	Xitoko xa le Namibia xi tlhele xi tivisiwa eHluhluwe, Umfolozi na Mkuze game reserve hi lembe ra 1965 ni le Lake St.
9499	Xitoko xa tihuku leti tshikelaka matandza tinga tlakusiwa kuya eka 12 hi square meter lomu tipfaleriwaka kona laha kukatsiwaka na tindzhawu to tshikelela eka tona.
9500	Xitolovele ku dya muhlwa hikuva matinu ya xona aya ncakunyi nyama.
9501	Xitori lexinga sungula hi norho wa Jan Smuts wa Dongola se xihumelerile.
9502	Xitori lexi xitshame xiri mahlori.
9503	Xitsakela mahiselo yale xikarhi ka 25 kuya eka 30°C na misava yale xikarhil, leyi khomaka mati, kambe xikula kahle eka misava ya vumba.
9504	Xitshama ngopfu emadorobeni hikwalaho ka miako leyo leha.
9505	Xitsonga (Shangaan) : created by: Gift Mavilane<Shivuri mavilane waka shivuri hi hina vanhu vo chaviseka, vutlharhi byina hina.
9506	Xitsonga (Shangaan) : created by: Rosen Nkuna mavuta ayi twile ku xonga ka yona Nkuna mavutana mavuta va yi twile,va yi twe hi rintiho.
9507	Xitsonga xi fana na Xishangana, Ririrmi ra Machangana, na nkucetelo wa xiNguni.
9508	Xitsonga xi pimiwile tanihi ririmi leri tsariwaka.
9509	Xitsongwatsongwani lexi xatlulela swinene.
9510	Xitsotswana lexi ahi xifufunhunu kambe I xitsotswana xa mampela lexi kumaka swakudya swaxona eka nsinya lowu.
9511	Xitsundzuxo xa Nkoka: Hambileswi ntsariso wa VAT eka muendli wa xikombelo wu nga ta herisiwa, muendli wa xikombela a nga ya emahlweni a titsarisela Xibalo xa Mali leyi Nghenaka.
9512	Xitsundzuxo xa Nkoka: Ku vona xikombiso xa fomo ya SVDP01, Tifomo hatimbirhi ti ta kumeka eka inthanete eka pulatifomo ya Loko u lava ku endla xikombelo xa ntshuxeko wa xibalo ntsena, u fanele ku tata fomo ya xikombelo xa VDP (VDP01).
9513	Xitsundzuxo xa Nkoka: Ku vona xikombiso xa fomo ya VDP01, Fomo ya vumbirhi (SVDP01) ya mitiviso ya vulawuri bya cincano sweswi ya kumeka.
9514	Xitsundzuxo xa Nkoka: Loko u rhumela ntlheriso wa wena u ta fanela ku nyiketa khodi ya SIC eka bindzu ra wena.
9515	Xitsundzuxo xa nkoka: Loko u ri karhi u tata ITR12T u komberiwa ku tlilika ‘Save’ nkarhi na nkarhi leswaku u nga lahlekeli hi vuxokoxoko byin’wana na byin’wana lebyi u nga byi nghenisa khale loko eFiling ya SARS yo tshuka yi helele hi nkarhi.
9516	Xitsundzuxo xa Nkoka: Mirhumelo na Xikombelo xa Mindzulamiso (RFC) swi nga endliwa hi ndlela ya xitironiki eka Xana i yini Xibalo xa Mali leyi Nghenaka xa khamphani?
9517	Xitsundzuxo xa Nkoka: Nhlanganiso wa timfanelo ta ntsakelo no tihlawulela ha timbirhi swa koteka.
9518	Xitsundzuxo xa Nkoka: SARS yi nge pfuki yi kombele vuxokoxoko bya wena bya le bangi kumbe bya wena hi wexe eka mbhurisano lowu u wu kumaka hi poso, imeyili kumbe SMS.
9519	Xitsundzuxo xa Nkoka: Swa antswa ku hlamula eka swivutiso hinkwaswo nkarhi wolowo.
9520	Xitsundzuxo xa Nkoka: Tindlela to hambanahambana to hlamusela tithirasiti ta fana.
9521	Xitsundzuxo xa Nkoka: Tiyisisa leswaku a wu titsariselangi khale, hi ku bela riqingho ku sungula no kamba eka SARS Contact Centre eka 0800 00 7277.
9522	Xitsundzuxo xa Nkoka: Tsundzuka leswaku, ku endla rhumelo wa wena hi nkarhi, u tiyisisa ku va na rhumelo lowu pfumalaka swiphiqo no famba kahle.
9523	Xitsundzuxo xa Nkoka: U fanele ku tiyisisa leswaku vuxokoxoko bya bindzu ra wena i bya sweswi u nga se rhumela ITR14 ya wena.
9524	Xitsundzuxo xa Nkoka: U nga rhumeli ITR-DD.
9525	Xitsundzuxo xa Nkoka: Xikombiso xa fomo leyintshwa ya ITR12T Xitsundzuxo xa nkoka: Swi na nkoka leswaku SARS yi lulamisile no antswisa vuxokoxoko bya muhakelaxibalo.
9526	Xitupu lexikulu xa vhengele xitirhisiwa tani hi ndzhawu yo hlanganela eka yona, laha kuvekiwaka matafula yambirhi leswaku vanhu vata dya mabulu vatshame eka wona.
9527	Xi va hlayisile, va famba va nga chavi nchumu, valala va vona xi va mbombometile elwandle.
9528	Xiva kahle swinene naloko xicheriwe a mafurheni.
9529	Xivala lexinga thyaka, xingana mitsakamisi na vulongo switisa coccidiosis.
9530	Xivandla lexinga exikarhi ka matihlo na tinhompfu xifanele kuva xinga pfimbangi.
9531	Xivandla xa ntirho wa Xandla xa Presidente xi siviwa hi Nhlangano lowu wu hlawuleke no veka Xandla xelexo xa Presidente.
9532	Xivandla xa yena lexo hlawuleka, ú xi akile xi tiya kukota matilo lama tlakukeke, xi tiya ku fana ni misava leyi nga ta va kona hilaha ku nga heriki.
9533	Xivangelo ku ri leswaku, ku vekeriwile emuchini/ wo pfuna va aka tiko ku:- Endla swikombelo swa mindhende leyi aviwaka hi mfumo hi ku hambana hambana ka yona.
9534	Xivangelonkulu xa mhaka leyi i ku hambana ka swivumbeko swa vuvulavuri bya tindzimi, ngopfungopfu eka mofoloji ni vulongoloxamarito.
9535	Xivangelo xakurhurha loku axi tiveki nasweswi.
9536	Xivangelo xa leswi aswinga vuli leswaku vurhangeri bya kula leswi aswinga vuli kuri kufanele kuva na nhlawulo naswona leswi swiendle leswaku vurhangeri byingaha kumeki hiku olova xikan’we naku lahleka ka swivandla na tifayili.
9537	Xivangelo xa nkaneto xi fanele ku vekiwa erivaleni kahle na tidokhumente to seketela ti fanele ku khomanisiwa no rhumeriwa eka SARS.
9538	Xi va nyikile vaprofeta lava kulu, varhangeri, vadyondzisi.
9539	Xi va rhumele mabawa, ma va lumetela, ni mintlambya leyi yi va xaniseke.
9540	Xi va vurile ‘swikwembu’, vona lava Rito ra Xikwembu ri fikeke eka vona; kutani Tsalwa ri nga ka ri nga herisiwi.
9541	Xiva xiringanele kuya emasangwini endzhaku ka 18-24 wa tinhweti.
9542	Xiviko lexi xi ta katsa ni tsalwa ro komba nsalo leri kamberiweke hi vundzeni ni xitetimente xa mali hinkwayo leyi ngheneke ni leyi tirhisiweke.
9543	Xiviko lexi xi vulavula hi xilaveko xo nghenelela hi matimba ku tlakusa matimba ya vavasati eka ikhonomi etikweni hinkwaro, leswi nga ta sungula hi Kungu ra Tindlela ta Nkaye na mapfhumba ya Operation Phakisa.
9544	Xiviko xa kona xi tsakisile Vaisraele, kutani va dzunisa Xikwembu, va tshika ku vulavula hi ta ku ya lwa nyimpi, ni ku ya herisa tiko leri va ka Rhuveni ni va ka Gadi va tshamaka eka rona.
9545	Xiviko xakwe xa swikoxo swa Mandela swihumile eka phephahungu ra Sunday Express leswinga hlundzukisa valawuri.
9546	Xivindzi, kidney, mbilu na mahahu i swakudya swakahle leswi dyiwaka, swiwela eka swakudya leswi nandzihaka ngopfu lero unga switirhisa hindlela leyi urhandzaka yona.
9547	Xivindzi xa mpfundla xinga tirhisiwa eka ku endla swinwana swakudya.
9548	Xivindzi xina swakudya swakahle swinene leswingana iron na protein naswona swinga katingiwa hi pani swikatsiwe na garlic na yinwana mitsembyana leyinga ta endla leswaku xivindzi xitsokombela.
9549	Xi voniwa hikokwalaho ka voya bya mpfunwa nakuva xinuhela kahle loko munhu axi khoma kumbe kutsema.
9550	Xivono xa hina xa nkarhi wo leha xa dyondzo ya le henhla xi ta tivisiwa hi Khomixini ya Ndzavisiso eka Nkwama wa Dyondzo ya le Henhla na Vuleteri, leyi sweswi yi nga na ntshamo naswona yi languteriwile ku hetisa ntirho wa yona hi ti 30 Khotavuxika 2017.
9551	Xivono xakwe xaleswaku vanhu va Afrika Dzonga vata kuma ntshuxeko siku rin’wana, hambi hina valungu hita ntshuxeka eka leswi hingana swona.
9552	Xivumbeko lexi xa tintshava leti khomaneke exikarhi ka Vredefort na Parys, ti wela eka tindzhawu ta nkoka ta World Heritage Site.
9553	Xivumbeko xa Gateway lexi kokaka rinoko unge xihonisi.
9554	Xivumbeko xa vutandza lexi nga le hansi xi yimela swihlawulekiso swa masungulo Xihlawulekiso xo sungula i xilogene, eka xirhendzevutana xa rihlaza.
9555	Xivumbeko xa vutandza xo tlhandluka Ehenhla ka masungulo ya xivumbeko xa vutandza, i senthara ya Mfungho wa Rixaka, mhangana (protea).
9556	Xivumbeko xo fana xa vonaka na le ka switundziwa, laha China ri tshamaka ri ri rona ri tundzeriwaka swo tala.
9557	Xivutiso hileswaku: Xana ri ta hi pelela kwihi mina na wena?
9558	Xivutiso xin’wana hileswaku xana uta tsarisa vito ra wena eka swixavisiwa swa wena leswaku swita tiveka swixavisiwa swa wena ke?
9559	Xixika xakona xa kufumela, kambe navusiku kunga titimela.
9560	Xixima tata wa wena ni mana wa wena.
9561	Xiyaxiyani, mi vona leswi tsakisaka Hosi.
9562	Xiyengentsongo xa (3) a xi siveli mfumo ku va wu pfuneta hi timali eka swivandla swa dyondzo leswi tiyimeleke.
9563	Xiyenge xa 106(4) xa Vumbiwa lebyintshwa xa yimisiwile hi ku landza Huvo yo endla milawu ya Xifundzankulu ku kondza ku fika nhlawulo wa vumbirhi wa Palamende ehansi ka Vumbiwa lebyintshwa.
9564	Xiyenge xa 108 xa Vumbiwa byo rhanga xi ya emahlweni no tirha ku kondza Nawu wa Palamende lowu languteriiweke eka xiyenge xa 179 xa Vumbiwa loko byi sungula ku tirha.
9565	Xiyenge xa 16 (5) na (6) xa Nawu wo Cinca Mfumo wa Muganga, wa 1993, xi nge herisiwi ku nga si fika 30 Dzivamisoko 2000.
9566	Xiyenge xa 199(3)(a) xa Vumbiwa byintshwa a xi fanelanga ku tirhisiwa ku nga si hela tin’hweti tinharhu endzhaku ka loko milawu leyi languteriweke eka xiyenge xexo yi pfumeleriwile.
9567	Xiyenge xa 47(4) xa Vumbiwa lebyintshwa xi yimisiwile ku fikela nhlawulo wa vumbirhi wa Nhlengeletano ya Milawu ehansi ka Vumbiwa lebyintshwa.
9568	Xiyenge xa 62(1) xa Vumbiwa lebyintshwa a xi tirhi eka ku langhiwa na ku thoriwa ka khale ka vasinetara tanihi varhumiwa va nkarhi hinkwawo hi ku landza mhaka leyi.
9569	Xiyenge xa 89 xa Vumbiwa lerintshwa xi tekiwa tanihi loko xi ri na xiyengentsongo xo tlhandlekela lexi landzelaka: Swiyengentsongo swa (1) na (2) swa tirha nakambe eka Xandla xa Presidente.
9570	Xiyenge xa C: Masipala la nga na matimba ya vufambisi na milawu eka ndhawu leyi yi tekaka ku hundza masipala wun’we.
9571	Xiyenge xa migodi i xiyenge xin’wana lexi nga na vuswikoti lebyi nga si humelerisiwaka lebyikulu eka ku kula na ku tumbuluxiwa ka mitirho.
9572	Xiyenge xa Xiyimo xa le Henhla eka nhlengeletano leyi xi ta tekela enhlokweni na ku nyika vuleteri bya xipolitiki eka mintlhotlho ya timhaka leti sungulaka eka mananga, ku onhaka ka misava na dyandza.
9573	Xiyenge xikulu xa rifuwo leri xihelele e swikhwameni swa vanwani va varhangeri va Afrika laha matiko ya vona yaya emahlweni ya hlupheka.
9574	Xiyimo lexi hi nga eka xona tanihi rixaka hi leswaku loko vusweti byi ehlile hindlela yo tivikana hikwalaho ka mbhoxeketo wa xidemokirasi wa 1994, hi vonile ku tlhelela endzhaku emalembeni lawa ya nga hundzaka.
9575	Xiyimo lexi lexi pfuxaka nsulo xi fanele xi vuriwa hi ku helela eka VAT123e kumbe eka papila ra le tlhelo leri nga ta khomanisiwa.
9576	Xiyimo xa dyandza eKapa-Vupeladyambu, Kapa-Vuxa na Kapa-N’walungu xi tlakusiwile kuya eka xiyimo xa mhangu ya rixaka.
9577	Xiyimo xa Mapungubwe tani hi ndzhawu ya matimba e Dzongeni wa Afrika swisukile e N’walungwini kuya Great Zimbabwe na Khami.
9578	Xiyimo xa maxelo, nkarhi wa rendzo na leswi swibye swinga endlisa xiswona swifanele kutekeriwa enhlokweni loko kulangutiwa nhlayo leyi yifaneleke ku fambisiwa.
9579	Xiyimo xa vutomi e xihlaleni Xiyimo xa vutomi byale xihlaleni axi chavisa.
9580	Xiyimo xa Vutshamo xa le Afrika-Dzonga Vahakelaxibalo va fanele ku kombisa, laha swi faneleke, leswaku i siku rihi enkarhini wa lembe ra nhlelelo (xik.
9581	Xobiha xa kona eka maendlelo lawa ya swiphayiphani hileswaku munhu angaka anga switivi leswaku mpfundlhaa wunwe mati yotani hikwihi hi siku.
9582	Xobiha xakona hileswaku bazi rifika rijika xikhandziya xiganga xa Minto Hill, kuya e lighthouse.
9583	Xo biha xa kona kuvuye kuva na swikimi swotifumisa leswinga nghenelela eka vuxavisi leswinga endla leswaku kuva na ku lahlekeriwa swinene eka lava vahaku fikaka.
9584	Xohetelela, hinkarhi wa xihlawuhlawu laha Afrika Dzonga, mfumo awunga lavi ku tlhoma matimu lawa e nhongeni naswona tidyondzo leti ati kumeka atinga nghenisi helo matimu yak hale ya tiko ra Afrika.
9585	Xohetelela, ntsumi leyikulu ya hosi yona ayitava yitshame eka hofisi leyi yinga ekusuhi swinene na nyangwa kuva yona yi amukelaka vuyeni kusungula.”
9586	Xo sungula, hi fanele hi tiva leswaku hi dyohele Xikwembu: "Hikuva hinkwavo va dyohile, naswona va kayivela ku vangama ka Xikwembu" (Varhoma 3:23).
9587	Xosungula, hikuva swa durha ku hlayisa tihuku kuringana nkarhi woleha, xavumbirhi, hikuva Afrika Dzonga yina makete lowu xanisekaka swinene loko swita eka tihuku to hanya.
9588	Xo sungula, ku twananiwile eka swiyenge hinkwaswo swa mfumo leswaku, ngopfu-ngopfu swivandla swa mintirho swa nkoka swi tatiwa eka tsevu wa tin’hweti swi nga ri na vanhu.
9589	Xuma xa mfumo, mpimanyeto wa timali wa vanhu hinkwavo, mali ya swipfuno swa swa vutshunguri yi pangana eka titliniki ta le swihundleni yi tsundzula ntsena kwalomu ka 20% ya vanhu.
9590	Ya byariwile eka tindhawu leti humelerisaka wayeni laha tikweni ra Afrika Dzonga, laha Breedekloof yingana ndhawu yikulu swinene leyi humelerisaka wayeni, yi landzeriwa hi Olifants River.
9591	Ya dume ngopfu hiku kufumeta himinkarhi ya xixika.
9592	Ya dzahiwa kukota ku horisa minkolo, ya nuheteriwa kumbe kunwiwa tani hi tiya kambe ya bava swinene.
9593	Yafanele kuva yatiyile, yanga fayekangi xikan’we no pfariwa kahle kusirhelela matandza loko ya khomiwa kumbe kufambisiwa.
9594	Ya humelerisa swinene wayeni yo fuwa no tsokombela yotshuka.
9595	Ya katseka naswona yi katsa xivumbeko na muhlava.
9596	Yakobo loyi a thyiwile vito ra Israel hi laha Muxe anga velekiwa eka rixaka ra kona.
9597	Yakobo u anakanyile leswaku Yosefa a dlayiwile hi swiharhi.
9598	Yakobo u nyike Yosefa jasi ro saseka.
9599	Yakobo u ti ferile ari munhu nkulukumba swinene kwale tikweni ra Egypta.
9600	Yakopo hilaha ku nga heriki, vuhosi bya yena byi nga ka byi nga vi na makumu".
9601	Yakota ku kondzelela moya lowu hungaka himinkarhi kambe ya hluriwa hi dyandza.
9602	Yakumeka atibuweni ta milambu nalomu kungana byasi byo koma swinene emananga.
9603	Yalaveka hinkwako kusuka laha kaya kuya e matikweni mambe – yahari yantsongo kambe yale kukuleni.
9604	Yana eka ejensi yihi na yihi yo wundla eka xifundzankulu xihi na xihi lexi u xi tsakelaka ku endla xikombelo.
9605	Yana emahlweni u pfula khwiri leri hi vukheta kuya fika eka swirho swa rimbewu.
9606	Yana emahlweni u susa swalendzeni kuya eka diaphragm, se ususa viscera xikanwe na bladder yaha tshamisekile, tiyisisa leswaku ususa xivindzi naswona nyonghwa ayi buluki hikuva yinga onha nyama hinkwayo.
9607	Yana ximatsani kumbe exineneni Kuuska e gedeni leyikulu, kuna tindlela timbiri leti unga titekaka entangeni.
9608	Yanga dyiwa yaha tsakama kumbe kuiswekiwa leswaku yata endla jamu, juzi na byalwa kunga vukanyi.
9609	Yangavi nati toxins, nghilazi, tinsimbhi na leswinga lavekeki, leswinga tisaka makhombo ya rihanyu.
9610	Yan’wana ayanga kongomisiwangi kahle, kufana na rin’wana leri ari sola President Mandela kuva a hlasela vanhu lava rhandzanaka vari va rimbewu rin’we.
9611	Yapfuna swinene eka mikhuhlwani na swikoweto swakona swotani hi swilondza enkolweni,mpfimbelo, kukhohlola nati sinus.
9612	Yapfuna swinene eka sinuse (ku orhovela) notlhela yatirhisiwa eka ku wisisa miri, kuvava ka timayisele xikan’we nokatsiwa eka switirhisiwa swobasisa.
9613	Yarrow - (Achillea millefolium) Yarrow i mitsembyana leyi pfunetaka swinene eka swiphiqo swaku tsakamisa.
9614	Yarrow yibyariwa ngopfu emadyelweni ya swifuwo hikuva yina murhi lowu horisaka mavabyi naswona yikahle swinene tani hi swakudya swa mimpfundla loko yahari ntsongo.
9615	Yarrow yina nhlayo ya kahle ya calcium xikanwe na nhlayo yale henhla ya Ca:P ratio.
9616	Ya swekiwa ematini leswaku munhu ata kota kun’wa ka nharhu hi siku loko alava kutshunguriwa mukhuhlwani.
9617	Yatala kutirhisiwa ku humelerisa wayeni yinwe, kambe madiriva yotala yatirhisiwa ku katsiwa eka tiwayeni totala na leti cheriwaka emabokisini.
9618	Yatava ya tsakama ngopfu yata tikomba hiku damarhela naswona yatava ya ome ngopfu loko yanga teki xivumbeko lexi ya endliwaka xona.
9619	Ya tirhisiwa ku endla wayeni ya muxaka wunwe no katsiwa na tinwana kuva yihumesa minantswo yohambana hambana tani hi Cape blend, leyingana kwalomu ka 30% xikanwe nakutlula 70% Pinotage, kumbe nantswo wa classical Rhone.
9620	Ya tirhisiwa ku fafazela switsotswana.
9621	Ya tirhisiwa ngopfu kuhumelerisa wayeni yo basa na yotshuka leyi xavisiwaka e hansi ka vito ra Muscadel.
9622	Ya tirhisiwe ngopfu e Afrika Dzonga kuringana malembe yotala hi tinxaka ta San na Khoi kupfuneta eka swiphiqo swa mpfuvelo, mukhuhlwani nayanwana sweswi switekiwa tani hi swichela chelana swakahle eka mirhi yotshungula nale swakudyeni.
9623	Yativisiwile tani hi ‘virus-purified’ endzhaku kaloko xatava xa hundzisiwe eka swikambelo swohambana hambana.
9624	Yatlhela yakota kususa swilo leswinga akeku mirhi eka munhu, yi horisa mukhuhlwani, ku khohlola no horisa ku pandza ka nhloko.
9625	Yatlhela yatirha kahle eka kuchavisa switsotswana notlhela yatirhisiwa ku hlambisa swihadyana swale makaya xikanwe na laha switshamaka kona.
9626	Ya vevuka no lawuleka.
9627	Ya vonaka loko uri e Table Bay, Bloubergstrand, Sea Point na Camps Bay, naswona yivonaka kahle loko uri e henhla ka ntshava ya Table Mountain.
9628	Ya vonaka yari hosi emasin’wini ya madiriva e Germany.
9629	Ya vupfa hiku hatlisa exikarhi ka nguva, kusukela eka vhiki ra vunharhu ra nhweti ya February.
9630	Ya vupfa kuri khale exikarhi ka nguvasa, Chenel yitshoveriwa endzhaku ka 4 wamasiku kuya eka vhiki kusuka loko Chenin Blanc yitshoveriwile.
9631	Ya wisa hi ximumu naswona ayi fanelangi ku cheletiwa.
9632	Ya xinuna na xisati yava ekla minsinya yohambana.
9633	Ya xinuna yi leha 1.2 wa timitara laha makatleni kasi yitika 161kg.
9634	Ya xinuna yitika kwalomu ka 50 Kg, kasi yaxisati yikwalomu ka 37 Kg.
9635	Ya xisati yihatlisa kuva na tisiva eka tipiku tayona kutlula ya xinuna.
9636	Yehova u byele va-Israele leswaku va fanele va veka silivhere na golidi endlwini ya yena Eka leswi hi dyondza leswaku Xikwembu xi ta xanisa lava nga xi yingiseku.
9637	Yena a hlamula, a ku: “Munhu loyi va nge i Yesu, ú pfuve ndzhope, a ndzi tota mahlo hi yona, kutani ú te ka mina: ‘Famba u ya hlamba le Silowama!’
9638	Yena a khensa ku fa ka Stefano.
9639	Yena a ku ka vona: “A hi yeni kun'wana, emitini leyi nge kusuhi, leswaku na kona ndzi ta twarisa Evhangeli, hikuva ndzi tele swona.”
9640	Yena a ku: “Mina a ndzi swi tivi loko a ri mudyohi; ndzo tiva xilo xin'we ntsena, hileswaku a ndzi tsandzeka ku vona, kasi sweswi ndza vona.”
9641	Yena ava byela leswaku u balekela mombo wa Xikwembu.
9642	Yena, hikuva u hi tshembisile ku hakela lava va n'wi tirhelaka hi ku tshembeka.
9643	Yena hi yexe a ku: “Hi mina!”
9644	Yena na nghamu yakwe, Winnie Mandela, va vhakerile e Washington D.C kuya hlangana na President George Bush na nsati wakwe Barbara Bush e White House.
9645	Yena na President wa tiko - FW De Klerk hivumbirhi va amukela sagwadi ra Unesco Houphouet-Boigny Peace Prize e Paris hiti 3 February.
9646	Yena (na vabohiwa lavanwana) vakombisa swinene moya wo ala ku hluriwa wa Afrika Dzonga, naswona lowu kulova nkateko swinene kutlula leswi hinga swiehleketisaka xiswona leswaku va humile e khotsweni leriya valanguteka kahle.
9647	Yena ú fanele ku ya a kula, mina ndzi ya ndzi tsongahala.”
9648	Yena ú ta ku ka mina: ‘U tata wa mina ni Xikwembu xanga, khokholo leri ndzi tumbelaka eka rona!’
9649	Yena ú vula vumbhoni bya leswi a swi voneke ni ku swi twa, kambe a ku na loyi a amukelaka vumbhoni bya yena.
9650	Yesu a engeta a ku ka vona: “Ndza famba, kutani mi ta ndzi lava, kambe mi ta fela eku dyoheni ka n'wina.
9651	Yesu a engeta a ku ka vona: “Ndzi tiyisisile ndzi ri ka n'wina: Hi mina nyangwa ya tinyimpfu.
9652	Yesu a engeta, a ku: “Rito leri a ri nga endleli mina loko ri twala, kambe ri endlela n'wina.
9653	Yesu a engeta a tlhaveka emoyeni, a ta kusuhi ni sirha.
9654	Yesu a etlele le ndzhaku e byatsweni.
9655	Yesu a hanyisa vanhu nisweswi wa ha hanyisa.
9656	Yesu a hatla a swi tiva emoyeni wa yena leswaku va vilerisa sweswo etimbilwini ta vona, kutani a ku ka vona: “Mi vilela hikwalaho ka yini etimbilwini ta n'wina ke?
9657	Yesu a hlamula, a ku: “A ku dyohanga yena kumbe vatswari va yena, kambe ú velekiwile a file mahlo leswaku mintirho ya Xikwembu yi ta vonaka ha yena.
9658	Yesu a hlamula, a ku: “A mi ndzi tivi, hambi a ri Tata wa mina a mi n'wi tivi; loko onge mi ndzi tivile, ingi mi tivile na Tata wa mina.”
9659	Yesu a hlamula, a ku: “Hi loyi ndzi nga ta n'wi nyika vuswa loko ndzi phemile ndzi peta enkambaneni.”
9660	Yesu a hlamula aku ka vona: "Moya lowo tano a wu koti ku huma loko ku ngari hi ku khongela ntsena."
9661	Yesu a hlamula, a ku ka yena: “Xana u pfumela hileswi ndzi nga te, ndzi ku vonile u ri ehansi ka nkuwa, xana?
9662	Yesu a hlamula, a ku: “Mina, a ndzi na demona, kambe ndzi xixima Tata wa mina, kutani n'wina a mi ndzi xiximi.
9663	Yesu a hlamula, a ku: “Ndzi tiyisisile ndzi ri ka wena, loko munhu a nga tswariwi hi mati ni Moya, a nga ka a nga ngheni eMfun'weni wa Xikwembu.
9664	Yesu a hlamula aku: "U ri, loko u swi kota?
9665	Yesu a hlamula a ku: “Xana siku rin'we a ri na tiawara ta 12 xana?
9666	Yesu a khoma nhwanyana hi voko a ku ka yena "N'hwanyana ndzi ri ka wena, pfuka!"
9667	Yesu a ku e ka vadyondzisiwa va Yena: "Hikwala ho ka yini mi ri ni vutoya ke?
9668	Yesu a ku ka malandza: "Tatani swikhuwana leswi hi mati."
9669	Yesu aku: "Kanani sweswi mi yisa eka mufambisi wa mkhuvo.
9670	Yesu a ku ka varhangeri va yena, "matimba ya le tilweni ni le misaveni ya nyikiwile mina.
9671	Yesu a ku ka Vayuda lava pfumeleke ka yena: “Loko mi tiyisela eritweni ra mina, mi vadyondzisiwa va mina hakunene; naswona mi ta tiva ntiyiso, kutani ntiyiso wu ta mi ntshunxa.”
9672	Yesu a ku ka vona: "Hi mina, mi nga chaveni."
9673	Yesu a ku ka vona: “Hi mina vuswa bya vutomi; loyi a taka eka mina, a nga ka a nga twi ndlala, ni loyi a pfumelaka eka mina a nga ka a nga twi torha ni siku ni rin'we.
9674	Yesu a ku ka vona: “Ku vonakala ka ha ta va kona nkarhinyana exikarhi ka n'wina; fambani loko ma ha ri ni ku vonakala, leswaku munyama wu ta ka wu nga mi kumi; kasi loyi a fambaka emunyameni a nga tivi laha a yaka kona.
9675	Yesu a ku ka vona: “Loko a mi file mahlo, a mi nga ta va na nandzu; kambe sweswi, leswi mi nge: ‘Ha vona’, nandzu wa ha ri na n'wina.
9676	Yesu a ku ka vona: “Loko a mi ri vana va Abrahama, a mi ta tirha mintirho ya Abrahama.
9677	Yesu a ku ka vona: “Loko Xikwembu a xi ri tata wa n'wina, a mi ta ndzi rhandza, hikuva mina sweswi ndzi nga kwala ndzi huma eka Xikwembu.
9678	Yesu a ku ka vona: "Ndzi landzeni ndzi ta mi endla vaphasi va vanhu."
9679	Yesu a ku ka vona: “Ndzi landzeni, ndzi ta mi endla vaphasi va vanhu.”
9680	Yesu a ku ka vona: “Ndzi mi kombile mintirho leyo tala yo saseka, leyi humaka eka Tatana; xana, eka yona, hi wihi ntirho lowu mi ndzi khandlelaka wona xana?”
9681	Yesu a ku ka vona: “Ndzi ni mhaka yihi ku tiya ndza ha vulavula na n'wina xana?
9682	Yesu a ku ka vona: “Ndzi tiyisisile ndzi ri ka n'wina: Loko Abrahama a nga si va kona, mina a ndzi ri ‘Loyi ndzi nga yena’.”
9683	Yesu a ku ka vona: “Swakudya swa mina i ku endla ku rhandza ka Loyi a ndzi rhumeke, ni ku heta ntirho wa yena swinene.
9684	Yesu a ku ka vona: “Xana a mi si hlaya leswi endliweke hi Davhida, siku a pfumaleke swakudya, a khomiwe hi ndlala, yena ni lava a va ri na yena ke?
9685	Yesu a ku ka wa nuna "Tshambuluto voko ra wena!"
9686	Yesu a ku ka yena: “Famba, n'wana wa wena ú ta hanya.”
9687	Yesu a ku ka Yena: "Famba, n'wana wa wena u ta hanya" Munhu loyi a kholwa leswi Yesu a swi vulaka, kutani a muka.
9688	Yesu a ku ka yena "Famba u ya hlamba e vuhlambyeni bya Siloe."
9689	Yesu a ku ka yena: “Famba, u ya vitana nuna wa wena, mi ta haleno.”
9690	Yesu a ku ka yena: “Hi mina ku pfuka ni vutomi; la pfumelaka ka mina, hambi a nga fa, ú ta hanya, kutani un'wana ni un'wana la hanyaka, a va a pfumela ka mina, a nga ka a nga fi ni siku ni rin'we.
9691	Yesu a ku ka yena: “Hi mina ndlela, ni ntiyiso, ni vutomi; a ku na munhu loyi a taka eka Tatana, loko ku nga ri ha mina.
9692	Yesu a ku ka yena: “I khale ndzi ri na n'wina, kasi ni sweswi a wu si ndzi tiva, Filipi?
9693	Yesu a ku ka yena: “Loyi a hlambeke miri a nga ha faneli ku engeta a hlamba, loko yi nga ri milenge ntsena, hikuva hinkwawo miri wa yena wu basile; kutani n'wina, mi basile, kambe ku nga ri hinkwenu.”
9694	Yesu a ku ka yena: “Na mina a ndzi ku avanyisi; famba, kutani u nga ha tlheli u dyoha.”
9695	Yesu a ku ka yena: “Ndzi nyike mati ndzi nwa.”
9696	Yesu a ku ka yena: "Ndzi vurisile ndzi ri ka wena, a ku na munhu loyi a nga vonaka Mfumo wa Xikwembu loko a nga tlhelelanga a tswariwa ra vumbirhi."
9697	Yesu a ku ka yena: “Ndzi yena, mina ndzi vulavulaka na wena.”
9698	Yesu a ku ka yena: “Pfuka, u teka sangu ra wena, u famba.”
9699	Yesu a ku ka yena: “U n'wi vonile, hi yena loyi a vulavulaka na wena.”
9700	Yesu a ku ka yena: “We manana, hikwalaho ka yini u nghenelela etimhakeni ta mina ke?
9701	Yesu a ku ka yena: “Xana a ndzi ku byelanga leswaku loko u pfumela, u ta vona ku kwetsima ka Xikwembu xana?”
9702	Yesu a ku lava a va hlayisa, valanguteri va malandza ya mina, na vona va fanele ku hiteka, va hitekela ku vuya ka Yena.
9703	Yesu a ku loko hi rhandza Xikwembu, hi fanele na hi na hi komba rirhandzu ro tano hi ku pfuna lava va pfumalaka ku pfuniwa.
9704	Yesu a kuma mbhongolo, kutani a yi gada, hilaha Matsalwa ma vuleke hakona, loko ma te: “Mi nga chavi n'wina va le Siyoni!
9705	Yesu aku, "Thsika ku kanakana u pfumela.
9706	Yesu a ku: “Tshamisisani vanhu ehansi.”
9707	Yesu a lerisa leswaku va tshama hansi.
9708	Yesu a lerisile vadyondzisiwa va Yena ku endla leswi.
9709	Yesu angari na Tatana wa laha misaveni.
9710	Yesu anga telanga ku ponisa vaYuda ntsena, U lava ku nyika vutomi lebyi nga heriki eka vanhu hinkwavo.
9711	Yesu a nga tshamanga a dyoha (ku nga tsakisa Xikwembu) kambe u lavile ku khuvuriwa.
9712	Yesu a nghenisa tintiho ta Yena etindleveni ta nuna loyi.
9713	Yesu a n'wi hlamula, a ku: “Filipi a nga si ku vitana, ndzi ku vonile u ri ehansi ka nkuwa.”
9714	Yesu a n'wi hlamula, a ku: “Ku tsariwile va te: “ ‘U ta nkhinsamela Hosi, Xikwembu xa wena, u gandzela xona ntsena.’
9715	” Yesu a n'wi hlamula, a ku: “Ku vuriwile va ku: “ ‘U nga tshuki u ringa Hosi, Xikwembu xa wena.’
9716	Yesu a n'wi hlamula, a ku: “Laha ndzi yaka kona, u nga ka u nga ndzi landzi sweswi; kambe endzhaku u ta ndzi landza.”
9717	Yesu a n'wi hlamula, a ku: “Loko munhu a ndzi rhandza, ú ta hlayisa rito ra mina, kutani Tata wa mina ú ta n'wi rhandza, kutani hi ta ta eka yena, hi tshama na yena.
9718	Yesu a n'wi hlamula, a ku: “Loko ndzi nga ku hlambisi, a wu nchumu eka mina.”
9719	Yesu a n'wi hlamula a ku: "Loko n'wana a tswariwa hi mana wakwe, u tswariwa miri (nyama), kutani munhu u fanele ku tswariwa hi Moya wa Xikwembu a ta va ni Moya wa vutomi (vutomi bya Moya)."
9720	Yesu a n'wi hlamula, a ku: “Ndzi tiyisisile ndzi ri ka wena, a ku na munhu la nga vonaka Mfumo wa Xikwembu, loko a nga tlhelanga a tswariwa ra vumbirhi.”
9721	Yesu a n'wi hlamula, a ku: “U mudyondzisi la tivekaka wa Israele, kambe xana timhaka leti a wu ti tivi xana?
9722	Yesu a n'wi hlamula, a ku: “Un'wana ni un'wana la nwaka mati lawa, ú ta tlhela a twa torha.
9723	Yesu a n'wi hlamula, a ku: “Xana u nga nyiketa vutomi bya wena hikwalaho ka mina xana?
9724	Yesu a n'wi laya hi matimba, a n'wi tlherisa hi ku hatlisa, a ku ka yena: “Tivonele, u nga tshuki u byela munhu swilo leswi, kambe famba, u ya tikomba eka muprista, u humesa swa ku basisiwa ka wena leswi lerisiweke hi Muxe, swi ta va vumbhoni eka vona.”
9725	Yesu a n'wi vona etlhelweni ra vuhlambelo aku ka yena: "Xana wa swi lava ku hanyisiwa?"
9726	Yesu a pfuka a tshinya mheho ni magandlati aku: "Mivela u ku ntse!"
9727	Yesu Ase A lulamisile swakudya swa vona.
9728	Yesu a teka Yairus ni nsati na vadyondzisiwa va nharu va Yena a nghena na vo ndlwini la ha ku latiweke n'wana loyi a file.
9729	Yesu a tlhela a ku a hi fanelanga ku xavelela e ka Xikwembu.
9730	Yesu a tlhela a suka, a ya tlhelo ra lwandle; ntshungu hinkwawo wu ta ka yena, kutani a va dyondzisa.
9731	Yesu a tlhela a veka mavoko ya yena ematihlweni ya lowo-fe-mahlo.
9732	Yesu a tlhela a vona va makwavo va mbirhi ku nga Yakobe na Yohane, a va bohelela tinkoka ta vona.
9733	Yesu a tlhelela eGaleliya hi matimba ya Moya lowo Kwetsima; kutani ku twakala ka yena ku hangalaka ematlhelweni hinkwawo ya tiko.
9734	Yesu a tshwutela marhi ehansi, a pfuva ndzope hi mari, kutani a tota mahlo ya lowofemahlo.
9735	Yesu a twa leswaku va n'wi hlongorile, kutani loko a n'wi kumile, a ku ka yena: “Xana wa pfumela eka N'wana-wa-Munhu xana?”
9736	Yesu a va hlamula a ku: “A mi ndzi lavela yini?
9737	Yesu a va hlamula a ku: “Dyondzo leyi ndzi yi dyondzisaka a hi ya mina, kambe i ya Loyi a ndzi rhumeke.
9738	Yesu a va hlamula, a ku: “Hindzimuxani Tempele leyi, kutani mina ndzi ta yi pfuxa hi masiku manharhu.”
9739	” Yesu a va hlamula, a ku: “Ku nga vi na ku n'unun'uta exikarhi ka n'wina.
9740	Yesu a va hlamula, a ku: “Na loko ndzi tihumesela vumbhoni, vumbhoni bya mina byi tiyile, hikuva ndzi tiva lomu ndzi humaka kona, ni lomu ndzi yaka kona; kambe n'wina a mi tivi lomu ndzi humaka kona, ni lomu ndzi yaka kona a mi ku tivi.
9741	Yesu a va hlamula a ku: “Ndzi endlile ntirho wun'we, kutani hinkwenu ma ha hlamala hikwalaho ka wona.
9742	Yesu a va hlamula, a ku: “Ndzi mi byerile, kambe a mi pfumeri.
9743	Yesu a va hlamula, a ku: “Ndzi tiyisisile ndzi ri ka n'wina, ma ndzi lava, ku nga ri hileswi mi nga vona mahlori, kambe hileswi mi nga dya swinkwa mi xurha.
9744	Yesu a va hlamula, a ku: “Ndzi tiyisisile ndzi ri ka n'wina: Un'wana ni un'wana la endlaka xidyoho, i hlonga ra xidyoho.
9745	Yesu a va hlamula, a ku: “Nkarhi wu fikile lowu N'wana-wa-Munhu a nga ta tlakuriwa ha wona.
9746	Yesu a va hlamula, a ku: “Ntirho wa Xikwembu hi lowu: Hileswaku mi pfumela eka Loyi xi n'wi rhumeke.”
9747	Yesu a va hlamula, a ku: “Sweswi ma pfumela xana?
9748	Yesu a va hlamula, a ku: “Xana a hi mina ndzi nga mi hlawula, n'wina lava khume na vambirhi?
9749	Yesu a va hlamula, a ku: “Xana a ku tsariwanga eNawini wa n'wina leswaku Xikwembu xi te: ‘Mi swikwembu’ xana?
9750	Yesu a vindzuka swinene a huma emutini, a ya mananga a ya khongela kona.
9751	Yesu a vona ku pfumela ka vona e ka Yena.
9752	Yesu a vona Nataniele a ri karhi a ta a n'wi kongomile, kutani a vulavula hi yena, a ku: “Vonani Muisraele wa xiviri, loyi ku nga riki na ku kanganyisa eka yena.”
9753	Yesu a vula nakambe, "ku katekile lava pfumelaka hambi loko va nga vonanga."
9754	Yesu a vutisa Maria a ku "Wansati, u rilela yini?
9755	Yesu a wu tshinya, a ku: “Miyela!
9756	Yesu hi yena ntsena loyi a tiseke mikateko emisaveni hinkwayo u tile ku ta hetisisa xitshembiso xa Xikwembu, ku hlula na ku hi nyika ku vuyela eka Xikwembu.
9757	Yesu imhamba ntsena leyi amukeriwaka hi Xikwembu ku tlhavela swidyoho swa hina.
9758	Yesu i ndlela yo ya ka Tatana.
9759	Yesu Kreste u fele exihambanweni (Yohane 19:31-42), a susa xigwevo lexi hi fanelaka (2 Vakorinto 5:21).
9760	Yesu Kriste hi xiviri xa yena, hi yena loyi a nga yi hlavutela eka mina.
9761	Yesu kutani a ku ka Petro: "Ndzi landze."
9762	Yesu minkarhi hinkwayo U endla tani hi leswi a nga tshembisa swona, hikuva Yesu u rhumerile Moya lowo kwetsima e ka vanhu hinkwavo lava va nga ta yingisa va tlhela va pfumela.
9763	Yesu na yena u hlule Sathani, nala wa vanhu hinkwavo, loko a fa exihamban'weni u pfukile eku feni.
9764	Yesu ni vadyondzisiwa va yena, a va rhambiwile na vona enkhubyeni.
9765	Yesu u byerile vanhu leswaku va pfula sirha.
9766	Yesu u dyondzisile vanhu hi timhaka ta Xikwembu na swona a komba leswaku Yena u na matimba la makulu la ma ma humaka e ka Xikwembu.
9767	Yesu U fele swidyoho swa hino.
9768	Yesu U hanyile la misaveni khale ngopfu, malembe yo tala swinene la ma nga hundza.
9769	Yesu u hi hakelele nandzu wa hina, leswaku hi ta rivaleriwa.
9770	Yesu u hlurile swidyoho ni rifu.
9771	Yesu u lerise vadyondzisiwa va Yena ku endla leswi leswaku va n'wi tsundzuka.
9772	Yesu u ni matimba ku tlula mimoya hinkwayo ni swikwembu hinkwaswo la misaveni.
9773	Yesu u pfukile eku feni, leswi vulaka ku hlula ka yena xidyoho ni rifu (1 Vakorinto 15:1-28).
9774	Yesu U pfukile ku feni.
9775	Yesu U rhandza no pfuna vanhu va tinxaka hinkwato ni ka matiko hinkwawo.
9776	Yesu u rhwele maxangu ya swidyoho swa u n'wana na u n'wana hikuva a rhandza vanhu hinkwavo.
9777	Yesu Uri Xikwembu xi twile xikhongelo xa nuna loyi.
9778	Yesu u sisile vavanuna lavaya vo homboloka ni swiharhi swa vona.
9779	Yesu ú swi tivile leswaku va lava ku n'wi vutisa, kutani a ku ka vona: “Xana mi vutisana hi leto yini exikarhi ka n'wina?
9780	Yesu U te: "Fambani mi ya emisaveni hinkwayo mi ya chumayela (vula) Mahungu la Manene eka tinxaka hinkwato, ni vanhu hinkwavo ni ka un'wana na un'wana!
9781	Yesu u te: "Hi mina ku vonakala ka misava.
9782	Yesu u te: "Hi mina Ndlela ni Ntiyiso ni Vutomi a ku na munhu loyi a nga taka ka Tatana loko ku ngari hi Mina."
9783	Yesu u tekile xinkwa na tihlampfi kutani a khensa eka Xikwembu.
9784	Yesu u tele ku ta e ka Xikwembu.
9785	Yesu u tikombisile eka vadyondzisiwa va yena kutani a yima exikarhi ka vona.
9786	Yesu u tile emisaveni ku ta hi fela tani hi gandzelo ra swidyoho swa vanhu hinkwavo nkarhi hinkwavo.
9787	Yesu utile ku ta rhangela vanhu va thlaleka ka Xikwembu.
9788	Yesu u tivile leswaku u fanele ku fa tani hi laha Muxe na Eliya va vulavuleke hi rifu rakwe lera ha raka.
9789	Yesu U tswariwile hi wa nhwanyana Maria emutini wa Betlehema.
9790	Yesu u va nyikile matimba ya Moya lowo kwetsima e ka vona leswaku va swi kota ku hlongola mademona ni mimoya yo biha.
9791	Yesu U vile Munhu ku komba leswaku Xikwembu Xi fanisiwa na Yini.
9792	Yesu ú vula ntirho lowu a wu endleke loko a hanyisa munhu hi siku ra Savata, le Betesda (vonani 5:1-18).
9793	Yesu ú vurile marito lawa loko a ri karhi a dyondzisa eTempeleni, laha swibya swa nhlengo a swi vekiwa kona; kutani a ku vanga na un'we la n'wi khomeke, hikuva nkarhi wa yena a wu nga si fika.
9794	Yesu ú vurile timhaka leti loko a ri karhi a dyondzisa esinagogeni, le Kapernawume.
9795	Yesu u yingisila Xikwembu muukarhu hinkwayo, loko Yesu ari na malembe ya 12, Mariya na Yosefa va yile e Jerusalema na Yesu u fambe na vona.
9796	Yesu u yisiwile exihamban'weni xa rimhandze, kwalaho u file, kambe hi siku ra vunharhu Xikwembu xi n'wi pfuxile eku feni.
9797	Yesu wa hanya ni namuntlha.
9798	Yesu yena u vambiwile exihamban'weni leswaku hinkwavo lava va pfumelaka eka yena va va ni vutomi lebyi nga heriki tani hi nyiko ya Xiwembu.
9799	Yi anamile yitlhela yiva na ncila woleha.
9800	Yibubfa luku ku midseasonXidzunglea lexi nga rihandzu ri round nakuba oval hiku akeka bukulu bzakona imedium.
9801	Yi byaleka kahle hiku tsemiwa uya byala naswona yitsindziyerile yitlhela yi rhandza dyambu.
9802	Yi byaleriwa ku xavisiwa laha Afrika Dzonga laha ku endliwaka mafurha ya nkoka swinene eka wona, yitirhisiwa tani hi khandlela raku chavisa tinsuna hiku tirhisa mafurha lawa ya risuna lawa endliweke hiva CSIR kuya hi vutivi bya xintu.
9803	Yi byariwa eka tindzhawu leti humelerisaka wayeni laha Afrika Dzonga, kufana nale Olifants River, Northern Cape, Robertson nale Breedekloof laha kungana minsinya yotala ya muxaka lowu.
9804	Yidya swihlampfana leswintsongo na swihadyana leswingariki na rhambu rale nhlaneni.
9805	Yi dya swihlampfani leswintsongo na switsotswana leswikumekaka ematini hikuva yiswimita Kunene, yidya na leswintsongo leswi pfumalaka rhambu rale nhlaneni.
9806	Yidya tinhlampfi letintsongo swinene na makheche.
9807	Yidya tinhlampfi ta marhambu tohambana hambana, skates nati rays, squid nati octopus, crustaceans naswinwana.
9808	Yi endla ti wayeni letinga kahle swinene letingana aroma na nuhelo wa mabilomu na mihandzu xikanwe na nantswo wa muscat.
9809	Yi engetelela hikuva yiri na swakudya swa kahle eka swiharhi na fibre, calcium na Ca:P (Calcium to Phosphorus) ratio.
9810	Yifanele kuva leyinga tiya naswona yiva yinga gombonyokangi.
9811	Yi fuwile swinene hi tannins, tiwayeni leti tikota ku heta nkarhi woleha tirikona kusukela eka 10 kuya eka 10 kuya eka 20 wa malembe.
9812	Yi hatlisa ku vupfa, emasungulweni ya nhweti ya February.
9813	Yi hefemula hikuva yi koka mati hi mbhovo lowunga etlhelo ka matihlo se yimahumesa hiti gills letinga ehansi.
9814	Yihlamuseriwa tani hiya nantswo wa mihandzu, aroma notala nuhelo wa tiwayeni, Emerald Riesling yikota ku komba swihlawulekisi swa mabilomu kukatsa na nantswo wa swipayisisis leswingana acid nyana ya Riesling (7-9g/l).
9815	Yihlamuseriwa tani yiri ‘flabby’, Clairette Blanche akambe yikomba xikan’we na nuhelo wa floral (rose petal),yikota naku tisa nantswo wa xilamula.
9816	Yihlawula leswi yidyaka swona kambe hixitalo yidya nkuxu, krill, swihadyana leswintsongo leswi bolaka, crustacean larvae na swihadyana leswintsongo leswipfumalaka rhambu rale nhlaneni.
9817	Yihlayisekile kuyi tirhisa eka vana naswona yitirhisiwa ku pfuneta eka swivavi swale khwiriini, kukhumbheka ka nhlonge na swirhumbani leswi endliwaka hi maleri ya vana.
9818	Yi hluphiwa swinene hi botrytis, ngopfu ngopfu eka misava leyinga tala swakudya.
9819	Yi humelela endzhaku kaloko kuhlanganisiwe Marufo na Touriga Naçional.
9820	Yihumelerisa tiwayeni ta xitshopani kuya eka nsuku letinga tala hi xihoko (13 – 15%) loko yi endliwa yiri leyinga nyanganyiki, Grenache Blanc yi chava ngopfu oxidation naswona makulelo yayona ya pimiwile swinene.
9821	Yihumelerisiwile e dzongeni wa France, ngopfu ngopfu eka ndzhawu ya Languedoc-Rousillon, kusukela exikarhi ka malembe yava 1600s, laha muxaka lowu awutirhisiwa ku katsela tiwayeni tinwana.
9822	Yihumelerisiwile e Languedoc Roussillon region, leyi ayiri xiphemu xa Catalunya-Aragon kingdom leyingava xiphemu xa France hi 1659,kusukela hiva 12th Century.
9823	Yikahle ku horisa tinsu, bladder naswiphiqo swa mpfuvelo, xikan’we na ku kota kutswala.
9824	Yikala swinene laha kunga tala timpfula exikarhi nale vupela dyambu bya Africa.
9825	Yikatsiwa na Marsanne and Viognier kuva yi endla nkatsakanyo wa nuhelo na swipayisisi, leswingana mihandzu.
9826	Yi khome milawu ya Xikwembu eka maribye.
9827	Yi komberile vabvumbi ni vangoma leswaku va n'wi hlavutela norho lowu wa yena.
9828	Yi kombetiwile leswaku yikota kutshungula hivuhlayiseki mavabyi lawa ya fambelanaka na kuhefemula yofana na bronchitis, tonsillopharyngitis, sinusitis na mikhuhlwani.
9829	Yikota kuendla xisaka hiku tsemelela mabyasi yiti endlela yindlu yo ringana 3m hiku anama yi leha 1 mita.
9830	Yikota ku hanya eka tinxaka tohambana hambana ta misava naswona yi hanya kahle eka tindzhawu leti hisaka.
9831	Yikota ku hlasela swiharhi swotala entlhambini naswona yi dlaya endzhaku ka 24 wa tiawara.
9832	Yi kota ku kondzelela dyandza, yitlhela yikota ku kondzelela na gwitsi naswona yinga kula kufika eka 0.5m hi lembes.
9833	Yikota kuva yifamba kwalomu ka 16km yihlotana niswakudya nivusiku.
9834	Yikota kuva yikoka swakudya switshunela enonweni.
9835	Yikota kuva yiyimisa ku huma ka ngati eka xilondza tani hi mitsembyana.
9836	Yikota no pfuna eka kupandziwa hinhloko, kuhlohlonyiwa no pfuneta eka mpfuvelo wa khwiri.
9837	Yikota swinene ku hlambela, yi dumile hiku tlanga swinene ematini.
9838	Yikula kufika eka 1,5 m hiku leha naswona yina swirhabyana swohlaya swolala leswingana matluka ya rihlaza ro hatima, lawa yangana xivumbeko xa nereta.
9839	Yi kula xiri xihlahla xo tlhuma kusukela eka 0.5 kuya eka 2 m hi ku leha.
9840	Yikumeka eka mati lawa yanga enta swinene lawa yanga rhaseku laha yikotaka ku titumbeta kahle kona.
9841	Yikumeka eka mati lawa yangana magandlati lamakulu xikanwe na le maribyeni.
9842	Yikumeka eka maxelo hinkwawo nale ka malwandle hinkwawo laha misaveni kasi tinwana titsakela laha kungana na mati yo tenga swinene.
9843	Yi kumeka hinkwako eAfrika Dzonga, ka ndhawu yo pfuleka, nhoveni, maribyeni ni le ntshaveni.
9844	Yikumeka ntsena e dzongeni vupela dyambu bya Atlantic nale Africa Dzonga South Africa Online (Pty) Ltd.
9845	Yikumeka swinene eka malwandle hinkwawo laha misaveni.
9846	Yilava kutirhisiwa hivukheta eka mimpfundlha leyo koma hikuva mitsembyani leyi yingana ti khemikali letingavaka nghozi nova murhi.
9847	Yilava kuva yikamiwa minkarhi hinkwawo leswaku voya byebyo byinga songa songani naswona yifanele kuva yivekiwa exivaleni lexingariki emisaveni kambe yifanele kutlakusiwa nyana.
9848	Yile henhla hi sterol na sterolin leswi pfunetaka ku herisa ku pfimba.
9849	Yile ku dumeni swinene laha tikweni ra Afrika Dzonga hiku humelerisa wayeni yin’we.
9850	Yi le ku kuleni yi tiya hi kantsongo-ntsongo.
9851	Yile ndzelekanini wa tiko ra Botswana na Zimbabwe, etlhelo ka Tuli Block.
9852	Yi makara laha yi tshamaka kona ku tivisa vukona bya yona hi ku tshamela yi nwaya swilo leswi nga 350 mm henhla ka misava.
9853	Yimani, langutani mi tlhela mi yingisela!
9854	Yina 0.3% wa vuswikoti byaku hlongola switsotswani naswona yikumeka yikota kutirha kuringana 6-10 wa ti awara.
9855	Yina acid yo hlawuleka leyi khumbhekaka loko yi hlangana na miseve ya dyambu kuva yi endla leyara ya nsirhelelo eka nhlonge na misisi.
9856	Yina ku langha ngopfu leswi yidyaka kambe loko xiyimo xitika yiboheka kudya byasi ku kota ku hanya.
9857	Yina kutlula 25 wa mavito, laha mavito yotala ya laha kaya ya ndhundhuzelaka vuswikoti bya yona byo horisa mavabyi.
9858	Yina kutlula 35 wa mavito ya Durif lawa yatirhisiwaka emisaveni hinkwayo laha Dure, Duret, Plant Durif na Pinot de Romas (France) yatirhisiwaka.
9859	Yina mabilomu ya pink kuya eka purple lawa ya nuhelaka kahle swinene naswona ya huma kusukela hi September kuya eka October leswi kokaka rinoko ra tinhongani.
9860	Yina matluka lawa yangana aroma yintsongo ya velvet xikan’we na matluka yo endla onge iya ntima naswona yitiveka hiku tshungula mavabyi e Afrika Dzonga.
9861	Yina mavito yotala, laha Cinsault kunga rona leri tirhisiwaka swinene.
9862	Yina mesembrine xikanwe na vuxaka bya ku pfuna eka switwi swa munhu.
9863	Yina muhlovo wa wasi wodzwihala loko yibyariwe eka misava leyi fuweke yi swakudya yikota ku cinca yidzwihala kuhundza kwalano laha yivonakaka onge iya ntima loko yibyariwe ka misava yoka yinga fuwanga.
9864	Yina nantswo wale xikarhi naswona yina acid yale henhla (6-8g/l) leswi endlaka leswaku Chenel yiva kahle ku endla brandy kumbe kutirhisiwa kuva yikatsiwa natin’wana tiwayeni leswaku kutava na acid yale henhla nyana.
9865	Yina nghozi swinene loko yichavisiwile e nhoveni kumbe kuvavisiwa hi vahloti.
9866	Yina nhlayo yale henhla yati protein na iron, nettles yikota no tirhisiwa eka kuherisa eczema, rheumatism na arthritis.
9867	Yina ti protein totala swinene leti gayelekaka kutlula swiharhi hinkwaswo.
9868	Yina ti vitamins nati minerals xikan’we na nhlayo yakahle ya bioflavonoids leti pfunaka swinene eka kutswongiwa ka vitamin C. I yin’wana leyitekeriwaka enhlokweni no hlayiseka swinene eka mbilu na misiha ya ngati.
9869	Yina vuswikoti byo khandziya misnya, minkarhi yo tala yi kumeka ensinyeni.
9870	Yindlu leyi yifanele kuva yi akiwe hindlela leyinga olovaka kuva mati ya khuluka.
9871	Yindlu yin’wana leyi ayiri na masalela yotshwa ya mapulanga etlhelo ka laha kutshiveriwaka ndzilo kona.
9872	Yinga phameriwa kusuka exirhapeni, yinga dya swakudya leswi siyiweke hi vanhu kufana na xinkwa na vuswa.
9873	Yinga rimiwa tani hi masimu yale nhoveni laha kunga tirhisiwaka swilo swowu seketela naswona wu dzima timintsu ta wona eka misava yonona eka tindzhawu to hola.
9874	Yinga tlhela yitirhisiwa ku tshungula swikoweto hinkwaswo leswi fambelanaka na ku khohlola, mukhuhlwani, kuvava minkolo, xikan’we na kukarhala na vurhongos.
9875	Yinga xaviwa e khemisi laha yitivekaka hi Ascabiol, leyitirhisiwaka kutshungula scabies eka vana.
9876	Yingisa laha: Zakeu a ri nuna wo fuma wa muluvisi, na swona a nga tshembekanga, a yiva timali e vanhwini.
9877	Yingisani kutani mi dyondza eka tidyondzo ku suka/ e bibeleni.
9878	Yingisani ndzi mi byela leswaku mi nga xi tivisa ku yini Xikwembu le Xi xa Nehemia.
9879	Yingisani, Xikwembu Xi ponise Elisha na Daniel e ku dlayweni hi mavoko ya vanhu, Kambe Xi pfumela va bihi va dlaya Yesu.
9880	Yingwe ya xinuna yi sirhelela ndzhawu ya tonal aha kuvaka kuri na leyi ya xisati na vana.
9881	Yingwe yikota ku kondzelela swiyimo swohambana hambana swa maxelo naswona yitshama eka tindzhawu totala.
9882	Yingwe yi yevula dzovo kusungula loko yinga se dya ngopfu ngopfu eka tinyama letinga vevuka.
9883	Yinhla-nharhu leyi nga tlhelo ka pala kumbe rinhi i ya ntima.
9884	Yi nile masiku ya 40 ni vusiku bya kona.
9885	Yinwana akuri kaya ra sesi wayena Noyiswa, laha andzi fanele ku tshama eka yona eka vhiki rosungula.
9886	Yin’wana minantswo leyinga kumeka yikatsa fole, cinnamon na truffles xikan’we nati mulberries.
9887	Yinwana minsinya ya xanyatsi yikota kuva eka 25m hiku leha laha kungana misava ya kahle.
9888	Yin’wana ya michini leyi yaku phakela swakudya na mati yitlhela yikota kutibasisa hi yoxe.
9889	Yinwana yisukela eka minkarhi ya Victorian laha xihlala lexi akuri xibedlele, kasi yinwana yisukela eka malembe yavusocha hinkarhi wa nyimpi ya misava yavumbirhi.
9890	Yinwani ayiri yintshwa swinene kasmbe ayiri na vuxokoxoko bya nkoka.
9891	Yinwani mihandzu yipfuleka yinga se wela ehansi leswi endlaka leswaku mbewu yihangalaka kahle.
9892	Yinwani ya tindlela ta ndhuma iku hoxa matluka ya wona e nhompfini kutani ya pfula laha kunga pfaleka leswaku munhu ata hefemula kahle naku yimisa ntongolo.
9893	Yipfuneta swinene eka kutikeriwa ko tsakamisa.
9894	Yiphakeriwa kahle hiku olova loko yiri eka ‘rick’ handle ka sweswo mimpfundlha yita tshama e henla ka swakudya leswi laha yingata siya malongo yayona eka swona.
9895	Yipimiwe kuva 1.3 kuya eka 1.4 wa timitara laha emakatleni yitika 300 -320 kg.
9896	Yi rhambile tihosana, tindhuna, vafumi ni vaavanyisi hinkwavo leswaku va ta vona xifaniso lexi.
9897	Yirhandza ku hlota swinene letshakwini ra lwandle.
9898	Yirhandza kutshama laha kunga na tintshava, ku tlhuma nale kusuhi na nambu leswaku yita kuma kona mati.
9899	Yi suke kuva eka yavu 8 eka nkatsakanyo wa swibyariwa emisaveni hinkwayo himalembe yava 1990s, kuya eka leswibyariwaka nova nkatsakanyo wo tiveka swinene hi malembe yava 2010.
9900	Yitala ku onhiwa hi moya lowu hungaka, dyandza na kuhisa.
9901	Yitala kuva na muhlovo wa buraweni kuya eka silivhere na buraweni, tinwana tina milayeni.
9902	Yitala kuvonaka yitifambela yoxe kambe yikota kuva eka mintlawa kuya fika eka 100. Yitala ku rhurha yiya laha kunga na swakudya swayona swotala.
9903	Yitala kuwa hi xitalo naswona yidyiwa hi swiharhi swohambana hambana kukatsa tihongonyi, Impala, Mhelembe na Ndlopfu.
9904	Yi ta pfula swivandlanene swa mfikelelo wa timakete eka swikumiwa swo rhumeriwa ematikweni mambe swa Afrika-Dzonga, na ku hoxa xandla eka ku tumbuluxiwa ka mitirho na ku kula ka sekithara ya vumaki ya Afrika-Dzonga.
9905	Yi ta tswonga vutivi na vuswikoti lebyi kumekaka eka vatirhi, mabindzu, vaakandhawu lava nga na ntsakelo wun’we na swidyondzeki.
9906	Yi tekile malembe ya nkombo ku akiwa.
9907	Yitele hiti fatty acids naswona yatirhisiwa ku lumeka timboni, ku olovisa madzovo ya swiharhi xikanwe naku olovisa ti bow strings.
9908	Yiticelela nkele hi milenge yale mahlweni kasi milenge yale ndzhaku yihumesa misava leyi ceriwaka.
9909	Yitirhisa cephalofoil ku nuhetela, ku hlota no kota ku khoma swakudya swa yona.
9910	Yitirhisana nava South African Institute of Objects leswaku vata kuma ndzawulo leyi tirhanaka nati metallics leswaku vata tirhisana na vaaki kuva vavuyelerisa.
9911	Yitirhisa ti whiskers ku lava swakudya e saveni.
9912	Yitirhisiwa kuhumelerisa tiwayeni to karhi, distilled wines, to fana na brandy, ti wayeni ta sparkling kumbe ti wayeni ta blended.
9913	Yitirhisiwa kuhunguta kutshukuluka eka nhlonge.
9914	Yi tirhisiwa na ti saladi ta swipayisisi, kheri, tinyama xikanwe na ti desserts.
9915	Yitirhisiwa ngopfu eka ku endla tinxaka ta tiwayeni ta Bordeaux, xikan’we na letifanaka na Cabernet Sauvignon, Merlot, Cabernet franc kumbe Petit Verdot.
9916	Yitirhisiwa ngopfu eka swilondza enyameni, swirhumbani xikanwe na matihlo lawa yanga pfimba.
9917	Yitiveka swinene hiku horisa swilondza, kuhorisa kuvava.
9918	Yitiveka tani hi Muscat Romain eka swiphemu swinwana swa misava naswona laha tikweni ra Afrika Dzonga yitiveka tani hi Hanepoot.
9919	Yitiveka tani hi “Stevens’ Cure” kambe yisungule kuva yingaha tsakeriwi endzhaku kaloko kutava ku endliwe ti ‘chemical’ antibiotics.
9920	Yitiviwa kuva yiri yo tirha swinene ya Afrika Dzonga hikuva yitirhisiwa kuva yi humelerisa ti wayeni ta natural dry kuya eka natural sweet white table wines, sparkling, dessert nati fortified wines.
9921	Yitlakusa na ntsakelo wa swakudya.
9922	Yitlela yifanekeriwa ikuri inkomzani himaka yakuri yi tele hiku hambana hambana.
9923	Yitlhela yikarhatiwa swinene hi maxelo yotitimela ngopfu ngopfu loko switshunelela eka ku kula ka yona.
9924	Yitlhela yikavanyetiwa swinene hi oxidation.
9925	Yi tlhela yi komba tindlela ta vutumbuluxi bya mintirho eku tshoveleni na ku hundzuluxa swibyariwa na swiharhi eka eneji.
9926	Yitlhela yikota ku engetelela nhlayo ya xihoko na acid yantolovelo, madiriva lawa ya Souzão yatlhela ya engetelela nantswo wakahle swinene.
9927	Yitlhela yikumeka nale ka mati yotenga.
9928	Yitlhela yitikomba na milayeni ya marhambu laha gonweni.
9929	Yitlhela yi tirha tani hiku tumbeta serotonin-uptake eka yona, leyi tirhisiwaka eka kutshungula ntshikelelo, kutinyiketela eka byala na swidzidziharisi, bulimia nervosa naku pfumala kulawuleka.
9930	Yitlhela yitirhisiwa eka kupfuneta no sivela ku hlohlonyiwa loku nga vangiwaka hiswilo swohambana hambana xikan’we no susa ntshikelelo emirini notiyisa kumbe kuhunguta ku chava emirini wa munhu.
9931	Yitlhela yitirhisiwa ku endla tiwayeni totshuka ta sparking.
9932	Yitlhela yitirhisiwa ku katsakanya loko kuhumelerisiwa tinwana tiwayeni.
9933	Yitlhela yitirhisiwa ngopfu ku endla mintsandza ya xigolonyana.
9934	Yitlhela yitiveka hikuva yinga heli, va aki vayivitana imphepho (Xhosa, Zulu), kumbe kooigoed (Khoisan, Afrikaans).
9935	Yitlhela yitiveka swinene tani hi Blanquette, Extra, Piquepoul kumbe Clarette.
9936	Yitlhela yitiveka tani hi Petit Cabernet.
9937	Yitlhela yitiviwa tani hi Brunello, Lambrusco and Chiantino, kambe laha Afrika Dzonga kutirhisiwa ntsena Sangiovese.
9938	Yitlhela yiva na swihlawulekisi swa milayeni yinharhu leyinga ehenhla ka miri wa yona.
9939	Yitlhela yiva na vala rin’we rantima emilengeni nale nhlokweni.
9940	Yitlhela yiva vumbhoni bya matimu ya sayense ya misava naswona yina nkoka kuva hitwisisa leswi misava yinga tumbulukisa xiswona.
9941	Yi tlhela yi vona leswaku ku pulana timali ta Mintirho ya Mfumo ku fambelana na swilaveko swa vaaki no swi rhangisa emahlweni.
9942	Yitlhela yiwela exikarhi ka 5 wati masipala tohambana hambana laha kukatsiwaka na kutlula kwalomu ka 100 wa vinyi va misava lavangariki mfumo, xikan’we na mfumo wale xikarhi.
9943	Yitlhele yi byariwa hinhlayo leyintsongo swinene, ematikweni ya Australia, Brazil, Canada, Israel, New Zealand, Switzerland, tiko ra United States na Zimbabwe.
9944	Yitlhele yivuya hi xidumo nakambe hiva 1970s, laha swimilani leswi aswipfumala switsongwatsongwana swive kona kusuka eka Agricultural Research Centre e Nietvoorbij.
9945	Yitloble kutefa ngopfu loku kuri namoya ngopfu yikula amakungulelni ya ti season.
9946	Yitolovele ku tirisiwa ka Sauvignon blanc ku endla Bordeaux blend kumbe tingwani ti wayini, letinga duma hitiwa ikuri I-iChardonnay.
9947	Yitshame kwalomu ka 10kms kusuka e V&A Waterfront, kasi hile tlhelo yile ka kwalomu ka 7kms kusuka eka beach ya Bloubergstrand.
9948	Yitshame yitirhisiwa hi 2001 eka Fleur du Cap xikan’we na Pinotage ku humelerisa wayeni yohlawuleka ya Afrika Dzonga na Cape Ruby port style Roobernet leti ati endliwa hi Jacques Smit.
9949	Yitshamile emilengeni ya sandstone valley, leyinga tala hi maribye yotshuka lawa yanga khukhuriwa kukondza yasala ya cinamile kwala nkambeni.
9950	Yitshikela matandza kuva yikurisa rixaka ra yona.
9951	Yitswala exikarhi ka 15-30 wa vana.
9952	Yiva na swikunwani swa mune eka milenge yale ndzhaku.
9953	Yiva na xichocho lexikulu swinene lexingana xivumbeko xa khoni.
9954	Yiva yiringanele timhaka ta masangu loko yifike eka 143 wa masiku hivukhale.
9955	Yive kona endzhaku kaloko kuhlanganisiwe madiriva yohambana hambana tanihi, Dureza na Mondeuse blanche.
9956	Yivuye yi duma swinene endzhaku kaloko yitava yi bukute sagwadi ra wayeni ya kahle swinene eka Cape Young Wine Show hi 1959 na 1961.
9957	Yivuye yisungula ku humelerisiwa no xavisiwa hi 1977 laha ayitirhisiwa kukatsela tin’wana tiwayeni no endla ti sparkling wines.
9958	Yi wela eka swimilani leswi byariwaka swinene laha tikweni ra Afrika Dzonga naswona yive kona endzhaku kaloko ku pfanganyisiwe Chenin blanc na Heunisch Weiss (leyi yitiveka tani hi Gouias blanc).
9959	Yixavisiwa tani hi wayeni leyi endliweke yoxe kumbe yikatsiwe na tinwana, kungava yo basa kumbe yotshuka tani hi Chardonnay kumbe Shiraz.
9960	Yi xiya ngopfu swinene hi matihlo ngopfu-ngopfu loko yi hlota swinyenyani.
9961	Yiya emahlweni yi hambana na leyo basa hikuva nomo wayona wale henhla wutontswile.
9962	Yobo a khongela Xikwembu xin'we xa ntiyiso na swona a nga landzelelanga tindlela ta sathani.
9963	Yobo ari na vana va vafana va 7 ni vanhwanya va nharhu.
9964	Yobo a tsakisa Xikwembu.
9965	Yobo a ya handle ka muti a hamba a ti nwaya hi xirhengele xa mbita leyi fayekeke.
9966	Yobo u hanyile malembe layo tala kutani a hundza emisaveni a dyuhele swinene.
9967	Yobo u khongelele vanghana va yena kutani Xikwembu xi amukela xikhongelo xa yena.
9968	Yohane a hlamula, a ku: “Munhu a nga ka a nga kumi xa nchumu, loko a nga nyikiwanga xona hi Tilo.
9969	Yohane a karhi a tshin ya va Yuda leswaku va fanele va tshika tindlela ta vona to biha va landzela Yesu.
9970	Yohane a va hlamula hinkwavo, a ku: “Loko ndzi ri mina, ndzi mi khuvula hi mati, kambe wa ta un'wana loyi a ndzi tlulaka hi matimba, loyi swi nga ndzi faneriki ku ntshunxa ngoti ya tintanghu ta yena; yena ú ta mi khuvula hi Moya lowo Kwetsima ni ndzilo.
9971	” Yohane Mukhuvuri ú humelerise xisweswo emananga a ri karhi a huwelela, a byela vanhu ku hundzuka va khuvuriwa, leswaku Xikwembu xi va rivalela swidyoho swa vona.
9972	Yohane u tivile khale leswaku Hosi Yesu u ta ta a huma hi le ka Xikwembu.
9973	Yohane ú vekile vumbhoni ehenhla ka ta yena, kutani ú huwelele a ku: “Hi yena loyi ndzi vuleke ta yena loko ndzi te: ‘La taka endzhaku ka mina, wa ndzi tula hi vukulu, hikuva ú vile kona mina ndzi nga si va kona.’
9974	Yoleyo akuri ndlela yo tisirhelela eka yena.
9975	Yona hileyi: Ntshuxeko kusuka eka ndlala, kupfumala swakudya swo aka miri na torha hiku pfumaleka ka mati yo tenga na swakudya sworinganela.
9976	Yonasi anga lavanga ku ya ka vona, kutani a ringeta ku balekela mombo wa Xikwembu.
9977	Yona yi ya landzela hi Youth Street Culture Fashion Show leyi yi nga ta sungula hi awara ya 4pm ku kondza ri yaku peta peta kona kwale eMomes Place.
9978	Yosefa a hoxiwe ekhotsweni laha a ku pfaleriwe vabohiwa van'wana.
9979	Yosefa aku ka vona, "Tinhlamuselo ati humi eka Xikwembu xana?
9980	Yosefa a pfala hi ribye rikulu e non'wini wa sirha leri.
9981	Yosefa ari jaha ro saseka swinene.
9982	Yosefa a va byela ku tlhelela e Egypt, va ta ta ni mindyangu ya vona ni tata wa vona.
9983	Yosefa a va nyika tinyiko ti kulu ku ya nyika tata wa vona.
9984	Yoshuwa a ku ka Akani, "Ndzi byele leswi u swi endleke u nga ndzi ni tumbeteri", Kutani Akani aku, "I ntiyiso ndzi dyohele Yehovha Xikwembu xa Israele.
9985	Yoshuwa aku ka va-Israele, "vanani ni matimba, mi ti khoma, ku yingisa hinkwaswo leswi tsariweke ebukwini ya milawu ya Muxe (leyi a yi kumeke yi huma ka Xikwembu).
9986	Yosungula yite hi mixo wa xitereka: the Rand Daily Mail vahumese phepha ro hlawuleka hi xihatla leswaku rita fika eswitarateni hi 8:00 a.m. Xitereka axi humelelang; kumbe kutsandzeka kuva kona.
9987	Yo tala ya Mabindzu lawa ya Lawuriwaka hi Mfumo (tiSOE) ya hlangana na mitlhontlho yo tika ya swa timali, matirhelo na mafambiselo, leswi swi tshikelela eka matirhelo ya ikhonomi na naswona swi vekile ntshikelelo enkwameni.
9988	Yoxuwa a byela Vaisraele hinkwavo a ku: “Vonani, ribye leri ri ta va mbhoni ya hina, hikuva marito hinkwawo ya HOSI Xikwembu lawa xi hi byeleke wona, ri ma twile.
9989	Yoxuwa a ku: “Loko swi ri tano, hambanani ni swikwembu leswi swi nga exikarhi ka n'wina, mi tinyiketa eka HOSI Xikwembu xa Israele hi timbilu ta n'wina hinkwato.”
9990	Yoxuwa a va vutisela timhaka eka HOSI Xikwembu hi ku tirhisa vuhlolotwana eXilo; kutani a avela Vaisraele tiko, nyimba yin'wana ni yin'wana yi kuma xiphemu xa yona.
9991	Yoxuwa ú endlile hilaha HOSI Xikwembu xi n'wi leriseke hakona: A nyika Kalebe n'wana Yefune xiphemu xa yena exikarhi ka tiko ra va ka Yuda, wu nga muti wa Kiriyata-Araba, hileswaku Hebroni.
9992	Yudasi (a nga ri loyi wa Iskariyota) a ku: “Hi leswo yini, Hosi, loko u ku, u ta tipfuletela eka hina, ku nga ri eka misava ke?”
9993	Yuniti yo sungula, kumbe Yuniti 6, yi sungurile ku yisa eneji eka gezi hi Nyenyankulu 2015 naswona yi nghenile eka matirhelo ya vuxavisi.
9994	Zakeya a ku nga ri munhu nene.
9995	Zelda la Grange u tswariwe hinkarhi Afrika Dzonga ariri na xihlawuhlawu swinene.
9996	Zembrin® yilavisisiwile swinene naku endliwa kutlula khume ra malembe naswona yakumeka laha Afrika Dzonga nale USA tani hi murhi lowu ungawu xavaka e vhengeleni ku antswisa nyanyuko, kuhunguta anxiety na ntshikelelo.
9997	Zindziswa Mandela i n’watipolotiki wa laha Afrika Dzonga loyi a tirhelaka tiko leri hikuva muyimeri wa tiko e Denmark.
9998	Zindzi uvuye aya tekana na nuna wakwe wa vumbirhi, Molapo Motlhajwa, hi lembe ra 2013.
9999	Zinfandel leyi ngana chukele rale henhla yinga endla eswaku wayeni yakona yiva na xihoko xale henhla naleswaku ti wayeni takona kuva leto tshuka swinene, tiwayeni ta xitayele xa dessert kumbe leto basa ta xitayele xa blush tivuriwa ‘White Zinfandel’.
10000	Zinfandel yilava maxelo yokufumela naswona yinga vupfa nkarhi wihi na wihi.
